Financiëele Berichten Millioenennota voor 1940 Wie zal dat betalen..... Wij willen trachten een globaal overzicht te geven van de wijze waarop het nieuwe ministerie dit voor het nieuwe jaar wil doen. Om te beginnen zij er aan herinnerd, dat de begrooting voor 1939 met een tekort van ƒ 25.5 millioen sloot, maar dat minister De Wilde een reëel tekort van ƒ 61.1 millioen becijferde, dat ook door minister De Geer wordt aanvaard. Als bekend lag het in de bedoeling dit tekort grootendeels te dekken uit de opbrengst van een Nationale Inkomsten- en Winstbelasting en de wijziging van het tarief van invoerrechten, waarvan alleen de laatste per 1 Maart 1939 is doorgevoerd. Deze wijziging zal beduidend meer opbrengen dan de geraamde ƒ 5 millioen, terwijl ook overigens de Rijksmiddelen over het loopende jaar de raming zullen overtreffen. De Nationale Inkomsten- en Winstbelasting echter is nog niet ingevoerd en stuit op zooveel verzet, dat de nieuwe regeering het desbetreffende wetsontwerp niet zal handhaven. Hoe dus de einduitkomst van 1939 zal zijn valt nog niet te zeggen. Voorloopig wordt in de millioenennota het tekort voor 1939 op ƒ 28 millioen geraamd; in werkelijkheid zal het vermoedelijk kleiner zijn, ongeacht natuurlijk de bizondere uitgaven in verband met de buitengewone omstandigheden, welke met den oorlog buiten onze grenzen verband houden. (in mill. guldens) Ontv. Uitg. Versch. 1936 618.4 656 237.6 1937 703.7 662.9 40.8 1938 739.0 703.4 30.6 1939 716.7 744.7 28.1 1940 741.1 746.5 5.4 Gewone dienst Voor 1940 worden de ontvangsten derhalve, hooger geraamd dan voor 1939 in verband met de verwachting dat verschillende z.g. conjunctuurbelastingen meer zullen opbrengen, gelijk zulks ook in 1939 reeds het geval was. De economische toestand van ons land is sinds eenigen tijd weer vooruitgaande en er zou waarlijk van een bemoedigend perspectief kunnen worden gesproken, ware het niet dat de oorlogstoestand al dergelijke verwachtingen den bodem had ingeslagen. Maar ook het becijferde tekort van ƒ 5.4 millioen voor 1940 is schijn. Minister De Geer voegt hieraan in navolging van zijn voorganger enkele bedragen toe — saneering Werkloosheidssubsidiefonds, Storting Spoorwegpensioenfonds, consolidatie vlottende schuld — waardoor het werkelijke tekort over 1940 tot ƒ 55.6 millioen zal stijgen. Hoe wenscht hg dat te dekken? Niet door een Nationale Inkomsten- en Winstbelasting, gelijk Sie door minister De Wilde was gedacht, maar door een herziening der Inkomstenbelasting en de vervanging van de dividenden tantièmebelasting door een winstbelasting, welke laatste ook reeds door minister De Wilde beoogd werd. Een herziening van de Inkomstenbelasting vergt echter tijd en zal niet voor 1 Mei 1941 gereed zijn, zoodat voorloopig de opcenten der Gemeentefondsbelasting met 45 zullen worden verhoogd. Van dezen prosoiren maatregel wordt een bate van ƒ 30 millioen verwacht en om deze bate voor het geheele jaar 1940 te verkrijgen, zal de Gemeentefondsbelasting over het' het loopende belastingjaar met 15 opcenten worden verhoogd. Met andere woorden, over 1939— 1940 hebben de belastingbetalers nog een navordering te wachten! De Winstbelasting zal reeds begin volgend jaar in werking kunnen treden en drukt op het voorafgaande jaar, i.c. dus op 1939, zoodat de volle opbrengst daarvan voor 1940 mag worden verwacht. Beide maatregelen samen zullen een tekort van ƒ 50 millioen overbruggen, waaruit de conclusie kan worden getrokken, dat de winstbelasting geraamd wordt ƒ 20 millioen te zullen opbrengen. Het dan nog overblijvende tekort van ca. ƒ 5 millioen wil de Minister uit bezuiniging vinden, een geluid dat uit vroegere begrootingen bekend is en in verschillende kringen zooveel bezwaren ontmoette. Weten we dus nu wat ons voor 1940 te wachten staat, de minister opent ook reeds een perspectief voor 1941. Maar het is weinig opwekkend. Wil de begrooting voor 1941 eenigszins reëel zijn, dan zal er een tekort ontstaan van ƒ 116 millioen, dat uit de opbrengst der Winstbelasting en van de herziening der inkomstenbelasting zal moeten worden gedekt. Brengt de winstbelasting boven de vervallende dividend- en tantièmebelasting inderdaad niet meer op dan ƒ 20 millioen — het bedrag lijkt ons wel zeer laag —, dan zou uit de Inkomstenbelasting ca. ƒ 96 millioen meer moeten worden gehaald dan thans, terwijl de opbrengst voor 1940 op ƒ 39 millioen geraamd wordt. Een dergelijke verzwaring is natuurlijk niet mogelijk. De minister merkt zelf op dat de nieuwe last van ƒ 50 millioen op zich zelf reeds het uiterste schijnt dat van de contribuabelen kan worden gevraagd. En het is begrijpelijk — ook een kabinet met de signatuur van Dr. Colijn zou daartoe moeten besluiten •—, dat de regeering voor de buitengewone uitgaven naar het in 1914 uitgevonden middel van een Leeningsfonds grijpt, dat over eigen middelen zal moeten beschikken, welke o.m. ook door een oorlogswinstbelasting zullen kunnen worden gevonden. In dit Leeningsfonds zal worden ondergebracht het onlangs verkregen crediet van ƒ 100 millioen en de dezer dagen in te dienen aanvrage voor een tweede ƒ 100 millioen, waaraan, als de oorlogtoestand aanhoudt, ongetwijfeld verdere bedragen zullen worden toegevoegd. Hier wordt dus openlijk toegegeven, dat de tegenwoordige staatsuitgaven uit de gewone middelen niet kunnen worden gedekt, wat dus wil zeggen, dat hiervoor zal worden geleend, althans voor zoover buitengewone inkomsten als die uit een eventueele oorlogswinstbelasting, daartoe niet voldoende zijn. Dat ziet er dus wel somber uit. Ondanks een zeer verzwaarde belastingheffing en de afwijzing van alle nieuwe uitgaven op den gewonen dienst, welke ook door de nieuwe regeering noodzakelijk wordt geacht, drieërlei tekort. In de eerste plaats vermoedelijk op den gewonen dienst. Ten tweede, op de kapitaaldienst, welke voor 1940 een nadeelig saldo van ƒ 240 millioen oplevert, nadat gedurende de laatste vier jaar de kapitaalverplichtingen, ongeacht de uitgaven voor rendabele staatsbedrijven, met ca. ƒ 200 millioen per jaar zijn gestegen. En ten derde het tekort op het Leeningfonds, waarvoor straks reeds ƒ 200 millioen aan uitgaven zal zijn gevoteerd, terwijl er tot dusver nog geen inkomsten tegenover staan. Dit alles wil zeggen dat onze leeningschuld, thans reeds door den Minister „torenhoog' 'genoemd, in een snel tempo zal stijgen. Die leeningschuld is in den vorigen oorlog met c.a. ƒ 1 milliard toegenomen en bedraagt thans ƒ 3.2 milliard, ongeacht de vlottende schuld van per saldo ongeveer ƒ % milliard. Onnoodig te zeggen dat de uitgaven voor rente en aflossing — de Minister stelt zich voor dat de geldleeningen voor buitengewone uitgaven in 15 jaar worden afgelost — weer op den gewonen dienst drukken en daar het tekort weer vergrooten. Zoo laat het zich dus aanzien, dat bij totale staatsuitgaven van meer dan ƒ 1 milliard per jaar — ongeacht die voor de buitengewone uitgaven —, de Nederlandsche staatsschuld aan het einde van 1940 meer dan ƒ 4 milliard zal bedragen tegen ƒ 1.1 milliard in 1913 en ƒ 2% milliard einde 1929. Wie zal dat betalen --- HET PUBLIEK VRAAGT van bevoegde zijde antwoordt men ROODE KRUIS C. A. Ik zou, en talloozen met mij, gaarne mijn steentje bijdragen aan het Nederlandsche Roode Kruis. Wat is nu het beste: lid worden van een plaatselijke aftfceling of een gift zenden aan het hoofdbestuur? Antwoord: Het een hoeft het ander niet uit te sluiten. De afdeelingen van het Roode Kruis hebben elk een taak in het groote geheel te vervullen en hebben vele kosten voor opleidingscursussen, leermateriaal, administratie en organisatie der bloedtransfusiediensten, en nog tal van andere activiteiten. Een plaatselijke afdeeling steunt men het best door contribueerend lid te worden (minimum 1 gulden per jaar). Dit bedrag kan gestort worden op postrekening 22120 van het hoofdbestuur van het Nederlandsche Roode Kruis, Princessegracht 27, 's-Gravenhage, dat voor doorzending aan de afdeelingen zorg draagt. Het Roode Kruis telt duizende toegewijde vrijwillige medewerkers en medewerksters. Laten de andere Nederlanders dan hun steentje bijdragen door een gift, groot of klein, postgiro 22120 hoofdbestuur Roode Kruis. Ik heb vernomen, dat er plannen zouden bestaan om ambulances van het Nederland, sche Roode Kruis naar de diverse fronten ten zenden en zou mij voor deelname daaraan willen opgeven. Kan dat? Antwoord: Neen. Men kan zich wel bij het hoofdbestuur schriftelijk aanmelden, waarna men op een lijst wordt geplaatst, die geraadpleegd wordt, indien in de toekomst misschien uitzending van ambulances overwogen zou worden. Op het oogenblik kan met de grootste stelligheid worden tegengesproken, dat uitzending van ambulances door 'net Nederlandsche Roode Kruis overwogen wordt. . Artsen en gediplomeerde verpleegsters kunnen zich beschikbaar stellen voor dienst bij het Nederlandsche Roode Kruis in oorlogstijd, waartoe zij zich schriftelijk dienen op te geven bij het Bureau ziekenhuiswezen van het Nederlandsche Roode Kruis, Pinsessegracht 27, 's-Gra. venhage. Verschillende personen, mannelijke zoowel als vrouwelijke, zouden zich beschikbaar willen stellen voor het internationale Roode Kruis, om eventueel met eigen auto, althans in bezit van rijbewijs, hulp te verleenen aan de verschillende fronten, onverschillig in welk land. Waar moet men zich opgeven? Antwoord: Vermoed wordt, dat ook uit andere landen tallooze zulke aanbiedingen komen. Men zou zich schriftelijk in een der moderne talen kunnen wenden tot het Comité Internationale de la Croix-Rouge, 122, Rue de Lausanne, Genève, onder duidelijke mededeeling van hetgeen men aanbiedt, de eventueele condities, bekwaamheden, nationaliteit, enz. Moeten, wanneer ons land in oorlog komt, do wijkzusters, die in dienst zijn bij de Wit-Gele en Groene Kruisvereenigingen haar diensten aan het Roode Kruis gaan verleenen of blijven zij werkzaam bij de vereenigingen, waarbij zij nu in dienst zijn ? Antwoord: De wijkverpleegsters blijven bij haar vereenigingen in dienst. Juist in oorlogstijd zal van de wijkverpleegsters meer werk gevraagd worden dan in vredestijd, in verband met de omstandigheid dat tal van doktoren in militairen of Roode Kruis-dienst zijn, terwijl ook vele verpleegsters in de ziekenhuizen en hulpziekenhuizen ten behoeve van de militairen werkzaam zullen zijn in oorlogstijd zal dus eerder naar uitbreiding van het aantal wijkzusters gestreefd worden dan naar beperking. DE VELDPOST. Werkt de veldpost al zoodanig, dat het mogelijk is, een pakket met aan becterf onderhevige waren aan een gemobiliseerde te zenden ? Antwoord: De veldpost werkt thans normaal. De organisatie van den veldpostdienst brengt echter mede, dat brief- en pakketpostzendingen steeds onder weg zijn dan bij gewoon vervoer. Goederen welke niet te snel aan bederf onderhevig zijn kunnen worden verzonden, mits zeer goed verpakt. Dat laat in de practrjk nogal een te wenschen over. Men verzende vooral geen ondergoed en vruchten of jam b.v. te zamen verpakt. POST VAN DUITSCHERS DOORZENDEN NAAR ENGELAND? Ik heb vrienden in Duitschland, die met hun kinderen in Engeland niet meer rechtstreeks kunnen correspondeeren. Mag ik brieven van deze vrienden doorzenden, en omgekeerd? Antwoord: Indien het bona fide correspondentie van ouders met kinderen en omgekeerd betreft, bestaat hiertegen geen bezwaar. De brieven moeten in een nieuwen omslag worden gesloten en opnieuw worden gefrankeerd. Tot wien moet men zich wenden, ten eerste, als men van meening is te weinig kostwinnersvergoeding te ontvangen, en ten tweede, als men van meening is, dat men een te geringe steunuitkeering ingevolge de steunregeling voor werk]00ze arbeiders ontvangt. Antwoord: Wendt u in het eerste geval tot het departement van Defensie, in het tweede, in eerste instantie tot het gemeentebestuur. Daarna eventueel tot het deparement van Sociale Zaken. LEVENSMIDDELEN OPDOEN. Mag ik niet meer dan 1 kilo suiker tegelijk bij mijn leverancier betrekken ? Antwoord: Deze maatregel is vervallen. U kunt thans wederom de gebruikelijke wekelijksche hoeveelheid tegelijk van dit artikel betrekken. Is de inkoop van levensmiddelen over een langere periode dan een week toegestaan? Antwoord: Op grond van artikel 1 der hamsterbeschikking van 28 Augustus 1939, kan zulks niet worden toegestaan voor de daarin genoemde artikelen. STEUN AAN GEMOBILISEERDE WERKLOOZEN. Gaat de ondersteuning krachtens de bepalingen van de rijkssteunregeling aan het gezin van een ondersteunde door, zoolang deze in militairen dienst is? Antwoord: Deze vraag wordt ontkennend beantwoord. Voor het betrokken gezin dient momenteel, zoodra het hoofd in militairen dienst wordt geroepen, kostwinnersvergoeding te worden aangevraagd. Van verschillende kanten wordt de vraag gesteld, of de eertijds getroffen regeling voor ondersteunde werkloozen, die als plaats vervangend dienstplichtigen (B.O .U.V.) werden opgeroepen, waarb\j aan hun gezinnen de steun ingevolge de steunregeling voor werklooze arbeiders gewaarborgd werd, thans nog geldig is, of dat betrokkenen nu in beginsel voor de geldende kostwinnersvergoeding in aanmerking kunnen komen. Antwoord: Bedoelde regeling is Komen te vervallen. Iedere kostwinner, die momenteel onder de wapenen is, en voorheen in de steunregeling voor werklooze arbeiders was opgenomen, kan een verzoek om kostwinnersvergoeding indienen bij den burgemeester. MILITAIR EN RIJWIELPLAATJE. Is een militair, die per rijwiel zijn woning bezoekt, verplicht een rywieltielastingmerk bij zich te hebben en is hij bij verzuim in overtreding ? Antwoord: Ja, deze verplichting bestaat inderdaad, hetzij de militair gebruik maakt van een dienstrijwiel, dat van het vereischte kenmerk is voorzien. WERKVERLOF? Is het waar, dat, als van een onderneming minstens vier man personeel onder de wapenen zijn geroepen, men voor een hunner werkverlof kan vragen? Antwoord: Neen. OPROEPING OUD-MILITAIREN. Tot welken leeftijd worden oud-militairen opgeroepen, indien tot oproeping van oudere lichtingen dan die varf 1924 mocht worden overgegaan? ' Antwoord: Krachtens de dienstplichtwet kan een oud-militair worden opgeroepen tot in het jaar, waarin hg 40 jaar (of, als hij de rang van officier of onder-officier bekleedt: 45 jaar) oud wordt. Indien het gepensionneerden betreft, kunnen zij ook na dien tijd nog worden opgeroepen, krachtens de bijzondere voor gepensionneerden geldende bepalingen. Zyn zjj, die hun woonplaats in Europa, maar buiten Nederland hebben en behooren tot de thans opgeroepenen, verplicht op te komen? Antwoord: Ja- Alleen degenen, die buiten Europa hun vaste woonplaats hebben, behoeven voorliopig niet op te komen. --- Nieuwe Uitgaven Natuur en techniek. Het Septembernummer van „Natuur en Techniek" opent met een artikel van S. L. den Honert, dat onder den merkwardigen titel „de Gewoonten van het Bloed" het werk bespreekt van d. E. Hanbury Hankin, een van de eerste geleerden, die zich hebben gezet tot een wetenschappelijke bestudeering van het nationalisme, dat tot oorlogen leidt. C. van Steenderen Jr. zet in een artikel uiteen, dat het stijve luchtschip volgens het principe lichter-dan-de-lucht definitief schijnt te hebben afgedaan. Zeer interessant zijn de foto's bij het artikel „Het museum van Abomey" door A. E. Taumer. Dit historische museum, in de hoofdstad van het vroegere koninkrijk Dahomey, bewaart de herinnering aan de regeering van de machtige en wreede negerkoningen Gézo en Gléglé, die de kunst van hun rijk den naam van Slavenkunst hebben doen verdienen, omdat zij er een bedrijf van maakten de leden van omwonende stammen te vangen en als slaven te verkoopen. L. Spanter geeft een korte beschouwing over de gevoelens van insecten en legt nog eens den nadruk op het verschil tusschen onze kennis van de zintuigorganen en onze onwetendheid ten aanzien van de zintuigelijke functie. In het artikel „De beschaving tegen den Mensch" gaat dr. J. J. Delbosch na in hoeverre de ontwikkeling van de Westersche beschaving de medische wetenschap heeft geplaatst tegenover het probleem van de bestrijding der beschavingsziekten, die hoofdzakelijk een gevolg zijn van ons door de techniek opgelegde slechte gewoonte. S. Schaffelhofer vertelt bij tal van afbeelingen een en ander over „De gevangenen van het witte goud" waaronder hij blijkt te verstaan de arbeiders uit de Italiaansche zouttuinen. Dr. J. C. Kraan knoopt aan een merkwaardige Schotsche voorspelling een beschouwing vast over „De psychologie der voorspelling". Meta Geurskens neemt ons mee naar „Bloementuinen onder water", de tropische koraalriffen met hun prachtige kleuren en bonte bewoners. Over de ontwikkeling van onze tijdmeters heeft ir. P. van Gennep een en andere te vertellen en tenslotte heeft C. Valkenhorst een bijdrage afgestaan over de bedreiging, welke de Insecten voor de menschheid vormen. Met de gewone rubrieken „Uit alle gebieden" en „Nieuwe boeken", besluit dit nummer, dat als altijd met tal van fraaie afbeeldingen is verlicht. --- En over de aarde.... „Van pest, hongersnood en oorlog, verlos ons Heer" Nu staan de dagbladen weer vol oorlogs nieuws: steden gebombardeerd, vliegtuigen neergehaald, schepen in den gornd geboord En honderden duizenden jonge levens bloeden dood, en voor honderden, duizenden oude menschen wordt het stervensuur vervroegd door angst en verdriet. Een wolk van smart is over de wereld gevaren — resultaat van een „beschaving" die God niet meer noodig had! — en dauwt bitterheid over de zielen. En over de aarde rolt weer de sombere kreet, zooals vóór eeuwen, en duizenden harten kaatsen hem, smartbeladen als een kreet om ontferming naar den hemel terug: „Cain, wat hebt ge met uw broeder gedaan?" De menschen hebben weer geleerd te bidden. lederen dag wordt er door vele geloovigen, in onze kerken, gebeden. En iederen dag opnieuw klinkt het, in onze kerken met aandrang uit duizenden monden, uit duizenden harten: „Van pest, hongersnood en oorlog, verlos ons Heer." „Gewaardig U aan de christen vorsten en volkeren vrede en eendracht te geven". En den psalm: „uit de diepten roep ik tot U, 0 Heer". Want nu weten we plots — of we het, door de harde les van het lijden nu pas beseffen — dat ons menschelijk leven een weg is die door de diepte voert en waarlangs we moeten opgaan naar God, dat het leven hier beneden, een middel is, en geen uiteindelijk doel; dat we op weg zijn naar het hemelsch paradijs, maar dat het aardsche paradijs voor ons verloren is! Milton heeft zijn beroemd werk geschreven „Paradiso lost". Onze groote Vondel heeft aangrijpend en overheerlijk, het hemeldrama „Lucifer" doen herleven, en, als tegenhanger daarvan het aardsche drama „Adam in ballingschap". Van die beide zegt hij, dat ze zijn „aller treurspelen treurspel".,.... We waren het haast vergeten dat dit treurspel, hooge ernst was. Dat wij gezondigd hebben, dat de straf gekomen is, het paradijs sindsdien voor ons verloren, en dat ons leven heelemaal kan geschetst worden in de simpele woorden van Gezelle: Leven is maar leed en lijden, of het nog zoo zalig waar, somtijds met een uur verblijden, somtijds met geen één, voorwaar. We gingen wel meenen, dat we, zoo niet alles, dan toch tenminste een stukje van dat aardsch paradijs hadden teruggevonden.. tot het bulderen der kanonnen, het ronken der vliegtuigen, het loeien der alarmsignalen ons uit dien waan heeft wakker geschud. En we ondervinden het nu aan den lijve: de aarde is geen paradijs meer: het aardsch paradijs is voor goed verloren. Maar hoe hooger de nood stijgt, hoe meer Gods hulp noodig is. Hoe schoon en hoe troostend klinken nu in de avondaanbidding de woorden van den herderspsalm: „Al ging ik ook door de schaduwen des doods, geen kwaad zou ik vreezen, want Gij zijt bij mij: Uwe staf en Uwe stok zijn mijn troost." En dan zie ik telkens in mijn verbeelding het tafereeltje, dat de Christus-vertelster van Krane zoo prachtig beschrijft: de kleine herdersknaap die door het gevaarlijke, donkere dal gaat. Door den donkeren nacht vol gevaren klinkt sereen den herdersfluit, die de woorden van den psalm begeleidt, 'n vreemd jongetje vergezelt hem: naarmate de psalm voortgaat, straalt licht uit hem, de duisternis wijkt en het is de Christusknaap, die hem behouden door alle gevaren heenleidt, naar huis. Een verhaal, ja, maar ook: een beeld van ons leven, van ons leven in deze dagen vooral. O, wij die zooveel lezen, zooveel nuttelooze, opwindende dingen lezen, waarom nemen wij in deze dagen niet eens de H. Schriftuur ter hand? Hoeveel troost zouden we vinden? De geschiedenis van Gods' volk — die we zouden kunnen noemen: de geschiedenis van Gods' voortdurende bescherming en Gods' voorzienigheid voor het uitverkoren volk — in de wondermooie psalmen, in het verhaal van Gods' liefde in het Evangelie. We zouden werken met meer hoop, we zouden bidden met meer vertrouwen, overtuigd dat het woord, door onze beminde Vorstin niet lang geleden uitgesproken, werkelijkheid moge worden: „Ik hoop de woorden „Christus voor alles" tot aan mijn laatsten ademtocht trouw te blijven" (Copyright K.N.P.) (Nadruk verboden) --- De aanvang van 't nieuwe parlementaire jaar ONZE BELANGSTELLING VOOR HET POLITIEKE LEVEN In vertrouwen achter de Regeering Voortgezette politieke ontwikkeling Onze groote belangstelling gaat in dezen tijd naar den oorlog, waarmede ook wij ons lot verbonden achten. De krankzinnige volkerenstrijd houdt onze gedachten bezig. Hij is het onderwerp van tallooze gesprekken. Velen winden elkander op en blijven in een stemming van angst voor allerlei mogelijkheden, die fantastisch in vurige kleuren voor hun verbeelding opdoemen. Dezer dagen werd als parool uitgegeven: „Doe gewoon! Blijf gewoon!" Dit is een zeer nuttige wenk. Er steekt een goede levensrégel in, toe te passen in deze vreeze des Heeren, maar vooral in een voortdurend vertrouwen op God, zonder Wiens toelating zelfs geen musch valt van het dak. Bij alle inspanning omtrent hetgeen zich in het buitenland afspeelt en met hetgeen in onze omgeving daarmee in verband staat, moeten wij onze belangstelling langzamerhand weer trachten te verdeelen over de dingen, waaraan wij tevoren onze aandacht schonken. Ons eigen land is die waard op de eerste plaats. Tusschen allerlei nieuwe crisismaatregelen en komende distributievoorschriften door worden wij opnieuw opmerkzaam gemaakt op het politieke leven, waaraan deze artikelen zijn gewijd. Het nieuwe parlementaire jaar heeft een aanvang genomen. H. M. de Koningin heeft Dinsdag de nieuwe zitting der Staten-Generaal geopend met een Troonrede. Deze werd gevolgd door de millioenennota, waarin de regeering den toestand van 's lands financiën uiteenzet en haar voornemens mededeelt om ze wat beter in orde te brengen. Daar zal in dezen oorlogstoestand met de schatten verslindende mobilisatie een zware wijs over opgaan, nu we toch al zoo diep in schulden staken en nog worstelende waren met de malaise van den wereldoorlog, al is deze nu reeds vijf en twintig jaren achter den rug. Over Troonrede en Millioenennota heeft de pers ons reeds ruim ingelicht. Wij moeten in dezen zwaren tijd in vertrouwen achter de regeering staan. Op de eerste plaats is daarvoor noodig, dat wij op de hoogte zijn van haar meeningen en daden. Anders kunnen wij deze niet beoordeelen. En toch is het uitstekend een oordeel te kunnen vellen. Stemt dat oordeel overeen met het uit voorschriften blijkende standpunt van de regeering, dan stemt ons dit tot tevredenheid. Zijn we het er niet mee eens, dan leeren we toch het oordeel der regeering kennen en de argumenten, waarop dit rust. Wij zullen er de voordeelen van inzien, ook al wijkt onze meening van die der regeering af. En wij leeren in dezen tijd van geweldige beslissingen gematigd zijn in onze critiek: wetende, dat de regeering voor een complex van groote vraagstukken staat, waarin zij diep en krachtig moet ingrijpen tot heil van het land. Hoe beter wij die vraagstukken zelf kennen, hoe beter ons dat zal lukken. Zijn we op de hoogte, dan kunnen wij onze meening vrijmoedig uiten in de vergaderingen van onze politieke en sociale organisaties, b.v. in die van den middenstand, welke bijzonder betrokken is bij allerlei maatregelen. Langs die organisaties kan onze meening dan tot de regeering doordringen. Dinsdag zijn ook onmiddellijk de zittingen van de beide Kamers begonnen. Er komt voor ons parlementaire leven een gewichtige tijd. De regeering, die de Troonrede geen harer plannen heeft aangekondigd, tenzij wat leger- en vlootaangelegenheden en de werkloosheid betreft, en in de Millioenennota alleen over haar belastingplannen spreekt, zal ondanks den oorlogstoestand, die haar aandacht vooral opeischt, ook wel met andere plannen inzake den wetgevenden arbeid moeten komen. Er kunnen daarom belangrijke begrootingsmaanden worden tegemoet gezien. Binnenkort zal de Tweede Kamer de rijksbegrooting in hare afdeelingen behandelen, waarvan een verslag wordt gepubliceerd, gevolgd door een antwoord van de regeering en daarna door het openbaar debat, dat in het begin van November pleegt te beginnen. Het spreekt vanzelf, dat er een soort godsvrede zal heerschen in ons parlementaire leven. Het saamhoorigheidsgevoel is sterker dan ooit in de gevaren, die ons gezamenlijk dreigen. Het is van echt nationale beteekenis, wanneer dit zoo sterk mogelijk gehandhaafd blijft, natuudlijk zonder een verdoezeling van beginselen, waarvan wij nooit of te nimmer afstand kunnen doen. Wij kunnen hier echter wel constateeren, dat het ook achteraf een goede daad geweest blijkt te zijn van de Katholieke Tweede Kamerfractie, dat zij het vijfde ministerie-Colijn terstond heeft beduid, dat het er niet moest zijn. Het blijkt nu, dat daarvoor het juiste oogenblik gekozen is. Ware de oorlog uitgebroken, dan zou het om de tijdsomstandigheden gewenscht zijn, geen kabinetscrisis uit te lokken en ware wellicht een ministerie aangebleven, dat geen vertrouwen had bij de groote meerderheid des volks. Of het kabinet dan gereorganiseerd zou zijn, hadden wij moeten afwachten. Van 1913 tot in September 1918, dus op enkele maanden na gedurende den geheelen wereldoorlog, was het liberale ministerie-Cort van der Linden aan het bewind. Het heeft in dien tijd veel verdiensten verworven, maar het heeft toch geen behoefte gevoeld, vertegenwoordigers van andere partijen in het kabinet op te nemen, al was het slechts een minderheidskabinet, alleen bestaande uit liberalen en vrijzinnig-democraten. Dat had nu weer zoo kunnen gaan, te meer omdat het vorige kabinet als een van groote mannen werd gesignaleerd. Gelukkig heeft het votum der Kamer reeds onmiddellijk land en volk uit een impasse gered. Het huidige kabinet geniet het vertrouwen van het overgroote deel der Kamer, een meerderheid zooals geen ministerie gedurende tientallen jaren heeft gekend. Nog eens: in vertrouwen achter het ministerie De Geer en zijn werkzaamheden met belangstelling gevolgd, in het belang der meerdere politieke ontwikkeling van den katholieken Limburgschen kiezer, maar tevens in het algemeene belang ter bevordering van rust, orde en tevredenheid. ROELAND. --- EEN BRUCKNER-CYCLUS. Door de K. R. O. Op muzikaal gebied heeft de K.R.O. het voornemen, om in den loop van de wintermaanden een Bruckner-cyclus te organiseeren. Daarmede n.1. wordt een bijdrage geleverd om het werk te verbreiden van één, die behoort tot de grootste toondichters van alle tijden niet alleen, doch die tevisns uit zijn rijk en innig katholiek geloofsleven ongetwijfeld de inspiratieve kracht heeft geput tot zijn geniaal oeuvre. Uit muzikaal-cultureel oogpunt is het dan wel zonder meer begrijpelijk, dat, waar het gold om in cynisch verband een belangrijke figuur uit de muziekgeschiedenis te belichten, de keuze ditmaal is gevallen op Anton Bruckner. Het is hier niet de juiste plaats om uit te weiden over den strijd om den „waren" Bruckner, welke men slechts kan leeren kennen uit de oorspronkelijke versies zijner symphoniën, de z.g. Origalfassungen, waarvoor de internationale Brucknervereeniging al zoolang en met zooveel succes heeft geijverd. Doch wel dient er hier even op gewezen, dat de ten gehoore te brengen symphoniën van den meester alle in deze oorspronkelijke versie zullen worden uitgezonden, waarvoor het materiaal wordt betrokken van de uitgevers, die, onder auspicleën van de Internationale Brucknervereeniging, de verzamelde werken van Bruckner volgens diens oorspronkelijke manuscripten, het licht doen zien. Tot uitvoering zulïen dan komen de volgende werken van Bruckner: Eerste (Linzer) Symphonie, door het Stedelijk Orkest van Maastricht o.l.v. Henri Hermans; Vierde Symphonie (de Romantische) door het K.R.O Symphonie-Orkest (Rotterd. Philh. Orkest) o.l.v. Karl Friderich; de Vijfde, de Zesde en de Negende, eveneens door het K.R.O. Symphonie-Orkest (Rott. Philh. Orkest" resp. o.l.v. Prof. Karl Böhm, Eduard Flipse en Prof. Hermann Abendroth. De „vier Ochesterstücke" zal het K. R. O.Symphonie-Orkest (Rott. Philh. Orkest) ten gehoore brengen o.l.v. den eigen K.R.O.-dirigent Pierre Reinards, die tevens een uitvoering zal geven van Bruckners Requiem (in d), terwijl de solo-strijkers van het K.R.O.-Orkest zich zullen belasten met een uitvoering van het strijkkwintet voor 2 violen, 2 alten en cello. Buitendien bestaat nog het plan om met vreemde kracht)en een uitvoering mogelijk te maken van de Missa Solemnis in b. Op die wijze zal een waardevol en uitgebreid overzicht kunnen worden gegeven van Bruckners oeuvre op de verschillende gebieden, waarop hij werkzaam is geweest. Ongetwijfeld zal muziekminnend Nederland zich verheugen over dit voornemen van den K.R.O. en wij kunnen slechts hopen, dat de tijdsomstandigheden geen onoverkomenlijke moeilijkheden in den weg zullen leggen om dit voornemen inderdaad ten uitvoer te brengen. Temeer verdient dit plan aller belangstelling, omdat slechts zelden in een seizoen zooveel werken van Bruckner ten gehoore werden gebracht. De voorbereiding van dit plan, het in elkaar zetten van de uitgebreide repetitieroosters van de toch al druk bezette orkesten heeft maanden gekost. Wanneer echter de belangstelling in Nederland zich in dezelfde mate op het grootsche oeuvre van Bruckner zal richten, dan zal ongetwijfeld het doel bereikt zijn, n .1. deze groote onder de grooten nader tot de rrr—'-hen te brengen. ---