5 JAREN.. De Luchtafweer wvr— De Luchtafweerafdeeling Wormerveer, ingesteld op initiatief van de Directies vaneen drietal industrieën (Wessanens Koninklijke Fabrieken N.V., van .Gelder Zonen te Wormer en de fa. Honig „de Bijenkorf” te Koog aan de Zaan! was mè{ de afdeeling Delft en later Leeuwarden waartoe Lt. Laan de stoot tot oprichten gaf één der zeer weinigen op deze leest van particulier initiatief geschoeide weerbaarheidsafdeelingen in ons land. Georganiseerd door genoemde 3 firma’s, bestond het personeel van deze afdeeling uit arbeiders afkomstig uit de fabrieken. Deze konden zich voor dezen dienst vrijwillig aanmelden en genoten als zij in werkelijken dienst moesten treden naast hun weekloon, dat door de Directies gewoon doorbetaald werd, hetzelfde soldij als de dienstplichtigen in het Nederlandsche leger. Uniform en schoeisel werden door het Rijk verstrekt. Dienstdoend en bevelvoerend officier waren de Luitenants Laan en Meyer, instructeur: Adjudant de Ruyter. > De bedieningsmanschappen waren per stuk 5 in getal, plus een stukscommandant. De totale sterkte van de afdèeling Wormerveer was 80 man, 2 onderofficieren en 2 officieren. De opleiding van manschappen en kader geschiedde tijdens de mobilisatie en wel op het terrein van de Rijstpellerij „Java”. Onderofficiersstreepen moohter echter nooit de mouwen van hen, die wèl de opleiding daarvoor genoten hadden, sieren.... de examens werden enkele dagen voor het uitbreken van den oorlog gehouden, zoodat deze distinctieven niet tijdig meer op de mouwen bebestigd konden worden. In „Java” was een „schietbaan” ingerich't, waar op miniatuur-vliegmachinetjes, die aan draden werden voortbewogen, richt-oefeningen gehouden werden. , De bewapening bestond tijdens de mobilisatie uit 5 stukken „2 T.L.”- geschut. (Tegen Luchtafweer, kaliber 2 cm.), die eveneens dienst konden doen als anti-tankwapen. De vuursnelheid ervan bsdroeg 300 schoten per minuut en trefzekerheid op 1800 meter. Zij waren afkomstig uit de Zwitsersche wapenfabriek „Oerlikon”. Deze . stukken geschut waren gekocht, en zouden dus eigendom blijvan van de firma’s, die hiervoor de benoodigde gelden gestort hadden (als wij juist ingelicht zijn f 6000 per stuk). Daar de Moffen bij onze capitulatie echter vanzelfsprekend alle wapenbuit opeischten, moesten ook deze „T.L.”-etjes inde „Draad- en Kabelfabriek” te Amsterdam, waar alle wapens uit Amsterdam en omgeving ingebracht werden ingeleverd worden. , Waar deze Luchtweerafdeeling oorspronkelijk opgezet was als een „gebouwenbeveiligingsdienst”, werden de stukken begrijpelijkerwijs geplaatst inde nabijheid van de gebouwen van die firma’s, die zich hiervoor financieel hadden geïnteresseerd en zoo stonden twee stukken opgesteld op het „Geitenlandje” in Wormer (nabij de papierfabriek „De Eendracht”), twee inde nabijheid van de jachthaven van de „Onderlinge” te Zaandam aan den Poel en één op het dak van de fabriek „de Ster” van Wessanens Kon. fabrieken N.V. De twee extrastukken, die inde oorlogsdagen ter beschikking kwamen, werden opgesteld op het vöetbalterrein van „Q.S.C.”, naast de buiten bedrijf gestelde rijstpellerij „Java”. Oorlogshandelingen van bijzonderen aard vermelden de rapporten van de afzonderlijke stukken niet. Wèl werd vuur afgegeven op overvliegende machine’s, waarvan er naar alle waarschijnlijkheid enkele dusdanig getroffen werden dat zij elders inde provincie neergestort moeten zijn, doch vaststelling hiervan was uiteraard moeilijk te bekomen. Naast de afdeeling „Luchtafweer” was in onze gemeente ook ingesteld een „Luchtwachtdienst”, gevormd door leden van het „Vrijwillig Landstormcorps Luchtwachtdienst” ©en corps dat in 1921 was opgericht. Deze dienst, die over geheel Nederland verspreid, een 170-tal observatieposten telde, had haar hoofdzetel in Den Haag, waar majoor A. den Hertog velen Uwer waarschijnlijk bekend als roman-schrijver en auteur van verschillende toonéelstukken met de Centrale leiding belast was. Wormerveer, als observatiepost 139, had haar uitkijkpost oorspronkelijk op de silo van de oliefabriek „de Tijd" doch deze moest later worden verplaatst naar het dak van de voormalige Rijstpellerij „Java”. Fabrieksgedreun, dat het waarnemen van naderende vliegtuigen ten zeerste bemoeilijkte, was de oorzaak van deze verplaatsing. Het plaatselijk corps bestond uit 24 man, 2 korporaals en 2 sergeants en stond onder commando van onderofficier H. Toby. De salarieering van de manschappen geschiedde op grondslag van kostwinnersvergoeding als geldende voor de dienstplichtige militairen van de Nederlandsche Landmacht, waarboven f 1 per dag werd uitbetaald voor inkwartiering in eigen huis. Uniform en kleeding werden evenals bij het corps „Luchtafweer” door bet Rijk verstrekt --- Raadsvergadering wvr.— De vergadering van den Raad dezer gemeente, is thans definitief vastgesteld op 5 Maart a.s. en zal eventueel worden voortgezet op 7 Maart d.a.v. Deze vergadering, waarin naast diverse punten tevens de begrooting dienstjaar 1947 zal worden behandeld,. wordt gehouden in hét „Huis Te Zaanen” van den heer J. Renooij aan den Zaanweg alhier. --- DISCUSSIEAVOND VAN DE D.S.J.V. „NIEUWE KOERS” wvr.— Morgenavond Vrijdag 28 Febr. komt de afdeeling Zaanstreek Noord van de D.S.J.V. „Nieuwe Koers” in het „Eigen Gebouw”, Wandelweg 55, bijeen voor een discussieavond, die geleld zal worden door den heer L. A. Ankum, burgemeester van Koog aan de Zaan. De afdeeling Wormerveer maakt van deze gelegenheid gebruik om enkele huishoudelijke zaken als: bestuursverkiezing e.d. af te handelen. --- JONGETJE AANGEREDEN. wvr.— Ter hoogte van de Franklinstraat werd gister het zoontje van den heer R„ dooreen auto aangereden. Het knaapje wijfelde of hij oversteken zou of niet en de chauffeur van den wagen, hierdoor op een dwaalspoor gebracht en meenende dat het kereltje in ieder geval wachten zou tot de auto voorbij was, reed door met het gevolg dat een aanrijding plaats vond; op het laatste oogenblik n.l. stak het knaapje toch over. Met een onderhuidsche bloeduitstorting in het been werd hij opgènomen en naar zijn huis gebracht, waar de huisarts geen nadere kneuzingen kon ontdekken. --- WIE NIET HOOREN WIL wvr.— Een inwoner uit Beverwijk, die lichtelijk teveel aan Bacchus geofferd had, werd inden vroegen avond „vriendelijk” een plaatsje aangeboden op het politiebureau. Toen de man weer ontnuchterd was, kon hij zijn verblijf met een bon op zak, weer verlaten om den laatsten trein naar zjn woonplaats te pikken. --- UITBREIDING TIMMERWERKPLAATS. wvr.— Burgemeester en Wethouders van Wormerveer brengen ter openbare kennis, dat ter gemeentesecretarie ter inzage ligt eendoor hen tot Gedeputeerde Staten der provincie Noord-Holland gericht verzoek met bijlagen om vergunning tot het plaatsen van 3 electromotoren, resp. van 3,2 en % Pk., voor het aandrijven vaneen schaafbank, zaagbank en slijpsteen, inde bestaande timmerwerkplaats. in het perceel, gelegen aan de Lindenlaan no. 10. --- Hoe de Katholieken van Wormerveer in de 17e eeuw kerkten In het Februari-nummer van „De Speelwagen” schrijft Kapelaan B. Voets onder bovenstaanden titel het volgende: Van de groote fabrieksplaats Wormerveer was inde zestiende eeuw niet veel te bekennen. Er stonden slechts enkele huisjes, gegroepeerd om een klein kapelletje, vlak bij de aanlegplaats van het kleine bootje, dat de verbinding naar Wormer onderhield. Het gehucht werd inde oude stukken dikwijls ~’t Saen” genoemd, maar tengevolge van het veerboot je kwam langzamerhand de naam Wormerveer in zwang. Inde zeventiende eeuw, toen de handel bloeide en overal langs de Zaan molens verschenen voor de opkontende industrie, groeide het gehucht uit tot een flink dorp. Vele doopsgezinden en katholieken, die door de godsdienstige verhoudingen niet in aanmerking kwamen voor overheidsfuncties en als vanzelf inden liandel hun fortuin zochten, vestigden zich in het nieuwe dorp. Ofschoon de katholieken nog heel scherp werden vervolgd, gaven de protestanten van Wormer, veer hen in het dorp een groote vrijheid en zij stonden oogluikend toe, dat een kapelaan uit Krommenie de zielzorg uitoefende en regelmatig godsdienstoefeningen hield. Waar kerkten de katholieken ? Het was immers verboden om openlijk een lokaal in te richten voor den katholieken eeredienst. Een stuk uit het algemeen rijksarchief vertelt ons iets over de uiterst primitieve wijze, waarop de katholieken van Wormerveer bij elkaar kwamen. In het Zuiden van Wormerveer, ongeveer op de plek van de tegenwoordige Zaanbrug kon men dooreen smal steegje van de Zaan langs de pakhuizen naar het land komen. In dat steegje lag ook het groote pakhuis van Pieter Klaas Koerlandt, een van de grootste graanhandelaars uit de gelieele streek. Hij was katholiek en steunde den godsdienst zooveel hij maar kon. Nooit klopten de priesters tevergeefs bij het groote huis langs de Zaan aan, Koerlandt wist steeds uitkomst. Aan den kapelaan Van Krommenie gaf hij toestemming, om de groote ruime zolder van zijn graanpakhuis vlak achter zijn woning in te richten tot kerk. Dooreen paar timmerlieden werd een mooi altaartje gemaakt, wat echter na de godsdienstoefeningen dooreen schot onzichtbaar werd gemaakt. Oude kisten dienden tot banken en zyo ken men iedere Zondag op verschillende tijden zien, hoe de Wormerveerders naar het steegje kwamen en het pakhuis binnen gingen. De niet-katholieken uit het dorp lieten hen rustig begaan, maar enkele booze tongen, die de katholieken deze betrekkelijke vrijheid niet gunden en ook Koerlandt in zijn zaken wilden benadeelen, gaven dit door aan het Hof van Holland. Het Hof ontbood in 1650 den graanhandelaar en gelastte hem den zolder te sluiten. Regeeringsambtenaren kwamen de bovenverdieping verzegelen, beneden mocht hij zijn bedrijf v, ortzetten. Koerlandt liet het er niet bij zitten. Hij wilde de katholieken weer helpen en toen men het voorval bijna vergeten was, diende hij in 1655 een verzeek in bij het Hof van Holland cm den zolder weer te mogen openen, niet om deze als kerkte gebruiken, neen, dat had hij welgeleerd, maar voor zijn bedrijf, dat door deze maatregelen gehandicapt was. „Hij was jegenwoordlgh alrede belemmert voor syn coelsaet ende andere graenen” zoo schreef hij. Het Hof vergaderde over dit verzoek en stond hem toe een zolder veer te openen en voor zijn werk te gebruiken. „Onder beloften, dat hy suppliant aldaer novt. eenige vergaderingen ofte byeenkemste van die roomsche religie en soude houden, ncchte derselver godsdienst aldaer laeteu plegen.” Maar Koerlandt stoorde zich nir.t aan deze bepaling van het Hof van Holland. Er werd overeengekomen, dat men wederom de zolder voor de godsdienstoefeningen zou gebruiken, maar men zou veel voorzichtiger doen. Klopjes zouden voortaan de katholieken waarschuwen; de godsdienstoefeningen zouden op verschillende uren worden gehouden en vooral nam men zich voor van verschillende kanten naar het pakhuis te gaan om geen argwaan te wekken. Eu zoo werd de kerk na vijf jaai weer opnieuw geopend en omdat men nu veel voorzichtiger was geworden, kreeg men geen moeilijkheid meer. Later, toen de houding van de regeering soepeler was geworden, richtte men den graanzolder officieel voor kerk in en werd dit zaaltje de eerste offiojeele schuilkerk van de katholieken van Wormerveer. Tot 1794 diende deze zolder tot geestelijk steunpunt voor de katholieken, in dat jaar werd deze kerk gesloten en een nieuwe schuilkerk aan de Marktstraat geopend- --- Plaatselijk nieuws Wormerveer Wormerveersch Drankweer- Comité vergaderde Nieuwe plannen wvr.— Het Drankweer Comité, vereenigend de gezamenlijke Wormerveersche Drankbestrijders Organisaties, hield deze dagen haar jaarvergadering in „Ons Huis” te Wormerveer. Waarschijnlijk zijnde slechte toestand van den weg en de strenge koude oorzaak geweest dat de opkomst niet geweldig mocht heêten. Desondanks werd de interessante agenda geheel en in prettigen geest afgehandeld. Na opening door den Voorzitter, den heer T. Abbestee, samenzang, behandeling van .notulen van de vorige vergadering, las de heer Joh. B. Prinsze als secretaris zijn jaarverslag, dat zonder opmerkingen goedgekeurd werd. Uit het financieel verslag van den Penningmeester, den heer C. Pet, moest helaas blijken dat het Comité dit jaar een aderlating heeft ondergaan, die, gezien het doel waarvoor de gelden besteed waren, zéker volkomen verantwoord was. Het voorstel van den A.N.G.0.8, tot bet houden vaneen kunstavond werd in principe aangenomen en het Bestuur werd opgedragen te trachten dien avond zoo mogelijk reeds in September te brengen. Het houden vaneen winkelraamtentoonstelling zal tevens worden bekeken. Het plaatsen van „De Blauwe Tent” met de a.s. kermis werd in handen gelegd van de Commissie voor Alcoholvrije buffetten. Met de tooneelvereeniging „Strijd en Kunst” zal de mogelijkheid worden besproken op haar uitvoeringen een propagandawoord voor de geheelonthouding te laten hooren , Het voorstel van de „N.V.” tot het houden vaneen Verkeersweek werd met algemeene stemmen aangenomen. Het voorstel van de 10.G.T. om te trachten anti-alcoholonderwijs op de scholen ingesteld te krijgen is ineen vergevorderd stadium van voorbereiding. Voor de a.s. Blauwe Week zullen, op voorstel van den J.G.0.8, ten minste 1500 van de bekende blauwe bloempjes worden gemaakt- Het reizend drankweermuseum werd een donatie toegezegd en besloten werd het W.D.C. te doen vertegenwoordigen op het N.C.A.-congres, dat, Zaterdag 1 Maart gehouden zal worden. * , Een voorstel van den voorzitter van „Strijd en Kunst”, de gelden, toegezegd dooreen gemeentelijke subsidie, onder de aangesloten vereenigingen gelijkelijk te verdeelen, werd na bespreking door hem weer ingetrokken. , Na voorlezing vaneen gedicht van Multatuli en samenzang werd deze vergadering besloten. --- Van de Wormerveersche N.H.V.B.-elftallen Hoe staan de kansen? ’t Ziet er nog wel niet naar uit, maar nu we Zaterdag toch al weer de maand Maart binnenhaleu, de maand, die ons de lente en 9 zomersche dagen moet brengen, durven we liet zoo langzamerhand toch wel weer eens aan, wat over voetbal te gaan denken. Daarbij zouden we speciaal de Wormerveersche N.H.V.B.’ers eens onder de loupe willen nemen en dan beginnen met: W.F.C. De blauw-witten worden blijkbaar gestimuleerd door de prachtige resultaten van hun eerste elftal, want in tegenstelling met zooveel voorgaande jaren bijten alle ploegen flink van zich af en zijn er twee bij die de leiding in hun afdeeling hebben, n.l. het 7e en de Adsp. a. Het beste zich dat inde volgende opstelling: W.F.C. 5 6 32 1 14—11 8 1.33 W.F.C. 6 6 40 2 17—19 8 1.33 W.F.C. 73 30 0 15— 3 6 2.00 W.F.C. 8 6 8 03 11—10 6 1.00 W.F.C. 9 6 20 4 15—19 4 0.67 Jun. A 8 2.2 4 19—22 6 0.75 Adsp. A4 3 1 0 16— 47 1.75 Adsp. B 43 0 1 18— 4 6 1.50 Adsp. C 5302 6 66 1.20 48 26 5 17 131—98 57 1.19 Een gemiddelde, dat er zijn mag, maar waarvoor nog heel wat moeite nooaig zal zijn om het op dit peil té handhaven. Individueel bekeken het volgende: W.F.C. 5 zit met nog 7 ploegen in de Res. Ie klasse B. Men speelde 6 wedstrijden neemt met het minste aantal verliespunten de 3e plaats in en mag dus een serieus candidaat voor den titel worden genoemd. De concurrenten ziin E.V.C. 2 en K.F.C. 5. Tegen de Edammers speelde men thuis gelijk. Het nog te spelen programma luidt: thuis: Purmersteyn 3, G.V.O. 2 en K.F.C. 5; uit: E.V.C. 2, K.V.V. 3, Q.S.C. 3, Zaandijk 3 en K.F.C. 6. W.F.C. 6 is in 2 C vergezeld van nog 8 ploegen. Acht winstpunten werden behaald uit zes wedstrijden en dat men zich goed zal klassificeeren staat wel vast. Echter kunnen we als a.s. kampioen hier niet anders zien dan S.V. A. ] uit Assendelft, waarvan de W.F.C.’ers trouwens uit met 7—o verloren. Nog te spelen zijn: thuis K.V.V. 4, Westzaan 2, Jisp 1. Knollendam 1, S.V.A. 1 en uit: K.F.C. 6, K.V.V. 4, G.V.O. 3, Westzaan 2, Assendelft 3. W.F.C. 7: heeft met de doelcijfers 15—3 uit 3 wedstrijden in 3 C ongeslagen de leiding, waarin men met nog 7 ploegen opereert. Men is dus pas goed en wel begonnen en alles is dus nog mogelijk. Als we echter de resultaten van de anderen nagaan, dan staat wel vast, dat liet zevende z’n woordje zal meespreken. Nog te spelen heeft men het volgende programma: thans: Assendelft 4, Zaandijk 5, G.V.O. 4, Q.S.C. 6 en Zilvermeeuwen 3; uit: Assendelft 4, Zaandijk 5, G.V.O. 4, Blauw Wit 2, Zaanlandia 4 en Zilvermeeuwen 3. W.F.C. 8 is met nog 7 ploegen ingedeeld in 4 B en neemt met 6 winstpunten uit 6 wedstrijden de 3e plaats in. Normaal zullen zij wel als een middenmooter eindigen, en komt de titel aan S.V.A. 2 of Jisp 2. Thuis ontvangt men neg S.V.A. 2, Knollendam 2, Q.S.C. 6 en K.V.V. 6; uit: Jisp 2, Westzaan 4, Q.S.C. 6 en K.V.V. 6. W.F.C. 9 blijftin 4 C, een afdeeling met 7 elftallen, onder de fnaat. Vier winstpunten uit 6 -wedstrijden is. tekort, alhoewel men zich toch ook weer direct geen zorg behoeft te maken voor de roode lantaarn. Het nog te spelen programma luidt thuis: Uitgeest 5 en Blauw Wit 3; uit: K.F.C. 8, Uitgeest 5 en Blauw Wit 3, Westzaan 3. zal hier waarschijnlijk wel met den titel schoot gaan. Jun. A: doet het in deze eere-afdeeling, evenals trouwens alle Zaansche ploegen, niet best. Zes winstpunten uit 8 wedstrijden is niet hoopvol en een rol om den titel zal men zeker niet spelen; eerder zal men moeten oppassen niet op de laatste plaats terecht te komen, waarvan men slechts door 2 winstpunten gescheiden is. Op eigen veld zullen zij echter nog wel wat punten behalen, waar men nog ontvangt: 0.5.V., Alkm. Boys, H.R.C., Hollandia, West-Frisia. Uit moet men nog naar: K.F.C., 0.5.V., Alkm. Boys, Alc. Victrix, H.R.C. Adsp. A gaat aan kop met 7 punten uit 4 wedstrijden. Er zijn 12 wedstrijden te spelen, ma&r de doelcijfers zeggen hier wel wat. De ernstigste concurrent is plaatsgenoot Q.S.C. a, dat 1 verliespunt meer heeft. Op eigen veld wonnen de blauwwitten van hun roodwitte collega’s echter zeer overtuigend (7—1) en ook daarom hebben we vertrouwen in dit elftal, alhoewel men van de 4 wedstrijden er 3 op eigen veld speelde. Adsp. B staat met 6 punten uit 4 wedstrijden op de 4e plaats. Men heeft dus alles nog in eigen hand. Nog 14 wedstrijden zijn te spelen en er zijn veel gegadigden voor den titel, waarop toch echter 0.5.8. b (5 gespeeld en gewonnen440) wel de beste papieren doet gelden. Op eigen veld verloren de B-tjes daarvan met 2—o. Vasthouden en dat doen tegenwoordig alle Wormerveerders heel "wat beter dan vroeger – kan succes brengen. Adsp. C heeft van haar 12 te spelen wedstrijden er thans 5 achter den rug en behaalde daaruit 6 winstpunten. Een uitgesproken sterke is er in deze afd. niet en dus is er nog van alles mogelijk. (Wordt vervolgd.) --- AFBLIJVEN! wvr.— Jan Dekker’s fabrieken blijken voor dames en heeren met lange vingers een waar dorado. (D.w.z. als er geen behoorlijke controle zou zijn). Deze week werd een lid van het sterke geslacht bij het verlaten van de fabriek aangeCiouden, die een partijtje zeep trachtte mee te nemen en een dag later werd proces-verbaal opgemaakt tegen ‘ een ander© arbeider uit dezelfde fabriek die zich een paar laarzen, de firma toebeboorende, wilde toeëigenen. --- AANRIJDING BIJ DEN PANNEKOEK wvr.— Gisteren werd een vrachtauto, komende van de 'Stationsstraat, geramd dooreen luxe wagen, die plotseling, zonder nadere waarschuwing achteruit de „Pannekoek”-draai maakte vanaf den Wandelweg. De luxe auto liep beschadigingen op aan de achterzijde van den wagen. Na opmaking van pn'ooes-vtf.baal konden beide wagens echter „op eigen krachten” hun reis vervolgen. ---