Onze kolenvoorzïening Kan verzekerd worden geacht HEERLEN, 18 September Herhaaldelijk wordt de vraag gesteld, hoe het gestald is met de kolenvoorzïening in ons land Ih dezen oorlogstijd. Naar de meening van deskundigen, behoeft het Nederlandsche volk zich niet al te groote kopzorgen te maken, wat de kolenvoorziening betreft, tenzij er dingen zouden gebeuren, die niemand op dit oogenblik kan voorzien. Voor een periode van kolennood en van distributie als in den wereldoorlog 1914—1918 behoeven we wel niet meer te vreezen. En van fabelachtig dure prijzen zal ook wel geen sprake meer zijn. Gedurende de oorlogsjaren steeg onze kolenproductie van 1.8 millioen in 1913 tot 4 millioen. Het verbruik bedroeg circa 9 millioen ton, zoodat de grootste helft uit het buitenland moest worden betrokken. Sedert 1914 is de productie in de Limburgsche mijnen aanzienlijk toegenomen. Dit blijkt wel uit het volgende staatje: 1914 1.928.540 ton 1918 3.395.000 ton 1938 13.487.000 ton De saldo-invoer bedroeg in 1938, 1.979.680 ton, zoodat beschikbaar blijft voor verbruik 15.467.203 ton. De verhouding tusschen eigen productie van steenkolen en het invoer-saldo ontwikkelde zich in de laatste jaren als volgt: (in procenten): 1938 1937 1936 1935 1934 Eigen productie 87.2 88.5 86 83 81 Invoer-saldo ... 12.8 11.5 14 17 19 In het pas afgeloopen eerste half jaar produceerden de Limburgsche mijnen slechts 67 pet. van het totale verbruik, terwijl 33 pet. werd ingevoerd. Dit wijst wel duidelijk op een grootscheepsche invoer, blijkbaar een voorgevoel van den oorlog, die al droeve werkelijkheid is geworden. De invoer bedroeg in 1938: Steenkolen 4.915.032 ton Steenkolenbriketten 319.788 ton Bunkerkolen voor vreemde en Ned. schepen op doorvoerdocument 2.813.205 ton Totaal invoer 8.088.025 ton Onze uitvoer bedroeg: Steenkolen 3.417.075 ton Steenkoolbriketten 413.321 ton Bunkerkolen van vreemde schepen op doorvoerdocument 2.115.513 ton Totale doorvoer 6.068.345 ton Saldo invoer 1.979.680 ton Cokes: Cokesproductie 3.794.000 ton Saldo uitvoer 1.839.400 ton Beschikbaar voor verbruik 1.954.000 ton De cokesproductie kan als volgt worden verdeeld: Staatsm. Emma en Maurits 2.395.432 ton Kon. Ned. Hoogovens en Huish 798.428 ton Gasfabrieken 600.000 ton Voor verbruik beschikbaar 3.794.000 ton Uitgevoerd werden 2.169.877 ton cokes Ingevoerd worden 330.577 ton cokes Uitvoer-saldo 1.839.400 ton cokes Bruinkoolbriketten: Productie Carisborg 61.000 ton Saldo invoer 110.089 ton Voor verbruik beschikbaar 171.098 ton In 1938 waren alzoo voor de „consumptie" beschikbaar : 15.467.203 ton steenkolen 1.954.600 ton cokes 171.089 ton bruinkoolbriketten Totaal 17.592.892 ton. In ons land werden hiervan gedolven of geproduceerd : Steenkolen 13.487.523 ton Cokes 3.794.000 ton Bruinkoolbriketten 61.000 ton Totaal 17.342.523 ton Uit deze cijfers mag wel de veilige conclusie betrokken worden, dat we in oorlogstijd niet maer van het buitenland afhankelijk behoeven te zijn wat de brandstoffenvoorziening betreft. Dit is een factor van kapitale beteekenis en van groot economisch belang voor ons land. Hieruit blijkt dus wel overduidelijk, dat de mijnindustrie een Nederlandsche industrie is, en ook als zoodanig dient beschouwd en behandeld te worden, en een buitengewoon belangrijke plaats inneemt in het economische leven van ons vaderland. Men moet ook niet uit het oog verliezen, dat in 1914 vrijwel uitsluitend huisbrand werd geproduceerd en dat sindsdien wel vetkolen worden gedolven in de staatsmijnen Emma en Maurits, doch de productie van huisbrandkolen is tevens aanzienlijk toegenomen. Ook moet men bedenken, dat enkele duizenden mijnwerkers zijn gemobiliseerd; tengevolge van deze mobilisatie zal de productie van steenkolen dalen. Dit is niet nauwkeurig te schatten, doch men kan rekenen op een aanvankelijke productiedaling van 20 pet. Voorts is een factor van beteekenis, dat den laatsten tijd in de mijnen ongunstige lagen werden ontgonnen, waardoor de productie ook in ongunstigen zin werd beïnvloed. Mocht onverhoopt de nood aan den man komen dan zullen ongetwijfeld gunstiger gelegen kolenlagen, die bij den afbouw meer effect zullen sorteeren, worden geëxploiteerd. Wat de productie betreft van de huisbrandkolen, deze bedroeg in 1937 een topjaar, als volgt: Willem Sophia 500.000 ton Dominiale mijn 900.000 ton Wilhelmina 1.440.000 ton Oranje Nassau H 780.000 ton Laura en Vereeniging 790.000 ton Oranje Nassau I 620.000 ton Julia 760.000 ton Totaal 5.790.000 ton Deze hoeveelheid komt niet op de kolenmarkt, daar de mijnen voor eigen gebruik een bepaald kwantum noodig hebben. Staatsmijn Wilhelmina b.v. in 1937, niet minder dan 206.000 ton. Men moet ook rekening houden met de omstandigheid, dat de invoer van buitenlandsche steenkool vermindert of geheel wordt stopgezet. Het pas opgerichte Rijkskolenbureau kan de mijnen zelfs gaan verplichten haar gedolven of geproduceerde brandstoffen uitsluitend voor het biimenlandsche verbruik beschikbaar te stellen. Zoolang onze Limburgsche mijnen steenkolen kunnen blijven leveren is er geen vuiltje aan de lucht! In „Gemeenschappelijk Belang", het orgaan van den Bond van Nederlandsche Handelaren in brandstoffen, schrijft ir. F. C. Wirtz Czn. o.a.: „In 1937 is voor den verkoop beschikbaar gekomen ruim 5 millioen ton magere kolen (met gebriketteerde fijnkolen inbegrepen) en eierkolen. Rekenen we nu eens met 'n productiedaling van de mijnen tengevolge van de mobilisatie van 20 pet. over een vol jaar, dan komen we tot da conclusie, dat in een jaar tijd onder de huidige omstandigheden ruim 4 millioen ton magere kolen en eierkolen ter beschikking kan komen. Hierbij zij opgemerkt, dat 1937 wel een recordjaar was met betrekking tot de productiedaling heusch geen 20 pet. zal bedragen, daar wel alles in het werk zal gesteld worden, om de daling gedeeltelijk op te vangen". Ir. Wirtz schat, naar zoo goed mogelijke taxatie, in het jaar 1937 het verbruik aan kolen, eierkolen en cokes voor verwarming van woningen en gebouwen (dus huisbrand) op 4.132.000 ton. Om dit kwantum te bereiken, zou men dus da beschikbare 4 millioen ton magere kolen en eierkolen slechts bij wijze van spreken, met 132.000 ton cokes behoeven aan te vullen, om een genoegzame huisbrandvoorziening mogelijk te maken. Als men nu nagaat, dat in 1937 reeds ruim 600.000 ton gascokes door de Nederlandsche gasfabrieken werd geproduceerd, waarvan het overgroote deel toch wel in ons land voor huisbranddoeleinden zal zijn verstookt en daarbij bedenkt, dat ook nog enorme hoeveelheden breekcokes voor huisbranddoeleinden worden aan aangewend, dan is wel voldoende duidelijk, dat van een tekort aan huisbrandstoffen geen sprake zal zijn, indien de productie van huisbrandstoffen niet te veel daalt de uitvoer wordt stopgezet, het verbruik niet abnormaal stijgt en ter voorziening in de behoefte aan industriekolen geen bijzondere, de huisbrandvoorziening stavende maatregelen zouden worden getroffen. Vanzelfsprekend is hiermede niet gezegd, dat bij stopzetting van den Invoer en den uitvoer zich geen moeilijkheden zullen voordoen, ten aanzien van diverse soorten huisbrandstoffen. Niet alle thans verhandelde soorten — men denke aan eerste en tweede kwaliteit Wales — zouden dan ter beschikking staan. Maar aan huisbrandkolennood behoeft niet te worden gedacht. Intusschen hebben wij het geval gesteld, dat de invoer geheel zou zijn afgesneden. Er is echter reden om aan te nemen, dat de invoer niet geheel zal verdwijnen. Dat is ook in den wereldoorlog niet het geval geweest en zal, naar het zich laat aanzien, ook thans niet voorkomen. --- Missieleven Afscheid missionarissen te Tilburg Vanuit het Missiehuis der Paters van het H. Hart te Tilburg zijn wederom een aantal missionarissen naar onderscheiden missiegebieden vertrokken. Het waren de weleerw. paters J. Laaper en J. Ligtvoet, bestemd voor het apostolisch vicariaat van Nederlandsch Nieuw Guinea; de weleerw. pater P. Janssen voor het apostolisch vicariata van Menado (Celebes); de weleeerw. paters M. de Lange, V. Hochstenbach, P. van Bilsen enW. Switzar vor de apostolische prefectuur van Poerwokerto (Midden-Java), de weleerw. paters P. Reichwein, J. van Roon, C. Baesjou, J. Notenboom, C. Napana en H. van Rooyen voor de Philippijnen; de weleerw. paters W. Ari, A. Seelen, A. Pennock, J. Picard, J. de Beer en C. van Gils voor Brazilië en de eerw. zusters, Moeder Martha (Coenders), Donata (Vonk), Johannita (Bijnen) en Agnesiana (van Dingenen) voor het apostolisch vicariaat van Rabaul. --- Opgewonden spelende mannen, Wee=zoete opium=qeur SJANGHAI. Mijn geheimzinnige Chinees was me de eerst» dagen van mijn verblijf te Sjanghai van groot nut. Hij geleidde me overal rond en in het bijzonder in de buurten en gelegenheden, waar Europeanen gewoonlijk niet komen. Eenige malen nam hij me mede naar echt Chineesche restaurants. Ook in de groote Europeesche hotels kan men Chineesch eten, maar dat was volgens mijn makker „het ware niet". Volgens hem bestaan er verschillende Chineesche keukens, die bij lange na niet alle even goed zijn. De beste Chineesche keuken is die van Canton, beweerde hij en hij bracht me in verschillende Chineesche eethuizen en eethuisjes om me het verschil te laten proeven en ook ik kwam tot de meening, dat de Cantonsche keuken het van andere Chineesche keukens wint. De Amerikaan had geiijk. Eenige maanden geleden, toen ik me nog op de Philippijnen bevond, had ik in een Amerikaansch tijdschrift een artikel gelezen van een Amerikaan, die vele tientallen jaren in China had gewoond en deze Amerikaan béWeerde, dat de Chineesche keuken het van alle keukens wint door de toebereiding der spijzen en door haar veelzijdigheid en afwisseling. Ik beschouwde toen dit artikel als een goed voorbeeld van Amerikaansche overdrijving, maar thans begin ik te gelooven, dat deze Amerikaan gelijk had. Tafelmanieren. In Engelsch-Indië en Nederlandsch-Indië had ik al verschillende malen in Chineesche restaurants gegeten, maar dat was blijkbaar ook „het ware niet" en in Chineesche restaurants te Sjanghai deed ik geheel nieuwe indrukken op. In de Chineesche restaurants te Sjanghai, waar ik met mijn Chineeschen makker geweest ben, was ik steeds de eenige Europeaansche bezoeker en dat was verklaarbaar: de spijslijsten waren alleen in het Chineesch geschreven zoodat een Europeaan, die geen Chineesch schrift kant, er onmogelijk een maaltijd kon samenstellen! De bedienden spraken geen of zeer weinig Engelsch, maar voor mij was dit alles geen bezwaar: ik had mijn Chineeschen begeleider bij me, aan wien ik alles kon overlaten. In het eerste restaurant, dat we bezochten, had ik het vaste voornemen te eten met de Chineesche stokjes, maar mijn makker keek mijn onhandig gedoe eenigen tijd aan en riep toen een bediende om me mes en vork te brengen tot groote verluchting van toeschouwende Chineezen, die me tien minuten met die stokjes hadden zien werken zonder dat ik een stukje naar mijn mond had kunnen brengen. Men moet van zijn jeugd af met die stokjes hebben omgegaan om ermede uit den weg te kunnen. De Chineezen houden die twee stokjes tusschen de vingers van de rechterhand en nemen er alles mede tot zich met een verbluffende virtuositeit. Varkenspootjes en bloementhee. Mijn makker had een maatlijd van verschillende gerechten tezamen besteld. Toen we zoo ongeveer genoeg hadden van den eersten schotel, bracht men het tweede gerecht, maar nam het eerste niet weg, zoodat we aan het einde van den maaltijd zaten met een zestal gerechten op tafel, waarvan we telkens weder aten. Er was een keurig gerecht van groenten en rundvleesch, er waren varkenspootjes met een buitengewone lekkere saus, zooals ik nog nergens had gegeten, er was goudkleurige visch, en tot slot kwam een heerlijke soep met rundvleesch. Mijn makker bestelde erbij „Chineesche wijn", gemaakt van gerst. Deze „wijn", eenigszins rose van kleur, deed in smaak aan likeur denken en werd ons gebracht in een theepotje. We dronken dien wijn ook uit theekopjes. Bovendien hadden we nog echte thee en zoodra de potjes leeg waren bracht een bediende nieuwen voorraad aan. Na den maaltijd beitelde mijn makkers voor mij een bijzondere thee: bloementhee en toen ik het deksel van het potje oplichte, zag ik groote bloemen daarin drijven. Die zeer uitvoerige maaltijd, met den wijn inbegrepen kostte voor ons beiden nog geen vijf-en-zeventig cent. Door donker Sjanghai. Op een avond laat heeft mijn makker me medegenomen op een tocht door donker Sjanghai, het donkere Sjanghai der Chineezen, niet der Europeanen. Dit donkere Sjanghai der Chineezen is voor een Europeaan alleen nogal gevaarlijk, met mijn Chineeschen makker bij me. gevoelde ik me echter volkomen veilig, want deze makker was bovendien zeer gespierd en een volleerd bokser, waarvan hij me in gevallen van nood het overtuigende bewijs gaf. Eenige malen bokste hij een Chinees, die wat al te opdringerig werd, in koelen bloede tegen den grond. Boeddha is er by ... Het nachtelijk donker Sjanghai: ik kan er hier niet veel van vertellen, alleen zeggen, dat het alles overtrof, wat ik nog ergens gezien had. We bezochten verschillende armoedige verdachte huizen in achterbuurtjes, waar me telkens weder opviel een met kleurige kaarsen verlicht Boeddhistisch altaar. Ook in (verboden) speelhuizen voerde mijn makker me, waar opgewonden mannen zaten om spelen, waarvan ik niets begreep en in eveneens verboden opiumkitten, waar de wee-zoete geur van opium ons bij de deur reeds tegemoet kwam. Een dollar is een dollar! Met dezen onvolprezen Chineeschen makker had ik echter voortdurend verschil van meening over de rickshaw-koelies. Wij reden veel met rickshaws, ieder in een apart wagentje, want in die rickshaws is slechts plaats voor één passagier. Aan het einde van den rit rekende mijn reisgezel steeds voor ons beiden af en menigmaal kwam het daarbij tot ruzie met de koelies, daar die meer verlangden, dan ze kregen. Voor een afstand vn ruim een kilometer gaf hij den koelies per hoofd tien cents Sjanghai-geld, dat is naar den huidigen koers nog geen anderhalve cent. Ik wilde er dan iets bij geven, maar dat verbood hij me en hij werd zelfs boos. Des avonds op mijn kamer sprak ik met hem over de ongelukkige rickshaw-koelies. Hij zeide me: „Jij begrijpt die menschen niet en je hebt een verkeerde berekening van het geld. Jij rekent altijd uit, dat het ir. jouw land waard is, maar hier is een dollar (Sjanghai-dollar) een dollar en als je eens goed ruzie wilt hebben met 'n rickshawkoelie, dan moet je hem eens veel betalen, zooals jij altijd wilt doen. Morgen neem jij eens zelf een rickshaw en betaalt den koelie naar jouw berekening. Ik volg je echter om er bij te zijn als het mis loopt". Den volgenden morgen gingen we tegelijk, maar niet tezamen de straat op. Ik riep een rickshaw aan en gaf hem als doel van den rit een niet ver verwijderde straat, echter ik zag nog, dat mijn kameraad mij in een andere rickshaw volgde. Aan het einde van den rit gaf ik den koeli een halve dollar, vijf maal zooveel als mijn Chineesche makker zou hebben gegeven. Liever Sjanghai-centen. Het resultaat was verbluffend. De man begon te schreeuwen en te schelden. Hij wilde twee dollar hebben, naar hij me slecht Engelsch verklaarde. Op zijn geschreeuw kwamen andere rickshaw-koelies met hun wagentjes toesnellen en namen een dreigende houding tegenover mij aan. Ik keek uit of er geen politieman in de nabijheid was, doch er was er geen; echter mijn Chineesche makker was er. Hij schreeuwde nog luider dan de koelies tezamen, bokste er twee tegen den grond, trapte een rickshaw om, vroeg mijn koelie den hal ven dollar (ruim zes cent) terug, dien ik hem gegeven had, en gaf hem daarvoor in de plaats tien Shanghai-cent, nog geen anderhalve cent naar ons geld. De vrede was in eens hersteld. Mijn koelie keek, nog met weemoed naar den halven dollar, die ik hem gegeven had en dien ik thans van mijn Chineeschen makker terug kreeg. Westerlingen zijn zoo dom. Eennigszins beschaamd stond ik voor mijn vriend, die lichtelijk lachte en zeide: „Nu heb je zelf gezien hoe het gaat als je een koelie goed betaalt, maar natuurlijk vergeet je dat weder. De Westerlingen zijn zoo knap zoo knap en toch zoo dom zoo dom " Deze laatste opmerking was niet echt-Chineesch, daarvoor te openhartig maar mijn Chineesche makker is niet een zuivere Chinees. Van moederszijde heeft hij Philippino-bloed, dus waarschijnlijk ook Spaansch, dus Europeesch bloed. Wel echt-Chineesch is het, dat hij niet r ïer op het geval is teruggekomen en er geen nabetrachtingen over heeft gehouden. J. K. BREDERODE. --- Ode aan Sef Cornet Beej gelaegenheid van ziën 25-jaorig tooniël jubileum Eeder plaetske op dees waereld Haet zien eigenaardigheid Hoëge oomus, rariteite, Wao me dök verbaas van steit. Pisa ziene schijven tore, Pariës mit al eur boelevaars. Zien nog vaer bej Venlo achter, Lappe we aan öze laars. Um wat zeldzaams te beklotse Hoof me vas neet wiët te gaon, Beej Sef Cornet ós troetelkientje, Kan nappus in de schaduw staon. Sef, 't achtste waereldwonder, Steit steed3 veur lol en gijn paraat, En hae is dao ziën we gruëts op Zuver Venlo's fabrikaat. Ein flauw of aafgeluusterd waord, Kump noët euver zien lippe, Taege Sef Cornet dao kan, Gen Köls kenón aan tippe. Net zoë min als Chamberlaen Zónder ziën paraplu, Gif 't oone Sef Cornet Ein Venlosche revue. Buzio met aanhangwaegus, Hebbe taege Sef gen kans, Ik wil heej neet miër euver zwamme, Gooie wien hoof genne krans. Sef Cornet is in 't zilver. Net wie 't gesneeje broëd, Aan sjagrijne en aan greeke, Haet die print ein breurke doëd. De naam Cornet is 't recep Veur oozel, zorg en leid, Dich bis Sef in d'n hoëgste graod, Gek van wiëzigheid. De naam Cornet is ein symbool Beteikent zdnneschiën, Hiel Venlo zal veur waatste duis Dich altiëd dankbaar ziën. EINE STILLE VERIëRDER OUT DE VENLOOSCHE JORDAAN. --- De levensmiddelenvoorziening En de kruideniers Donderdagavond waren de samenwerkende, bonden van kruideniersorganisaties uit Amsterdam en omgeving in een buitengewone openbare vergadering in „Krasnapolsky" bijeen. Op deze vergadering is een-motie aangenomen, waarin er bij den Minister van Economische Zaken op wordt aangedrongen: 1. de noodige pubUcaties te doen verschijnen, waaruit het publiek in de eerste plaats kennis kan nemen van de tijdelijke schaarschte van verschillende artikelen, waaronder voornamelijk het artikel suiker wordt verstaan. Door het uitblijven van officieele mededeelin gen worden de moeilijkheden, verbonden aan het niet kunnen voldoen aan de vraag van het publiek geheel gelegd op de schouders der winkeliers. 2. Publicatie van de mededeeling, dat als gevolg van diverse moeilijkheden verschillende artikelen aan prijsstijging onderhevig zijn en dat het de winkelstand geoorloofd zal zijn den vervangingsprijs der artikelen het publiek te berekenen. 3. Inschakeling van de vertegenwoordigers der organisaties bij de uitvoering der maatregelen, als deskundigen op het gebied der levensmiddelenvoorziening. --- Geneeskundige voorziening Onder de burgerbevolking IN BUITENGEWONE OMSTANDIGHEDEN. De Minister van Sociale Zaken brengt ingevolge het bepaalde in artikel 5 van de wet geneeskundige voorziening 1939 ter kennis van allen, wien zulks aangaat, dat a. de geneeskundigen, die om eenigerlei reden hun praktijk zelf niet of niet volledig kunnen uitoefenen, hiervan mededeeling moeten doen aan den geneeskundig inspecteur van de volksgezondheid in het ambtsgebied, waarin zij werkzaam zijn. b. de geneeskundigen, die de bevoegdheid tot het uitoefenen van de geneeskunst hier te lande in 1935 en volgende jaren hebben verkregen, en de geneeskundigen, die zich vrijwillig beschikbaar willen stellen om als vervanger in den zin van de gemeente van de genoemde wet te worden aangewezen, zich moeten aanmelden bij den bovenbedoelden inspecteur. De mededeeling, respectievelijk aanmelding behoort te geschieden door invulling en toezending van een gedrukt formulier. De formulieren zijn verkrijgbaar bij elk hoofdbij- of hulp-postkantoor in een reeds geadresseerde dienstenveloppe, waarin aanwezig zijn een wit formulier, bestemd voor de onder a. bedoelde geneeskundigen en een geel formulier, bestemd voor de onder b. bedoelde geneeskundigen. Eén der beide formulieren behoort derhalve in de enveloppe te worden verzonden. De mededeeling, onder a. bedoeld, moet geschieden zoo spoedig mogelijk, in ieder geval vóór 26 September a.s., of onmiddellijk nadat de bedoelde reden aanwezig is. De aandacht wordt erop gevestigd, dat ook de geneeskundigen, die thans onder de wapenen zijn of om eenigerlei andere reden hun praktijk niet of niet volledig kunnen uitoefenen, tot de mededeeling verplicht zijn. De aanmelding, onder b. bedoeld, moet geschieden zoo spoedig mogelijk, in ieder geval vóór 26 September a.s. of onmiddellijk nadat de hoedanigheid van arts wordt verkregen. --- Een dag aan het Westelijk front 'n Schoone illusie stukgeschoten = Radio=stemmen Wij waren dezer dagen te Schengen, de gemeente in het groothertogdom Luxemburg, die in de onmiddellijke nabijheid van het FranschDuitsche operatie-terrein gelegen is. De Franschen en de Duitschers staan daar, in den waren zin van het woord „vlak tegenover elkaar". De afstand, die hen scheidt, is inbe paalde sectors van het nog niet afgebakende front, nabtj de Luxemburgsche grens, niet meer dan 15ü tot 200 meters, hetgeen naar het schijnt, noodzakelijk is om aan de automatische wapens hun maximum van doeltreffendheid te verzekeren. Den dag dat wij in de buurt vertoefden was het doel-treffen gelukkig niet erg: nu en dan, bij groote tusschenpoozen een enkele losbranding; het leken wel de zeldzame schoten van jagers op wild inplaats van op menschen. Een Belgisch collega, die me vergezelde en den vorigen oorlog meegemaakt heeft, zei me: „Deze stilte van het slagveld heeft voor mij, als oud-strijder, iets onmogelijks en onbegrijpelijks, nooit heb ik een front gezien zoo idyllisch kalm, zoo knusjes ingeslapen als dit FranschDuitsche front van den nieuwen oorlog." Schengen is gelegen op den linkeroever van de Moezel. Er tegenover, op de andere zijde van de rivier, bevindt zich het Duitsche dorp Perl, en meer ten Zuiden ziet men het station van Apach, op Fransch grondgebied. Toen wij, na veel wederwaardigheden — de Luxemburgsche gendarmes lieten ons niet gaan waar we wilden — ter plaatse aankwamen, was het goed vijf uur in den namiddag. Het weer was prachtig: een helle lucht boven een in zon gedompelde vlakte. Onttrokken aan het oog der gendarmen posteerden wij ons, in liggende houding, tusschen de elzenstruiken van een heuvelenden boschkant. Het was doodrustig in den omtrek. Alleen het flstelfluiten van krekels in de verte of het verwijderd kwaken van kikvorschen scheen geheimzinnig uit den grond op te duiken, als spookstemmen op een verlaten kerkhof. Turend over den heuvelenden. boschkant zagen wij het station van Apach, waarbij een Fransch soldaat wandelde, het geweer op den rug. Hij begaf zich naar een locomotievenloods en was toen vlak in het schietveld van een nauwelijks 15 M. afstand opgesteld zijnde Duitsch machine-geweer. De Franschman deed alsof er de Duitsche bedreiging niet was en kuierde op zijn gemak verder, om achter de locomotievenloods te verdwijnen. De Duitschers schoten niet, lagen achter hun machinegeweer sigaretten te rooken. Even later kwam, van den weg van Borg, een zwaar motorrijwiel af gelawaaid, met een ordonnans en nog een soldaat er op. Het waren Duitschers. De machine, die in het bereik van de Fransche mitrailleurs was, stopte bij een verhooging van het terrein, waar plotseling een Duitsch officier opdook, zoo maar uit den grond, hetgeen in dezen oorlog heel gew' on is. De beide Duitsche soldaten brachten den Hitlergroet en hadden een kort onderhoud met den officier, waarna ze weer wegrenden, met een motorgeweld als reden zij met open knalpot. De Franschen moesten de Duitsche motorsoldaten gehoord en gezien hebben, maar zij gaven geen kik. Langzaam kwam de avond over de streek en zette het landschap in een rossen gloed van de ondergaande zon, die aan de einders verstierf, als een kwijnend-vlammende doodenkaars in een stille dorpskerk. Het werd kil en somber op de geheimzinnige vlakte. De stilte die uithing was donker als de droefenis van het verdoken leven der tusschen de Fransche en Duitsche fortenlinies, de Maginot en de Siegfried, opgesloten grenssoldaten. De dag ging schuil in het Westen, de soldaten ook en de avond vol wijding gaf ons even de illusie, dat er geen oorlog was. Tot een plotseling losbrandend kanongebulder, aandreunend uit de verte, die schoone illusie aan gruizelementen schoot. Helaas! RADIO-STEMMEN. De mensch van heden zou niet meer aan net leven kunnen wennen zonder de radio, dat blinkend meubel, hetwelk hij kocht om iederen dag te kunnen genieten van Bach, Beethoven, Mozart, Grieg, Debussy, Saint Saëns, maar ook van Tino Rossi, Rina Ketty, Carlo Cotti, de band van Rey Ventura, die van de Jazz-Grassoppers en andere herrieschoppers. Den laatsten tijd echter interesseeren die heele en halve muzikale klassieken, zangerige kletszieken en jazzzieken den luisteraar niet meer. Hij wil nieuws, de stem hooren van de omroepers de" persberichten, die hem spreken van het Wild-WestEuropa, waar het in onze dagen minder veilig is dan in het hartje van de Indianen-wildernis; want de wetten der jungle lijken zachtzinnig vergeleken bij den redeloozen haat, die geen pardon en geen genade kent, waarmee millioenen menschen, die slechts begeerden in vrede te leven, tegen elkaar in den dood worden gejaagd. Die radio-stemmen uit de oorlogslanden klinken soms dof van ontroering of benepen van angst. Zoo niet die van Brussel: N.I.R. of I.N.R. De Belgische luisteraar, die niet ontbijt of slapen gaat zonder het „gesproken dagblad" beluisterd te hebben, kent de onbewogenheid en stiptheid der Belgische radio-omroepers. Zij blijven onverstoorbaar kalm, ondanks alle oorlogsgruwelen te land ter zee en in de lucht. Zij maken zich minder druk om het Wild-WestEuropa van den oorlog dan om het vredige binnenland, waarvan zij wereldschokkende gebeurtenissen melden als de volgende, door ons dezer dagen opgeteekend: „De heer Willemans, gemeenteraadsschip te Lillebeek, is tot schep pardon, de heer Lillebeek is tot schepene van Willemans h'm eh, ik bedoel, de heer Willemans is -tot schepene van Lillebeek benoemd". Na welk opzienbarend nieuws dezer wethoudersbenoeming met hindernissen de omroeper overging tot het „weerbericht". Warit de wereld kan vergaan, alle volkeren kunnen tegen elkander opstaan en alle soldaten elkaar verslaan, bet „weerbericht" blijft in België onvermijdelijk aan „Le journal parlé" alias gesproken dagblad verbonden. Men vertelt ons zelfs welk weer het was en hoe het worden zal „volgens de kaart van negentien uur". En voor geen nieuws te wereld zou men ons willen onthouden de „temperatuur te Oostende, Sint-Hubert en Bree van zooveel graden". Waarbij wij dan ook nog „het juiste uur" ontvangen, liefst vijfmaal per dag. Wat zijn de zorgen van wereldveroveraars als Stalin en Hitier vergeleken bij die van de Belgische radio -omroepers, die vijfmaal per dag het weer moeten voorspellen en ons moeten vertellen, hoe laat het juist is. Geen wonder dat zij verstrooid geraken en van een gemeenteraadslid een schip maken! --- Toch even lachen Dagboek van een militair telefonist We hebben geklaagd, dat er zoo weinig humor in onze bladen te vinden is. Dit ut altijd zoo, maar speciaal nu in deze oorlogs- en mobilisatie-tijd. Onze soldaten hebben gelukkig echter nog wel humor. Dit lieten toe reeds door enkele stukjes zien uit de Soldatenkrant ,Jk zal handhaven", Groep Maas-Noord, waar we nu dit as-geval uit laten volgen. VRIJDAG: Vandaag dagboek begonnen. Hoon en smaad moeten incasseeren van zeer eigenwijs, ingebeeld bureaupersoneel, dat niet doordrongen is van de gewichtige taak eens telefonisten. ZATERDAG: Erg verkouden. Karabijn afgestoft met vinger. Ruzie gehad met Sergt. Cap. en weer bijgelegd. Samen een biertje gedronken op zijn kosten en een as gesloten* ZONDAG: De „as" laten draaien, wat 5 sigaretten opleverde en veel uitgerust van zware taak. MAANDAG: Tot verbazing van asgenoot nonagressiepact gesloten met Korporaal Dinger, voorheen erfvijand van alle telefonisten. DINSDAG: Telefoon afgestoft en bureau personeel theorie gegeven over de belangrijke en vermoeiende functie van telefonist! (Hilariteit genegeerd). WOENSDAG: Kramp in vingrs van te veel biljarten. Berisping gekregen wegens lachen tijdens appèl. DONDERDAG: Veel uitgerust en aan het meisje geschreven. Heel lang naa,r lieve foto gekeken. Verjaardag van onze geliefde Vorstin in intieme kring gevierd. Daarna met asgenoot de nachtwacht gehouden bij ons troetelkind, de telefoon. ---