Ingezonden. Gas. IV. Uit mijn laatste artikel zal het een ieder duidelijk geworden zijn, hoezeer de verdienste eener gasfabriek afhankelijk is van de consumptie en den gasprijs. Het zal nu nog verder van belang zijn na te gaan, hoe hoog de bereidingskosten zijn voor een M 3 gas in die verschillende plaatsen. Bij de volgende berekening zijn alle inkomsten der fabriek, ook die van gasmeterhuur, reparaties, amoniakwater, oud ijzer enz. meegeteld, behalve die voortspruitende uit den verkoop van gas. Ook alle uitgaven zijn meegerekend, behalve die voor de intrest en de amortisatie vau het aanlegkapitaal. Inkomst, zonder gÜB▼erkoop. Uitgaven zonder rente en aflossing. Onkosten der fabricage. Geleverd gas. M 3 Pro-' ductieprya per |M 3 Bolsward Helmond Roermond Tiel Zieriksee f.6766,71 5405,65 6436,26 4850,92 5630,99 f.13766,82 14597,14 17781,25 13897,39 20213,13 f. 7000,11 9191,49 11344,99 9046,38 14582,14 138156 178608 280249 200000 208498 5,25 o. 5,14 4,04 4,52 6,99 (Bij Hoorn war( n de cijfers van liet verslag niet geschikt om deze berekening te kunnen maken.) Hieruit blijkt dat de grootte der consumptie invloed heeft op den productieprijs, wat bij de berekening in aanmerking komen moet. Nemen wij nu aan dat bij eene gasfabriek in Yenlo het gas zou kosten: 1. Bij eene consumptie van 170,000 M 3 4 3 /» c. dan bedragen de productiekosten f. 8075 de ontvangsten voor gas : 140,000 M 1 a 7 c. f. 9800 30,000 M» a S c. „ 1500 „ 11300 blijft voor rente en aflossing f. 3225 2. Bij eene consumptie van 200,000 M 3 4% c., dan bedragen de productiekosten f. 9000 de ontvangsten voor gas : 165,500 M 3 a 7 c. f. 11550 35,000 M' a 5 c. „ 1750 .. 13300 blijft voor rente en aflossing f. 4300 3. Bij eene consumptie van 250,000 M :l 4% c., dan bedragen de productiekosten f. 10625 de ontvangsten voor gas : 200,000 M 1 a 7 c. f. 14000 50,000 M 3 a-5 c. „ 2500 „ 16500 blijft voor rente en aflossing f. 5875 Dus bij eene consumptie van 250,000 M 3 en in de veronderstelling dat de kolen op den tegenwoordigen buitengewoon lagen prijs blijven, dat verder geene storingen ontstaan of groote reparaties noodig zijn, dan is de ruwe winst nog niet zoo groot dat er de intrest van het aanlegkapitaal en de waardevermindering der fabriek en toebehooren door gedekt kunnen worden. Hoe lang zal het duren tot in Venlo nog 80,000 M 3 gas meer verbruikt worden dan tegenwoordig, nu reeds de voornaamste consumenten, nl. het station, de kazernen, de meeste winkeliers en andere particulieren er gebruik van maken ? Al die jaren zou dus met schade gewerkt worden en het aanlegkapitaal zou dus grooter in plaats van kleiner worden. Een aanzienlijke vermeerdering van de consumptie kan slechts verwacht worden bij aanzienlijke uitbreiding der stad, en deze uitbreiding zou weer uitbreiding van het buizennet, dus weer vermeerdering van het aanlegkapitaal ten gevolge hebben. Neemt men nu nog in aanmerking, dat eene nieuwe gasfabriek met bedrijfkapitaal minstens f. 100,000 zou kosten — en niet slechts de helft zooals beweerd we»-d — dan kan ieder voor zich nagaan of het bouwen eener nieuwe gasfabriek en eigen exploitatie daarvan, tot voordeel voor de gemeente zou strekken. Hiermede zal ik dit kapittel sluiten. Naar ik hoop heeft de lezing ervan den ernstigen belangstellenden gediend, om zich eene overtuiging te vormen. Zou iemand nog nadere inlichtingen verlangen, dan ben ik gaarne bereid die te geven. x M. d. R. In de afgeloopen week bracht ik een paar dagen te Arcen door. Er heerschte een drukte van belang. Wien ik ook trof, ieder bracht het gesprek op het feest-concert. Aanhoudend zag ik werklieden vol ijver naar den kant van het kasteel loopen. Ik wandelde derwaarts en vond er eenigen bezig met het plaatsen van tafels en banken in den Annaborg ; anderen beijverden zich om deze op zich zelve reeds schoone plaats voor het concert zoo smaakvol mogelijk te versieren. Hoor den dag klonken mij de tonen van enkele muziekinstrumenten in de ooren. Blijkbaar moest die moeilijke passage, waar men bij de vorige repetitie niet juist op den slag was ingevallen, of waar het zoo erg lastig was in de maat te blijven, nog eens flink ingeoefend worden, terwijl ik *s avonds op een allerliefst e. iemble onthaald werd. Ik twijfel niet, of de harr .onie van Arcen zal haar stuk goed uitvoeren. Dit gun ik haar dan ook van harte even als aan al de andere gezelschappen, die aan dit feest-concert deelnemen. Toen ik Donderdag morgen voor de deur stond, zag ik de leden der harmonie zich en corps ter kerke begeven. Op mijn vraag wat dit beteekende, antwoordde men mij, dat er een jaardienst gehouden werd voor wijlen meester Zielkens. Hij was in 1851 de oprichter geweest dezer harmonie en is haar directeur gebleven tot aan zijn dood, 29. Juni 1884, Ook ik b ,f mij ter kerke en zag daar, behalve de leden dei harmonie en de schooljeugd, een aantal ingezetenen, die vurige gebeden Btortten voor hem, aan wien Arcen zooveel te danken heeft. Na den dienst knielde men neder bij hot graf, legde een bloemkrans daarop en keerde in stilte huiswaarts. Zoo iets te zien, doet een mensch waarlijk goed! V. 11. Juli '85. 'i'. De Boter kost niets meer I zoo hoort men de boeren, en met recht, klagen. l)e schuld hiervan wordt voornamelijk aan de kunstboterfabrieken geweten. Het is mogelijk, dat dit zoo is; doch het is ook mogelijk, dat de schuld ten minste voor «en deel nog ergens anders schuilt. Het is niet mijn doel, nader de gronden hiervan op te sporen, doch ik geloof twee middelen te kennen, welke den boer bij den verkoop van boter van nut kunnen zijn. Hoofdzaak is goede boter te maken, d. i. boter, die hard, en goed van smaak is. Dit te bereiken is niettegenstaande de hitte zoo moeielijk niet. Het hangt geheel af van het voeder, dat het vee krijgt en van de behandeling der melk. Menige boer zal antwoorden : Ik kan niet voeren wat ik wil, ik moet het vee geven wat ik heb; de tijden zijn te slecht. Ik moet toegeven, dat de boer tegenwoordig niet op rozen slaapt en dat hij niet alles doen kan, wat hij graag zou willen; doch zindelijkheid en goede behandeling der melk kosten niets. , Houdt alle melkgereedsohap en de koeion zelt volkomen zuiver, bewaart de melk niet waar den heelen dag door, voor menschen en vee gekookt wordt en 's avonds pijpjes gerookt worden. Bewaart ze op eene koele drogo plaats, waar de versche lucht steeds toegang heeft, en gij zult ondervinden, dat de boter, die gij dan krijgt, steeds bij de koopers de voorkeur zal hebben. ... . Verder, waarom brengt gij de boter alleen in kluiten van 7, 8 of meer pond op de markt ? Zelfs zoo de koopers steeds iemand vinden, die met hun deelt krijgen zij nog 4 of meer ponden. Hoeveel inwoners 'telt Venlo, die elke week zooveel noodig hebben P Hoevelen uit den werkenden stand kunnen het geld missen om op eens zooveol boter te kunnen koopen ? Brengt ook afgewogen kluiten van