Het Koppermaandagfeest der Drentse drukkers Gemoedelijke en genoeglijke stemming op liet „drukkers- familiefeest” „ verkeert Drenthe ook thans ineen stroomversnelling”. Zo constateerde de Commissaris der Koningin, mr J. Cramer, in zijn voorwoord tot „Deining in Drenthe”. Was er ooit zinvoller uitspraak, die zou kunnen dienen tot dankbaar onderwerp voor „een eigen werkstuk” voor dat jaarlijks „grafisch familie-festijn”, dat van 1949 af weer inde Drentse drukkerswereld een herleving heeft gevonden in het Kopperfeest op Koppermaandag. „Drenthe in stroomversnelling”. Men vindt de verheugende ontwikkeling en vooruitgang van ons gewest wel op zeer karakteristieke wijze gesymboliseerd inde tekst, ontsproten aan de fijne dichterlijke geest van Hans Heyting, en in het product van de vaardig gehanteerde tekenstift van T. E. Allersma. Tekst en tekening beide vormen één geheel, dat in smaakvolle compositie een als voortreffelijk gekenschetste typografische verzorging heeft gevonden op de persen van de N.V. Drukkery v.h. W. ten Kate te Emmen. Deze Kopperprent was de zesde in de na-oorlogse reeks, met recht „een uiting van ónze tijd, met alle begrijpelijk-traditionele tendenzen” om te spreken met dr H. J. Prakke, „voorzitter van de Drentse boekdrukkers” in zijn jongste schriftuur „Herleving der Koppermaandagviering”. De samenkomst der Drentse drukkerspatroons op deze tweede Maandag in het nieuwe jaar naar aloude traditie is zeker, ook nu weer, een feest geworden inde geest en naar de trant, zoals deze promotor voor „het eerherstel” van dit folkloristisch gebruik met de gloed van overtuiging van zijn betekenis ook voor deze tijd zo gaarne ziet ook al is deze Koppermaandagviering nog van beperkt karakter. Maar hij ziet als te verwezenlijken Ideaal om in deze viering naast de werkgevers ook de werknemers volledig te doen betrekken. * * * Uitreiking der Kopperprent. De uitreiking van de Kopperprent ineen korte huishoudelijke vergadering van het „District Drenthe van de Federatie der werkgeversorganisatiën in het boekdrukkersbedrijf” Vormde eigenlijk het begin van het „familie-festijn” der drukkers, waarin de vrouwen van deze gelijkelijk deelden. Dr Prakke is een man van de klok, waarin het karakter van nauwgezetheid, ook inde gedegenheid van het woord zo typerend tot uitdrukking komend, wel zeer duidelijk en op prettige wijze spreekt. Er werd als ’t ware op de minuut af gewerkt en zo kon het gebeuren, dat, toen het gezelschap Koppermaandagvierders(sters) om elf uur ten gemeentehuize Werd ontvangen, de agendapunten voor genoemde- vergadering waren afgehandeld, incluis een begroetingswoord van de voorzitter en een toespraak van de heer G. H. ter Stege, de directie van de N.V. Drukkerij v.h. W. ten Kate vertegenwoordigende, gevolgd door de uitreiking van de „prent”, en bovendien het nieuwe Koppermaandagfeestlied van de heer L. Vlieghuis gezamenlijk was ingestudeerd. Het kon waarlijk niet sneller! De heer Prakke betreurde de afwezigheid van de heer Jac. Sehoemaker, directeur van Drukkerij Ten Kate, en getuigde van hartelijk medeleven met het smartelijk verlies in de familie Schoemaker, dat deze afwezigheid verklaarde. Zeer verheugde spreker zich over de tegenwoordigheid van de heer W. ten Kate, als oud-lid en zeker de nestor onder de niet meer werkzame drukkers. Woorden van erkentelijkheid werden geuit voor het door de vovf ®clloemaker verrichte voorbedag^ertng61* V°°r Koppermaan' dank getuigde van het adres der ïf?' woorden aan bracht hnia farr»lie Schoemaker en j*Nv- D™ken Allersma voor h, ®” H?yting' daadwerkelijke bijdraag '!aar?eV°i!e standkoming van de Konnpm d6f de heer Prakke in zijn en kunstzinnige verzorging wel zeer ere slaagd noemde. 6 De ontvangst ten gemeentehuize. De officiële ontvangst ten gemeentehuize inde met planten en bloemen getooide raadzaal was er één geheel inde geest van de dag van zeer gemoedelijk en ongedwongen karakter. Zoals de Emmer drukkers zich verheugen, dat dit jaar Koppermaandag m Emmen wordt gevierd, zoals ongetwijfeld Drukkerij Ten Kate en haar directeur zich gelukkig prijzen tet kun Koppermaandagprent te lav p zien wat Emmer vakmanschap zo rekent het gemeentebev ar Vah Emmen het zich tot een j recht u welkom te mogen heten het huis der gemeente, een geeente, die zich opgenomen weet, zien in al haar geledingen opgenomen gevoelt inde stroomversnelling, die tot motto gekozen is van de zesde Koppermaandagprent. Met deze woorden sprak de burgemeester het gezelschap toe. Dat dit Koppermaandagfeest zijn wil een waardige uiting van eigen stand en stijl had spreker gelezen in het geschriftje van de voorzitter, welks uitvoering hij een schoon exempel van drukkersvakmanschap noemde. Een waardige uiting van eigen stand en stijl na te streven is inderdaad een doel, dat een jaarlijks samenzijn en een jaarlijks feest rechtvaardigt. Want zich bewust te zijn van eigen stand en stijl, betekent zeker ook: zich bewust te zijn van de verantwoordelijkheid voor ’t beroep, dat men uitoefent. De drukkers drukken boeken en kranten in Drente en voor Drente en wat zij drukken, heeft voor velen gezag. Moge het zo blijven, dat zij hun werk en hun taak zien als medebouwers aan Drente, de provincie inde stroomversnelling. Dr Prakke dankte vlot en hartelijk voor de ontvangst, daarbij de burgemeester toewensend, dat hij als hoofd vaneen gemeente vol dynamische ontwikkeling, met dezelfde energie en vooruitstrevendheid zijn zeer gewaardeerde kracht zal mogen blijven geven aan Drente en in het bijzonder aan dat belangwekkende deel er van, waarvoor hij directe verantwoordelijkheid draagt. De burgemeester, de gemeenle-.secretaris en de wethouders namen gaarne de gelegenheid te baat op een tocht door de „catacomben” van het gemeentehuis met de toelichting bij de beschouwing van de daar aanwezige plannen van uitbreiding en ontwikkeling, van maquettes, enz. op tal van interessante aspecten van ’t groeiproces der gemeente en toekomstverwachtingen en -mogelijkheden te wijzen. De koffietafel Precies op tijd was men weer in „’t Heerenhof” verzameld aan een koffietafel, waarbij dames in traditioneel Drents costuum voor de servering zorgden. Namens Drukkerij Ten Kate sprak de heer Ter Stege hier een inleidend woord. Hij wees er daarbij op, dat de Kopperprent in haar zinvolle tekst en verluchting wel zeer toepasselijk op de gemeente Emmen in haar snelle ontwikkelingsgang sloeg. Hij getuigde daarbij van grote waardering voor het ijveren van het gemeentebestuur en in het bijzonder van de burgemeester, die hij zag als de kapitein, die met veel beleid het schip der gemeente door het kolkende en woelende water vaneen rivier in stroomversnelling ; heeft te leiden. Er zijn stremmingen daarbij te overwinnen, weerstanden en moeilijkheden, doch spreker was er van overtuigd, dat de burgemeester deze meer zou weten te waarderen dan eén gelijkmatig .kabbelende stroom zonder gezonde drift en drang. De groei der gemeente vervult met trots en dankbaarheid. Het oude Drente in zijn nieuwe jonge groeikracht is op de Koppermaandagprent op gelukkige wijze gesymboliseerd. Een kenmerkend: voorbeeld van deze groeikracht, van de 'ontwikkeling, waarover men zich' zo zeer mag verheugen, noemde spr. o.m. ook de vestiging van „’t Hoerenhof”. Dat naast het nieuwe ook nog het oude waardevolle gaarne' zijn plaats wordt gegeven, bewees; volgens spreker de koffietafel en haar bediening naar ouderwetse stijl De dames, die hiervoor haar medewerking verleenden, bracht spreker gaarne dank. Wij leven ineen tijd, waarin vele nieuwe gedachten en opvattingen tot uitdrukking komen, plannen zich vormen en worden volvoerd. Het gemeentebestuur heeft in dit opzicht ’n zeer verantwoordelijke taak. De drukkers doen deze gedachten, enz. verstarren in lood en als transporteurs of bemiddelaars met de verzorging van drukwerken van velerlei aard, waaronder de krant, dragen zij ze verder. Spreker gaf mede namens de pers de verzekering, dat de „drukkers” gaarne hun „bemiddelende” functie verder zullen blijven vervullen met besef van grote verantwoordelijkheid voor hun maatschappelijke taak, ten bate van Emmen, van de gehele streek en de gehele provincie. en de toenemende belangstelling in Drente voor de viering van deze traditionele drukkershoogtijdag. Hij wees er op, dat ’s avonds in Assen en Groningen personeelsavonden zouden plaatsvinden, ook ter gelegenheid vah Kopperdag. Dr Prakke gaf uitdrukking aan de' hoop, dat de viering ook in deze richting zich verder zou gaan ontwikkelen. Het volgende jaar zal waarschijnlijk Meppel de Koppermaandagviering hebben Voor te bereiden. Viering, zoals nu tot dusverre is geschied, kan de geest van samenwerking en collegialiteit in drükkerskringen slechts bevorderen. Alleen daarom kan het : drukkersfeest – dat overigens gezien moet worden als een feest zonder grote uitbundigheid, doch met sfeer en stemming inde grote „familiekring” der drukkers – reeds geslaagd heten. Dank werd uitgesproken jegens de heren Heyting en Allersma; hun werk voor de Kopperprent zal zeker de aandacht hebben. De gedachte van de stroomversnelling is op voortreffelijke wijze in beeld gebracht. Juist nu de prent is geïnspireerd op een woord van de Commissaris der Koningin had spreker gaarne aan deze een exemplaar van de prent willen overhandigen. Tot zijn spijt was mr Cramer echter verhinderd geweest hier aanwezig te zijn. Spreker eindigde met het volgende citaat uit „Herleving der Koppermaandagviering” : „Het gaat niet om zo-maar-een feestje. Al kan ook dat zijn waarde hebben. Reeds de Ouden wisten, dat de boog niet altijd gespannen kan zijn. Hoeveel temeer geldt dat in onze tijd, met zijn zich steeds meer rationaliserend arbeidsproces, dat de mens als mens al meer tekort dreigt te doen. Getuige het massale „escapism” des avonds inde sensatiefilm tegenover de sleurbaan overdag. Gelukkig wordt onze stiel in het overgrote deel onzer bedrijven nog meer „ambachtelijk” dan „groot-industrieel” beoefend. Toch heeft het zin tijdig het dreigende gevaar onder ogen te zien. Een zinvol met de eigen stiel samenhangende hoogtijdag kan de dagelijkse arbeid uitheffen boven mogelijke sleurbaan-mentaliteit; – kan het besef verlevendigen werkzaam te zijn ineen cultureel-belangrijke sector van het grote maatschappelijke geheel; – kan gevoelens van „roeping” en „levenstaak” (voor grafische werkzaamheid toch waarlijk geen te dikke woorden!) opwekken en versterken. Maar daarom moet het vooral niet zo-maar-een-feestje zijn. Ook niet ’n klakkeloze reproductie van wat in 't verleden „écht Koppermaandag” geweest zou moeten zijn. ’n Werkelijke renaissance kan dit zeer-eigen feest der grafische wereld slechts beleven, wanneer men het verleden vruchtbaar maakt voor het heden. Dat wil zeggen: Als het Koppermaandagfeest historisch gefundeerd op de oude wezenstrekken van het eigen werkstuk en het grafisch familiefestijn – zinvol ingepast wordt in ons midden-twintigste-eeuwse maatschappelijk bestel. Naar Evers’ schone woord, als een waardige uiting van eigen stand en stijl”. Tot zover het citaat. Andere sprekers Aan de koffietafel hield, nadat het jongste Koppermaandaglied nog eens gezamenlijk was gezongen, veri der dr G. W. O vink, redacteur van „Intergrafia”, een zeer interessante causerie over „Bezinning op eigen stand en stijl, waarin het verleden vruchtbaar gemaakt wordt voor heden en toekomst”. (Wij komen hierop nog nader terug Red.) De heer P. Biesta uit Groningen zeide niet te geloven ineen herleving van Koppermaandag naar zijn oude traditie, maar achtte wel samenkomsten van drukkers in prettige stemming waardevol om er over allerlei zaken na te denken en te praten. Bovendien kunnen deze samenkomsten vooral ook van betekenis zijn voor contacten met overheidsinstanties en -personen. Nuttig zal het zijn als de overheid en haar ambtenaren meer bewust zullen geraken van de betekenisvolle taak en positie der drukkers inde samenleving. Dr Prakke beantwoordde deze laatste spreker op geestige wijze; ten aanzien van het eerste gedeelte van diens toespraak verklarende niet te weten hoever het wel en niet serieus bedoeld was, en voor wat verder gezegd was zeker dankbaar te zijn. De heer A. van Goor Jzn. uit Meppel bracht de heer Prakke dank voor wat deze de laatste jaren heeft gedaan voor de Koppermaandag. Spr. noemde hem de onvermoeibare promotor. Vele jaren was het in Assen rustig. Dat is nu anders en dat is een stimulans voor de gehele provincie. Als zodanig getuigde hij van bijzondere erkentelijkheid voor hetgeen de voorzitter voor de Drentse drukkers doet en voor zijn publicaties. De drukkers zelf zullen vóór alles de tijd en het tempo van de tijd moeten verstaan. Ze zullen verder moeten blijven streven naar verbetering van het kwalitatieve peil van het drukwerk. Tenslotte wenste de heer Van Goor het gemeentebestuur spoedig een nieuw en schoon gemeentehuis toe en dankte de Drentse „magies” voor de bediening aan tafel. De heer Prakke sloot zich gaarne bij dit laatste aan en dankte de heer Van Goor voor zijn vriendelijke woorden. De heer J. Maaskant van de AKU leidde met een korte uiteenzetting o.a. met bijzonderheden over het productieproces, de ideeënbus, enz., een bezoek aan de Enkalonfabriek in. Uiteraard vormde dit bezoek een zeer gewaardeerd en bovendien zeer interessant programmadeel. Na de rondgang door het bedrijf onder deskundige leiding bood de heer Prakke als bewijs van grote erkentelijkheid een geëncadreerd exemplaar van de Kopperprent aan. Na een korte bezichtiging van de nieuwe aula en het „slakkenhuis” bij het' gemeentelijk lyceum was men nog korte tijd in „’t Heerenhof” bijeen o.m. ook ter bezichtiging van de expositie „De best verzorgde boeken van 1952” (zie het vorige nummer – Red.). Daarna vond de heer Ter Stege nog gelegenheid namens de heer Schoemaker de heer Prakke te danken voor de medewerking en samenwerking bij de voorbereiding van ’t Kopperfeest. De heer Prakke had zeer waarderende woorden voor de vlotte wijze, waarop onze persfotograaf, de heer H. Kroon, tijdens dit laatste samenzijn een serie goed geslaagde foto’s kon laten zien van de ontvangst ten stadhuize en van de koffietafel. Dr Prakke, aan wie als voorzitter van het district spreker hierna de leiding overdroeg met een illustratie van zijn verdiensten als voorvechter der Koppermaandagviering, begroette in het bijzonder naast de burgemeester en de officiële vertegenwoordigers uit het organisatieleven, de aanwezige dames. Spreker verheugde zich over de groei der Koppermaandaggedachte Dr H. J. Prakke biedt de burgemeester de op de persen der N.V. Drukkerij v.h. W. ten Kate te Emmen gedrukte Koppermaandagprent aan. --- Familiebericht * Burgerlijke Stand EMMEN, 12 Januari (Nadruk verboden) Geboren: Siebe zvßde Haan en B Bouland; Trijntje Jacoba d v J Horstman en A Pol; Johannes Ernst z v C Huizing en A E Grüber; Elisabeth Harmina dvj Eldering en J van den Hof; Geert Mense z v R Gerrits en G Vonk; Harmina Aaltje d v T Idema en H Smit; Harm z v J Kuper en L, Schutrups; Johannes Bernardus z v J B Wendels en J Weggemans; Maria Elisabeth d v J B Lambers en M G Veringa; Tammo z v A van Seijen en M Platje; Berend Hendrik z v J A Gerth en A G Fischer; Jans z v J Brinks en H Schoonbeek; Johanna Adrie d v A Kroeze en J Klein; Jacoba d v L J Wolgen en M H Wendels; Wiebe Hilco z v W van Oosten en H Pruim; Louwina d v H* Goossen en M H Thole; Anna Gezina Maria d v J B Roewen en R P Bols; Anna Maria Martina d v A H J Esders en G R Wübkes; Gertrude d v J Tapper en G Sok; Minne z v J Rodenhuis en H Seubers; Hillebrand z v R Hummel en J Nel; Geert z v J Karstenberg en L Schonewille; Elina d vH op ’t Ende en G B Maneschijn. Ondertrouwd: R Wolters 28 j en M Hindriks 20 j; A Foekens 31 j en N Telkamp 33 j; B Bremer 33 j en D de Haan 26 j; W Guit 24 j en A Plat 22 j; SA Bakker 30 j en M G Bruggink 27 j; E Krul 21 j en H Veenstra 24 j; J H de Haas 22 j en M G Wesseling 21 j; J G Lippold 23 j en G Moorman 25 j; J Voorn 18 j en J Moes 20 j; D Eising 25 j en W ter Braak 24 j; R de Vries 25 j en J van Hoorn 19 j; W Sterken 28 j en M W Poelman 25 j; J Schluter 26 j en E Tigelaar 22 j; S Legendal 27 j en S van der Heide 25 j; C de Groot 26 j en J Homans 26 j. Getrouwd: H A Exel en P M Knorren; H de Grote en K Santing; J B Gers en P A J Velt; H Kappe en W Suk; R Schrik en A Faber; F Tieben en H H Bredek; P G F Langenhuizen en A H de Wolf; H de Jonge en M A Hölscher. Overleden: H A Nomden, 15 j; J Horstman 67 j, man v J Huizinga. SLEEN, S—lo Januari Geboren: Margje d v W Slagter en G H Kamps. Ondertrouwd: M Busstra 22 j en A Lentz 22 j; J Alting 21 j en W Hekkema 20 j. Getrouwd: J Kiers 43 j en G Meijering 35 j. Overleden: A Eleveld 57 j, echtg v E Hof. ODOORN, 6 t.m. 12 Januari Geboren: Johannes Hermannus z v B Schuten en M H Hemmen; Geertruida d v A J van Polen en G Baas; Cornelia Hendrika d v Z J G van Baak en M A Koedam. Ondertrouwd; H Stevens 26 j en G R Tinge 21 j; J Arends 25 j en G Kruise 23 j; F P Lowes 30 j en S H Krops 31 j; S E Nieboer 24 j en T Smit 24 j. Getrouwd: H J Koster en G Postema; J Trip en L Lieben; H Bodewitz en A Kruize; J Kuiper en F L Brakels. OOSTERHESSELEN, 3—lo Januari Geboren: Hendrik Duitje z v J Huizing en M Bolhuis; Albert Pieter z v A Hajes en E H Oosterveld; Jan z v H Kuipers en G Paping; Zwaantje d v H G Seubers en A Vleems. Overleden: J Abbing 81 j, weduwe v G Snijders. SCHOONEBEEK. Geboren: Anna Catharina Aleida d v J G Schepers en M A Anbergen; Harm z v E Snippe en R L Boxem; Gerhardus Hermannus z v J B Sommer en W M Bakker; Johannes Petrus z v J H Heine en A M Sulmann; Theresia Geertruida Angela d v J B Loves en C Germes; Hermannus Johannes Maria z v G H Herbers en M G Büter; Martinus Wilhelmus Maria z v F H Lambers en H W Wasser; Willem z v J Berendsen en B van Dijk; Henricus Jozef z v H H Westdijk en M F Scherpen. Ondertrouwd: E O Scholtens 25 j en E van Munster 23 j. Overleden: K Kroeze 30 j. --- Markten GRONINGEN, 12 Januari Veemarkt. Kalf- en melkkoeien le soort 975—1050, 2e soort 825—900, 3e soort 700—775; kalfvaarzen 800 —875, 625—700; voorjaars kalvende koeien 775—950, 650—725; vare koeien 675—725, 500—625; stieren 2.35 2.43, 1.90—2.20 p kg slachtgew. kalveren en pinken 150—500; slachtvee 2.50 2.30—2.38, 1.90—2 p kg slachtgew; weideschapen 70—95; vette lammeren 65—90; vette schapen 90—110; loopvarkens 55—90; biggen 42—47, 36—40; vette varkens 1.74 1.78, 1.58—1.70 pk lev gew; zouters 1.70—1.76 p kg lev gew. Aanvoer: 733 runderen, 593 kalveren, 498 schapen, 527 varkens, 408 biggen, 18 paarden, 30 bokken en geiten; 2807 totaal. GRONINGEN, 12 Januari Graanbeurs. Binnenlandse granen (prijzen per 100 kg voor boerenpartijen franco Groningen, incl. provisie). Rode tarwe 25—27.15; witte tarwe 25—27.50; rogge 20—21.75, extra kwal. 21.75—22; wintergerst 20—21.40, extra kwal. 21.50—21.85; zomergerst 21.50—22.75, extra kwal. 23—24; witte haver 19.50—21.25, extra kwal. 21.50—22.50; groene erwten 38.30—46.80, extra kwal. 46.80 49.30; paardenbonen 28.30—31.30; duivenbonen 35.30—42; karwijzaad oude oogst 80.50—90.50, nieuwe oogst 75.50 88; geel mosterdzaad 50.40 —60.40; kanariezaad 42,35—50.35; blauw maanzaad 100.50—125.50. --- Drenthe in stroomversnelling Gelijk een stroom daalt van de helling nauw ingetoomd door de oeverrand met bocht en kolk en stroomversnelling zo is thans ’t oude Drentse land. | I § 1 De Drentse stroom golft breed en diep I gevoed door nieuwe, sterke wellen; roept wakker wat verborgen sliep en doet de levenspols versnellen. £ . a j Doch naast de wervelende stroom | van dynamiek en nieuwe normen kent ’t oude land mystiek en droom | en schone, rijke levensvormen. De drukker, van zijn taak bewust, | werkt, om met vele toegewijden dit land van dynamiek en rust naar schoner horizon te leiden. a a Dat Drente’s pers veel goeds mag baren voor oud én nieuw. Bedenk daarbij: | als er opeens géén drukkers waren, | viel onze wereld in pastei! £ ' £ £ ü s fi --- Advertentie Jloe 't ook zj£ , RICHMOMD koort er bl[! Advertentie-Ing. Med. ---