De meerderheid der leden was met genoemd college van De meerderheid der leden was met genoemd college van oordeel, dat voor de herstelling van een weg, indertijd onder genot van provinciale subsidie aangelegd, doch sedert niet op voldoende wijze onderhouden, geen financieele steun door de provincie mag worden verleend; dat overneming in beheer van zulk een weg evenmin valt aan te bevelen, en dat zoowel door het een als door het ander een gevaarlijk antecedent zou worden gesteld, waarin ook andere gemeenten aanleiding zouden kunnen vinden, om het onderhoud van openbare werken te verwaarloozen. Van eene andere zijde werd echter gewezen zoowel op den hoogst benarden toestand, waarin zich de financien der gemeente Ootmarsum bevinden, als op vroegere besluiten der Staten, waarbij onder ongeveer gelijke omstandigheden subsidie werd verleend. Als voorbeeld hiervan noemde men de besluiten, waarbij een bijdrage uit de provinciale kas is toegestaan voor de verbetering van de haven te Kuinre en van die te Yollenliove. Ook werd opgemerkt, dat het bedrag, van de opbrengst der tolgelden besteed voor andere doeleinden dan het onderhoud van den weg van Ootmarsum naar Denekamp, slechts gering is. De ingenieur van den provincialen waterstaat toch hield in zijn rapport geen rekening met het feit, dat de gemeente voor den aanleg van dien weg eene leeuing heeft moeten sluiten, waarvoor rente en aflossing moet worden betaald. Een ander lid bracht in het midden, dat de raad der gemeente Ootmarsum op allerlei wijzen de inkomsten van de gemeente tracht te vermeerderen; dat de raad o. a. korten tijd geleden besloten had, om te dien einde het Kerkplein te verkoopen, doch dat aan dit besluit door Gedeputeerde Staten hunne goedkeuring was onthouden. Een der leden eindelijk zou de gemeente Ootmarsum, tot tijd en wijle het kanaal Almelo-Nordhorn in exploitatie zal zijn gebracht, in het onderhoud van den weg naar Denekamp willen tegemoet komen door eene kleine jaarlij ksche subsidie. Ook in de commissie van rapporteurs zijn de gevoelens verdeeld. De meerderheid is vóór afwijzing van het verzoek, de minderheid — twee leden — daar tegen. Eén van deze is gezind tot overname van den weg door de provincie, één tot het toekennen eener subsidie voor de herstelling van den weg, tot een bedrag van 60 pet. der kosten. Daar dus de meerderheid zich met het advies der Gedeputeerde Staten vereenigt, heeft de commissie de eer U voor te stellen om dienovereenkomstig te besluiten. Zwolle , 8 November 1883. De commissie van rapporteurs. De heer mr. E. «F. I. van Sonsbeeck verklaart zich tegen de conclusie van het rapport, hetwelk eensluidend is met het advies van Gedeputeerde Staten. De basis van het advies en de conclusie is, dat de gemeente Ootmarsum do gelden opgebracht door de tolheffing niet heeft aangewend tot het onderhoud van den weg naar Denekamp; rapporteurs steunen daarbij hun beweren op een staatje van den ingenieur Dura, dat zeker niet onjuist is, doch, naar sprekers meening, te veel generaliseert in plaats van te specialiseeren. Het is spreker immers gebleken, dat hetgeen er van de tolgelden na de inningskosten overschoot wel degelijk geheel is aangewend om de gebreken in den weg • te herstellen; hem is zelfs officieus gezegd, dat in de laatste 10 jaar jaarlijks f 1300 aan dien weg en aan de bruggen in dien weg is ten koste gelegd, en de bewering, dat de gemeente niets voor het onderhoud van den weg, maar de opbrengst van de tollen voor het onderhoud van straten, pleinen, enz. te Ootmarsum heeft aangewend, komt spreker dan ook vrij onjuist voor; hij houdt integendeel vol, dat voor dien weg meer is uitgegeven dan door dien weg is opgebracht. In het rapport leest men voorts: ja, er bestaan misschien wel termen om Ootmarsum te helpen, maar men vreesde voor het gevaarlijke antecedent, immers dan komen ook andere gemeenten en corporatien op, die ook reeds subsidie ontvangen hebben. Dat bezwaar acht spreker wel wat breed uitgemeten. Immers de gemeente Ootmarsum verkeert in een eenigszins exceptioneelen toestand: vooreerst zij ontving nimmer subsidie naar aanleiding van art. 36 der vorige wet op 't lager onderwijs, terwijl andere gemeenten dergelijke subsidien genoten; dan heeft zij krachtens een wet haar gymnasium en haar kantongerecht moeten missen. Andere gemeenten liggen voorts aan wegen, rijks- of particuliere wegen, die haar geen cent kosten, een voorrecht dat Ootmarsum ook mist. Bovendien moet men er rekening mede houden, dat zelfs gemeenten als Zwolle, Kampen en Deventer subsidien kregen van de soort als hier wordt aangevraagd b.v. voor de spoorwegbruggen. Men moet dan ook, naar sprekers oordeel, Ootmarsum, dat achteruitgaat, weer vooruit helpen. Zal men straks het rijkste deel van Twenthe een renteloos voorschot van f 20000 geven, en dan Ootmarsum, par manière de dire, in 't hemd laten zitten, waardoor de weinige fabrieken die er nog zijn gesloten zullen moeten worden? Om een en ander te voorkomen heeft spreker de eer, in vereeniging met de hh. •I. A. II. ten Pol, H. N. Osse, F. P. de Poorter en mr. J. H. A. M. Essink aan de vergadering voor te stellen zich niet te vereenigen met de conclusie van het rapport, maar om aan de gemeente Ootmarsum te verleenen een provinciale bijdrage van 40 pet. der kosten noodig voor de herstelling des wegs en daarin gelegen kunstwerken en bruggen, tot op het door den ingenieur van den provincialen waterstaat geraamde bedrag van f 10,000, en zidks onder de nadere door hh. Gedeputeerde Staten te stellen voor' waarden. De heer ten Pol wenscht, naar aanleiding van dit onderwerp, nog eenige woorden toe te voegen aan het door den heer van Sonsbeeck gesprokene. Spreker wijst er op dat de gemeente Ootmarsum een grindweg op Denekamp heeft, die 8500 M. of l s / i uur gaans lang is. Die weg nu is indertijd door de gemeente Ootmarsum uit eigen middelen aangelegd, behoudens de gewone provinciale subsidie, en kostte haar f 36550, een som die zij, buiten de aflossing van f 500 's jaars, tegen 4 percent moest verrenten, zoodat dan ook thans de schuld op dien weg niet minder dan nog f 24500 bedraagt. De 4 pets. rente van laatstgenoemde som is f 980, de jaarlijksche aflossing bedraagt ƒ 500, zoodat de gemeente Ootmarsum jaarlijks, buiten de aanzienlijke onderhoudskosten, tot dit einde f 1480 moet betalen, welk bedrag lang niet door de opbrengst van de tollen kan worden gedekt en dus door den hoofdelijken omslag moet worden aangevuld. Vele gemeenten in de provincie Overijssel kregen kanalen, straat- of spoorwegen, door het rijk of door de provincie aangelegd en alzoo zonder dat het hun iets kostte, maar Ootmarsum werd hieromtrent steeds stiefmoederlijk behandeld. Toen ongeveer 60 jaar geleden de zoogenaamde Hamburgerstraatweg van Lingen naar Deventer moest worden aangelegd, lag Ootmarsum juist aan de oude en rechte postroute, doch bedoelde straatweg werd, door den invloed van een groot grondbezitter, via Oldenzaal, Delden en Goor naar Deventer geleid, niettegenstaande de route over Ootmarsum en Almelo ongeveer 2 uur korter zou zijn geweest. Ook het kanaal Noordhom-Almelo mocht niet langs Ootmarsum, en laat die gemeente een groot half uur links liggen. Bovendien verloor Ootmarsum door de invoering van nieuwe wetten op het hooger onderwijs en op de rechterlijke organisatie een zeer bezocht en bloeiend gymnasium, zoomede haar kantongerecht. Tengevolge van een en ander is nu de bevolking van deze gemeente in de jongste tien jaar met 300 zielen afgenomen, waardoor natuurlijk de plaatselijke belasting drukkender is geworden voor de ingezetenen. Spreker las zooeven een bericht in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant , waarbij Ootmarsum met lof wordt vermeld om haar uitgebreide en nuttige landbouwvereeniging, doch deze berichtgever schrijft daarbij: „Ootmarsum, een oud grensstadje, door zijn slechte wegen voor communicatie ongunstig gelegen." De grindweg op Denekamp, met zijn niet minder dan 8 houten bruggen — alzoo 1 op elke 1000 meter — en lastigen en kostbaren overlaat, verkeert dan ook in een deerniswaardigen toestand en eischt spoedige en degelijke verbetering en vernieuwing. De kosten hiervoor zouden echter, ook volgens de raming van den provincialen ingenieur, de aanzienlijke som van 8 a 10 mille bedragen, en dat kan Ootmarsum, ook wegens de schuldenlast, die deze gemeente drukt, onmogelijk betalen. Volgens het rapport van den ingenieur Déking Dura zij n 7 van die 8 bruggen, alhoewel in slechten staat, thans nog veilig, ergo één dier bruggen is niet veilig en alzoo gevaarlijk en wel de 12 meter lange brug over de Yoltherbeek, de Klokkenbrug genaamd. Spreker hoopt dat ten opzichte van die brug, die, naar wordt verhaald, haar naam daaraan ontleent, dat in vroeger tijd een man met een klok op den rug door den slechten toestand van de brug te -\vater raakte en verdronk, het bekende spreekwoord van hot kalf en de put niet op nieuw bewaarheid worde. Over den slechten toestand van den grindweg meent spreker zelf eenigszins te kunnen oordeelen, aangezien hij dien ongeveer 60 maal per jaar volgt; op dien weg heeft men bijna over de geheele lengte een spoor ter diepte van ongeveer 5 cM., zoodat deze weg eigenlijk, doch in ongunstigen zin, een spoorweg is. In het request van het gemeentebestuur van Ootmarsum en in het rapport van den ingenieur, wordt deze weg een mac-adamweg genoemd, waarop hij echter, naar sprekers meening, niets lijkt. Gedeputeerden noemen hem een kunstweg en die benaming acht spreker meer gepast, daar er kunst toe wordt vereischt om bij het passeeren van een wagen of rijtuig, vooral in den winter bij vriezend weder, uit en weer in het diepe spoor te komen. Spreker zou dezen weg echter nog liever noemen: een onmogelijken weg. Ootmarsum kan dien weg evenwel niet missen, omdat hij de eenige zoogenaamde harde weg naar het station te Oldenzaal is, van waar ook de steenkolen voor particulieren en fabrikanten moeten worden aangevoerd. In het rapport van den ingenieur en in het advies van Gedeputeerde Staten wordt der gemeente Ootmarsum ten laste gelegd, dat zij zelve de schuld is van dien slechten toestand, en wel: 1°. wegens het vele hout dat langs dien weg staat — doch spreker moet opmerken dat men hierbij in 't oog behoort te houden, dat de weg bijzonder smal is en verreweg liet meeste hout aan particulieren toebehoort; en 2°. aangezien niet de geheele opbrengst der tollen, gemiddeld a f 1120 's jaars, aan det onderhoud zou zijn besteed. Spreker meent evenwel, dat juist het tegendeel van die , sub 2 genoemde redeneering waar is. Het gemeentebesiuur van Ootmarsum betoogt en kan dit met bewijzen staven, dat het meer dan de zuivere jaarlijksche opbrengst der tollen voor het onderhoud heeft aangewend, en Gedeputeerde Staten hebben niet in aanmerking genomen dat die f 1120 de bruto opbrengst was, waarvan in de eerste plaats de kosten voor de inning der tolgelden en voor de verlichting der beide tolhekken, te samen p. m. f 360 per jaar, behooren te worden afgetrokken, terwijl bovendien voor dezen weg aan rente en aflossing jaarlijks door de gemeente moet worden betaald de bovengenoemde som van f 1480. Nu de financieele krachten van Ootmarsum te kort schieten om de dringend noodzakelijke verbetering aan den voor Ootmarsum onmisbaren weg zelf te bekostigen, komt het spreker voor alleszins billijk en rechtvaardig te zijn, dat de provincie öf den weg overneme, öf, evenals zij vroeger voor de havens van Kuinre en Vollenhove deed, de aangevraagde subsidie verleene. Spreker wil er zijn medeleden in 't voorbijgaan even aan herinneren, dat de Provinciale Staten van Noordbrabant nog onlangs hebben vastgesteld subsidie van hoogstens 80 pet. in de kosten voor verbetering van grintwegen te verleenen. Dat het verzoek van Ootmarsum in de afdeelingen geen gunstiger onthaal vond, meent spreker grootendeels te moeten toeschrijven aan de z. i. onjuiste voorstellingen door Gedeputeerde Staten te dezer zake gegeven, alsmede aan het voor hem onbegrijpelijke advies, vervat in het rapport van den provincialen ingenieur, die, onbekend met den financieelen toestand der gemeente Ootmarsum, — zooals hij zelf in het rapport zegt — aan Gedeputeerde Staten den raad geeft, het verzoek te wijzen van de hand, een raad die trouwens, naar sprekers meening, niet op den weg van den ingenieur lag en z. i. ook niet door Gedeputeerde Staten werd verlangd. Spreker vertrouwt dat zijn medeleden na bovenstaande inlichtingen en na het nader request van Ootmarsum's gemeentebestuur thans een ander gevoelen zullen zijn toegedaan dan waarvan zij in de afdeelingen blijk gaven en met spreker vóór de gevraagde subsidie stemmen zullen. De heer Thlebout vraagt den voorsteller van het amendement, of het diens denkbeeld is, dat bedoelde weg dan tolvrij worde, een bepaling gewoonlijk als voorwaarde aan het verleenen van dergelijke provinciale subsidie verbonden. Is dat het idéé, dan zou spreker in zooverre kunnen meegaan, om de gemeente een subsidie van 30 pet. in de kosten te verleenen. De heer van Sonsbeeck merkt op, dat zijn amendement wel inhoudt „onder door Gedeputeerde Staten te stellen voorwaarden", doch dat daarbij geen sprake kan zijn van vrijdom van tolheffing, daar toch Ootmarsum in dat geval het geschenk niet zou kunnen aannemen. De heer ten Pol moet eveneens opmerken, dat Ootmarsum onder dergelijke voorwaarden geen subsidie, als men 'tdan nog zoo noemen wil, kan aanvaarden. De heer «le la Sablonière wenscht slechts, tegenover het door den heer van Sonsbeeck betoogde, te constateeren, dat aan do gemeente Kampen nooit provinciale subsidie is verleend. De heer van Heincrt wenscht met een enkel woord te wijzen op datgene, wat tegen het amendement pleit. In 1875 hebben de Staten een regeling der subsidien vastgesteld en daarbij o. a. bepaald, dat voor wegen 30 a 40 pet. in de kosten door de provincie zou worden gedragen onder de voorwaarde „vrijdom van tol op die gesubsidieerde wegen"; nu zou het ongetwijfeld een vreemde houding hebben om een reeds gesubsidieerde weg, die minder goed onderhouden is, weer subsidie te verleenen onder betere voorwaarden. Dit zou bovendien onbillijk zijn tegenover vroegere aanvragen van gelijke strekking, b.v. vo'or een weg van Haaksbergen naar Enschede. De heer ten Pol is van oordeel, dat het misschien in alle andere gevallen niet noodig is subsidie te verleenen zonder dergelijke bezwarende voorwaarden, doch dat de gemeente Ootmarsum in een exceptioneelen toestand verkeert. De Voorzitter wil niets afdingen op het betoog over den slechten toestand, waarin Ootmarsum verkeert, noch op de wenschelijkheid van tegemoetkoming aan die gemeente , maar uitsluitend naar aanleiding van de genoemde cijfers epn enkel woord in 't midden biengen. De vorige sprekers, de hh. van Sonsbeeck en ten Pol, hebben de cijfers, door den provincialen ingenieur gegeven, onjuist genoemd, maar spreker, die het staatje door burgemeester en wethouders van Ootmarsum opgemaakt ad manus heeft, wenscht er op te wijzen dat beide partijen in hun becijfering gelijk hebben, doch zich bij de beoordeeling daarvan op een verschillend standpunt plaatsen. Op het staatje van het dagelljksch bestuur van Ootmarsum toch vindt men aan de eene zijde de opbrengst van de tollen op den weg naar Denekamp, gedurende de jaren 1873 tot en met 1882, aan de andere zijde de uitgaven aan al de wegen, bruggen, straten en pleinen in de gemeente besteed, en als wij, alzoo redeneeren Burgemeester en "Wethouders, nu de weinige gelden voor bruggen, pleinen en voor den weg naar Lage besteed van de uitgaven aftrekken, blijkt, dat voor den weg naar Denekamp meer is uitgegeven dan de tollen op dien weg opbrachten; op deze redeneering is nu op zichzelf weinig af te dingen. Do heer Dura geeft evenwel in zijn staatje dezelfde cijfers, doch vermeldt in een derde kolom wat de tollen op den weg naar Lage opbrachten in het tijdvak van 1874 toten 1882, nl. de som van f 3913.93; dan verkrijgt men voor het totaal der tolgelden iets meer dan f 15,100, voor de uitgaven voor den weg naar Denekamp met inbegrip van alle andere onkosten voor onderhoud van straten, pleinen enz. iets minder dan f 15,000, en het blijkt alzoo dat ook de cijfers van den heer Dura niet onjuist zijn. 't Is alleen maar de vraag, of men eenvoudig kan zeggen: de ééne weg heeft met opgebracht wat er aan besteed is geworden, of dat men ook mede moet rekenen wat op andere wegen is overgeschoten. De heer van Sonsbeeck heeft niet beweerd dat de generale cijfers onjuist zijn, maar heeft betoogd dat het staatje niets bewijst, omdat de uitgaven niet gespecialiseerd zijn. Voorts moet hij opmerken dat de weg naar Lage wel weinig aan onderhoud heeft gekost, doch dat voor den aanleg van dien weg een 4 pets. leening van f 10000 is gesloten en de kosten van tolheffing op dien weg jaarlijks + f 150 bedragen, zoodat men z. i. de opbrengst der tollen op dien weg niet in rekening kan brengen bij den weg van Ootmarsum naar Denekamp. De Voorzitter merkt op dat het gebrekkige van het staatje niet aan den ingenieur kan worden geweten. Het gemeentebestuur geeft op het staatje geen specificatie van de uitgaven, en om die specificatie te verkrijgen, zou men de rekeningen en alle daarbij behoorende mandaten hebben moeten nagaan, wat noch van den ingenieur noch van Gedeputeerde Staten kon gevergd worden. Vervolgens wordt het amendement op de conclusie van het rapport, voorgesteld door mr. E. J. I. van Sonsbeeck c. s., in stemming gebracht en verworpen met 31 tegen 11 stemmen; voor de hh. H. J. van Opstall, jhr. mr. L. E. F. J. von Bönninghausen, 0. Cardinaal, mr. J. H. A. M. Essink, F. P. de Poorter, H. N. Osse, H. A. J. van Sonsbeeck, J. A. H. ten Pol, mr. G. Wicherlink, W. baron van Ittersum en mr. E. J. I. van Sonsbeeck. De conclusie van het rapport is vervolgens met 32 tegen 10 stemmen aangenomen, tegen de bovengenoemde stemmen vóór het amendement-van Sonsbeeck, met uitzondering van mr. G. Wicherlink. Aan de orde komt het rapport over het voorstel deiGedeputeerde Staten, om de behandeling van het reglement voor het waterschap „Benoorden de Willemsvaart" nogmaals uit te stellen; nrs. 2 en 11 der lijst. De conclusie der commissie van rapporteurs strekt tot aanneming van het voorstel van Gedeputeerden en de vergadering vereenigt zich zonder discussie en zonder hoofdelijke stemming met de conclusie, nadat de heer Wicherlink verzocht heeft, dat in de notulen worde aangeteekend, dat hy zich als belanghebbende in deze zaak van stemming wenscht te onthouden. Aan de orde komt de behandeling van nr. 19 der lijst, zijnde de volgende mededeeling van Gedeputeerde Staten: Zwolle , 25 October 1883. Aan de Stalen. In de wintervergadering van 1882 is op ons voorstel door Uwe vergadering besloten om eenige voorwerpen, afkomstig van het voormalig Jufferstift ter Hunnep, aan de vereeniging tot beoefening van Overijsselsch recht en geschiedenis, ten behoeve van haar geschiedkundig Overijsselsch museum, voor zooveel de provincie betreft, in bruikleen af te staan, onder voorwaarde, dat hunne herkomst uit het archief van Overijssel ten allen tijde blijke. Wij hebben den archivaris in Overijssel met dat besluit in kennis gesteld, die, gebonden aan de hierbij in afschrift gevoegde instructie, welke in het jaar 1880 bij de nieuwe regeling van zijne betrekking tot het oud archief in deze provincie voor hem, als rijksambtenaar, door den toenmaligen Minister van binnenlandsche zaken is vastgesteld, gemeend heeft aan gemeld besluit geen gevolg te mogen geven, dan na daartoe de noodige machtiging van den Minister te hebben bekomen. Yolgens mededeeling van den archivaris heeft de over deze zaak gevoerde briefwisseling ten slotte geleid tot een schrijven van den Minister van binnenlandsche zaken van 30 April jl., waarbij hem het verzoek is gedaan, om genoemde voorworpen te zenden aan den directeur van het Nederlandsch museum te Amsterdam. De gronden niet kennende, waarop die lastgeving steunde, hebben wij den Minister verzocht ons daaromtrent te willen inlichten, van wien wij daarop hebben ontvangen een schrijven, gedateerd van 9 Juni jl., waarvan een afschrift hierbij wordt overgelegd. Dit dat schrijven zal Uwe vergadering blijken, dat de mebrbedoelde voorwerpen beschouwd worden als bij de opheffing der Ridderschap aan den Staat te zijn vervallen en dat het den Minister wenschelijk is voorgekomen, om ook die voorwerpen naar het Nederlandsch museum van geschiedenis en kunst te doen zenden, waar de aan het Rijk behoorende oudheden van Nederlandschen oorsprong worden vereenigd. Yermeenende dat Uwe vergadering met deze zaak in kennis behoort te worden gesteld, hebben wij de eer U daarvan bij dezen mededeeling te doen. De Gedeputeerde Staten der provincie Overijssel, GEERTSEMA, Voorzitter. DE VEIJE, Griffier. Het door de commissie van rapporteurs hieromtrent uitgebrachte rapport luidt: Bij het onderzoek in de afdeelingen gaven vele leden te kennen, dat zij gaarne nadere inlichtingen zouden bekomen, en het daarom wenschelijk vonden dat aan Gedeputeerde Staten het verzoek werd gericht om ten aanzien van deze zaak te dienen van bericht en raad. In eene afdeeling werd de vraag gedaan, waarop het recht van den Minister kon steunen, om te bevelen dat de bedoelde voorwerpen aan den directeur van het Nederlandsch museum te Amsterdam werden gezonden. Omtrent het convenant van 19 November 1663, waarvan in den brief van den Minister wordt gesproken, wenschte men nader te worden ingelicht, en twijfel werd geopperd omtrent de juistheid der bewering van den Minister, dat die voorwerpen aan den Staat toebehooren. Enkele leden wezen op de wenschelijklieid, dat voorwerpen, waarvan hier sprake is, en welke in deze provincie thuis behooren, hier blijven, en meenden dat pogingen in 't werk moeten gesteld worden om de bewuste voorwerpen terug te bekomen. Een lid vermeende dat aan de commissie voor de tentoonstelling van retrospectieve kunst een schrijven moest gericht worden, houdende verzoek om de voorwerpen terug te zenden. De commissie van rapporteurs is het gevoelen toegedaan, dat over deze zaak meer licht moet verspreid worden, en aangezien het nu hier een onderwerp van geheel bijzonderen aard geldt, voor eene juiste beoordeeling waarvan het noodig zal zijn om stukken uit het oud-archief dezer provincie en andere oude bescheiden te raadplegen, zoo vermeent zij dat Uwe vergadering niet beter zal kunnen doen, dan de zaak in handen te stellen van eene speciaal daartoe te benoemen commissie, die dan de vereischte inlichtingen zal kunnen inwinnen en verstrekken, en tevens haar gevoelen mede te deelen, omtrent hetgeen in deze zal behooren te worden gedaan. De commissie van rapporteurs heeft alzoo de eer Uwe vergadering te adviseeren, eene commissie uit hun midden te benoemen, met opdracht omtrent deze zaak de noodige inlichtingen in te winnen en in de eerstvolgende vergadering te dienen van bericht en raad, en aan Gedeputeerde Staten op te dragen, de bij het laatste lid van art. 95 der provinciale wet bedoelde machtiging des Konings aan te vragen, opdat die commissie na de sluiting der Statenvergadering hare werkzaamheden zal kunnen voortzetten. Zwolle, 9 November 1883. De commissie van rapporteurs. De heer Bijsterbos verheugt er zich over dat men zich deze zaak heeft aangetrokken, vooral om het beginsel dat er in ligt. Ook het onderzoek in de afdeelingen heeft spreker verheugd, doch acht hij liet bedenkelijk om mee te gaan met de conclusie van het rapport en het onderzoek hieromtrent aan een speciale commissie op te dragen, maar hij zou het wenschelijker vinden ook hier Gedeputeerde Staten om voorlichting en advies te verzoeken. Immers art. 8 van de instructie voor den archivaris vergunt dien ambtenaar slechts ambtelijke voorlichting te geven aan de daar genoemde personen, en geen speciale com• missie zal dus ambtelijke inlichtingen kunnen vragen, al zal de heer van Doorninck zeker volgaarne inlichtingen willen verstrekken. Alleen Gedeputeerden zullen alzoo die ambtelijke inlichtingen kunnen inwinnen en die speciale commissie zou dus telkens door intermediair van Gedeputeefden inlichtingen moeten vragen, waardoor een langen weg zou worden bewandeld. Immers de hoofdvraag is: of het eigendom van bedoelden beker vóór 1798 aan de provincie is gekomen en daardoor in 1798 aan den staat, en die vraag rust op hetgeen tusschen 1795 en 1798 hieromtrent geschiedde, zoodat bij het onderzoek eene reeks van feiten in aanmerking komt. Alleen reeds om te onderzoeken wanneer en of bedoelde beker in eigendom aan de provincie overging, moet b.v. het convenant met de ridderschap, in den jare 1663 gesloten, worden nageplozen en worden nagegaan welke uitvoering [daaraan is gegeven ; zonder de hulp van den archivaris is zoo iets niet gemakkelijk te vinden en daarom acht spreker het voor het gemak wenschelijk een dergelijk onderzoek aan Ged. Staten op te dragen, die ambtelijke inlichtingen kunnen bekomen. Spr. zal evenwel geen tegenvoorstel doen, maar de beslissing aan de vergadering laten. De heer Tblcbout gelooft dat de bedenkingen van den heer Bijsterbos wel wat overdreven zijn, waar die spreker wijst op het telkens vragen van inlichtingen en op den omslachtigen weg, dien men daardoor zou bewandelen. Immers een dergelijke commissie van 3 a 5 leden wenscht inlichtingen to ontvangen en slaat daartoe denzelfden weg in door den heer Bijsterbos aangewezen; dan doet de commissie aanvraag om de stukken die men noodig heeft in te zien, en dat zal, waar de archivaris en Gedeputeerde Staten zeker zullen medewerken, naar sprekers meening, zeer geleidelijk gaan. Yooral omdat het hier een zaak van bijzondere studie betreft, acht spreker evenals alle rapporteurs een speciale commissie gewenscht en kan dan ook de bezwaren van den heer Bijsterbos niet deelen. Het doet den heer Bijsterbos leed, dat het hem niet schijnt gelukt te zijn zich duidelijk uit te drukken. Spr. heeft volstrekt niet gedacht aan gemis van bereidwilligheid van de zijde van den archivaris bij het geven van particuliere inlichtingen, maar uitsluitend gedoeld op de onmogelijkheid van 't verstrekken van ambtelijke inlichtingen; bovendien zal het z. i. den heer van Doorninck ook moeilijk vallen particuliere inlichtingen te geven aan een commissie, waarmede hij niet in aanraking is. Yoorts wees spreker reeds op de moeilijke taak van een dergelijke speciale commissie; kon men de benoodigde stukken aanwijzen en was het daarmee uit, dan had het weinig te beduiden , maar spreker stelt zich voor dat alleen het onderzoek van genoemd convenant van zeer uitgebreiden aard zal zijn, terwijl de periode van 1795 tot 1798 tal van feiten omvat. Spr. blijft dus bij zijn meening, dat in deze quaestie ambtelijke inlichtingen bepaald onmisbaar zijn. De Voorzitter merkt op dat de 'bezwaren van den heer Bijsterbos zeker niet ongegrond zijn, maar daarom verwondert het spreker te meer, dat de heer Bijsterbos geen amendement voorstelt. Is de vergadering overtuigd door den heer Bijsterbos en stemt zij de conclusie van het rapport af, dan is er niets voor in de plaats, en om dat te voorkomen, raadt de Voorzitter den vorigen spreker aan een amendement op die conclusie voor te stellen. De heer Bystcrbos heeft de èer, na daartoe door den Voorzitter te zijn uitgenoodigd, de vergadering voor te stellen, de conclusien van het rapport niet aan te nemen, maar Gedeputeerde Staten uit te noodigen, in deze zaak de Staten te dienen van bericht en raad. De heer van Hcmcrt verklaart zich tegen het amendement-Bijsterbos, vóór de conclusie van het rapport. Het bezwaar van den heer Bijsterbos, dat een speciale commissie geen genoegzamen toegang heeft tot het provinciaal archief, komt spreker wel wat gezocht voor. Zeker moet een dergelijke commissie toegang hebben, maar artikel 8 van de instructie is hiertoe geen hinderpaal, al wordt de ambtenaar alleen verplicht ambtelijke inlichtingen te geven aan de daar genoemde personen; immers de speciale commissie deelt haar wensCh aan Gedeputeerde Staten mede en deze brengen dit verzoek aan den Minister over, die dan wel vergunning zal verleenen. Mocht dat onverhoopt het geval niet zijn, dan zal de tijd zijn aangebroken om te overwegen op welke wijze aan de door den heer Bijsterbos opgeworpen moeielijkheid zal kunnen worden tegemoet gekomen. De heer Bijsterbos betreurt het, dat het hem heden zoo slecht schijnt te gelukken zich duidelijk te maken, 't Is toch de quaestie niet dat de toegang tot het provinciaal archief een speciale commissie moeilijk zou vallen, immers die toegang kan niet geweigerd worden, maar 't is een quaestie van zoeken, en zonder ambtelijke voorlichting zou men maanden lang kunnen zoeken. Het amendement van den heer Bijsterbos wordt vervolgens aangenomen met 22 tegen 18 stemmen, hebbende de hh. van Marle en Wicherlink de vergadering verlaten. Tegen de hh. G. A. Lasonder, B. W. H. Th. Werndly, H. J. van Opstall, J. Scholten Gz., C. Cardinaal, mr. j. Tliiebout, mr. J. H. A. M. Essink, mr. II. Houck, H. J. Hulst, G. baron Sloet, J. D. van Hasselt, jhr. mr. G. C. Junius van "Hemert, jhr. mr. G. C. J. Schhnmelpenninck, mr. S. J. baron van Pallandt, mr. M. Sichterman, W. baron van Ittersum, mr. G. Roijer en mr. S. J. van Roijon. Aan de orde komt het rapport van de speciale commissie, in wier handen was gesteld het adres van de Friesche maatschappij van landbouw. Het rapport luidt: Het hoofdbestuur der Friesche maatschappij van landbouw heeft bij een adres, gedateerd van 5 November jl., Uwe vergadering verzocht om zijn verzoek aan den Koning, dat maatregelen worden beraamd om Nederland van de besmettelijke longziekte te bevrijden, bij de hooge regeering te willen ondersteunen. In zijn verzoekschrift aan den Koning wijst genoemd bestuur op de groote nadeelen, die door het verbod der Pruissische regeering, om vee uit Nederland in Pruissenin te voeren, aan de Nederlandsche landbouwers worden toegebracht. De omstandigheid, dat in het zoogenaamde spoelingsdistrict nog steeds gevallen van besmettelijke longziekte voorkomen, wordt door dat bestuur opgenoemd als de reden, waarom de Pruissische regeering dat verbod heeft uitgevaardigd, en daarom aangedrongen op krachtige maatregelen, om aan die besmettelijke veeziekte een einde te maken. De commissie, in wier handen bij Uw besluit van 8 November jl. liet bovengemeld adres is gesteld, erkent het groote gewicht van deze zaak en is van gevoelen, dat het ook voor de provincie Overijssel, waar landbouw en veeteelt oen voorname bron van inkomsten uitmaken, van veel belang is, dat van de zijde der Nederlandsche regeering hot mogelijke wordt gedaan, om te bevorderen dat het verbod van invoer van vee uit Nederland in Pruissen spoedig worde opgeheven. De commissie heeft alzoo de eer Uwe vergadering te adviseeren, om aan Gedeputeerde Staten op te dragen namens Uwo vergadering bij de hooge regeering met kracht aan te dringen op het nemen van die maatregelen, welke het spoedigst een einde zullen maken aan de bovengemelde ziekte, die den uitvoer van vee naar Pruissen verhindert. Zwolle , 9 November 1883. De commissie van rapporteurs. Zonder discussie of hoofdelijke stemming vereenigt de vergadering zich met de conclusie van het rapport. Eindelijk komt aan de orde de behandeling van de nrs. 1, 14, 23 en 25 der lijst betreffende de oprichting van het waterschap „de Regge" en het hiervoor ontworpen reglement. Het gedrukte rapport der commissie voor politie concludeert tot aanneming van het ontwerp-reglement, behoudens eenige aangewezen veranderingen. De Voorzitter opent de algemeene beraadslagingen. De heer Wicherlink heeft reeds in een vorige vergadering als zijn overtuiging te kennen gegeven, dat Provinciale Staten staatsrechtelijk de bevoegdheid missen om nieuwe waterschappen op te richten, en zij niet verder kunnen gaan dan nieuwe reglementen voor bestaande waterschappen te creëeren. Om dezelfde reden zou spreker zich nu kunnen verzetten tegen de oprichting van het waterschap „de Regge", doch men zou de juistheid van die overtuiging thans kunnen betwisten door te verwijzen naar de beslissing die in zake de oprichting van „de Molengoot" door de hooge regeering gegeven is. Evenwel wenscht spreker op te merken, dat juist die genomen beslissing hem, zoo mogelijk, nog in zijn overtuiging op dit punt heeft versterkt. Waar toch die beslissing ten eenenmale ongemotiveerd is gegeven, waar de regeering zich uitsluitend bepaalt oin het door twee leden dezer vergadering gedaan verzoek tot vernietiging van het besluit tot oprichting van het waterschap „de Molengoot" zonder aanvoering van een enkel argument te wijzen van de hand, daar kan spreker in die beslissing niets anders zien dan een uiting van het „sit pro ratione voluntas" waarbij geen argumenten doch uitsluitend het „sic volo, sic jubeo" den doorslag hebben gegeven. Doch al ware spreker in 't algemeen door die beslissing bekeerd, al had hij hierdoor de overtuiging verkregen dat de Staten staatsrechtelijk in 't algemeen wel bevoegd zijn om nieuwe waterschappen op te richten, dan nog zou hij om bijzondere redenen tegen do oprichting van het waterschap „de Regge" moeten stemmen, omdat die oprichting in de gegeven omstandigheden z. i. zou zijn irrationeel, gevaarlijk en belachelijk. Thans staat het aan spreker om deze drieledige grieve waar te maken, en wanneer hij nu in de gegeven omstandigheden het ontwerp in de eerste plaats irrationeel noemde, dan geschiedt dit vooreerst omdat waar verbetering van waterlossing door reguleering en normaliseering van het stroomgebied van een rivier wordt beoogd, daar die reguleering van het stroombed en de liiermedo gepaard gaande verbetering van waterlossing steeds met den hoofdstroom, en dat wel van de uitmonding af, moet beginnen. Irrationeel is het in hooge mate de capaciteit van een bovenpand van een rivier, alzoo het waterafvoerend vermogen van dat bovenpand te vermeerderen, zonder vooraf de lager gelegen panden van .den stroom in dien toestand te hebben gebracht, dat deze het meerder en sneller afkomend water kunnen bergen. Wanneer spreker dit beginsel nu voorop stelt, acht hij zich tegenover de Staten van Overijssel van ieder nader betoog hierover ontslagen, want ditzelfde beginsel hebben de Staten met klem verdedigd, toen onder een vorig ministerie Heemskerk de waterstaat een plan had ontworpen, om, door verlenging der kribben aan den kop van den Boven-IJssel, op die rivier meer water te brengen, waartegen toen de Staten in verzet kwamen, en wel voornamelijk op grond dat, waar door kunstwerken de waterafvoer op een bovenpand van een rivier wordt vermeerderd, daar voor alles dient gewaakt en gezorgd te worden, dat door de vermeerdering van de capaciteit van de lager gelegen riviervakken deze in staat zullen zijn, om den vermeerderden wateraanvoer te bergen en af te voeren. Hydrographisch is nu de Regge een aanvoerende tak van de Vecht, een nevenstroom van dien hoofdstroom en als zoodanig tevens een bovenpand van de Vecht. Door oprichting van het waterschap „de Regge" zal men nu trachten het waterlossend vermogen van dien nevenstroom en van dat bovenpand te vermeerderen; daarentegen zal de Vecht als hoofdstroom ongerept en in een toestand blijven, die voor dien hoofdstroom een vermeerderde waterafvoer, afkomstig van de Regge, juist daarom hachelijk maakt, omdat reeds nu die hoofdstroom bij hooge waterstanden het vermeerderd watordebiet, afkomstig van zijn bovenpanden, niet kan afvoeren. Nog van een ander standpunt meent spreker de oprichting van het waterschap „de Regge" in de tegenwoordige omstandigheden irrationeel te mogen noemen, daarbij uitgaande van de bedoeling, die in het algemeen aan het oprichten van waterschappen in deze provincie ten grondslag moet liggen en welke bedoeling haar uitdrukking in het grondreglement op de waterschappen heeft gevonden. Hierbij geldt het in de eerste plaats, om door oprichting van verschillende waterschappen de waterlossing van de provincie in haar geheel te bevorderen, die waterschappen zullen dan een aaneengeschakeld net vormen, waardoor de provincie in haar geheel, wat de waterlossing betreft, gebaat zal worden. Waai- nu de hoofdstroom niet verbeterd wordt, maar uit- sluitend de waterlossing van den nevenstroom een verbetering zal ondergaan, daar kan spreker zicli wel voorstellen, dat in het dal van den nevenstroom een verbeterde waterafvoer verkregen wordt, maar dit resultaat zal niet anders verkregen worden dan ten koste van den hoofdstroom, dien men dusdoende overmatig belast. Men bevrijdt dan 1 in werkelijkheid het ééne deel der provincie ten koste en tot schade van liet andere deel, doch voor de provincie 1 in haar geheel bestaat er niet het minste belang om ten behoeve van het eene dëel het andere deel tot generaliteitsland te maken. Buitendien zou een dergelijke wijze van handelen strijdig zijn met het grondreglement, dat bij de oprichting van waterschappen niet alleen de belangen van waterlossing en waterkeering van ieder waterschap binnen zijn eigen kring tracht te verzekeren, maar tevens daarbij de waarborging dier belangen voor de geheele provincie op het oog heeft. Als tweede grief tegen de oprichting van dit waterschap deed spreker gelden, dat in de tegenwoordige omstandigheden die oprichting zou zijn gevaarlijk. Door den waterafvoer van de bovenpanden van het stroomgebied eener rivier te verbeteren, zonder vooraf de onderpanden te verruimen en tot waterafvoer geschikt te maken, stelt men niet alleen alles wat binnen den kring van die lager gelegen panden ligt, aan grootere gevaren van watersnood bloot, maar tevens zal aldaar door de van boven afkomende hoogere waterstanden allicht het geheele regime van waterlossing op den hoofdstroom van de daarop afwaterende landen geschaad worden. Wordt de Regge verbeterd, zonder dat vooraf het stroomgebied van de Vecht gereguleerd en genormaliseerd is, het sneller en liet in grooler quaniite.it van het Reggedal afkomend water zal, vooral bij liooge waterstanden, naar sprekers meening, het midden- en beneden-Vechtdal overstroomen. Beneden de uitmonding van de Regge zullen dan op de Vecht, zoo al geen hoogere, dan toch in elk geval meer langdurige hooge waterstanden ontstaan, en dat acht spreker gevaarlijk met het oog op den toestand en den aard- der Noorder- en Zuider-Vechtdijken. Naarmate toch zanddijken, en dat zijn genoemde dijken, hoogere waterstanden gedurende langeren tijd moeten keeren, neemt reeds in hooge mate de kans toe, dat die dij ken door den langeren duur van den hoogen waterstand wrak zullen worden. Tot staving van zijn vrees, dat liet regime van waterlossing op de midden- en beneden-Vecht door het versnelde en vermeerderde waterdebiet van het Reggedal zal verergerd worden, brengt spreker in herinnering, dat bij hooge waterstanden op de Vecht reeds nu de waterlossing van do daarop afwaterende landen veel te wensclien overlaat en vraagt hij zich af, wat wel de toestand dier streken zal worden, zoo die waterstanden verhoogd of wel den duur der hooge waterstanden verlengd zal worden? Spr. ducht in dat geval het ergste, vooral wanneer hij bedenkt, hoe liinderlijk en schadelijk reeds nu de hooge Vechtstanden op de waterlossing der streken langs de beneden-Vecht en het Zwarte water plegen in te werken. Een eenigszins aanhoudende hooge waterstand van de Vecht, wanneer zich bij de uitmonding in 't Zwartewater de zoogenaamde waterdam vormt, verhindert reeds in vele gevallen de waterlossing, zelfs van de boven Zwolle op de Wetering uitboezemende polders. Spr. erkent dat de ingenieur van den provincialen waterstaat deze gevaren niet ducht, wat meer is, uit de in het request van Laarman aangevoerde bezwaren trekt genoemde ambtenaar, handig als hij is, een geheel tegenovergestelde conclusie. Blijkens zijn rapport van 31 Aug. jl. toch, redeneert de ingenieur als volgt: Bij hooge standen der Vecht is ongeveer y 3 gedeelte van het waterdebiet afkomstig van de Regge. Zoo nu de Regge dat 1 / 3 gedeelte sneller zal kunnen afvoeren, dan zal liiervan het gevolg zijn, dat het hooge bovenwater van Vecht en Regge niet meer gelijktijdig, zooals thans, op de midden-en beneden-Vecht zal afkomen, maar dan zal integendeel eerst het hooge Reggewater en vervolgens het hooge water van debovenVecht afstroomen, waaruit veeleer een verbetering van de waterstanden op midden- en beneden-Vecht te verwachten is. Deze redeneering moge nu al fraai klinken, zij houdt geen steek, omdat zij met ééne cardinale omstandigheid geen rekening houdt, nl. dat, zoodra de Regge en al haar bijstroomen tot bevordering der waterlossing zullen zijn gereguleerd en genormaliseerd, zoodat naar behooren het zeer hellend gelegen Reggedal zal worden gedraineerd, — wellicht ten koste van de aldaar gelegen hooge gronden, — dat dan de waterafvoer ook quantitatief langs den dalweg der Regge zal toenemen, zoodat door het meerder waterdebiet in ieder geval zal te niet gedaan worden, al wat ooit uit de versnelde afvoering tot voordeel van middenen beneden-Vecht zou kunnen beklijven. Doch ook al mogen geen hoogere waterstanden te duchten zijn, zullen toch steeds, naar sprekers meening, tengevolge van de vermeerdering van het waterdebiet der Regge, de hoogo waterstanden op midden- en beneden-Vecht langer aanhouden dan nu het geval is, en zulks tot groot nadeel der Vechtdijken en tot bezwaar van de waterlossing dier streken. De ingenieur voert evenwel in zijn rapport nog een ander argument aan, of liever geeft nog een tweede beschouwing over de aangewezen gevaren, een beschouwing, volgens spreker van twijfelachtig zedelijk gehalte. Aangenomen, zegt genoemde ambtenaar, dat uit die Reggeverbetering nadeelen voor de Vechtstreek kunnen voortvloeien, dan gaat toch het belang der 114,000 hectaren van het Regge-waterschap boven dat van de 2500 hectaren langs liet benedendeel van de Vecht gelegen. Dit is evenwel klaarblijkelijk een bloot utiliteits-argument, dat niet de minste rekening houdt met recht en billijkheid en daarenboven als utiliteits-argument feitelijk onjuist gesteld. Immers, zoo door vermeerdering van waterdebiet der Regge de landen langs do midden- en beneden-Vecht schade zullen lijden, dan raakt die schade niet alleen direct de langs de Vecht buitendijks gelegen landen, uitmakende de door den ingenieur bedoelde 2500 hectaren, maar, daar hierdoor in dio streken de dijken meerder gevaar zullen loopen en do waterlossing van de binnendijks gelegen landen op de Vecht bemoeilijkt zal worden, zullen ook al de binnendijks gelegen landen aan de midden- en beneden-Vecht in meer of minder mate door de experimenten in het Reggedal bezwaard worden "en van dat standpunt zou spreker dan ook tegen de oprichting van het waterschap een utiliteits-argument a contrario kunnen bezigen, nl. dat in geen geval de belangen van een streek, omvattende binnen- en buitendijks minstens een oppervlakte van 250,000 hectaren, ten behoeve van 114,000 hectaren in de waagschaal mogen worden gesteld. Spreker betreurt het dan ook zeer, dat men de besturen der Noorder- en Zuider-Vechtdijken niet om advies geadviseerd heeft. Hoe dit ook moge zijn, spreker wensclit te constateeren, dat het rapport van den provincialen ingenieur voor hem geenszins de bezwaren en gevaren heeft opgeheven, die in de gegeven omstandigheden uit de oprichting van het waterschap de Regge voor de midden- en beneden-Veclitbewoners kunnen voortvloeien. Voor die streken toch acht spreker de oprichting van het waterschap „de Regge", zoolang niet de verbetering der Vecht van haar uitmonding af is voorafgegaan, zóó gevaarlijk, dat hij in geen geval mede zal kunnen gaan met de conclusie van heeren rapporteurs, die tot de oprichting van genoemd waterschap adviseeren. In de derde plaats heeft spreker de oprichting van het waterschap in de gegeven omstandigheden belachelijk genoemd, en tot waarmaking dezer bewering wenscht spreker een beroep te doen op de herinnering zijner medeleden, toen zij allen nog jong waren en behagen schepten in de lectuur van Gullivers reizen. Op een zijner reizen komt die beroemde reiziger op een eiland, waar alles maatschappelijk en staatkundig averechts geschiedde. De menschen hadden er het verstand niet in het hoofd, maar in blazen om het hoofd zwevende; men maakte er havenwerken op hooggelegen bergvlakten, waar nooit een schip zou komen, men bouwde aldaar huizen en torens, beginnende bij de nok en spits, om te eindigen bij de fundamenten. Kortom, het was aldaar de verkeerde wereld en het averechtsche systeem was zelfs zóó doorgedrongen en ging zóó ver, dat de geneeskundigen, wanneer zij bij hun patienten het instrument appliceerden waarmede Molière zijn doctoren wapent, dat zij dan den inhoud van dat bekende instrument aan die armen in gurgite inspoten, om aan den afvoer in podice bevorderlijk te zijn. Nu waagt spreker het de vraag te stellen: mijne heeren, zoo wij thans de oprichting van het waterschap de Regge, ten einde den waterafvoer te bevorderen, decreteeren, zonder vooraf de waterlossing van de Vecht en het Zwarte Water verbeterd en verzekerd te hebben, of wij dan niet eenigermate zullen handelen als die doctoren van het averechtsche eiland en of wij dan niet overdrachtelijk in gurgite zullen beginnen te appliceeren, waar het beter en verstandiger ware geweest om in podice aan te vangen? Wordt die vraag bevestigend beantwoord, dan heeft spreker ook zijn derde grief waar gemaakt. De heer Bijsterbos is, evenals de heer Wicherlink, in 't algemeen tegen het oprichten van waterschappen, omdat ook z. i. de Provinciale Staten daartoe de bevoegdheid missen. Toch wil spreker wel medewerken tot verbetering van het besluit, ook al zal hij er zich ten slotte tegen moeten verklaren. Vooreerst zou hij het een verbetering achten, wanneer de beschrijving van het waterschap niet in het reglement, maar in het oprichtingsbesluit ware opgenomen. Wat de zaak zelve betreft, gelooft spreker dat het geprojecteerde waterschap te uitgebreid is, waardoor er groote gebreken aan kleven. Zoo komt spreker op tegen het bestaan van een centraal bestuur en van 18 afdeelingsbesturen. Bij dat centraal bestuur komen alle gewichtige en kostbare zaken, en tevens het maken van keuren. In die keuren nu kan allicht één zienswijze worden gehuldigd, omdat een soort gronden in het centraal bestuur, op welks samenstelling niet het geheele waterschap invloed heeft, daar in de afdeelingen naar zekere verhouding gestemd wordt, kan prevaleeren boven een andere. Bovendien stemmen de ingelanden in de afzonderlijke afdeelingen naar het aantal hectaren gronds, die ze in ieder dier afzonderlijke afdeelingen bezitten, zonder dat het gezamenlijk aantal hectaren, in alle afdeelingen door hen bezeten, bij de bepaling van de hoegrootheid hunner stembevoegdheid in aanmerking wordt genomen, zoodat het geval zich zal kunnen voordoen, dat iemand, in alle of sommige dier afdeelingen te zamen genomen, voldoende gronds bezit om, wanneer ze te zamen worden gerekend, hem onderscheidene stemmen te geven, maar nu, over verschillende afdeelingen verdeeld, hem geene enkele stem in eene dier afdeelingen veroorloven uit te brengen. Hierbij komt nog dat, wijl mogelijk in alle of meerdere afdeelingen op denzelfden dag de stemming zal plaats hebben, hij, die in meerdere dier afdeelingen stembevoegd is, toch feitelijk van zijn stemrecht in meerdere daarvan verstoken zal wezen. Het laatste bezwaar moge door het opnemen eener nieuwe bepaling misschien kunnen worden weggenomen, spreker oordeelt dat de overige en andere daaraan verwante bezwaren alleen kunnen worden opgeheven, wanneer men een geheel ander stelsel aanneemt. De heer van Hemcrt zal trachten de bezwaren van de heeren Bijsterbos en Wicherlink, die grootendeels dezelfde strekking hebben, te concentreeren. Laatstgenoemde wil geen verbetering van de Regge, vóórdat Vecht en Zwartewater verbeterd zijn. Spreker is dat niet eens, omdat men onder zulke voorwaarden nooit tot een reglementeering zou komen; men kan op dien verbeterden toestand van Vecht en Zwartewater niet altijd blijven wachten, want dat zou lang duren, aangezien de benedenVechtbewoners nog geen voldoende behoefte gevoelen, dat er in den bestaanden toestand der beneden-Vecht verbetering gebracht wordt. Het is ook nooit de bedoeling van Gedeputeerden of van het grondreglement geweest om tot zoolang te wachten. Integendeel, het grondreglement kwam tot stand tengevolge van de herhaalde klachten uit Twenthe of elders over den waterafvoer; reeds voor 20 jaar werd door den ingenieur Stieltjes een pion gemaakt I en later heeft men besloten tot het vaststellen van een i grondreglement, om de oprichting van waterschappen mo; gelijk te kunnen maken. Men kan dan ook z. i. de Reggebewoners moeilijk in hun plannen belemmeren, omdat de daartoe verplichten verzuimen den waterafvoer der onderliggende streken te verbeteren. Wat de bezwaren van den heer Bijsterbos betreft, spreker acht het beter die bij de betrekkelijke artikelen ter sprake te brengen dan bij de algemeene beschouwingen. De heer Tliiebout heeft met aandacht de redevoering van den heer Wicherlink aangehoord. Zoowel diens eerste, als het tweede en derde argument tegen de oprichting van het waterschap „de Regge" hadden tot thema „eerst het laagste en dan het hoogste pand verbeteren." Ook spreker acht het, als men het voor het kiezen heeft, niet wenschelijker eerst het hoogste en daarna het laagste pand te verbeteren, evenmin als eenig lid der Staten of de provinciale ingenieur; allen zouden het zeker verkieslijk achten met het Zwolsche Diep te beginnen, dan het Zwartewater, vervolgens de Vecht en eerst daarna de Regge te verbeteren, doch dat is de quaestie hier niet; men heeft thans geen keus en naar deze voorgestelde verbetering is al zoo lang gesnakt en als men op al dat andere zou willen wachten, zouden er al weder jaren en jaren voorbijgaan. Nu moeten dan ook de handen aan 't werk worden geslagen, waar wij een uitgebreid werk voor ons hebben, dat gedurende jaren doorwrocht en van alle kanten door de kundigste lieden bekeken is. Het werk zal natuurlijk niet volmaakt zijn, hier en daar zal na verloop van tijd iets gewijzigd moeten worden, doch dat is later nog zeer goed mogelijk en bij het hoofdbestuur en de afdeelingsbesturen in de beste handen. Spreker acht dan ook de argumenten van den heer Wicherlink niet ontzenuwd, maar 't is hier waar, dat „le mieux est Tennemi du bien." Toch ligt er ook een onjuistheid in de voorstelling van den heer Wicherlink. Die spreker doet het toch voorkomen, alsof de Regge reeds morgen kant en klaar zal zijn, zoodat de Regge in massa op de Vecht uitvloeit; men behoeft daar echter niet bang voor te zijn en houde zich verzekerd, dat er nog jaren zullen verloopen, eer na alle voorbereidende werkzaamheden die toestand daar is en dan hoopt spreker, dat Gedeputeerde Staten, in don tusschentijd van het tot stand komen der verbetering van de Regge, de Vecht zullen verbeteren, b.v. al aanstonds door de uitwatering van de Vecht in het Zwartewater door onteigening van 2 hectaren grond meer geleidelijk te maken. Op zeer eenvoudige en min kostbare wijze kan dit geschieden, wanneer aan de noordzijde van den mond der Vecht een of twee hectaren worden onteigend en gemaakt, dat die rivier niet rechthoekig, zooals nu, maar meer geleidelijk schuins in het Zwartewater loopt, hetwelk ook Zwolle bij afvoer van veel bovenwater van een grooten last zou bevrijden. In zijn vrees voor langeren duur van hoogen waterstand gelooft spreker, dat de heer Wicherlink zich vergist; immers als de Regge nu slecht is en er valt van 1 November tot 8 November veel regenwater, dan zullen er weken noodig zijn om dat water af te voeren; valt er in December weer regenwater, dan komt er nieuwe toevoer, terwijl het oude regenwater nog niet opgeruimd is; is de Regge daarentegen verbeterd, dan zal er niet zooveel tijd voor liet afvloeien noodig zijn en komt het geleidelijker in de Vecht dan de Vecht in het Zwartewater. Natuurlijk is alles niet precies juist te voorspellen, doch zeker is het, dan het water dan spoediger is weggeschaft. De heer Bijsterbos vond liet waterschap te uitgestrekt, maar spreker meent dat men niet moet vergeten, dat do ingenieur Stieltjes reeds indertijd heeft geadviseerd om het waterschap het geheele riviergebied te doen omvatten, omdat men anders bezwaren en conflicten te duchten had; na hem waren de volgende deskundigen en ook de tegenwoordige Prov. Ingenieur van dat gevoelen. De heer Bijsterbos zou er ook geen bezwaar tegen hebben indien de hoogere streken niet in het waterschap werden opgenomen, maar spreker moet opmerken, dat die hoogero gronden niets zullen lijden door de opname. Verlangt men nu, waar geen volmaakt werk te krijgen is, een zoo goed mogelijke regeling, laten wij dan de zaak niet verschuiven, omdat we eerst iets anders willen, maar eerst dit in orde brengen en in afwachting de Vecht verbeteren. De heer Bystcrbos wenscht op te merken dat hij een mindere uitgebreidheid van het waterschap zoowel voor de waterschapsbelangen als voor de administratie noodig acht. Houdt men met den vorigen spreker het voor noodzakelijk en alleen logisch om alle gronden tot een zoogenaamd stroomgebied behoorende ook onder één en hetzelfde waterschap te brengen, dan zou men, om dat beginsel streng en consequent door te voeren, bijna geheel Overijssel tot één waterschap moeten vereenigen. Immers de Regge loopt in de Vecht, deze wordt op hare beurt opgenomen door het Zwartewater, dat door de Weteringen tot afvoer van het Sallandsche water dient en later evenzoo het Meppelerdiep in zich opneemt, zoodat op die wijze alleen het oude Vollenhove en de gronden aan den linker IJsseloever buiten dat ééne waterschap „Overijssel" zouden vallen. Wijkt men van de strenge opvatting van het begrip stroomgebied af en beperkt men dat ideale waterschap toch reeds eenigermate bij dit ontwerp, waarom, zoo vraagt spreker, het dan niet ter wille eener betere en billijker regeling nog wat verder beperkt? Zeker kunnen sommige van sprekers bedenkingen weggenomen worden door wijzigingen van de betrekkelijke artikelen, doch sprekers opvatting omtrent de te groote macht van 't bestuur betreft niet eenig artikel, doch de geheele strekking van het ontwerp-reglement. De heer Cardinaal wenscht te verklaren dat liij het ontwerp-reglement met vreugde hoeft ontvangen. De heer Wicherlink heeft naar sprekers meening heel handig alleen van versnelden waterafvoer gewaagd, zonder van verbeterden afvoer te spreken, waardoor juist de benedénVechtbewoners zullen worden gebaat; die spreker had zich dan ook z. i. bij zijn bezwaren wat te veel op een eenzijdig standpunt geplaatst. De heer 4*. W. van Dcdcin zal zich slechts in 't debat mengen, omdat hij door den heer Cardinal er als 't ware ingeroepen is. Die spreker stelde het voor alsof de bewoners van de beneden Vecht een juichtoon zullen aanheffen, wanneer dit waterschap „de Regge" tot stand is gekomen, die voorstelling is evenwel niet juist. Niet dat genoemde Vechtbewoners de Eegge bewoners niet hun verbeterden toestand zouden gunnen, maar daarover te juichen gaat niet best daar die verbetering zal tot stand komen ten koste der beneden Yechtbewoners. Wel wordt dit door den provincialen ingenieur ontkend, al heeft hij niet bepaald beweerd, dat de verbetering van de Eegge aan de Vecht zou ten goede komen. Immers (van de verbetering der Eegge sprekende) zegt de ingenieur niet, „verlaging van de hoogste standen op de benedenVecht xal hiervan het gevolg zijn" maar „liet is zeer wel mogelijk dat verlaging het gevolg zijn zal, iets anders, verhooging, is dus ook nog zeer wel mogelijk. "Ware het eerste gezegd, het rapport van den heer Dura, waarin de nadeelen voor de beneden-Vecht uit de verbetering der Eegge voortvloeiende naar zijn inzicht van problematischen aard genoemd worden om invloed uit te oefenen, zoude naar sprekers meening al van zeer problematischen aard zijn. Tegen het gezegde van den heer van ïïemert, dat men met do verbetering van de Eegge toch niet zoolang zou kunnen wachten tot de bewoners van de beneden-Vecht genoeg last van het water zouden hebben om niet langer te verzuimen de beneden-Vecht te verbeteren, teekent spreker protest aan. De beneden-Vecht heeft ook nu nog weinig of geen verbetering noodig en de bewering dat hare bewoners in verzuim zouden zijn is dus onjuist, maar als de provincie door hare maatregelen slechte toestanden in 't leven roept, zal zij die ook moeten wegnemen en daarvoor stelt spreker haar verantwoordelijk Daar nu door de verbetering van de Eegge voor dat de verbetering der beneden-Vecht verzekerd is, de toestand slechter worden zal, behoort ter wille der rechtvaardigheid met de verbetering der Eegge tot dat tijdstip gewacht te worden, doet men dat niet, dan kan verbetering hier, slechts elders verergering ten gevolge hebben. Spreker zal dus niet voor het reglement kunnen stemmen, omdat het niet utile tempore zou worden vastgesteld. Daarna worden de algemeene beraadslagingen gesloten en gaat men over tot artikelsgewijze behandeling. De Voorzitter merkt op dat de ingenieur meent dat de omschrijving in art. 2 van de grensomschrijving der afdeelingen Deurninge en Gammelke en Saasveld, eenige wijziging behoeft, welke wijzigingen door den griffier op 's voorzitters verzoek worden voorgelezen, en worden goedgekeurd. De artt. 1 tot en met 5 worden voor 't overige ongewijzigd goedgekeurd. De heer Bijsterbos zal bij dit artikel 6 niet terugkomen op een vorig amendement, maar acht het niet wenschelijk, ofschoon het grondreglement voorschrijft dat de keuren 30 dagen ter visie zullen liggen, dat de afdeelingsbesturen er geheel buiten te houden en hen uitsluitend als ingelanden te behandelen. Die afdeelingsbesturen moesten z. i. afzonderlijk en vooraf in kennis worden gesteld met de ontworpen keuren, hebben zij dan bezwaren dan kan er met het centraal bestuur worden overlegd. Spreker heeft daarom de eer aan de vergadering voor te stellen, tusschen al. 1 en al. 2 van dit art. 6 in te voegen: „de ontwerpen dier keuren, voor zoover zij in het geheele waterschap moeten werken, worden minstens eene maand vóór den ingang van den termijn van 30 dagen, bedoeld in art. 38 eerste zinsnede van het grondreglement voor de waterschappen in Overijssel, aan de besturen der afdeelingen meegedeeld". De door den heer Bijsterbos voorgestelde wijziging van art. 6 wordt zonder hoofdelijke stemming aangenomen. De "Voorzitter merkt op dat in de benaming sub 3 „Aa" nog eene kleine fout is geslopen. Artikel 57 van 't voorgestelde reglement komt den heer Cr. W. van Dedem strijdig voor met art. 29 van het grondreglement. Spreker zal het artikel niet amendeeren, maar wil er slechts op wijzen dat in beide genoemde artikelen hetzelfde wordt geregeld, doch op geheel andere wijze. De heer Thiebout zegt, dat dezelfde opmerking in de afdeelingen gemaakt is, maar de commissie van rapporteurs heeft gemeend dat dit bij art. 45, al 2, niet bij art. 57 opging, omdat art. 29 van het grondreglement spreekt van de jaarwedden van den voorzitter en van de overige leden van het bestuur, waarbij gedoeld is op het hoofdbestuur; omdat liier een exceptioneele toestand in 't leven is geroepen, meent spreker dan ook dat art. 57 wel naast art. 29 van het grondreglement kan en zelfs behoort te blijven bestaan. De heer G. W. van Dedem is het in dit opzicht niet met den heer Thiebout eens. In art. 29 grondreglement toch leest men „besturen" zonder eenige distinctie, en daarom komt hot spreker voor dat dit artikel op elk bes tuur slaat. De heer Thiebout merkt op, dat het grondreglement van waterschappen en dus ook van besturen van waterschappen handelt: afdeelingsbesturen zijn weer iets geheel anders. De heer Bijsterbos wenscht een aanvulling van art. 59 voor te stellen, daar het ontworpen artikel uitsluitend handelt over de primitieve vaststelling van den ligger, en de ondervinding leert dat de ligger wel eens veranderd of aangevuld moet worden. Hij stelt daarom voor, aan het slot van art. 59 toe te voegen de bepaling: „deze ligger kan, onder inachtneming der bepalingen van dit artikel, worden gewijzigd en aangevuld." Zonder hoofdelijke stemming vereenigt de vergadering zich met deze wijziging. Indien art. 107 een gelijke bijvoeging had als art. 2 der kieswet, zou de heer Bijsterbos zich met dit artikel kunnen vereenigen, doch niet nu het stemrecht afhangt van betalen en niet van aangeslagen zijn. Dit toch zou onbillijk zijn met het oog op de hooge gronden, die in art. 152 van betalen zijn vrijgesteld, en volgens art. 107 ook misschien van het stemrecht uitgesloten zullen wezen. Dergelijke uitsluiting kan echter z. i. niet bedoeld zijn, waar de hooge gronden toch b.v. groot belang hebben bij de keuren, want spreker kan zich voorstellen dat de belangen der hooge gronden zeer gecompromitteerd worden door keuren, o. a. door het verbod van het leggen van dammen, zonder nadeel voor de lagere gronden. Om een en ander te voorzien, stelt spreker voor aan het slot van art. 107 toe te voegen: „de vrijstelling van betaling der lasten, bij art. 152 aan de gronden der laagste klasse verleend, ontneemt niets aan hunne stembevoegdheid." De Voorzitter noemt het wat al te vrijgevig van den heer Bijsterbos, om het stemrecht ook te willen verleenen aan ingelanden, die niets in de lasten dragen, oen vrijgevigheid die indruischt tegen de beginselen van stembevoegdheid in de waterschappen. Doch ook met het oog op den toestand der afdeelingen, acht spreker een dergelijke vrijgevigheid minder rationeel; verondersteld dat er afdeelingen zijn waarin het aantal hooge gronden, die niet betalen en geen belang bij het waterschap hebben, grooter is dan dat van de betalende, dan zou, wordt het amendement van den heer Bijsterbos aangenomen, het geval zich kunnen voordoen, dat de niet-betalenden van hun overmacht gebruik maakten ten koste van de betalenden. Spreker kan dan ook het amendement van den heer Bijsterbos geenszins zoo onschuldig noemen als deze het doet voorkomen. De heer Bijsterbos moet opmerken, dat, wanneer het aantal dier niet-betalende hooge gronden, zooals zoo straks is opgemerkt, meer dan 60,000 hectaren bedraagt enalzoo aanzienlijker is dan dat van de betalenden, hieruit volgt dat het waterschap te groot is. Er komen dan zoodoende, wanneer sprekers amendement niet wordt aangenomen, voor het grootste deel van dit waterschap gronden, die niets geen belang hebben bij de oprichting van het waterschap, maar toch weerloos onderworpen worden aan het misschien knellend waterschapsverband en den druk van mogelijke eenzijdige keuren. De Voorzitter moet den heer Bijsterbos opmerken, dat de quaestie, of de hooge gronden in of buiten het waterschap behooren te vallen, op zichzelf staat; hierin kan een reden zijn gelegen om zich tegen het reglement te verklaren, maar daarin kan geen aanleiding gevonden worden om aan de bezitters dier gronden een irrationeele bevoegdheid toe te kennen. AVel valt het niet te ontkennen, dat de hooge gronden, die geen invloed op de keuze van het bestuur kunnen uitoefenen, aan de keuren of politieverordeningen onderworpen zijn, maar hun belangen zijn door het reglement op voldoende wijze tegen willekeur gewaarborgd. De keuren liggen eerst ter visie van de afdeelingsbesturen, daarna van de ingelanden, waartoe ook de bezitters der hooge gronden behooren; vervolgens door het centraal bestuur vastgesteld, zijn ze niet van kracht voordat zij door Gedeputeerde Staten zijn goedgekeurd. De eigenaren der hooge gronden hebben alzoo gelegenheid te over om tegen de keuren op te komen, terwijl er ten slotte, volgens het grondreglement, nog beroep is op den Koning. Spreker meent de vergadering dan ook slechts de aanneming van het amendement ernstig te moeten ontraden. De heer Bijsterbos wenscht nog een korte opmerking te maken. Het is z. i. veel waard om van 't begin af invloed te hebben op het maken dier keuren, komt men later met klachten aandragen, dan geeft zulks gewoonlijk weinig; neen, bij de vaststelling der keur moet men zijn invloed kunnen doen gelden, moet men zich later bij reclame tot Gedeputeerde Staten en den Koning wenden, dat is het kritische oogenblik veelal voorbij. Hot amendement van den heer Bijsterbos wordt daarna in stemming gebracht en verworpen met 32 tegen 9 stemmen. Voor de hh. mr. J. C. Bijsterbos, inr. J. H. A. M. Essink, II. G. Blijdenstein H.Gz., F. P. de Poorter, H. N. Osse, L. C. Cnopius, H. A. J. van Sonsbeeck, mr. G. Wicherlink en mr. E. J. I. van Sonsbeeck. De heor J. A. H. ten Pol was bij deze stemming afwezig. Bij art. 152 merkt de heer Thiebout op, dat in het amendement dor commissie van rapporteurs op dat artikel en op art. 161 een kleine redactie fout is geslopen, zoodat moet worden gelezen: „de lasten." De heer van Bemcrt gelooft dat de bedoeling van de voorstellers, dat de hooge gronden niet zullen betalen in de lasten, duidelijker wordt uitgedrukt, door hier te lezen: „van de waterschaps- en de afdeelingslasten zijn vrijgesteld". Hij stelt derhalve als amendement voor, de bijvoeging van rapporteurs niet aan te nemen, maar de le alinea te lezen: „van de waterschaps- en afdeelingslasten zijn vrijgesteld". De heer Thiebout gelooft, dat de bijvoeging van den heer van Hemert overtollig is. Spr. acht het voldoende om het woord „lasten" op to nemen, daar toch natuurlijk zij die vrij van lasten zijn, ook van aanslag vrijgesteld worden. Het komt den Voorzitter voor dat de heer Thiebout de portée van het door den heer van Hemert voorgestelde amendement niet juist inziet. Ook de heer van Hemert acht alle verdere bijvoeging bij art 152 overbodig, doch de commissie van rapporteurs heeft ter geruststelling van de bezitters der hooge gronden, nog ten allen overvloede de opneming voorgesteld van een derde alinea waarvan de redactie den heer van Hemert niet zuiver voorkomt. Het amendement strekt dan ook alleen ter verbetering van de redactie. De heer van Pallnndt is het, zooals zijn mede-leden van Gedeputeerde Staten niet onbekend bleef, niet eens met de meerderheid van dat collego op het punt van de verdeeling der lasten; hij toch wenscht een andere wijze van heffing en een andere regeling dan dit ontwerp-reglement voorschrijft. Spreker ziet evenwel het bezwaar in, gelegen in geheele omverwerping van de redactie van art. 143 tot en met 152, en heeft daarom de eer aan de vergadering voor te stellen aan art. 152 toe te voegen: „Voor de bijdragen in de waterschapslasten worden de vrijgestelde gronden niet medegerekend en de overige gronden in dezelfde verhouding als bij art. 148 voor de afdeelingslasten is bepaald." Het amendement van den heer van Pallandt, genoegzaam ondersteund wordende, maakt een onderwerp van beraadslaging uit. De heer van Pallandt moet erkennen, dat het rapport hem dankbaar hoeft gestemd, wat betreft de heffing van lasten, maar evenwel heeft het hem niet voldaan. Indien toch het reglement, zooals het daar ligt, wordt aangenomen, zal men in elke afdeeling eenige hectaren hooge gronden hebben die niets betalen, eenige andere minder waardige gronden die weinig bijdragen en gronden die de volle lasten ziülen moeten betalen en daardoor komen tot de verschillende klassen van art. 148. Volgt men nu het voorstel van de meerderheid van Gedeputeerden, dan zal men door vermenigvuldiging van het cijfer, aangevende het belang, dat de afdeeling qualalis geacht wordt te hebben bij den verbeterden toestand, met het cijfer der overblijvende hectaren, waaronder van hooge, van middelbare en van weinig waarde, komen tot het product, dat aangeeft welk bedrag de afdeeling in de waterschapslasten zal moeten bijdragen. Heeft men nu in eene afdeeling veel gronden van geringe waarde, dan dragen de andere gronden in die afdeeling veel zwaarder lasten dan in een andere afdeeling, waar meer waardige en minder slechte grond wordt aangetroffen. Om dat te voorkomen heeft spreker zijn amendement voorgesteld. De Voorzitter acht het denkbeeld van den heer van Pallandt wel zeer billijk, doch vraagt zich af of het voorgestelde amendement aan het bezwaar van den voorsteller zal tegemoet komen. Is er bij art. 143 niet reeds in voorzien? Immers ook de Massificatie van den aard der gronden geeft dat art. 143. Natuurlijk zal de wijze, waarop de percentage van de kosten voor het hoofdbestuur is bepaald, altijd menschenwerk blijven, maar toch geeft art. 143 een waarborg dat overal dezelfde maatstaf wordt gebruikt. Spreker vreest dan ook dat de heer van Pallandt door dit amendement op art. 152 zijn doel niet zal bereiken, maar hierdoor integendeel het algemeene systeem van art. 143 op losse schroeven zou worden gesteld. Art. 152 bepaalt alleen welke gronden zijn vrijgesteld, zonder het algemeen systeem der klassificatie te raken. Is het doel van den heer van Hemert uitsluitend om door zijn amendement een redactie-verbetering aan te brengen, de heer van Pallandt wil in deze materie iets brengen, wat er, naar des sprekers meening, niet in behoort, maar bij art. 143 had moeten worden voorgesteld. De heer van l'allandt heeft in art. 143 nooit iets anders dan de klassificatie der afdeelingen gelezen, en zijn amendement behoort dan ook z. i. wel degelijk bij art. 152. Laatstgenoemd artikel toch handelt over vrijstellingen en ook het amendement bedoelt vrijstelling. Er bestaat overigens nog een ander verschil in de soort van grond, dan naarmate van het belang bij waterafvoer, enz.; immers bij art. 148 is ook ten opzichte van de verdeeling der afdeolingslast wol degelijk rekening gehouden met de waarde der gronden, waarom dan ook niet hier? Ook in de practijk zal het door spreker voorgestelde systeem zeker zeer gemakkelijk werken. De heer van Hemert is mot den voorzitter van gevoelen, dat het amendement-van Pallandt niet behoort te worden aangenomen. De geheele materie van de verdeeling der lasten is een moeilijk vraagstuk geweest, en nu men eindelijk tot een resultaat is gekomen, zou wellicht op de vastgestelde regeling inbreuk gemaakt worden door een wijziging, waarvan spreker de geheele portée niet volkomen vat. Het doet spreker leed, dat de heer van Pallandt zijn amendement niet wat vroeger heeft ingediend, zoodat men zich van de bedoeling op do hoogte kon stellen; thans zal hij togen dat amendement stemmen. Na hot door den heer van Hemert gesprokene, waaruit blijkt dat eenig nadenken over 't amendement van Pallandt niet ongewenscht zou zijn, geeft de heer C». W. van Dedem in overweging de vergadering tot 's avonds to schorsen. Do Voorzitter heeft bezwaar om voor te stellen de vergadering tot 's avonds te schorsen. Wat het amendement van den heer van Pallandt betreft, blijft spreker er bij dat dit niet art. 152, doch bij de artt. 143 en 146 thuis behoort. Tegen do strekking van het amendement zal wel niemand bezwaar hebben, maar daar de artt. 143 en 146 naar sprekers meening voldoende in deze zaak hebben voorzien, meent hij de aanneming van het amendement te moeten ontraden, omdat daardoor aanleiding tot verwarring zal worden gegeven. Het amendement van den heer van Hemert wordt in stemming gebracht en aangenomen met 27 tegen 14 stemmen. Tegen de hh. G. A. Lasonder, mr. J. C. Bijsterbos, J. E. Meesters, H. G. Blijdenstein H.Gz., H. J. Hulst, mr. F. L. Eambonnet J.Jz., J. E. Stork, mr. G. Wicherlink, mr. S. J. baron van Pallandt, W. baron van Ittersum, mr. S. J. van Eoijen, mr. G. W. baron van Dedem, G. J. van Heek en G. Jordens. Daarna wordt het amendement van den heer van Pallandt met 23 tegen 18 stemmen verworpen. Voor de hh. G. A. Lasonder, B. Berends Jr., J. R. Meesters, G. Jordens, Jhr. mr. L. E. F. J. von Bönninghausen, H. G. Blijdenstein H.Gz., H. J. Hulst, mr. S. H. de la Sablonière, mr. F. L. Eambonnet J.Jz., J. E. Stork, A. F. graaf van Eochteren Limpurg, F. II. baron Mulert, mr. G. Wicherlink, G. baron Sloet, mr. S. J. baron van Pallandt, W. baron van Ittersum, mr. G. W. baron van Dedem en G. J. van Heek. Op voorstel van de commissie van rapporteurs wordt nog besloten in de artt. 159 en 161 eenige wijzigingen van ondergeschikt belang te brengen. De heer Bijsterbos acht het wenschelijk, dat ook in den tusschen tijd gebruik kan worden gemaakt van de bestaande liggers en heeft diensvolgens de eer bij amendement voor te stellen art. 162 aan te vullen met de bepaling: „de liggers der waterleidingen in dit waterschap, die op het tijdstip der invoering van dit reglement bestaan, blijven van kracht, totdat zij, overeenkomstig art. 59, door den nieuwen ligger worden vervangen." De vergadering vereenigt zich zonder hoofdelijke stemming met deze wijziging. Ten slotte worden in stemming gebracht: 1. hot besluit tot oprichting van het waterschap „de Regge", dat met 32 tegen 9 stemmen, en 2. het ontwerp-reglement voor het waterschap „de Eegge". dat met 33 tégen 8 stemmen wordt aangenomen. Tegen beiden stemden de hh. mr. J. C. Bijsterbos, mr. J. H. A. M. Essink, F. P. de Poorter, H. N. Osse, L. C. Cnopius, mr. G. Wicherlink, mr. G. Eoijer en mr. E. J. I. van Sonsbeeck, terwijl "bovendien tegen het besluit van oprichting stemde de heer B. Berends Jr. De heer ©. W. vau Dedem verzoekt aanteekening in de notulen dat hij zich, op grond van art. 73 der provinciale wet, van stemming over het besluit tot oprichting Zie vervolg in het derde bijvoegsel. ---