Suiker uit hout Hoe eiwit uit houtsuiker wordt gewonnen In het begin van de vorige eeuw ontdekte ' de Fransche scheikundige Braconnot, dat- door geconcentreerd zwavelzuur het hout in zijn oorspronkelijke bestanddeelen kan worden opgelost, n.1. in cellulose en lignine (houtstof), en dat de cellulose in suiker kan worden veranderd. De scheikunde was daarmede 'n grooten stap voorwaarts gekomen, maar praktisch kon men met deze ontdekking nog niets beginnen. In 1856 nam een andere Franschman Béchamps nieuwe proeven. Hij wilde hetzelfde met geconcentreerd zoutzuur doen. Maar' dit is zeer duur. Een methode om het zoutzuur weer terug te winnen, nadat het zijn plicht heeft gedaan, was niet bekend en zoodoende geraakte de suikerbereiding uit hout weer in het vergeetboekje. In den wereldoorlog had Duitschland voor de vervaardiging van ammunitie glycerine noodig. Daarvoor had het suiker noodig, maar suiker w?is schaarsch. Thans moest raad worden geschaft. In Amerika hadden twee uitvinders Ewen en Tomlinson te Georgetown een fabriek opgericht, die echter slechts 6 L. alcohol per 100 k.g. droge houtsubstantie kon bereiden. Zij werd dus weer gesloten. Aanknoopend aan deze methode werd in Duitschland de bereiding van suiker en alcohol uit hout op grootere schaal begonnen. Maar nog steeds heeft men geen noemenswaardige resultaten. In 1927-1928 wordt op grond van een nieuwe methode van dr. Bergius een proefstation te Génève opgericht en hier blijkt, dat Bergius op den goeden weg is. Daar echter in Duitschland in dien tijd voldoende bietsuiker wordt bereid, duurt het tot 1933, voordat men in Duitschland zelf een fabriek opricht, die op groote schaal met geconcentreerde zuren suiker uit hout bereidt. Het wordt gedroogd, tot het ongeveer % pCt. watergehalte heeft. Dan wordt het met hoog geconcentreerd zoutzuur behandeld, totdat de cellulose vrij wordt en de lignine blijft liggen. Door inwerking van het zoutzuur op de cellulose ontstaat in water oplosbare suiker, waaruit vervolgens het grootste deel van het zoutzuur wordt verwijderd. Er blijft een zure stroop over, die gedroogd een los poeder geeft. Dan wordt het nog aanwezige zoutzuur eruit gehaald en het overblijfsel met andere voedermiddelen vermengd, waardoor een uitstekend krachtvoeder ontstaat. De zoo gewonnen houtsuiker moet eerst nog een verdere behandeling ondergaan, om alcokol of gift te verkrijgen. Er is echter één bezwaar bij dit pro* cédé: het gebruikte geconcentreerde zoutzuur moet weer worden teruggewonnen. Ook kan men slechts gedroogd hout van een bepaalde grootte nemen. Thans neemt men proeven met verdunde zuren en tracht ook de verdere bezwaren te overwinnen. In 1929 begint de Branderij en gistfabriek Tornesch G.m.b.H. met het doel suikerwinning uit cellulose door middel van verdunde zuren" op grond van proefnemingen van dr. ir. H. Scholier haar werk. In 1933 krijgt de uitvinder de opdracht, een groote hoeveelheid houtsuiker en alcohol te bereiden, om te toonen, dat zijn uitvinding levensvatbaar is. Deze opdracht wordt, tot volle tevredenheid uitgevoerd. Daarop wordt 'n nieuwe fabriek gebouwd, die jaarlijks 5 millioen liter alcohol moet produceeren. Men kon volgens het nieuwe stelsel pok zaagsel, houtkrullen enz. nemen, terwijl tevens de bijproducten nuttig worden gebruikt. Lignine in fijn gemalen drogen toestand is gemakkelijk tot ontploffingen geneigd. Hierdoor is zij een uitstekende drijfstof voor een nieuw soort motoren, de z.g. Rupa-motoren. In den vorm van briketten kan zij als "huisbra^ worden gebruikt. Tevens valbij looihout de looi- en kleurstoffen en bij naaldhoutterpentijn enhars af , die zeer belangrijke bijproducten zijn. De nieuwe fabrieken, die in den laatsten tijd zijn opgericht, hebben niet hoofdzakelijk als uiteindelijk doel hout-1 suiker te bereiden, daar in Duitschland genoeg koolhydraten aanwezig zijn. In de eerste plaats wordt de houtsuiker voor de vervaardiging van spiritus gebruikt, die met benzine wordt vermengd. Dit is een uitbreiding van het aantal drijfstoffen. Maar bovendien kan men met houtsuiker goede eiwithou-1 dende voedermiddelea bereiden. Er wordt voedergist uit vervaardigd. I Nadat de houtsuiker is bereid, verkrijgt men een verdunde oplossing. De grondstoffen, die den voedingsbodem voor de gistzwammen vormen, worden | met deze oplossing vermengd. Op dezen bodem vermeerderen zich de zwammen binnen eenige uren zoo sterk, dat zij den houtsuiker verbruikt hebben. Thans wordt de gist van de verbruikte oplossing gescheiden. Uit 50 k.g. houtsuiker wordt 50 k.g. droge gist bereid, Zij heeft een gehalte aan eiwit van on- I geveer 50 pCt. Deze houtgist heeft dezelfde waarde als de droge gist, die men uit biergist kan bereiden. Zoo is het hout de grondstof voor de eiwit- en vetbereiding in Europa ge worden. Vele millioenen tonnen hout spaanders worden jaarlijks in Europa weggegooid of verbrand. Thans dienen zij voor de bereiding van honderdduizenden tonneij eiwit. De houtzagerijen zijn dus de bronnen voor de menschelijke voeding geworden en uit afval ontstaat kracht en gezondheid! Dank zij de hedendaagsche scheikunde! (Berlijnsche Tijdingen). £®~ | --- Aflevering en prijzen van tabaksproducten. _ ... Daar gebleken ls, dat den laatsten tijd steeds meer groothandelaren in tabaksproducten aflevering aan hun regelmatige af-1 nemers weigeren en de ingekochte tabaksproducten langs abnormale wegen tegen hoogere prijzen dan geoorloofd afzetten, is bij in de Nederlandsche Staatscourant gepubliceerde beschikking bepaald, dat groothandelaren in tabaksproducten wekelijks aan den gemachtigde voor de prijzen op- I gave moeten doen van beginvoorraden. Inkoopen en verkoopen en eindvoorraden. | --- Schoenherstellers moeten moeten hun prijzen duidelijk aangeven In de Staatscourant is een beschikking gepubliceerd, waarin ook de schoenherstellers verplicht worden hun prijzen op goed zichtbare wijze aan te duiden. De daarvoor benoodigde lijsten zijn door den directeur van het Rijksbureau voor hulden en leder reeds verstrekt. --- VERDI - herdenking Zooals men heeft kunnen lezen, wil de Vanlosche Concertvereeniging de uitvoering van het „Requiem" van Verdi Slaatsen binnen het kader der herenking van het feit, dat de componist 40 jaar geleden gestorven is. Giuseppe Verdi werd in 1813, in hetzelfde jaar als Wagner, geboren in Roncole, in het district Parma. Zijn ouders hielden een klein herbergje en een winkel, maar zjj hadden wel zooveel waardeering voor de muzikale begaafd klein spinet voor hem kochten, waarop hij zich oefenen kon. Giuseppe bleek echter een kleine driftkop te zijn, want toen zijn studie op zekeren dag niet naar wensch vlotte, sloeg hij er met een hamer op los en beschadigde zijn instrument ernstig. Een herinnering hieraan kan men nog vinderf in het als een „Verdi-reliquie" bewaarde spinet, waarin men het volgende inschrift lezen kan: ,,Deze hamers werden gerepareerd en nieuw gevilt, en ook de pedalen weer gemonteerd (alles gratis) door mij. Stefano Cavaletti, met het oog op de groote talenten van den knaap Giuseppe Verdi, en zijn wensch het instrument goed te leeren bespelen, hetgeen voor mij voldoende loon is. Anno 1821". Giuseppe's vader liet hem het onderricht volgen van den organist der parochiekerk van Roncole, waar hij het al spoedig zoover bracht, dat zijn leeraar hem niets meer leeren kon. Schoolonderricht genoot hij in een naburige stad waar hij ook weer spoedig de aandacht trok door zijn muzikale begaafdheid. Een welgesteld inwoner moedigde zijn studies aan, een liefdadige instelling bezorgde hem de middelen om in Milaan te gaan studeeren. Maar toen hij zich aan het Milaneosche conservatorium meldde, werd hij afgewezen wegens onvoldoende muzikale begaafdheid. Verdi zette echter door, hij werd leerling van den toenmaals bekenden musicus Lavigna, bij wie hij in twee jaar zijn studies voltooide. Zijn hoop, om in Buseto, de plaats waar hij op school was geweest, tot organist benoemd te worden, ging niet in vervulling; wel componeerde hij er een opera, waarmee hij op 25-jarige"n leeftijd weer naar Milaan toog zfjn succes met dit' eerste werk, moedigde hem aan in dezelfde richting voort te gaan, doch zijn tweede opera was een volkomen mislukking. Hij gaf den moed op, maar een haSdig ïnipressario, die kijk op Verdi had en ook het publiek kendj, gaf hem opdrach£ tot het componeeren van de opera Nabucodonosor". Deze werd een enorm succes, het begin van een reeks triomfen als slechts weinig componisten gekend hebben. Het eene werk volgde op het andere: opera's. 80 tot 90 iaar geleden geschreven, 1 zooals Rigoletto, Trovatore, Traviata, behooren nog steeds tot de vaak opgevoerde en gaarne geziene en gehoorde werken van elk opera-repertoire. Zeldzaam was de vitaliteit van den grooten meester der Italiaansche opera: foen na ,,Aida", die 70 jaar geleden voor het eerst opgevoerd werd, gedurende jaren geen werk meer van Verdi verscheen, meende men reeds dat de rond 60-jarige componist uitgeput was. Het tegendeel bleek echter het geval. 16 jaar na „Aida" kwam hij voor den dag met „Otello", een van zijn meesterwerken, die een totale vernieuwing vanzijn operakunst beteekende. Het was een toenadering tot Wagner, maar het bleef volstrekt persoonlijk doordat hij de echte Italiaansche melodist van vroe- i ger was gebleven. Weer zes jaar later — hij was toen 80 jaar oud — kwam hij voor den dag met „Falstaff", eeuwigjong, geestig, modern en knap georkestreerd. Ofschoon het minst bekend, zijn deze twee laatste werken zonder twijfel Verdi's meesterwerken. Verdi was zooals ieder weet, de opera-componist bij uitnemendheid. Dit neemt niet weg, dat hij ook ander werk voortgebracht heeft: enkele korte koorwerken een enkel strijkkwartet en zijn „Requiem", dat met de opera's zijn meest bekende werk geworden is. Het werd gecomponeerd in 1873, bij den dood van den beroemden Italiaanschen romanschrijver Manzoni. Hierover nader | --- Het ziekenfondsenbesluit Treedt 1 November in werking De voornaamste bepalingen I Dank zij de activiteit van en de goede samenwerking tusschen het Departement van Sociale Zaken en het Nederlandsch Verbond van Vakvereemgingen, za ' °P 1 November a.s. het ziekenfond««besluit, opgenomen in het verprdenmgenblacl voor het bezette Nedeiland sche gebied, stuk 34 van 16 Augustus, In werking treden. In verband daarmede is heden in het verordeningenblad opgenomen het tweede uitvoeringsbesluit van den secretarisgeneraal van het Departement van Sociale Zaken, waarin in wezen het grootste deel van de 'oor de uitvoering van het ziekenfondsenbesluit noodzakelijke bepalmgen is va^gelegd. Zoo bezien is het ongetwijfeld gewenscht om thans in het kort een algemeen overzicht te geven van den inhoud en de werking zoowel van het ziekenfondsenbesljjit zelf als van het tweede uitvoeringsbesluit. Het ziekenfondsenbesluit regelt de verzekering "zelve tegen geneeskundige verzorging en geldelijke uitkeering bij overlijden, alsmede de uitvoering daarvan. Kring der verzekeriten. Ten aanzien van den kring der verI zekerden wordt in het ziekenfondsen besluit onderscheid gemaakt tusschen z.g. i verplichte verzekering en vrije verzekering. Tegelijkertijd met het ziekenfondsenbesluit is n.1. een besluit van den secretaris-generaal van he.t Departement van Sociale Zaken, houdende aanvullingen en wijziging van de ziektewet, afgekondigd, waarbij wordt bepaald, dat art. 50 der ziektewet met ingang- i'an 1 November 1941 in werking zal treden en tegelijkertijd het bevallingsgeld van ƒ 55.— wordt ingevoerd. Art. 50 der ziektewet schrijft nu voor, dat den verzekerde geen ziekengeld toekomt, indien hij niet is ingeschreven bij een overeenkomstig de ziekenfondsenwet toegelaten ziekenfonds. Dit heeft dus tot gevolg, dat de arbeiders, die on| der de ziektewet vallen, vanaf 1 Novem» ber a.s. ten aanzien van het ziekenfondsenbesluit verplicht verzekerd zijn. Daarnaast opent het ziekenfondsenbesluit de mogelijkheid voor het afsluiten van een verzekering voor hen, die niet verplicht verzekerd zijn, dus de z.g vrije verze kering. Aangezien door het geheele be sluit heen regelmatig onderscheid gemaakt wordt tusschen de verplichte ver zekering en de vrije verzekering, is het ongetwijfeld goed de splitsing, zooals die hierboven gemaakt wordt, scherp in het oog te houden. Zoo bepaalt het ziekenfondsenbesluit dat de bepalingen voor de verplichte verzeker.ng niet alleen gelden voor den arbeider zelf. maar zich mede uitstrekken tot de leden van zijn gezin, wier kost winner hij is. In het tweede uitvoeringsbesluit wordt gezegd, dat als gezinsleden te beschouwen z : en de personen, jegens wie de arbeider volgens da bepalingen van het bu gerlijk wetboek onderhoudsplichtig is en tot zijn gezin behoorende stief- en ;kinderen, met dien verstande, dat eren slechts in aanmerking: komen indien zij den leeftijd van 16 jaar nog niet hebben bereikt en in zooverre deze gezinsleden niet zelf verplicht verzekerd zijn. Waarschijnlijk zal de juris prudentie in de toekomst moeten uitwijzen, wat het ziekenfondsenbesluit onder stief- en pleegkinderen verstaat Vanzelfsprekend zijn alle voorschiiften ten aanzien van de verplichte verze kering scherper e n meer dwingend ge redigeerd dan ten opz'chte van de vrije verzekering het geval is. De uitvoerende organen, Als uitvoerende organen van het zie kenfonsenbesluit zullen fungeeren de zie kenfondsen, waaronder verstaan worden door den secretaris-generaal van het De partement van Sociale Zaken erkende of toegelaten 'nstellingen van iederen aard welker doel is de uitvoering van de verzekering van personen ingeval van ziekte, overeenkomstig de door de overheid vastgestelde minimum-e'schen. De ziekenfondsen, die zich bezig hou den met de verplichte verzekering, moeten door den secretaris-generaal voor de uitvoering daarvan worden toegelaten Zij zullen den naam moeten voeren van „Algemeen Ziekenfonds". Voor de uitvoering van de vrije verzekering moeten de ziekenfondsen door dfin s?cretaris _g e neraal van het Departement van g oc i a i e Zaken worden erkend Vanzelfsprekend zullen voor de toela |-; r e strengere regelen worden vastgegte!d dan voor de erkenning, zaodat hieruit de conclusie voortvloeit, dat de toegelaten ziekenfondsen z'ch automatisch met de vrije verzekering zullen kunnen bezig houden of met andere woorden automatisch erkend zijn. Ten aanzien van het beheer en de administratie moet natuurlijk tusschen de beide categorieën een scherpe scheiding worden gemaakt. . Commissaris voor het ziekenfond* I wezen en den „Raad van Bijstand Door den secretaris-generaal van het Departement van Sociale Zaken is de directeur-generaal der volksgezondheid, | dr. C. v. 3. Berg, aangewezen als commissaris, belast met het toezicht op de ziekenfondsen. Met de instelling van het commissa riaat is in onze sociale verzekering een nieuwe figuur getreden, n.1. een met verordenende bevoegdheid belaste persoon m plaats van de tot nu toe bestaande figuur: met verordenende bevoegdheid bekleede instanties, raden, colleges, enz. De commissaris voor het ziekenfondsenwezen wordt bij de uitvoering van zijn toezicht bijgestaan door een ..Raad van Bijstand", die bestaat uit 15 per sonen, t.w. een groep van 5 deskundige ambtenaren, 5 vertegenwoordigers der geneeskundigen en 5 vertegenwoordigers der verzekerden. De erkenning en de toelating, Door den commissaris, belast njet het toezicht op de ziekenfondsen, is inmiddels een oproep in de bladen geplaatst, waarbij aan de thans bestaande ziekenfctodsen verzocht is zich tèn spoedigste tot hem te wenden met een verzoek om toelating als algemeen ziekenfonds of om erkenning als ziekenfonds voor de vrije verzekering. In het tweede uitvoeringsbesluit wordt in artikel 2 .gemeld, welke gegevens bij een verzoek om erkenning respectievelijk toelating moeten worden verstrekt. Te verwachten is, dat in den loop van de volgende week in de couranten en aan d e postkantoren bekend zal worden gemaakt, welke ziekenfondsen door den secretaris-generaal van het Departement van Sociale Zaken op voordracht van den commissaris, belast met het toezicht op ziekenfondsen, zullen worden toegelaten, Deze erkenning, resp toelating zal slechts gegeven worden aan ziekenfondsen , welke op 1 Augustus 1941 bestonden, waardoor het oprichten van nieuwe fondsen onr^i^n'; wordt "emaakt. De erkenningen, resp. toelatingen, die nu zullen worden verleend, zijn slechts van voorloopigen aard en nemen een einde vóór 30 Juni 1942, aangezien dan definitief erkenning of toelating verleend of wel geweigerd zal worden. Het ligt ongetwijfeld in de bedoeling om tijdens 'den duur van deze voorloopigé erkenning resp. toelating de noodzakelijke maatregelen te treffen, die voor een sterke centralisatie in het ziekenfondswezen noodig zijn. In het tweede uitvoeringsbesluit worden in de artikelen 3, t.m. 9 uitvoerige voorschriften opgenomen met betrekking tot het toezicht op de bestaande ziekenfonsen, waarbij vooral uit artikel 6 de groote bevoegdheid blijkt, welke de commissaris heeft ten aanzien van de centralisatie van het ziekenfondswezen. Hij kan n.1. ambtshalve samenvoeging van bestaande fondsen verzoeken resp. gelasten. Het voorwerp der verzekering. In het ziekenfondsenbesluit wordt in de artikelen 4 en 5 aangegeven, dat het voorwerp der verzekering omvat de geneeskundige verzorging en de geldelijke uitkeering bij overlijden. In de artikelen 14 en 15 van het tweede uitvoeringsbesluit worden de verstrekkingen, waarop de verplicht verzekerden recht hebben, nader aangegeven. Deze zijn: (artikel 14) le volledige hulp door den huisarts, zoowel ten huize van -den patiënt als op spreekuur, waarbij inbegrepen verloskundige hulp, voor zoover geen vroedvrouw beschikbaar is en buitengewone verloskundige hulp op verzoek van de behandelende vroedvrouw; 2e volledige hulp op verzoek van den huisarts, zoowel op spreekuur als ten huize van den patiënt, te verleenen door specialisten, die ingevolge een door den commissaris te treffen regeling als zoodanig zijn erkend, zulks evenwel, voor zoover het betreft niet aan het ziekenfonds verbonden specialisten, niet dan na machtiging vanwege het bestuur van het ziekenfonds of van den controleerend geneesheer; 3e tandheelkundige hulp volgens systematisch-rationeele beginselen naarde volgende regelen: a consult, extractie, wondbehandeling incisie en verwijdering van tandsteen, zonder bijbetaling door den verzekerde; b. conserveerende. en prothetische hulp tegen door den commissaris vast te stellen bijbetalingen; c. röntgenfoto's tegen bijbetalingen, volgens door den commissaris te stellen regelen; le verloskundige hulp door een vroedvrouw, indien deze beschikbaar is; 5e volledige verpleging en behandeling in een ziekenhuis voor den tijd van ten hoogste 42 verpleegdagen per geval, alleen op medische indicatie en onder toezicht vanwege het bestuur van het ziekenfonds of van den controlee rend geneesheer; 6e tegemoetkoming in de kosten van verpleging in een sanatorium voor tuberculoselijders voor den tijd van ten hoogste een jaar en tot een door den commissaris, te bepalen bedrag, mits de verpleging heeft plaats gevonden op advies van een consultatiebureau-arts; 7e alle genees- en verbandmiddelen met dien verstande, dat voor merkartikelen bij gelijke werkzaamheid het loco-preparaat moet worden voorgeschreven, alsmede, dat door den commissaris goed te keuren beperkingen kunnen worden gesteld; 8e uitwendige geneeswijzen volgens door den commissaris te stellen regelen. 9e andere middelen, dan bedoeld in artikel 5 van het ziekenfondsenbesluit, zooals die hieronder zijn omschreven, doch slechts na machtiging vanwege het bestuur of van den controleerend geneesheer en tot door den commissaris bij nadere regeling vast te stellen maximumbedragen: a. brillen in model-montuur; b. kunstoogen; c. breukbanden; d. buikbanden; e. elastieken kousen; f. orthopaedisch schoeisel voor sterke misvormingen, alleen op voorschrift van den orthopaed; g. steunzolen uit voorraad volgens gipsmodel, alleen op voorschrift van een orthopaed; h. steunringen; i. grootere apparaten dan' corsetten, kunstledematen, krukken, draagurinalen, anus-bandages enz. (Artikel 15) De uitkeering bij overlijden, bedoeld in artikel 6 van het ziekenfondsenbesluit, bedi'aagt voor verzekerden, als bedoeld in artikel 3 van dat besluit, ten minste vijftig gulden; echter voor kinderen beneden den leeftijd van 2 jaar ten minste dertig gulden. In artikel 16 wordt daarbij opgemerkt, dat ziekenfondsen de kosten voor ziekenhuisverpleging en voor sanatorium verpleging kunnen herverzekeren, alsmede de uitkeeringen bij overlijden. Dit geschiedt met het doel om de bestaantïs ziekenhuisverplegingfondsen en sanatoriumfondsen alsmede de volksverzekering hun bestaansmogelijkheid te doen behouden. Voor de vrije verzekering kunnen de verstrekkingen beperkt worden volgens nader ta geven bepalingen. Premiebetaling. Voor de verplichte verzekering moet de eene helft van de premie voldaan worden door den arbeider, de andere door den werkgever. De hoogte van de premie zelf wordt vastgesteld door den secretaris-generaal van het departement van sociale zaken. De halve premie, die door den arbeider moet worden betaald, vvordt door den werkgever van het loon ingehouden en wordt, aangevuld met de andere helft, die door den werkgever betaald wordt, doorgezonden aan de uitvoeringsorganen van de ziektewet, dus de Raden van Arbeid resp. de bedrijfsvereenigingen. Die storten op hun .beurt de bedragen in een vereenigingsfonds, dat beheerd wordt door dén commissaris, belast met het toezicht op het ziekenfondswezen. Het vereenigingsfonds geeft aan ieder zie kenfonds het hem toekomende bedrag, in verhouding tot het aantal verzekerden plu3 rechthebbende gezinsleden vastgestelde kostenvergoeding. -Op deze wijze wordt dus bereikt, dat de verschillen, die bii de diverse fondsen kunnen bestaan ten aanzien van den gezinsomvang der leden, worden verevend Hiermede wordt voor het eerst in Nederland bii de ziekenzorg net sociale principe ingevoerd, dat de totale lasten der arbeiders niet in verhouding tot den gezinsomvang, maar in de verhouding :ot het loon "worden omgeslagen. De eerste premie zal met ingang van _ November 1941 worden geheven. Zij is voorloopig vastgesteld op 4 pet., zoodat de arbeider 2 pet. van zijn loon zal moeten betalen. Dit door den arbeider te betalen bedrag is, de hooge verstrekkingen in aanmerking nemende, aanzienlijk minder, dan de tot nu toe betaalde contributies. De in-werking-treding. Zooals gezegd zal het ziekenfondsenbesluit voor de verplichte verzekering op 1 November a.s. in werking treden. Dit beteekent dus, dat voor dien tijet de toelating der algemeene fondsen moet zijn geschied en alle arbeiders, die onder de verplichte verzekering vallen zich zullen moeten laten inschrijven. Dit is, gezien het korte tijdsbestek, een krachttoer, maar in de eerstvolgende dagen zal zoowel de toelating als de inschrijving nader worden geregeld en wel op zoodanige wijze, dat de in-werkingtreding positief op 1 November a.s. zal plaats vinden. Het zal echter noodig zijn, dat arbeiders en werkgevers in de komende week alle handelingen verrichten, die middels vlugschriften, radio en persberichten, bekend gemaakt worden. Wij rekenen er op, dat zulks Tjok inderdaad zal gebeuren. Wanneer wg nu in dit korte bestek het geheel van de voorschriften van het ziekenfondsenbesluit en de daarbij behoorende besluiten overzien, dan blijkt daaruit, dat het huisartsensysteem, met alle voordeelen van dien, alsmede het fondsensysteem in dezen gehandhaafd blijven. Verder blijkt uit den omvang der verstrekkingen en de gedeeltelijke premiebetaling, dat de arbeiders door de verplichte verzekering een omvangrijke verbetering van hun sociale positie verkregen. Wij zyn overtuigd, dat door de goede samenwerking tusschen en de groote daadkracht van het departement van sociale zaken en het N. V. V. met dit ziekenfondsenbesluit wordt voortgebouwd op de reeks sociale maatregelen, die reeds genomen werden, zooals loonverordening, verhooging sociale renten, verhooging werkloosheidsverzekering. Uit al deze maatregelen blijkt, dat ondanks de moeilijke omstandigheden, waaronder wö leven, de sociale ontwikkeling in verhoogd* tempo blijft plaats vinden. --- Advertentie f 2002 CITY Vanaf Vrijdag 24 tot en met Donderdag 30 October a.s. Een ge.weidig grootsch, sensationeel filmwerk met Marika Rökk Fritz Kampers en Oskar Sima in I 1 i I (LEICHTE CAVALERIE) Bewerkt naar de roman van Heinz Lorenz Lambrecht„Umwege zur Heimai" Een uiterst spannende, «ensationeele circusfilm met geweldig trapéze werk, een sterke handeling, EN EEN SLOT, DAT NIEMAND VERWACHT. Alleen de naam MAKIKA RöKK. zal drommen bezoekers naar ons theater doen stroomen. Wij. raden U dringend aan plaaisen te reserveeren. TOEGANG 14 JAAR Aanvang: TOEGANG 14 JAAR Zondag 3, 5,30 en 8 uur, Overige dagen 8 uur I J Pa --- De vrouw op het land MODELDORPEN In alle landen, die zich met de vereenvoudiging van den arbeid op het land en in de landelijke huishoudens door machines bezighouden, is gebleken, dat er bij de landvrouwen een zekere afkeer van machines bestaat. Het eerste internationale congres, dat dit vraagstuk trachtte op te lossen, werd 1929 te Parijs gehouden. Wanneer men de redenaars en hun voordrachten nader beschouwt, ziet men, dat het niet de vrouwen zelf waren, die haar werk wilden vereenvoudigen, maar de mannen der wetenschap, technici, leeraressen en andere raadgevers- en -geefsters de landvrouwen er stelselmatig van moesten overtuigen, dat machines en verbeterde gereedschappen, praktische nieuwe arbeidsmethodes en goed doordachte arbeidslokalen de beste helpers van de landvrouw zijn. In Duitschland werd na den wereldoorlog, naar het voorbeeld der Ver. Staten, het huishouden zooveel mogelijk gemechaniseerd. In het begin was het gevolg zeer gering. Er was te weinig geld, en met name op het land waren de vrouwen ertegen of stelden er geen belang in. Toen de inflatie kwam en men algemeen zijn geld in roerende goederen belegde, gingen ook de vrouwen op het land ertoe over, alle mogelijke gereedschappen en huishoudmachines te koopen, die echter spoedig pen te duur of voor het bedrijf of het huishouden te groot of t§ klein bleken te zijn. Het was aan het Duitsche landbouwgenootschap en aan het landbouwproefstation te Pommritz te danken, dat met de medewerking van den toenmaligen rijksbond van landbouwhuisvrouwenvereenigingen arbeidsgemeenschappen tot stand kwamen, die de landvrouwen in den aankoop en het gebruik van dergelijke machines raad gaven. Om werkelijk de machine, den electrischen stroom, de waterkracht en alle hedendaagsche scheppingen der chemische nijverheid aan den landbouw dienstbaar te maken, ontbreekt het op het oogenblik hoofdzakelijk aan de medewerking en het inzicht van de landvrouwen zelf. Het is echter gebleken, dat, wanneer men haar onderwijst in het bedienen van de machines, zoodat zij het nut ervan inzien, zij ze niet meer willen missen. Volgens de statistiek der electrische kooktoestellen 1925—1927 in Duitschland zeer langzaam, totdat dan plotseling na 1930 de ontwikkeling een sprong nam. Electrische haarden, die aan de landvrouw een jaar lang op proef werden gegeven, werden bijna zonder uitzondering behouden. De aansluiting van boerenbedrijven aan het electriscn bedrijf is in de laatste jaren aanzienlijk gestegen. Licht, kracht en warmte zijn op den akker, evenals in het boerenhuishouden meer en meer in dienst gesteld. Het jaarlijksche gemiddelde gebruik steeg van 1932 tot 1937 ongeveer 18%. Het aantal electromotoren is in denzelfden tijd met de helft vermeerderd. Verder zrjn op het land electrische dorpen opgericht. De machines, haarden electrische apparaten en warmwaterreservoirs, waarmede de vrouwen dan hebben kennis gemaakt, worden bijna alle door haar aangeschaft. Dientengevolge zullen een groot aantal zulke proefdorpen in geheel Duitschland worden opgericht, om de belangstelling en het inzicht der boerinnen te bevorderen. Met bijdragen van den Reichsnahrstand bij het aanschaffen van huishoudelijke machines zijn reeds een groot aantal gemeenschapswaschkeukens, dorpsvruchtensapfabrieken, machinegemeenschappen ter bereiding van verduurzaamde groenten, fruit, vleeschwa- ' ren, enz. ontstaan. Ook koopen dorpen gemeenschappelijk tuingereedschappen, spuiten voor de vruchtboomen, machines om zakken te herstellen en huishoudelijke machines van allerlei aard. Om de vrouwen met de samenstelling der machines vertrouwd te maken, heeft de Deulakraft (Deutsche Landkraftführerschulen) een eersten leergang ingericht, waar de machines uit elkaar worden genomen, zoover het voor een herstelling en voor het schoonmaken noodig is. De vrouwen moeten dan de noodige herstelling zelf uitvoeren en zich ervan overtuigen, dat de machine daarna weer in orde is. Aan 't einde van dezen leergang i3 gebleken, dat de belangstelling voor dit onderwijs zeer groot was. Zij zullen dus worden voortgezet. --- Het Britsche vliegtuigmoederschip „Furious" Hep voor herstelwerkzaamheden te Philadedphia Het Britsche vliegtuigmoederschip „Furious" Hep voor herstelwerkzaamheden te Philadedphia binnen. „Furious" liep voor herstelwerkzaamheden te Phi(Associated Press -Wagenborg-M.) --- ZONDER GROOTERE TOEPASSING VAN MACHINES GEEN PRODUCTIETOENAME SSOBAÖtK iMWT* £ O O OO# Uit OUlrSCH* '.AKOBOUWBeDO'Jf VOO» «»««S £H WMXTUIvêN !»$»/!>* 1938/3» )| ilO S M j. $9s Mau«s »,»*. ---