DE WONDERLIJKE HISTORIE VAN TANTE BARBARA Barbaristen ontsnappen in bos van Heiloo Het operatieplan van Stavenuiter lijdt schipbreuk door een kolossale botsing Inspecteur X als door aarde verzwolgen QRIE DINGEN GEBEURDEN ER DUS, zoals ik u reeds vertelde, in dat duistere bos van Heiloo op het ogenblik, waarop de inspecteur zijn glinsterend voorwerp ter hoogte van zjjn gezicht bracht. Hjjzelf viel geluidloos ter aarde, van de Kattenberg klonk een wilde schreeuw en inde verte dreun de het en krijsten opgewonden stemmen. Tegelijk namen de gravende figuren de vlucht. Zij renden hals over kop weg in twee richtingen: de beide vrouwen snelden, met een flauwe bocht naar rechts, inde richting van de Kennemerstraatweg; ik hoorde, hoe de oudste onder het wegrennen een schril fluitsignaal gaf en terzelfdertijd flitste er een lichtbundel over de straatweg, er begon een motor te zoemen nog vóór de vrouwen de rand van het bos hadden bereikt. Op dat moment begon ik in hun richting te draven helaas te laat. Er klapte een portier open en dicht en toen ik hijgend het fietspad bereikte kon ik nog juist zien, hoe een grote, schijnbaar gloednieuwe auto met razende vaart wegschoot inde richting Alkmaar. Van de vrouwen was geen spoor meer te bekennen. £EN OGENBLIK aarzelde ik. Wat stond mij te doen? Maar reeds kwam mijn collega aangesneld, hijgend en totaal overstuur en haperend bracht hy er uit: de inspecteur, de inspecteur ! Ja, de inspecteur, inderdaad! Ik had in mijn ijverig streven om held van de dag te worden, in mijn razende poging om tante Barbara te vangen en Fientje te bevrijden, helemaal niet meer aan de vallen de inspecteur gedacht. Helaas, zo is de mens. Maar aangezien er nu eenmaal ook inde beste romans een kerel met een slecht karakter voorkomt, vond ik toch (gezien in 't licht van de noodzaak om tot een levensware constructie te komen) dat ik mijn vergeetachtigheid wel kon vergeten. Wij haastten ons naar de plaats, waar de inspecteur inde horizontale stand was gegaan en vonden hem ter plaatse, zittend op zijn bibs en zachtjes pruttelend. „Het is allemaal oké”, gromde hij tegen ons, „maar hebben jullie die wijven?” We moesten, blozend in het duister, belijden dat we „die wijven” niet hadden. Waarop hij vaststelde, dat wij voor niets anders geschikt waren dan om met inkt te morsen en dat hij het uit zijn hoofd zou laten, nog verder met zulke sukkelachtige amateurs op bende jacht te gaan. „U hebt het verklunsd, mijne heren”, zei de inspecteur. „Ik zeg: verklunsd”. deinval om te vragen: „Hebben jullie die kerels niet gepakt?” Er viel een diepe stilte. Maar het was de stilte, die aan de storm voorafgaat, want hetgeen de heer Stavenuiter toen zei is zó ontzettend van inhoud en zó slecht van taal, dat het in een ernstige reportage als deze al te zeer uit de toon zou vallen. Laat ons het mogen bedekken met de mantel der liefde. De man zal het uitgebruld hebben in zijn verbijstering. Wat was er gebeurd? Met horten en stoten kwam het verhaal los. Op een gegeven ogenblik had de heer Stavenuiter (die over, een sterk ontwikkeld speurdersinstinct beschikt) het onweerstaanbare gevoel gekregen, dat hij persoonlijk een omcirkelende beweging moest uitvoeren, naar het klassieke voorbeeld van Montgomery inde Dit nu leek me onredelijk, aangezien de man zelf (met alle respect voor zijn bekwame gezicht)' op het kritieke ogenblik languit tussen de bomen was gaan liggen, zodat tante Barbara en Fientje hem op nauwelijks vier meter in Oostelijke richting hadden kunnen passeren. Ik zei hem zulks op diplomatieke wijze, maarde man werd onredelijk en betoogde dat hij overeen boomwortel was gestruikeld, dat het bos van Heiloo een verwaarloosd zaakje was met al die stronken en struiken en dat het feitelijk schande moest worden geacht een inspecteur van naam in zulk een onopgeruimde rommel te la- ten opereren. Kortom: de inspecteur liep te saggerijnen. Volgens Montgomery MIJN COLLEGA en ik lieten hem betijen en trokken in Westelijke richting naar de andere zijde van het bos, waarheen wij ook de beide reservisten van de Kattenberg hadden zien vlieden. Nog altijd klonk daar herrie. Het Was met gespannen verwachting in onze jagende boezems, dat wij inde richting van de Westerweg oprukten, maar het tafereel, dat wij te aanschouwen kregen overtrof onze wildste verwachtingen. Daar stond een groep van onze mensen: de reservisten en de medestrijders van Gerard Stavenuiter. En temidden van die groep stond Gerard Stavenuiter zelf. Maar ach, wat zag die man er uit. Zij. die hem in het rustige gedoe des dageliiksen levens kennen, weten wel dat hij een man van zonnige gebaren en vriéndelijke stemmingen is. Maar thans helaas, welk een beeld van ontreddering! Hij leek wel een particuliere beeldenstormer. Tappelings liep het bloed langs zijn welbesneden gezicht, zijn ogen vonkten van woede en zijn mond was vertrokken van spijt en met de rechterhand ondersteunde hi’ de linkerarm, die zo slap was als een vaatdoek. Hier was iets ergs geschied! En juist op dit ogenblik had mijn Collega de van weinig gevoel getuigenslag bij El-Alamein. Zijn beide metgezellen zouden dan, voortgaande inde ingeslagen richting, de vlakke basis vormen van het operatieve schema en hijzelf zou volgens het bekende boek „Tactische wenken voor Bosgevechten” van luit-generaal Duymelaar van Twisk de stootvormige wig zijn, die met een flauwe uitwaaiering naar het Zuiden zou overgaan ineen frontale doorstoot naar Oost, teneinde op die unieke wijze de flanken aan te vallen en ineen oprollende manoeuvre (tactisch voortkomend) te eindigen met een complete ketelslag, die gedekt zou worden door de eerder genoemde vlakke basis van het operatieve plan. De militaire deskundigen onder onze lezers zullen beseffen, dat Gerard Stavenuiter in zijn welbestede leven méér gelezen heeft dan de burgerlijke stand van Enkhuizen want zijn strategische opzet (in luttele seconden geïmproviseerd) kan men niet minder dan brilliant noemen. Welk een in-, dooren uitzicht! Helaas, als in zovele veldslagen zou ook hier een kleinigheid de soep bederven. Want de reservisten, die in het korte struikgewas lagen te wachten op de dingen, die konden komen, zagen plotseling op het brede open pad in het midden des wouds een man verschijnen. Dat was Stavenuiter, maar zij wisten dat niet. In hun gelederen ontstond onzekerheid, de onzekerheid ging over in verwarring, de verwarring werd een paniek en vóór de reservisten eigenlijk goed wisten wat ze deden stonden ze op, renden inde richting van de eenzame strategische figuur en botsten met een geweldige klap (drie man sterk!) op de diepdenkende Stavenuiter. De gevolgen waren ontzettend! Stavenuiter liet een kreet ontsnappen, die een trein zou hebben doen steigeren en de reservisten vingen aan te brullen van: „We hebben ’m! We hebben ’m!” Dit alles vond plaats op het moment, dat aan de andere zijde van het bos de inspecteur over de onordelijke boomstronk viel. En die val werd van de top van de Kattenberg af waargenomen door de reservist met het fototoestel, die dermate ernstig schrok, dat hij een rauwe gil slaakte. Temidden van al die verwarring, van al die onordeliike consternatie vluchtten de gravende Barbaristen in twee richtingen weg: de vrouwen naar een kennelijk op de Kennemerstraatweg verdekt opgestelde auto en de mannen (met een ruime boog) naar een auto, die op de Westerweg moet hebben gestaan. Als ware helden WIJ HEBBEN zeer terneergeslagen door de mislukking, zoals de geduldige lezer begrijpt het bos nauw-, keurig doorzocht. Wat wij vonden was niet veel: een oude spade lag achteloos tien meter vanaf de gegraven kuil (die wij er mee dichtwierpen, teneinde vrijende paren niet te doen struikelen op het pad der minne) en daarnaast lag een dusgenaamde knijpkat, zo’n zoemend lichtfabriekje van Philips. Dat was dus het schijnsel, dat wij waarnamen en dat was dus het zachte motorgezoem, dat mij de adem had afgesneden van verwarring... Waaruit maar weer de waarheid bleek van het versje, dat de mensheid het meest lijdt door ’t lijden dat zij vreest en dat nooit zal opdagen. Nou enfin, er was eigenlijk op deze spannende avond maar weinig van lijden sprake geweest, behalve dan bij de heer Stavenuiter, die diep geschokt en hoofdschuddend op een riante boomstronk was neergezègen. We hebben hem tussen .ons in genomen en steunend op onze armen naar de auto gesjouwd. Echter niet, dan nadat de fotograferende reservist met Blitzlicht een natuurgetrouwe opname van dit toonbeeld van smart en ellende had gemaakt. De medelijdende lezer treft ’t in deze kolommen aan als een bewijs, hoezeer onze redacteuren lijf ende goed altesamen inde waagschaal stellen om de nachtrust der lezers te garanderen. Zulks voor luttele dubbeltjes abonnementsgeld per week en daar krijgt u dan nog zes dagen een krant bij cadeau met een veelheid van opwekkende berichten. Alles tezamen voor de som van minder dan een half pakje sigaretten. En wie richt er ondanks dat alles een standbeeld voor ons op? Wij zijnde vergeten strijders inde vuurlinie, het legioen der onbekenden, en het valt niet te verwonderen, dat we onszelf vandaag eens netjes opgepoetst in het zonnetje zetten. (Huldeblijken liefst in de vorm van sigaren). Man met baard. r\OCH LAAT ik tot het verhaal terugkeren. Toen Stavenuiter dan steunend en blazend inde auto zat wierpen we nog een laatste blik om ons heen. Zo moet Napoleon een laatste blik geworpen hebben op het slagveld van Waterloo.. Weemoed, spijt en teleurstelling streden om de voorrang in onze harten. Op weinige meters afstand waren we geweest van Barbara en haar bendeleden, we hadden de nylonkousen van Fientje zien glinsteren in ’t maanlicht en we stonden desniettemin met lege handen.. „Laten we gaan”, zei mijn collega. En toen, plotseling met een sehrikstem: „Waar is de inspecteur?” . Ja, waar was de inspecteur gebleven? We riepen met galmende stemmen in het bos, we zochten nog een uur achter alle bomen, we beklommen de Kattenberg om wijder uitzicht te hebben, maar alles tevergeefs. De inspecteur was weg en blééf weg. Als door de aardbodem verzwolgen.... Wat moesten we daarvan denken? Met een hoofd vol rimpels en een lichaam vol zorgen gingen we naar de auto terug. Juist toen we wilden instappen werd vreemde verschijning op het fietspad, mijn aandacht getrokken dooreen Daar reed een wonderlijke man op een nikkelen racefiets. Hij was blootshoofds, zijn haren wapperden weelderig inde voorjaarswind en hij droeg een baard, zoals alleen Sinterklaas en de vroegere Amerikaanse gezant Herman Baruch bezitten. Maar zij waren het niet. Het was eên kleine man met fonkelende oogjes en hjj droeg een sportief, kort broekje, waaruit zjjn schrale beentjes eigenljjk een beetje mal te voorschijn kwamen. Helaas begon juist op dat ogenblik de heer Stavenuiter zo zielig te kreunen, dat ik geen aandacht meer voor de man met de baard had. Maar als ik thans, gezeten achter de altoos geduldige schrijfmachine, aan de ogen van dat mannetje denk, dan voel ik de onbestemde vrees in mijn hart, dat we met die baard nog wat te stellen zullen krijgen. Donkere wolken pakken zich samen. WH zullen nog veel te doorstaan hebben! INSPECTEUR X spoorloos.... Duidelijke schets van de operatie, die door de botsing van Stavenuiter met de verontruste reservisten zulk een dramatisch einde vond. Mef ernstige nadruk wijst de heer Stavenuiter de plaats aan, waar hij sterren voor de ogen kreeg. Beeld van rampspoed: de heer G. Stavenuiter inde pleisters. --- „BITTERE RIJST” Een immorele film met een schijn van oprechtheid ALGEMEEN KAN MEN ’T EROVER EENS ZIJN, dat de Italiaanse Alm na de oorlog een verrassend hoog peil bereikt heeft, waarby zelfs de beste producten uit andere landen inde schaduw bleven. Denk slechts aan „I’aïsa" „Sciuscia”, „In vrede leven”, „Tragische jacht” en vooral „Fietsendieven”. Films, die zich onderscheidden dooreen prachtige eenvoud en een verbijsterende, tot het hart sprekende eerlijkheid, gaaf van vorm en van inhoud, filmkunst inde ware zin van het woord en filmkunst zelfs, die ook de grote massa weet te bereiken en te ontroeren. Van Giuseppe de Santis, één dezer filmkunstenaars, wiens eerste film „Tragische jacht” in Nederland de eretitel „Film van de maand” waard bleek, is thans een nieuwe film te zien: „Riso amaro”, „Bittere rijst”, een film, waarin hij de kunstzinnige traditie van de na-oorlogse Italiaanse film voortzet maar tevens twee andere elemenent: het thriller-verhaal en de erotiek, verwerkte. En daarmee beging hij een onvergeeflijke en verbijsterende misstap, wan „Bittere Rijst” hoe goed ook gemaakt blijkt daardoor een walgelijk immorele film geworden. JSJIETTEMIN mag „Bittere rijst” in Ne- men in strijd komt, maar naar de geest derland vertoond worden: bepaald onzedelijk is. En dit laatste is zeer stelonzedelijk te noemen beelden geeft de lig het geval met „Bittere rijst”. film niet te zien, al schijnt ook de uiteraard moeilijk te trekken grens van het toelaatbare hier soms wel overschreden. Maar naar de geest is deze film zo onfris, zo onzedelijk zelfs, dat men er zeer wel aan gedaan zou hebben „Bittere rijst” absoluut voor vertoning te verbieden. Geenszins behoeft men een voorstander te zijn van filmkeuring en filmcensuur om tot ’n dergelijke conclusie te komen. Maar wanneer de gemeenschap eenmaal de insteling vaneen filmkeuring noodzakelijk heeft geacht tot bescherming van de openbare orde en zedelijkheid, dan mogen wij vaneen filmkeuring ook. verwachten, dat zij haar taak naar behoren opvat. Dan mogen wij ook eisen, dat zij de gemeenschap werkelijk zal beschermen tegen producten die inderdaad gevaarlijk zijn. En daarbij moet men dan zeer zeker durven te overwegen dat een film, waarvan de beelden openlijk aanstoot geven, eigenlijk veel minder gevaarlijk is (omdat het gevaar daarvan immers direct door ieder te herkennen valt) dan ’n film. die in haar beelden, juist niet met de fatsoensnor£)E FILM SPEELT tijdens een rijstoogst inde Po-vlakte. leder jaar trekken duizenden vrouwen uit Noord-Italië daarheen om er een goede maand inde drabbige modder van de moerasachtige rijstvelden te werken. Koelie arbeid van de ergste soort in verzen gende hitte, temidden van zwermen muskieten. Uitputting en uitbuiting. Maar het loon is redelijk en zelfs aanlokkelijk voor wie zich de rest van het jaar in ellendige armoe moet schikken. Een ontstellende sociale tragiek ligt hierin, schrijnend en schreeuwend. En een kunstenaar, die behoefte gevoelt de nood van zijn volk uitte drukken, zou hier de dramatische stof kunnen putten voor een machtig kunstwerk, dat een felle aanklacht kan zijn tegen onrecht. Dit aangrijpende en diep-tragische gegeven gebruikte regisseur De Santis echter als achtergrond voor een onbenullig misdaadverhaaltje, dat bijzonder onsmakelijk is dooreen tot in het uiterste uitbuiten van perversiteit (getuige bijvoorbeeld het dodelijke gevecht in een slachthuis, waar een man doodbloedt temidden. der van bloed drui – pende kadavers van pas geslacht vee). En de walgelijkheid hiervan wordt nog versterkt doordat de film bovendien overladen werd met zwoel-sensuele, schaamteloos aangezette, erotische prikkels. De hele film concentreert zich rondom een nieuwe ster: Silvana Mangano, een temperamentvol hysterische juffrouw met bliksemogen en vormen, waarover ze zich allerminst te beklagen heeft. Deze „miss Rome 1946”, die ’n Italiaanse concurrente is van Rita Hayworth, heet inde reclame, „de superatoombom van ’t witte doek”. Als actrice heeft ze weinig te betekenen, maar ze kreeg haar kans, omdat haar man als financier optrad voor deze film, waarin ze geraffineerd haar lichamelijke super-kwaliteiten ten toon stelt ten gerieve der liefhebbers van onfrisse zoekplaatjes. J-JET GEVAAR vaneen film als „Bittere rijst” schuilt overigens heus niet inde welgevormde en vaakgetoon de benen en verdere prikkelende hoe danigheden van deze ster. Maar wel in de perversiteit van de gehele opzet de zer film, die met een ongekende huichelachtigheid ons een goor gevalletje voorzet ineen entourage van aangrijpende werkelijkheidssfeer. Hier name lijk treedt een verachting voor de mens aan de dag, die huiveringwekkend blijkt en verregaand onzedelijk Er mag in „Bittere rijst” dan over ’t algemeen goed spel geleverd worden, de filmbeelden mogen al bijzonder knap zijn en sterk aansprekend door hun realistische sfeer, als geheel is deze film onaan vaardbaar. Want dat een goedkoop mis daadverhaal van verdacht allooi en een dure ster van bedenkelijk allooi hier op de voorgrond moesten staan met als achtergrond een schrijnend sociaal conflict uit onze huidige wereld, getuigt vaneen verderfelijke geestelijke instelling en een ontstellend tekort aan goede smaak en verantwoordelijkheidsbesef Een dergelijke film, die ons bij eender gelijke perverse inhoud nog wat tracht te ontroeren door haar sociale achtergrond, is onoprecht en weinig minder dan misdadig, omdat zij juist door haar immorele geestelijk klimaat de bittere sociale tragiek van het werkelijke leven toont. LONG-SHOT. Silvana Mangano, „super-atoombom van het witte doek” .... onsmakelijke en immorele verwording van de Italiaanse film. --- Bij een concert van Yehudi Menuhin Ik wil u alleen maar vertellen van Bach’s zesde Solosonate, de Parita in E groot, uiterste tjp in dat gebergte. Want zoals Menuhin daar stond te spelen, eenzaam op dat grote podium, eenzaam zonder begeleider, eenzaam onder al die duizenden voor zich en achter zich en aan zijn zijden, was hij de vertegenwoordiger van alles wat goed is ineen mens. Van alles wat nobel, hoog, edel en zuiver is aan dat Sxiervreemdste ding der schepping: een mens. Met haast huiveringwekkende klaarheid trad die middag, door deze eenzame violist, aan het licht van welk een on-menselijk formaat Bach is geweest. Want het was tenslotte Bach, die dit alles eenmaal voor de eerste maal hoorde. Hem ingefluisterd door engelen, die hem de muziek aanbrachten uit de hemel. En hij zette het op papier. Met zijn woorden en zijn taal. Een eenzaam man, die violist. Wie zo hoog gestegen is, wie zo een viool laat zingen en spreken, klagen en bidden, juichen, fluisteren en dromen, dia moet eenzaam zijn als mens onder de mensen. En ook: een goed mens. Want deze Menuhin kan nog lachen. Geen toneellach maar een lach recht uiteen hart. Een lach die ontwapent en ontróert. Wie zó hartelijk een zaal met duizenden mensen inziet, wie zó vriendelijk naar zijn begeleider ziet, wie zó dankbaar is voor de orkanen van ontroering die hem vanuit de zaal, de balcons en galerijen toegolven, die staat wel heel, heel ver van het verwende wonderkind, de door de fortuin begenadigde, aan wiens voeten gans een wereld in mateloze verrukking ligt. Ik zal die Partita in mijn levensdagen nooit meer kunnen vergeten. En iedere maal dat ik haar, inde jaren die hierna konten, weer zal horen, zal ik dat opnieuw beleven, dat toppunt in die middag der toppunten. En ik zal me dan tegelijk herinneren de angsten en de twijfels achter die ene vraag: waar blijft die muziek? Waar gaat dit alles heen? Dat kan zich toch niet oplossen in het volstrekte niets? lets dat zo weergaloos schoon is kan toch niet verloren gaan? Dat lost zich toch niet op inde ijle ruimten van het gebied waar geen tjjd meer is en geen ruimte ? Er bestaat eendoor en door verslate uitdrukking, die zegt: er ging een wereld voor mij open. Ze ging inderdaad open, toen Menuhin de Partita speelde. Ik heb niet de moed te zeggen wat dat voor een wereld was, maar wel om hier neer te schrijven waaraan dat vioolspel deed denken: aan in het heelal neersuizend sterrengruis, aan verstuivende bloesems inde lente en aan iets inde blik van heel jonge kinderogen. We1.... zou dit dan misschien het geheim zijn waar al die klanken bewaard blijven inde wereld: vastgezet in sterrengruis, bloesems en kinderogen? HET EINDE stonden ze, Yehudi Menuhin en Kubelik, de beide grootmeesters, hand in hand en de golven van wilde vervoering der duizenden sloegen heftig tegen hen op. Het Concertgebouw dreunde van bijval. Daar waren twee jonge mensen, met de handen saamgebonden en dat was een prachtig, heerlijk, hartverwarmend tafreel. Ja.... daar stonden ze: Menuhin, de geboren Amerikaan, vertegenwoordiger van het beste en hoogste wat de Westerse cultuur heeft voortgebracht. En Kubelik, gekomen van dat land achter het Gordijn, dat sombere, donkere gordijn, neergelaten voor het Westen. Hand in hand. Het Oosten en het Westen. Zonder gordijn. Wat geen Grote Vijf en Grote Vier en Grote Drie ooit hebben kunnen bereiken aan hun groene tafels, dat bereikten die Grote Twee die middag. En dat was dan het wonder der muziek. Tenslotte: er kwam geen einde aan die jubel. Men wilde zich niet losmaken van deze muziek. Uitgehongerd smeekte men om meer te geven. En hij gaf opnieuw: Bach. Nooit gaf een wonderdoener zo mild, zo gul en zo vriendelijk. Nooit dronken verdorste mensen de wijnbeker der muziek zo tot de laatste, laatste der druppels leeg. Maar buiten wachtte ons de wereld. ANTHONY VAN KAMPEN --- AMSTERDAMS PODIUM Het vergeefs gezochte woord J-lET GROOTSTE WONDER WAS DIE CEL, dat onvoorstelbaar geringe hoopje protoplasma met een kern van leven. Die cel, 34 jaar geleden ergens ineen mens wachtend op een ander mens, om hem tot ontwaken te brengen. Dat ontwaken kwam en uit de cel werd eerst een mens in wording, toén een wonderkind en ten slotte: een mens. Afgerond en volledig. Zijn uaam, een toverklank op deze wereld: Yehudi Menuhin. Een naam, die een begrip werd. Het begrip: hoogste, edelste, allergeniaalste vioolkunst. Waar komt zo’n cel vandaan? Wie schept zo’n cel? En is dat aanrijpen van cel tot mens, van zulk een cel tot zülk een mens, alleen maar een weergaloze collectie toevalligheden, of ligt daaraan ten grondslag een strenge natuurwet? Was daar tussen hemel en aarde, waar eenmaal die cel verloren dwaalde en doolde, een grandioos plan, en is de mens Menuhin de slotfaze, het resultaat, de finale van die ene cel? De kern van de zaak: was dit mensenwerk of het werk Gods? Of beiden? UEN PODIUM, omrankt door lentebloemen. Een vleugel, zwartglanzend en omringd door de eigen slagschaduwen. En een Concertgebouw, tot inde uiterste uithoeken geladen met fnensen. Het is Zondag, 26 Maart 1950 en Yehudi Menuhin is gekomen om voor ons te spelen." En dan speelt de man, eens het wonderkind, en nu, drie uur later, ligt ’n vel papier voor me, lang en blank, en ik zal het gaan vullen met letters en woorden over dat concert. Nooit eerder heb ik geweten hoe armzalig en ontoereikend, hoe karig en grof de taal der mensen is. Want er is geen taal die ook maar inde allerverste verten een duizendste fractie van dat vioolspel vermag Weer te geven. Met ons hart kunnen wij die muziek van verre benaderen, en er zijn stemmen in dat hart die hun eigen, zeer discrete, zeer persoonlijke taal spreken. Maar op dat witte blad zal niets komen dan ijdel en hulpeloos gestamel. Zo min men water ineen zeef kan vasthouden, zo min behoudt men het wezen der muziek in wóórden. Die middag in het Concertgebouw was een dier zeldzame levenshoogtepunten, een dier spaarzame toppen in het gebergte van het leven, die men soms mag overzien. Twee meesters waren samen gekomen om die uiterste top te spelen: Menuhin de violist, Rafael Kubelik de pianist. Ik wil u niets vertellen van Tartini’s Sonate in Bes, de wereldberoemde „Duivelstriller”; niets van Brahms’ Sonate in G. Niets van Bloch’s Abodah of van Sarasate’s Malaguena en Habanera, zelfs niet van Ravel’s Habanera of Wieniawsky’s Scherzo en Tarantella. Gelooft u mij, als ik u zeg dat het een opeenvolging was van muzikale openbaringen en dat daar in die uren een muzikale belijdenis plaats vond, zo groots, nobel en brillant dat men zich keer op keer afvroeg: is dit werkelijkheid, zit ik dit inderdaad te beluisteren, of is het dan tóch een droom in een droom, gedroomd ineen wereld, door werelden gescheiden van deze wereld? ---