Dr.Guillotin UITVINDER VAN DE GUILLOTINE ? Hofarts en vrijmetselaar In Saintes, het Fransche provincviestadje, dat beroemd is om zijn kaas en zijn cognac, werd tweehonderd jaar geleden, op 28 Mei 1938, Jo®eph Guillotin geboren. Nu nog staat zijn geboortehuis in de rue St. Pierre, en iedere bezoeker heeft gelegenheid ,om dit bescheiden huisje van den man, wiens naam op zoo eigenaardige wijze voor het nageslacht bewaard bleef, te bezichtigen. Guillotin was niet alleen een veelgeprezen dokter en hofarts van „Monsieur", den broeder van den koning, maar ook lid van de toentertijd beroemde vrijmetselaarsorde, de „Loge van de *> e gen zusters". Deze telden behalve Lodewijk XVI vele geleerden, kwakzalvers en hansworsten onder haar leden: we vinden er namen als Franklin en Montgolfier, menschen als graaf ^agliostro en den hertog van Orleans die ais toekomstig .burgerkoning' 'op zoo'n jammerlijke ïnanier in de wereldgeschiedenis bekend staat. In dien tijd was het de groote mode, philanroop te zijn, en de verschillende leden van het r 'jmetselaarsgezelschap probeerden elkaar in Wenschlievendheid te overtreffen. Met haar traen over voor alles en nog wat, deed dikwijls - f. ei f verontwaardigd, loofde prijzen uit en 'chtte de „orde der menschenvrienden", GUILLOTIN WIJDT ZICH AAN DE POLITIEK. Guillotin, die — omdat hij bij de Jezuïeten op school geweest was — zijn leven lang de Jezuiet genoemd werd, hield zich echter met meer ernstige dingen bezig. Het was in den tijd, die aan de geweldige omwenteling voorafging, en zoo schreef hij de „petitie van de in Parijs wonende burgers", waarin hij voor den toenmaligen tijd zulke buitengewone eischen stelde, dat men hem voor het gerecht daagde, dat hem evenwel vrijsprak. Daarmee was zijn naam gevestigd; hij liet scalpel en medicijnen in den steek, om zich voortaan alleen aan zijn pen en zijn politieke ambities te wijden. Het was op 10 October 1789, toen hij de nationale vergadering enkele wetsontwerpen betreffende de hervorming van de strafvoltrekkinig voorlegde. Dit-geschiedde echter volstrekt niet uit menschlievendheid, maar uit gevoelens van gelijkheid en broederschap: van nu af aan moeten alle zware misdrijven op dezelfde wijze gestraft worden. Inderdaad waren er toentertijd verschillende manieren van terechtstelling: de aristocraten werden, al naargelang den aard en den ernst van het misdrijf, met den bijl, de sabel of den degen gedood, terwijl het gewone volk op een meer veelzijdige manier ter dood gebracht werd: door hangen, vierendeelen, verbranden of radbraken. Om zich den noodigen moed te verschaffen, dronk de beul vaak enkele glazen boven zijn dorst en in zijn dronkenschap stelde hij den veroordeelde aan de hevigste folteringen bloot. Daar de scherprechter bovendien het beschikkingsrecht over de kleeren van zijn slachtoffer kreeg, ging hij meestal zeer langzaam en zeer voorzichtig te werk, wat voor hemzelf natuurlijk voordeelig, maar voor de anderen des te pijnlijker was. Guillotin eischte nu van de nationale vergadering de constructie van een terechtstellingsmachine. Het mechanisme echter beschreef hij niet, dat liet hij over aan de technici. Over het voorstel ontstond een heftige discussie, waarbij Guillotin, door de oppositie van enkele afgevaardigden geprikkeld, woedend uitriep: „Met mijn machine snijd ik u het hoofd af, zonder dat u de minste pijn voelt!" EEN PIANOMAKER BOUWT DE „TERECHTSTELLINGSMACHINE". Na langdurigen arbeid en nauwkeurige controle der archieven slaagde de geneesheer Dr. Louis er met behulp van een Duitschen pianomaker eindelijk in, de „machine" te bouwen. Men had namelijk in oude geschriften gelezen, dat er reeds in den tijd voor Christus een merkwaardig instrument bestond, dat diende, om dieren op een vlugge manier te slachten. Een scherp geslepen steen, boven den kop van het dier opgehangen, viel na een lichte handbeweging naar beneden, en het werk was gebeurd. (In 1865 werd in Frankrijk te Limie in 't departement Aisne, zoo'n slachtmachine gevonden.) Oorspronkelijk zou deze nieuwe machine „Louisette" heeten, naar den bouwer Louis. Doch toen verscheen in het toentertijd Zeer verbreide tijdschrift „Actes des apötres" een bijtende satire over het werk van Dh. Guillotin, waarin o.m. gezegd werd: „Monsieur Guillotin, een even bekwaam arts, als handig mechanicus, geeft de wereld een schets van een machine, om de menschen een kopje kleiner te maken, een machine, die den roem van den Franschen naam tot aan de oevers van den Bosporus zal dragen. Zal men deze machine den zoeten en vloeienden naam Guillotine geven, of zal men haar naar Mirabeau misschien Mirabelle noemen?" En het geheel eindigde in een lied, gedicht op een in dien tijd zeer populaire melodie; en heel Frankrijk zong weldra dit lied. De naam Guillotine was gevestigd en zou nooit meer verdwijnen. BIJNA ZELF HET SLACHTOFFER VAN ZIJN MACHINE. Een sage zegt, dat Guillotin zelf een slachtofer van zijn valbijl geworden is. En hoewel het tegendeel waar en allang bewezen is, had het toch gemakkelijk tot dit drama kunnen komen. Tegen het einde van het schrikbewind werd Guillotin in den kerker opgesloten. Men beschuldigde hem dat hij geschriften tegen de regeering had verspreid, doch voor het tot een proces kwam, werd de heerschappij der terroristen gebroken en Guillotin uit de gevangenis ontslagen. Hij stierf op 26 Maart 1814. Italië het belangrijkste rijstland van Europa Sinds er tijdens den oorlog tegen Abessinië sancties tegen Italië werden toegepast, is dit land meer en meer gaan streven naar autarkie. Een van de gevolgen hiervan is, dat Italië de belangrijkste rijstproducent van Europa is geworden. Het Apenmjnsche schiereiland heeft door de voorbeeldig aangelegde rijstculturen als het ware een nieuw aanzien gekregen en in het afgeloopen jaar was de opbrengst van een bebouwde oppervlakte van 150.000 hectaren niet minder dan zeven en een half millioen centenaars. Dat is veel meer, dan in het land zelf verbruikt wordt. Zoodoende kon Italië meer dan twee millioen centenaars rijst exporteeren» Daarbij eten de Italianen — althans voor een Europeesch volk — betrekkelijk veel rijst, namelijk jaarlijks 6 K.G. per inwoner. Dit cijfer is natuurlijk zeer gering vergeleken bij dat van de Aziatische staten. De Japanner eet bijvoorbeeld ieder jaar gemiddeld 150 K.G. rijst, de Siamees 120 K.G. De rijstoogst wordt zóó uitgevoerd, dat gedurende den oogsttijd enkele duizenden landarbeiders naar de rijstvelden gébracht worden, waar zij worden ondergebracht in eigen keurige woningen, die op voorschrift van de regeering voor dit doel gebouwd zijn. --- COLBERTJES VAN MELKWOL Wij maken met het geval niets geen haast Het laboratoriumstadium nog •_/ Het laboratoriumstadium nog niet gepasseerd De overvloed van melk eenerzijds en daarnaast het steeds doorgaand streven naar autarkie heeft de laatste jaren steeds meer de belangstelling doen richten op de vervaardiging van wol uit melk. Vooral Italië heeft zich ten dezen opzichte geweerd, doch — mede onder den invloed van daar — neemt ook hier te lande het interesse voor dit product toe. Fabrieken voor de vervaardiging van caseïne, de grondstof voor deze melkwol zijn op verschillende plaatsen ingericht en haar productie beweegt zich in stijgende lijn. Werd het eerste jaar in Nederland zestig millioen kilo ondermelk verwerkt, welke 1,8 millioen kilo caseïne opleverden, voor 1938 zullen deze getallen naar het zich laat aanzien belangrijk grooter zijn. Deze feiten waren voor de Maasb. aanleiding zich te wenden tot ir. Th. van Schaik, adj.-directeur der Algemeene Kunstzijde Unie te Arnhem — welke op dit gebied diepgaande proefnemingen verricht — om zijn oordeel te vragen over de perspectieven, welke de naaste toekomst biedt voor de wolbereiding uit caseïne. — Van die perspectieven — aldus ir. Van Schaik — weet op het oogenblik feitelijk nog niemand iets. Het is hierom moeilijk te zeggen, omdat niemand weet of het met de melkwol goed gaat, blijft de vraag open of het ook met de caseïne goed gaat. De kwestie is natuurlijk allereerst deze, dat de melkwol nog een heelen tijd noodig zal hebben om er als volwaardig product in te komen. In het begin is het zoo gegaan, dat ze voor hoe langer hoe meer menschen een teleurstelling werd. Alleen voor enkele fabrikanten die zich intens met de verurnvlrln rv n AhhAn hA*7i rr rvfth/Mirinn ï n H a ym nllr kele fabrikanten, die zich intens met de verwerking hebben bezig gehouden, is de melkwol een succes geworden. Daarnaast zijn de verwikkelingen rond de caseïne zelf nog erg gecompliceerd. Zelfs als de caseïne-wol-industrie in den lande er niet het volle profijt van zou trekken. Er is immers zeer veel caseïne aan de markt, die wel geen textiel-caseïne is, maar waarvan het niet uitgesloten is, dat ze voor de textiel bruikbaar zou zijn. EEN ARGENTIJNSCH GEVAAR. Het moet ook niet uitgesloten worden geacht, dat er uitsluitend wol vervaardigd zou worden uit goedkoope Argentijnsche caseïne. De textiel-industrie zal er natuurlijk naar streven, de wolproductie zoo goedkoop mogelijk te maken door het gebruik van zoo goedkoop mogelijke grondstoffen. Argentinië is op het oogenblik de groote caseïne-leverancier. Het is daar een bijproduct van de melk, waar men geen raad mee weet. Men heeft er zelfs geen rivieren, waarin men de ondermelk kan laten afstroomen. Men voert deze af naar groote vijvers en door indroging door de zon kreeg men daar een caseïneproduct, dat door de schommelingen, waaraan zoo'n indrogingsproces door de natuur onderhevig is, onregelmatig van samenstelling is. Het werd verkocht naar gelang er aanvraag was, vaak bijna tegen vrachtprijs. Maar bij het groeien van de vraag trad een prijsstijging in. Den laatsten tijd maakte de caseïne-industrie in Argentinië een sterke ontwikkeling door. — Wat is het verschil tusschen gewone caseïne en textiel-caseine ? — De textiel-caseine wordt op een andere wijze neergeslagen en door die bewerking wordt hij duurder dan de gewone. Feitelijk zijn we met de caseïne nog in het laboratorium-stadium. Italië maakt wel veel ophef van de melkwolfabricage, maar daar zijn ze nog niet zoover, dat ze de gewone caseïne kunnen gebruiken. — Brengen de experimenten nog belangrijke verschillen, die tusschen natuurwol en synthetische wol bestaan, aan den dag? — De chemische samenstelling van de synthetische wol is bijna dezelfde als die van de natuurwol. Er treden kleine afwijkingen aan den dag, die echter geen rol spelen. De physi sche wol is gladder van oppervlakte, de natuurwol is veel sterker geschubd. De melkwol laat zich intusschen geheel als natuurwol verwerken. Van vezel is zij veel regelmatiger dan de natuurwol; de* vezels zijn bovendien van gelijke lengte en dikte, wat het verwerken der synthetische wol veel gemakkelijker maakt. Wat de aanverving betreft: hiermee gaat het nog wel eeniszins anders dan met de natuurwol, dit geeft den fabrikanten bij het verven een beetje verschil. — Ziet het er naar uit, dat de productie van textielcaseine voor onze zuivelbedrijven loonend zal worden? — Het is met onze zuivelfabrieken zoo gesteld, dat zij gedurende een zekeren tijd van het jaar te veel melk aangevoerd krijgen. De overvloed wordt dan in den regel verwerkt óf tot caseïne óf tot melkpoeder. Of de caseïneproductie loonend is, hangt af van de prijzen van het melkpoeder. Zijn deze laatste hoog, dan zal de producent zich bij voorkeur op de productie van melkpoeder toeleggen en zal de caseïneproductie niet zoozeer beoefend worden. Blijven echter de melkpoederprijzen laag, dan zal men wel overgaan tot de textiel-caseïne-fabricage. in de hoop daaraan meer te verdienen dan aan het melkpoeder. — Blijven dan de productiekosten van de textiel-caseine-fabricage voorloopig te duur om loonend te zijn? — Dat hangt af van de kwaliteit van de wol, die men uit de textiel-caseine maken kan, anderzijds natuurlijk van de prijzen, die de natuurwol maakt. Op het oogenblik zijn deze erg gezakt, ofschoon de wolindustrie in Nederland een opleving vertoont. Na een kleine stijging van de natuurwol in Augustus zijn nu de wolprijzen weer gedaald. En zooiets doet natuurlijk sterk zijn invloed voelen op de bereiding van de synthetische wol. Daarbij doen zich andere invloeden bij de vraag naar synthetische wol gelden. De menschen hebben nog sterk de neiging om de synthetische wol te beschouwen als ersatz, zoodat de melkwol op de markt nog geen aantrekkelijk product is. De eerste artikelen van melkwol zijn vertrouwensartikelen, welker kwaliteit door de ondervinding, die het publiek ermee zal opdoen, nog bewezen zal moeten worden. Dit alles tezamen genomen, maakt rendabele productie van textiel-caseine, subsidair kunstwol, nog zeer onvast. Het zal met de melkwol gaan als met de kunstzijde. In 1911 begonnen we hier met de eerste proeven. In 1913 werden de eerste kilo's kunstzijde afgeleverd aan fabrieken voor passement en franje, betrekkelijk onbelangrijke producten. Eerst na den oorlog nam de kunstzijdeproductie een groot vlucht. Dergelijke belangrijke vindingen winnen zeer langzaam veld. Voor een land als Italië echter, waar de drift naar autarkie sterk is, bestaat er natuurlijk een gereede aanleiding om de productie van kunstwol sterk te stimuleeren. Wanneer men bij het streven naar autarkie inheemsche grondstoffen kan gebruiken inplaats van ingevoerde, dan stelt men alles in het werk om zulk een nieuwe industrie te pousseeren. En dan schiet men heel gauw een eind in de goede richting.Italië echter voert op het oogenblik nog textiel-caseine in. — Hoe staat het op het oogenblik met de textiel-caseïne-productie in Nederland? — Er schijnt op het oogenblik een twaalftal fabrieken voor de productie ingericht te zijn in Friesland en elders, o.a. in Bunschoten. Het is een combinatie van de Friesche particuliere zuivelindustrie met den heer De Winter, de H.I.M.C.A. geheeten, onder auspiciën van de Italianen. Het gaat volgens Italiaansche werkwijze, ofschoon in Nederland daarop geen patenten bestaan. Duitschland heeft de melkwolfabricage lang sceptisch bekeken, ook wel omdat het niet voldoende melk bezit, maar nu is een maatschappij „Schwarza" op kleine schaal met de productie begonnen. — Dus: feitelijk is het nog niet zoover, dat de menschheid met colbertjas, geweven uit melkwol, loopt ? — Neen, zoover is het nog niet, maar wel loopen er reeds colbertjes van melkwol rond. De stof is voor 50 pet, uit melkwol en voor 50 pet. uit natuurwol vervaardigd. Men is over de kwaliteit zeer tevreden. Maar dat wil nog niet zeggen, dat de productie aanstonds groote afmetingen zal aannemen. Wij hier maken met het geval niets geen haast. Men kan de menschheid een nieuw product niet opdringen. Als er onverhoopt een oorlog zou komen en de invoer van natuurwol zou onmogelijk worden, dan zouden we het aanstonds een heel eind ver brengen met Nederland van wollen stoffen te voorzien. Men zou nu niet meer zooals in den oorlog van 1914-1918 papier in de stoffen behoeven te verwerken. Een oorlog werkt immer zeer stimuleerend op de fabricage van nieuwe producten, waarvoor het land zelf de grondstoffen leveren kan. Maar men moet de ontwikkeling van een uitvinding als van de textiel-caseine altijd in de juiste verhoudingen zien. Dat b.v. een veehoudersbedrijf zich zou kunnen bedruipen door de levering van ondermelk voor de caseïneindustrie is onmogelijk. Daar is eerst de boterproductie, die haar afzet op de markt zal moeten vinden en de ondermelk, die tot caseïne verwerkt wordt, kan alleen nooit genoeg opleveren om de kosten van het veehoudersbedrijf te bestrijden. De opzet van zulk een nieuwe industrie gaat ook vaak met gevaarlijke manipulaties gepaard. Men voorspelt gouden bergen om de aandeelen geplaatst te krijgen en geld uit andersmans zak te kloppen. En als het dan niet gaat naar wensch, trekken de inititatiefnemers zich terug. Aan dergelijke speculaties is ook de melkwol niet onsnapt. Maar wat zal men er aan veranderen? De menschheid is belust op winst en de handelsman zoekt steeds nieuwe wegen. --- Advertentie --- Land- en Tuinbouw De agrarische dag op de Jaarbeurs Onder groote belangstelling is op de jaarbeurs te Utrecht de agrarische dag gehouden. Des middags werden de genoodigden door den Raad van Beheer ontvangen en een rondgang gemaakt om de jaarbeurs. Tijdens den maaltijd in het Jaarbeursrestaurant werd o.a. het woord gevoerd door den voorzitter van den Raad van Beheer, dr. F. H. F. Fentener van Vlissingen. Spr. vroeg, zich af of voor de agrarische beurs een goede toekomst was weggelegd. Er zijn fouten, aldus spr., doch deze fouten kunnen en moeten gewijzigd worden. Hiervoor hebben wij de hulp noodig van uw organisaties. Wij beoogen geèn winst, doch vragen ons slechts af, of de landbouwende bevolking met een agrarische beurs gebaat is. Wij wenschen slechts goede resultaten en houden ons aanbevolen voor uw critiek. Op de agrarische beurs komt de industrie in nauwer contact met den landbouw. De tweede spreker, de heer H. G. Leignes Bakhoven, inspecteur van de Landbouw, wees op het karakter van de agrarische beurs. Hier worden minder nieuwe producten op landbouwgebied getoond. De industrie heeft op de agrarische beurs evenwei ruimschoots gelegenheid nieuwe producten ten dienste van den landbouw te demonstreeren. Jaren zijn er noodig om de agrarische bevolking vertrouwd te maken met iets nieuws. Gezien de resultaten, welke in de afgeloopen drie jaren werden verkregen, feliciteerde spr. het jaarbeursbestuur met het bereikte resultaat. De export noemde spr. een groot probleem op de agTarische jaarbeurs. De toekomst zal moeten uitmaken in hoeverre de buitenlanders op de beurs zullen komen om kennis te maken met de producten bestemd voor de export. De Regeeringsmaatregelen besprekend ten opzichte van den landbouw en van de industrie, achtte spr. het noodzakelijk, dat men de kleine onderlinge moeilijkheden zooveel mogelijk wegcijferde, doch dat men zich zooveel mogelijk toelegde op een juiste samenwerking. Het zijn kleine dingen, die ons gewoonlijk scheiden. Laten wij ons daarop niet dood turen, doch op harmonische wijze samenwerken. Laten wij daarom vooral letten op wat ons bindt. Spr. bracht de dank over van de directie van den Landbouw voor het streven van het jaarbeursinstituut in het belang van de landbouwende bevolking. --- Voeding en Karakter Meer volkskracht door doelmatigere voeding Met ongerustheid vraagt men zich af of onze beschaving zich niet op den verkeerden weg bevindt, of de kunstmatige verhoudingen van ons moderne leven niet schadelijk zijn voor onze gezondheid en ons geestelijk evenwicht, in het bijzonder als de levensmiddelenindustrie bij de tal van veranderingen welke zij de voedingsmiddelen laat ondergaan wellicht een of andere buitensporigheid begaat. Vele geneesheeren bevelen een terugkeer naar een eenvoudiger leefwijze aan; er zijn er zelfs, die de keuken willen afschaffen. Sinds de ontdekking der vitaminen beschuldigen zij haar ervan, dat" zij ons doode" levensmiddelen laat eten. Charles Richet beschouwt als normale voeding die, „welke niet door ze te koken onze natuurlijke spijzen heeft veranderd, dat wil zeggen die welke in overeenstemming zijn met onze voorvaderlijke organismen". ' In den onmetelijken tijd die voorafging aan de uitvindingen op landbouwgebied en van het vuur, hebben onze voorouders zich klaarblijkelijk uitsluitend gevoed met de producten welke de bodem spontaan opleverde. Nog altijd bezitten wij spijsverterings- en andere organen, die voor deze leefwijze geschikt zijn. In dien tijd was het aantal voedingsmiddelen zeer beperkt, daar de onbebouwde grond maar zeer weinig levensmiddelen voortbracht. Wel bestaat er een groot aantal verschillende planten, waarvan er vele in meerdere of mindere mate eetbaar zijn, maar hun voedingswaarde is in calorieën uitgedrukt gewoonlijk slechts klein, aangezien het 'meerendeel deze kruidachtige gewassen voor ruim 80 pet. uit water bestaan. Daarbij komt, dat het kwantum dezer gewassen veel te gering is, dan dat een aanzienlijk aantal menschen er voldoende voedsel uit zou kunnen putten. De toeneming van het totale aantal menschen was pas mogelijk, nadat men geleerd had, op kunstmatige wijze eetbare planten te kweeken en de voedingsmiddelen met behulp van vuur te koken. Eerst door dit koken worden de zetmeelreserves verteerbaar, speciaal die welke in de korrels der graangewassen aanwezig zijn. Hieruit volgt dus, dat de mensch driekwart van zijn energie uit stijfsel kan verkrijgen. Sindsdien heeft men een onnoemelijk aantal procédé's uitgevonden voor het wijzigen van samenstelling en gebruik der oorspronkelijke voe• dingsmiddelen. In den modernen tijd hebben landbouw, veeteelt, vervoer, conserven- en koelhuisindustrie enorme vorderingen gemaakt, welke op de leefwijze der bevolkingen van groote invloed geweest zijn. Het gebruik van kunstmeststoffen en de selectie ten aanzien van zaden en planten hebben tot gevolg gehad, dat de pro, ductie van tarwe, andere granen, wijn en veevoeder meer dan verdubbeld is. Dat de uitbreiding der aardappelcultuur een gebeurtenis van historische beteekenis is geweest, is algemeen bekend. De selectie op slachtvee toegepast heeft er toe geleid, dat wij zoowel in aantal dieren als hun gewicht over veel meer vleesch beschikken dan in vroeger tijd. Aan deze zelfde selectie ten aanzien van gevogelte, gepaard met een aan stikstof rijke dierlijke voeding, hebben wij het te danken, dat onze tegenwoordige kippen 300 eieren per jaar leggen. Ook de productie onzer melkkoeien is dank zij selectie veel grooter dan voorheen en deze melk kan men thans van 500 K.M. afstand in enkele uren naar Parijs vervoeren. Vroeger kon men de melk hoogstens over een afstand van 50 K.M. transpor: teeren, daar zij anders door het hotsen over de hobbelige wegen totaal bedorven zou zijn. Ook de pasteurisatie en het feit, dat de melk in onze tijd niet meer met besmet water wordt aangelengd, spelen een groote rol. Een eeuw geleden kwamen rotkoorts, typhus en dysenterie nog veelvuldig voor; in onzen tijd behooren deze ziekten vrijwel tot het verleden. De gemiddelde levensduur bedroeg toen omstreeks 30 jaar; in onze tijd nadert het gemiddelde de 60 jaar. Terwijl onze voorouders zich bij hun voeding naar het systeem moesten richten, zich in de wintermaanden beperkingen moesten opleggen en herhaaldelijk hongersnooden moesten doorstaan, ondervindt de Westersche voedingswijze nauwelijks nog den invloed der jaargetijden. Zoowel 's zomers als 's winters kunnen wij ons tegenwoordig allerhande groente en fruit verschaffen. Zelfs op een keizerlijken disch was het vóór 1809, het jaar waarin Nicolaas Appert het conserveeren'uitvond, niet mogelijk, tegen het einde van den winter doperwten, asperges, enz. op te dienen. Nog maar een halve eeuw geleden kon men zich midden in den winter met uitzondering van wat geheel verschrompelde appelen en peren geenerlei versch fruit verschaffen. Ook hierin is een algeheele verandering gekomen nadat in 1876 het schip de „Frigorifique" van Charles Tellier door zijn reis het bewijs leverde, dat het mogelijk was, fruit van het eene werelddeel naar het andere te vervoeren. In den tijd der diligence, ternauwernood honderd jaar geleden, was versche zeevisch iets onbekends voor ieder, die op de kust woonde. De verdringing der zeilvaart door het stoomschip heeft het mogelijk gemaakt, dat alle tropische producten, zooals suiker, koffie, specerijen, enz., ons in prima conditie bereiken. Dit vluchtige beeld bewijst, hoezeer de moderne voedingsindustrie zich ontwikkeld heeft. Daarbij komt, dat de democratische verdeeling der rijkdommen een steeds gTooter percentage der bevolking aan het festijn doet deelnemen. Wat is er in onzen tijd op onze tafels nog overgebleven van de natuurlijke producten, die de bodem voortbrengt? Het antwoord hierop luidt; Vrijwel niemendal. Alle of althans bijna al onze levensmiddelen zijn in eenigerlei opzicht kunstmatig van aard. Zelfs de vruchten die wij rauw nuttigen zijn anders dan die voorheen. Zij zijn afkomstig van planten, die door selectie verkregen, gecultiveerd, geënt, gestekt zijn of een andere bewerking hebben ondergaan. Ons brood is gebakken van tarwe, die men door toevoeging van gist heeft laten rijzen; onze wijn is gegist druivensap, ons vleesch is afkomstig van gecastreerde dieren. En tenslotte hebben onze gekookte spijzen noch het uiterlijk noch den smaak der natuurlijke producten. Derhalve eten wij niets meer wat werkelijk natuurlijk is. In het meerendeel der door het blanke ras bewoonde landen valt sinds een $euw een aanzienlijke toeneming te constateeren in het verbruik van dierlijke eiwitstoffen, van vleesch, melk en eieren. Als gevolg van de gestadige ontwikkeling van techniek en productie worden tegenwoordig niet slechts de behoeften, doch tevens de grillen der verbruikers vervuld, namelijk aan een zoo groot mogelijk aantal menschen datgene te verschaffen, wat voorheen tot het terrein behoorde van een kleine minderheid rijke menschen; zoodoende verandert de leefwijze van het volk. Welke zijn de consequenties van een en ander ? Sommige gewoonten onzer huidige leefwijze zijn inderdaad nadeelig. Ieder kent den schadelijken invloed van alcohol en van overdadig gebruik van koffie. Maar overigens is er niets, wat zou wettigen, onze hedendaagsche levensmiddelen als schadelijk te brandmerken. Als onze huidige keuken zoo verderfelijk zou zijn, als men wel beweert, zou zij ons organisme verzwakt hebben en onze gemiddelde levensduur zou vermoedelijk korter zijn geworden. Het tegendeel is evenwel het geval. Gedurende de 19e en in het begin der 20e eeuw is de gemiddelde levensduur juist sterk gestegen, en wel met 25 jaar. Wanneer wij aannemen, dat de mensch op aarde 100.000 jaar bestaat, dan zien wij dus, dat in de laatste dezer 1000 eeuwen zyn kansen om oud te worden bijna verdubbeld zijn en dat in die eene eeuw de vooruitgang vermoedelijk grooter is geweest dan in alle voorafgegane eeuwen. Ongetwijfeld hebben wij dit fraaie resultaat der hygiëne te danken, maar even zeker is het, dat de moderne keuken dezen vooruitgang niet heeft geremd. Onze voedingswijze oefent echter niet slechts invloed uit op onze physieke gesteldheid, doch ook op ons karakter. Zoo deelt Liebig in den 35-sten van zijn nieuwe brieven over de scheikunde mede, dat de beer uit den dierentuin te Giessen zachtaardig en kalm was, zoolang men hem met brood en groente voedde. Geef men hem echter een paar dagen lang vleesch, dan wred hij kwaadaardig en gevaarlijk, 'n Bekend feit is het, vervolgt Liebig, dat men de prik keibaarheid van varkens door een vleeschdiëet zoodanig kan opvoeren, dat zij den mensch aanvallen. Mc Collum in de Vereenigde Staten en Corry Man in Engeland hebben groepen kinderen der armenscholen bestudeerd en daarbij de volgende feiten geconstateerd: 1. Dat door aan het gebruikelijk voedsel dezer kinderen boter of bitterkers toe te voegen, zij in gewicht toenamen, evenwel zonder dat de groei van hun beenderstelsel werd versneld. 2. Dat de toevoeging van een weinigje afgeroomde melk tot toeneming van hun omvang en een algemeene opwekking leidde. De kinderen, die dit extra-kwantum melk nuttigden, waren wakkerder en wilder dan de anderen. Derhalve moet de melk een nog onbekend element bevatten, dat in staat is de ontwikkeling van het skelet te stimuleeren en een algemeene physiologische prikkeling te veroorzaken. De ondernemendste en energiekste volken zijn alle groote liefhebbers van vleesch en melk terwijl daarentegen de rijsteters, zooals de Chineezen en Indiërs, blijk geven van een verbazingwekkend fatalisme. Naarmate de voeding van het Fransche volk ruimer werd, onderging het karakter een overeenkomstige verandering. De onnadenkende, beklagenswaardige hofhoorige der Middeleeuwen, die tevreden was met zijn roggesoep, heeft plaats gemaakt voor den bewegelijken, fieren boer of werkman van onzen tijd, wiens disch rijker voorzien is dan die van den heer van vroeger tijden, die eiken dag zijn stukje vleesch eet en die bij eiken maaltijd zijn wijn en koffie dringt. --- Nieuwe Uitgaven Wat leeft en groeit DE WERELD VAN DIEREN EN PLANTEN. Bij de Uitgeverij Het Spectrum te Utrecht zal binnenkort een nieuw standaardwerk verschijnen, getiteld „Wat leeft en groeit". Het werk draagt tot ondertitel: „De wereld van dieren en planten". Voorloopig zullen achtereenvolgens veertig deelen het licht zien, welke tesamen een complete bibliotheek over de dieren van Nederland vormen. Het werk staat onder readetie van Dr. A. Raignier, Dr. L. Senden, Ds. R. J. de Stoppelaar, Jan P .Strijbos, Rinke Tolman, Jan Vriends (die als secretaris der redactie fungeert) en A. B. Wigman. Naar men ziet is dit de eerste maal, dat de bekendste natuurkenners en ornithologen van Noorden Zuid-Nederland elkander bij de redactie van een alles-omvattend werk terzijde staan. Achtereenvólgens worden de vogels, de zoogdieren, de visschen, de reptielen en amphibieën, de insecten en de lagere diersoorten besproken en behandeld. De deelen worden geillustreerd met meer dan duizend origineele foto's en teekeningen van Gerard Huysser. uitgave heeft de uitgevers niet belet het werk De ongemeen aantrekkelijke vorm van de tegen een uiterst lagen, werkelijk voor ieder bereikbaren prijs verkrijgbaar te stellen. --- Advertentie Help! ...den man, die 'n witten wandelstok draagt als hij de straat moet kruisen! (Want zoo'n stok wordt gedragen door menschen, die slecht kunnen zien) --- Wetenswaardigheden Het aantal leegstaande huizen in Engeland wordt op 250.000 geschat. Bij de Betsileo's een Maleischen volksstam óp Madagascar, houdt men zich nog aan bijzóndere gebruiken, wanneer een vrouw begraven wordt. Wanneer namelijk de rouwstoet al bij de begraafplaats is aangekomen, maakt hij rechtsomkeer en gaat weer terug naar het huis van den overledene, om daar nog een poos te vertoeven, opdat de geest van de overledene gelegenheid krijgt, vergeten dingen bij elkaar te zoeken. De Betsileo's zijn namelijk van meening, dat vrouwen altijd iets vergeten, wanneer zij van huis gaan. Wanneer een kapper een man de haren snijdt, moet hij gemiddeld 450 knipbewegingen maken. Er zijn minstens 46 verschillende soorten vlooien, en zij kunnen gemakkelijk vier maanden lang zonder eenig voedsel leven. In de Vereenigde Staten van Amerika trekken de bioscopen buitengewoon veel belangstelling. Niet minder dan 26 millioen menschen bezoeken iederen dag de bioscoop ( ---