Najaarschouw over de Waterleidingen. Burgemeester en Wethouders van Zwolle brengen bij deze ter kennis van de belanghebbenden, dat op Vrijdag 22 September 1899, des namiddags 1 uur, zal worden overgegaan tot het schouwen der waterleidingen van Blalo en Katwolde en den volgenden dag, des voormiddags uur. langs den Kuidhroekerdyk in deze gemeente. De schouwplichtigen worden ten ernstigste aangemaand, hun onraad togen dien tijd behoorlijk te hebben opgesloot en opgemodderd. Zwolle , den 7 September 1899. Burgemeester en Wethouders voornoemd, 1. A. TAN ROIJEN, Burg. J. M. BUSER, Secr. --- BUITENLAND Algemeen overzicht. Donderdag 7 September. Het belangrijkste punt in het Dreyfusproces is op dit oogenblik de houding door de Duitsche en Italiaansche regeering aan te nemen tegenover de uitnoodiging der verdediging om Sohwarzkoppen en Panizzardi, hun vroegere attachés te Parijs, te machtigen getuigenis af te leggen. Tot gistermiddag, zoo meldt de Köln. Ztg., hadden de autoriteiten te Berlijn nog geenerlei verzoek van Fransche zijde in handen gekregen. Het spreekt van zelf dat bij gebreke van zulk een verzoek geen jbeslissing genomen kan worden over voorstellen die men alleen uit de bladen kent. Want het telegram van Labori aan den keizer persoonlijk gericht, kan een officieele uitnoodiging aan de Fransche regeering niet vervangen. Het blijft echter dan ook de vraag of keizer Wilhelm zal te vinden zijn voor deze directe inmenging van Duitschland in de Dreyfuszaak. Wat zal er door gewonnen zijn? Yon Bülow, minister van buitenlandsche zaken, heeft plechtig en zonder omwegen in den Rijksdag verklaard dat Duitschland op geenerlei wijze middelijk noch onmiddellijk ooit iets met Dreyfus heeft uitstaande gehad. Men heeft die verklaring als van een vreemdeling, geïnteresseerd bij het verraad, ais van geen waarde beschouwd, en ongestraft is èn voor het Hof van Cassatie èn te Rennes door hooggeplaatste militairen volgehouden dat men stellige bewijzen had voor de betrekkingen van von Sohwarzkoppen met Dreyfus, daarmee dus de Duitsche regeering tot leugenaar makende. De verklaringen van den Oostenrijkschen attaché, Schneider, door Roget en Mercier met minachtend ongeloof ontvangen, zijn Duitschland een waarschuwend voorbeeld. Daarbij komt, dat indien von Schwarzkoppen op last van zijn souverein zijn getuigenis aflegt en een veroordeeling volgt niettemin, de Duitsche regeering een klap in het gezicht krijgt, waardoor voor geruimen tijd de vriendschappelijke betrekkingen met Frankrijk ernstig verstoord zullen worden. Men mag er aan twijfelen of keizer Wilhelm bereid zal gevonden worden deze gevolgen te aanvaarden van een tusschenkomst, die aan de zaak van Dreyfus niet ten goede kan komen. Terecht wordt opgemerkt dat van een uitlevering der stukken, in het borderel genoemd, en een verklaring van hun herkomst geen sprake kan zijn. Duitschland kan er nooit toe overgaan de bron te noemen waaruit zij haar geheime inlichtingen putte, al weet iedereen nu wel dat van die stukken indertijd Esterhazy de leverancier was. En te meer is hier onthouding geboden, daar de Fransche regeering van haar kant zich gewacht heeft haar geheime agent die het borderel uit de Duitsche ambassade aan den Franschen inlichtingendienst gebracht heeft, als getuige te dagvaarden, ten einde de wijze van haar spionnage niet open te leggen. Op Italië heeft men meer hoop. Dit land kan ook veel eerder aan het verlangen van de verdedigers van Dreyfus voldoen. Panizzardi immers is niet de man zooals Schwarzkoppen, die het borderel ontvangen heeft, hij staat niet onmiddelijk, doch slechts zijdelings in verband met het gepleegd verraad. Toevallig is de docter van Panizzardi, tegenwoordig generaal in het Italiaansche leger, te Rennes en heeft den correspondent van de Figaro verklaard aan zijn vriend geseind te hebben wat hij dacht te doen. Panizzardi heeft hem geantwoord bereid te zijn naar Rennes te komen, als zijn regeering hem daartoe machtiging gaf. In afwachting van wat komen zal, is men gisteren voortgegaan met het hooren vaneenige der laatste getuigen, die van weinig beteekenis Waren, en met het voorlezen van het rapport omtrent het verhoor dat den zieken du Paty, afgenomen door den hem zeer welgezinden kapitein Tavernier, denzelfde die ook de partijdige instructie tegen Picquart heeft geleid. Zooals men wel vermoedde, vertelt du Paty niet veel nieuws. Ziende dat de generaals hem weer de hand boven het hoofd beginnen te houden, heeft hij ook van zijn kant getracht hen niet te zwart te maken. Hij houdt echter vol, onder erkenning van zijn gekonkel met Esterhazy, dat men hem daarvan als de eenige bedrijver wil voorstellen, terwijl alleu er aan deel hebben genomen met het overigens loffelijke doel Esterhazy te beschermen tegen de listen en lagen der Dreyfus-vrienden. Hij vertelt onder welke omstandigheden hij door generaal Gonse belast werd met het maken V3 n een uitvoerig rapport over de Dreyfus-zaak, toeu de catnpagua voor de revisie begon op te steken, Gonse en Boisdeffre hebben dat rapport gezien, maar daarna is het verdwenen. Daarna gaat du Paty in den breede nog eecs na zijn rol in de door hem gevoerde instructie van het proces van 1894, en blijft er bij dat Dreyfus bij de dictóe-proef verward werd. Hij kreeg zenuwtrekkingen in het gezicht en klaagde over koude vingers. Erkend wordt, dat hij met Sandherr een geheim commentaar gemaakt heeft dat bij de stukken gevoegd werd, die den krijgsraad van 1894 in raadkamer werden overgegeven. In dat commentaar werd tot de slotsom gekomen dat er een officier w&s die verraad pleegde en dat die officier kapitein Dreyfus kon zijn. Op óen punt springt du Paty generaal Mercier bij; hij beweeit nl. dat bij die geheime stukken niet was gevoegd het telegram van Panizzardi aan zijn regeering, noch eenig stuk over de vervaardiging van een granaat. Dit moet blijkbaar dienen om de getuigenis van kapitein Freystadter te verzwakken — maar men dient zich te herinneren, dat deze niet heeft gezegd die stukken gezien te hebben, doch alleen dat er in het commentaar gewag van werd gemaakt. Opmerking verdient dat du Paty ten stelligste ontkent ooit van Dreyfus eenige zweem van bekentenis gehoord te hebben, alsof hij stukken zou hebben geleverd om er betere voor terug te krijgen. Dreyfus bleef altijd zich onschuldig noemen en hem aansporen te zoeken ook na zijn vertrek naar den waren schuldige. Hoe de regeering scherp volgt do voorvallen te Rennes, blijkt uit een telegram door minister de Gallifet aan den regeeringscommissaris Carrière gericht, waarin deze wordt gelast zioh in zijn requisitoir te houden binnen de grenzen door het arrest van het Hof van Cassatie gesteld. Hierin is dus een onmiskenbare wenk gelegen aan het adres van den krijgsraad, dat de regeering de uitbreiding die men gegeven heeft aan de debatten, over' punten al definitief door het Hof uitgemaakt, beslist afkeurt. In Transvaal dreigen werkelijk de zaken scheef te loopen. De groote waarschijnlijkheid van oorlog wordt nu algemeen erkend. In Engeland blijft de toon der pers op eenige liberale bladen na, oorlogzuchtig. Wel hebben twee liberale oud-ministers, Asquith en John Morley in redevoerigen, de laatste wat sterker nog dan de eerste, tegen een gewelddadig optreden hun stem verheven, maar het staat al te zeer te vreezen dat die stemmen roepende zullen blijven in de woestijn van het jingoïsme. Het laatste antwoord van de regeering der Z. A. Republiek maakt de boosheid van Chamberlain ook wel begrijpelijk. Er blijkt uit dat Krüger en de zijnen beslist besloten zijn niet met zich te laten spelen. In dat antwoord op de jongste depeche van Chamberlin wordt kort en goed gezegd dat de voorstellen betreffende de tien vertegenwoordigers .voor de mijndistrictun en betreffende liet toekennen van het kiesrecht na vijfjarig verblijf, door de Transvaalsche regeering worden ingetrokken, wijl Engeland niet heeft aangenomen de daaraan verbonden voorwaarden. De regeering der republiek is bereid, de kieswet, zooals zij is 7astgesteld, in te voeren. Zij verklaart verder, nooit de bedoeling gehad te hebben, Engeland te dwarsboomen in de uitoefening der rechten, voortvloeiende uit de conventie te Londen, of andere gewone rechten. Wat echter de kwestie der suzereiniteit betreft, houdt de regiering der republiek zich aan de dépêche van 17 April 1898, betreffende de onderwerping aan een scheidsrechterlijke uitspraak. Zij vraagt ook aan de Engelsche regeering nadere bijzonderheden over de punten, die volgens Chamberlain niet aan arbitrage kunnen worden onderworpen; zij vreest, dat de uitsluiting van die punten een hindernis is voor de finale oplossing van de gesohillen. Ten slotte vraagt de regeering der republiek, of Engeland nu nog blijft bij den wensch, een gemengde commissie bijeen te roepen, en zij verzoekt bijzonderheden hierover te mogen vernamen. Hot gerucht loopt te Kaapstad, dat Hofmeyr, het hoofd der Afrikaander partij in de Kaapkolonie, aan Kruger zou geseind hebben dat hij in geval van oorlog op geenerlei steun van Kaapsche kolonisten behoefde te rekenen. De vertegenwoordigers der vereenigde kamers van koophandel in Engeland hebben te Belfast een bijeenkomst gehouden, waarin een motie, aandringende op afschaffing van het in het buitenland geldende stelsel van suikerpremien, met 51 tegen 29 stemmen is afgewezen. Men stelde vooral in het licht dat de Engelsche suikerindustrie voordeel trok uit de suikerpremien door het buitenland verleend, hoewel men toegaf dat het stelsel in den grond slecht en verkeerd te achten was. Maurice Barrès heeft naar aanleiding van een polemiek over het proces te Rennes, Franoisde Pressensé uitgedaagd. Tusschen Duitscli-nationalen en sociaal-democraten is het te Eger tot betoogingen gekomen en tot botsingen. Een der manifestanten kreeg een messteek in de borst. De politie slaagde ten slotte de rust te herstellen. Het Tsung li Yamen heeft besloten aan Italië mijnrechten toe te staan in de provincie TseKiang, maar met de bijvoeging dat hot vast besloten is geen verdere concessies te verlesnen. Onder deze voorwaarde r.chijnt het dat Italio de voorstellen der Chineesche regeering niet zal aannemen. Generaal Mills staat op het punt zich in ta schepen naar de Philippijnen om van generaal Otis de militaire leiding der campagne over te nemen. Otis zal zich voortaan alleen met het beheer en de administratie van den archipel bezig houden. De gouverneur van Bombay, Lord Sandhurst, heeft in een rede te Poona zijn leedwezen betuigd, dat vermindering van de pest, in weerwil van alle pogingen om de ziekte te bestrijden, nog niet vast te stellen is. De vorige week waren er in de residentie Bombay 4142 sterfgevallen, te Poona 1086 en te Calcutta 53. En da hongersnood richt daarnaast zijn ellende aan: --- BINNENLAND Officieele berichten. Bij Koninklijk besluit is pensioen verleerd van f 3C00 aan den hoofdingenieur der marine J. W. Calten; aan O. Peters, adjucct-reutaieestcr van het kasteel te Well, gemeente Bergen, toegekend da zilveren eerepenning als blijk van waardeering zijner belangstolling in 's rijks wetenschappelijke verzamelingen, betoond door hot verleonen van vele en goede diensten ten behoeve van het rijksarchief in Limburg. Marine. De luits. ter zeo le kl. A. A. Flaesen M. H. E. Sachse worden geplaatst als eerste officier, resp. aan boord van het instructieschip Admiraal van Wassenaer en het wachtschip te Eellovoetsluis. Voorts worden geplaatst aan boord van het wachtschip te Willemsoord de luit3. 2e kl C. J. van der Hegge Spies, C. Kruys en R. T. Muschart; aan boord van het pantserdekschip Zeeland de luit. 2e kl. J. J. H. Commijs; aan boord van het pantserschip E nertsen de luit. 2e kl. K. F. Sluys; aan boord van hot torpedo-instructiescbip Marnix, als wachtdoend officier, de luit. 2e kl. E. P. Westerveld; gedetachoerd bij den torpedodienst de luit. 2e kl. W. C. Loudon, en gedetacheerd aan boord van den schoener Dolfijn de luit. 2e kl. C. Aronstein. Do Stct. behelst het verslag van het examen tot toelating als o a d e t aan do Koninklijke Militaire Academie in het jaar 1899. Over de correspondentie sprekende, gevoerd tusschen onze Koningin en den Paus, ter zake van de vredesconferentie, schreef de Haagsche correspondent in de N. Gron. Ct. onlangs het volgende: „Ik kan met do meeste zekerheid zeggen, dat er in deze van een regeeringsdaad geen sprake is geweest; dat de brief van koningin Wilhelmina aan den paus een schrijvon van zuiver persoonlijken aard is geweest, zij het ook na overleg mót den czaar, en dat die brief niet is voorzien van het contreseign van een Ned. minister. Dat de briefwisseling aan de conferentie werd medegedeeld, geschiedde om aan den wensch van den paus te voldoen, tegen de inwilliging waarvan de koningin, wederom na overleg met den russischen keizer, geen bezwaar had. De zaak valt dus ten eenenmala buiten de beoordeeling van het politiek beleid der regeering, en zoo het waar is, wat men zegt, dat het plan zou bestaan om er de regeering, hetzij na de bijeenkomst der Tweede kamer op 0 Sept., hetzij bij de begrootingsdebatten voor 1900 over te interpelleeren, zal zij eenvoudig kunnen volstaan met de verklaring, dat de zaak buiten haar om gegaan is en een persoonlijke daad van onze souvereine is geweest. En wie zal de ministeriëele verantwoordelijkheid zoover willen uitstrekken, dat de regeering aansprakelijk moet worden gehouden voor elke particuliere correspondentie van het geëerbiedigde hoofd van den staat?" Deze opvatting streed met die welke is uitgesproken door de Tijd, zoodra de briefwisseling bekend was. Toen deed het blad opmerken dat het ministerie aansprakelijk moest geacht worden voor deze handeling, wijl niet te denken was dat de koningin een brief van zoodanigen inhoud zou verzenden zonder instemming en medewerking van de wettige raadgever der kroon. Naar aanleiding der opmerking van den Haagsehen correspondent van de N. O. Ct. heeft mr. D. P. D. Fabius, hoogleeraar aan da Yrije Universiteit te Amsterdam, een schrijven aan de Stand, gericht, waarin wordt opgekomen tegen de meening, door den briefschrijver ontwikkeld. Aan hem (prof, Fabius) is van stonde aan de brief der Koningin, waarin een stap werd gedaan, die min of meer alle ter conferentie vertegenwoordigde Staten raakte, voorgekomen als een niet te wraken proeve van een stuk, waarvoor, ofschoon het ministerieele contraseign ontbrak, evenwel de ministerieele verantwoordelijkheid niet betwist kon worden. Voor 't geval dat werkelijk de ministers geheel onkundig van den brief zijn gehouden, dan kunnen zij, volgens mr. F., toch niet met volle recht verklaren, dat zij, daar de zaak buiten hen om is geschied, daarmee niets te maken hebben. Elk ministerie, en zelfs iedere minister, draagt de verantwoordelijkheid voor het optreden en voor het aanblijven, ook in verband mot de omstandigheden, die zich daarbij voordoen. Geen minister is verantwoordelijk voor het aftroden van zijn voorganger; dat is diens daad. Maar wel is ieder verantwoordelijk voor eigen optreden in verband met dat aftreden. Niemand is verplicht een ministeriealen zetel in te nemen. Wie van oordeel is, dat de kroon ten onrechte het vertrouwen aan haar raadslieden onttrekt, toont dit door eventueel de ministerieale portefeuille ta weigeren. Eik ministerie neemt voor zijn rekening ook de omstandigheden, waaronder het optreedt. All een op die wijze wordt de ministerieele verantwoordelijkheid voor het bezetten der zetels nooit onderbroken. Doch niet alleen geldt dia verantwoordelijkheid voor de omstandigheden, onder welke een ministerie optreedt, maar ook voor die onder welke het blijft. Niemand behoeft minister te worden en niemand behoeft minister te blijven. Het ministerie-Mackay was zelfs in zijn geheel aansprakelijk voor het behoud der portefeuilles ook na het aftreden van den minister Keuchenius; zelfs geheel afgescheiden van het advies, daarover aan de kroon uitgebracht. En zoo kan ook een ministerie verantwoordelijk zijn voor wat de kroon buiten het ministerie om verricht; of wel, nauwkeuriger uitgedrukt: verantwoordelijk voor het blijven, niettegenstaande de handelingen, waartoe de kroon buiten overleg met haar ministers overgaat. Het schrijven van mr. Fabius eindigt aldus: „Geroepen raadsman te wezen, hebben da ministers ook zeker recht om geraadpleegd te worden. „Ook hangt niet kortweg van het goedvinden der kroon af da grenslijn tusschen particuliere correspondentie en regeerings-correspondentie ta bepalen; uit te maken wat al, wat niet regeeringszaken zijn. „Immers wordt dit veeleer door den aard der onderwerpen beslist. „En dat de brief van de koningin aan den Paus, die straks in een zitting der conferentie voorgelezen is, moeilijk geacht kan worden eenvoudig tot Harer Majesteits particuliere correspondentie ta behooren, waarmea geen minister of kamer zich heeft in te laten, acht ik toch inderdaad kwalijk voor tegenspraak vatbaar. „Vooralsnog weiger ik dan ook aan te nemen, dat Hare Majesteit de ministers niet over den brief sou geraadpleegd hebben. „Mocht dit inderdaad het geval wezen, dan kan ik nog niet gelooven, dat het ministerie zich achter dit niet-gehoord zijn zou willen verschuilen om zich geheel buiten de zaak to houden. „En als onverhoopt ook dit laatste geschiedde, dan zou zeker een ernstige herinnering aan de eischen van het constitutioneele staatsrecht en aan het begrip van ministerieele verantwoordelijkheid niet overbodig zijn noch achterwege blijven". — Volgens de N. R. Ct. hebben eerlang de navolgende mutatien bij het personeel van het ijkwezen plaats: de ijker G. Reus is benoemd tot chef van dienst van het ijkkantoor te Assen; verplaatst worden de ijkers chef van dienst G. Hijmans van Assen naar Maastricht, B. Windemuller van Maastricht naar Leiden en G. H. Geertsema van Leiden naar Groningen; voorts de ijkers C. Carmiggelt van Zwolle naar Leeuwarden en J. G. Berck van Groningen naar Rotterdam. — Het stoomschip Amsterdam , van New-York naar Rotterdam, vertrok 6 Sept. van Boulogne; Prins Alexmder, van Amsterdam naar Batavia, vertrok 5 Sept. van Southampton; Burgemeester den Tex , van Batavia naar Amsterdam, arriveerde 6 Sept. te Genua; Koning Willem I vertrok 6 Sept van Batavia naar Amsterdam; Koningin Regentes , van Amsterdam naar Batavia, vertrok 6 Sept. van Suez; Soembing , van Java naar Rotterdam, passeerde 6 Sept. Suez. — Reeds vroeger werd gemeld dat aan Pier Pander het graveeren van de nieuwe munt met den kop van Koningin Wilhelmina was opgedragen. Thans vinden wij in de Figaro de mededeeling dat het technische deel van 't werk is verricht door den graveur Paulin Tasset te Parijs, dat de voorzijde van de munt, den kop der Koningin en de achterzijde de kroon en de wapens der Nederlanden vertoont. De munt is geslagen in de ateliers van de Munt te Parijs. — 't Jaarboekje voor 1900 van 't Nut is verschenen. Men vindt er o. m. een grafische voorstelling in van het verloop van het ledental der Maatschappij gedurende de jaren 1784—1899. — In Woord en Beeld komt een goed geteekend portret voor van prof. A. G. van Hamel te Groningen, met een bijschrift van W. G. C. Byvanck. Er komen ook zeer mooie schetsen uit oudAmsterdam in voor, door A. J. M. Brouwer Anoher. — Bij Gebrs. E. & M. Cohen, uitgevers te Arnhem en Nijmegen, is verschenen deel I van een nieuwe uitgave: „De geschiedenis van Nederland" door A. M. en M. J. Kollewijn. Het is een geschiedenis in schetsen en tafereelen zeer rijk geïllustreerd en zij zal verschijnen in 4 deelen. Het eerste loopt tot den afstand van Karei V, het tweede tot den vrede van Munster, het derde tot 1795 en het vierde tot op onzen tijd. Het werk zal compleet in vier deelen niet meer dan f 7.50 kosten. — De heer Gerritsen heeft de benoeming als wethouder aangenomen. Hij zal optreden als wethouder van do handelsinrichtingen en armenzorg. De burgerlijke stand, die ook onder het beheor van den afgetreden wethouder Schölvinck stond, gaat over aan den wethouder voor onderwijs. — Er is sedert eenigen tijd te Saaxumhuizen een eigenaardig soort school-kwostie ontstaan. Daar pogingen werden aangewend om de kinderen van arbeiders op de bijzondere school geplaatst te krijgen, zou door eenige werkgevers te kennen zijn gege/en dat zij geen arbeiders in dienst wenschten te houden die hieraan toegaven. Volgens do N. Pr. Gr. Ct. zouden enkele ar- beiders, wier kinderen op de bijzondere school zijn gegaan, reeds zijn ontslagen. — Er is nog een vergissing te vermelden in zake de decoraties op 31 Aug. jl. toegekend. De heer H. A. Dievenbach, hoofd-opzichter van 's rijks museum te Amsterdam, werd begiftigd met de eere-medalje in de Orde van OranjeNassau in zilver, een onderscheiding, die hem verleden jaar ook reeds was toegekend. — Te Rotterdam is eergister op het station Delftsche poort een ongeluk gebeurd. De heer D. M. Uittenbogaard wilde met zijn dochter plaats nemen. Hij stapte echter mis en werd een eind medegesleurd, doch kon door het personeel nog weggerukt worden. De dochter het gevaar van haar vader ziende, sprong uit den trein in verkeerde richting, met het gevolg dat zij viel en een ernstige hoofdwonde bekwam. Inmiddels was de trein door de noodrem tot staan gebracht. Het meisje is per rijtuig naar het ziekenhuis vervoerd. — Het verhaal dat de vrouw van den omgekomen muzikant Coppens te Zaandam in een café-chantant is opgetreden op denzelfden avond dat zij bericht kreeg van den dood van haar man, is niet juist vermeld. Zij zelf zingt trouwens niet; 't gold haar kinderen. De matinée waarin zij zouden optreden is niet doorgegaan en het publiek nam er genoegen mee toen de directeur de reden meldde. Den avond zijn ze wel opgetreden, maar toen was het gerucht ontstaan dat Coppens niet overleden was, daar zijn lijk niet was onder dia welke te Zaandam waren aangevoerd. Daarop traden zij op. — In den nacht van Dinsdag op Woensdag is te Utrecht bij den heer H. v. d. H., commies bij de posterijen, in de Dondersstraat ingebroken. Vermist werden f 1300 aan bankpapier, benevens gouden en zilveren voorwerpen. De dieven hebben zich toegang verschaft door uitzaging van de deur van het balkon. Ze zijn daarna het slaapvertrek binnengedrongen, hebben de huissleutels genomen en vervolgens alles doorzocht. De nummers der ontvreemde stukken zijn bekend. — Gisteren ontstond brand te Aarlanderveen op de hofstede van den heer P. G. Rodenburg. Niets kon gered worden. De woning brandde tot den grond toe af. Het kerkgebouw der Gereformeerden, dat van hout is opgetrokken en naast de boerderij staat, verbrandde gedeeltelijk en kreeg overigens geduchte schade. Er is voorts in de laatste dagen nog brand geweest nabij Alkmaar, waar een boerenhuizing tot den grond afbrandde, en te Amersfoort in een soortgelijke behuizing aan de Hellestraat. Daar konden de bewoners zich slechts met groote moeite redden. Ook een aangrenzend perceel ging verloren. — Te Leeuwarden is Dinsdagavond in een perceel aan den Zuidvliet een sterke gasontploffing voorgekomen. Er was reeds lang gaslucht bespeurd, maar men wist niet of het riool- dan wel lichtgas was. Toen de bewoner dien avond een nog brandende lucifer op den rooster der waterlossing wierp, kwam eensklaps een blauwe vlam uit het riool opstijgen tusschen de openingen van een ijzeren schuif, die voor de opening van het riool is geplaatst. In een ondeelbaar oogenblik volgde een donderend geraas in het riool onder de paats en verder — gelukkig — door de geheele gang, tot aan den mond van het riool aan het Vliet. Een groote vlam werd over het water gezien en een knal gehoord, die alle bewoners deed opschrikken, en in het huis waar de ontploffing plaats had, alsmede in de onmiddellijk aangrenzende perceelen, een hevigen schok veroorzaakte. Terstond na de ontploffing werd op twee meter uit den wal brand gezien in het riool, welke vlam werd gevoed door lichtgas uit de gebroken pijp der leiding in de straat, totdat men door de straat op te graven, tot het punt van gasontsnapping was gekomen, 't Is gebleken dat het gas door een gat in de leiding, ongeveer een meter van het riool verwijderd, zijn uitweg zocht en vond op de plaats waar de pijp de kruin van het riool raakt en daarin steeds een uitweg vond om de atmosfeer van het genoemde huis te verontreinigen. Alles is weer goed hersteld. De n a j aar s-examen s van het boekhouden, de handelscorrespondentie, de moderne talen en de stenografie van den Nat ionalen Bond van Handels- en Kantoorbedienden in Nederland zullen bij voldoende deelneming gehouden worden op 18 en 19 October a.s. Aangifte kan geschieden tot uiterlijk 7 Oct. a.s. bij den heer W. C. de Graaff, 2e Jan Steenstraat 107 te Amsterdam, bij wien prospectassen en aanvraag-biljett en gratis te bekomen zijn. ZWOULE, 7 Sept. Aan den maaltijd, gisteren te Katerveer gehouden na afloop der algemeene vergadering der Nederl. Maatschappij tot bevordering van Bouwkunst, zaten 30 personen aan. De Voorzitter, de heer Salm, bracht den eersten dronk uit óp de Beschermvrouw der Maatschappij, H. M. de Koningin-Moeder. Menig hartelijk woord werd nog gesproken. Aan de Zwolsche leden werd hulde gebracht voor hun ontvangst, terwijl natuurlijk het stichten van een afdeeling alhier nog al eens ter s P5 a ^® , , brachten een 25-tal leden een bezoek Heden aan Kampen. Op de bovenzaal der societeit ,,'t Collegie" vereenigde men zich. Nadat eenige mededeelingen waren gedaan omtrent de oude gebouwen, en teekeningen, platen, enz. waren bezichtigd, werd een bezoek gebracht, met den hoer K. de Vidal de St. Germain, directeur der gemeentewerken, als geleide, aan liet oude raadhuis met de merkwaardige schepenzaal, de Bovenof St. Nicolaaskerk en het nieuwe gasthuis, terwijl ook oude gevels van stadsgebouwen, de drie oude stadspoorten, enz. werden bezichtigd. In de maanden Juli en Aug. jl. werden door de 16-jarige J. B., wonende onder Nieuwleusen, te eigen gerieve bij verschillende winkeliers hier ter Btede op naam van eenige door haar opgegeven personen, die te Dalfsen of aan de Dedemsvaart heetten te wonen, maar later niet te vinden waren, mantels, hoeden, schoenen, pantoffels, enz. gehaald. De meeste dier goederen zijn thans door den heer J. R. Derksema, tit.-inspecteur, en W. J. Vos, hoofdagent van politie, ten huize van de ouders van het meisje in beslag genomen. — Door de politie zijn gisteren avond drie personen — op den Wilhelminasingel, Kamperpoortenbrug en Eekwal — bekeurd wegens het rijden met een vélocipède, die niet behoorlijk van licht was voorzien. — De Maatschappij tot expl. van Staatsspoorwegen heeft den machinist 3e kl. Bauersch te Zutfen een gratificatie verleend, benevens eervolle vermelding, omdat door zijn oplettendheid bij het uitrijden van station Nijmegen met trein 1401, op 17 Juli jl., gevaar voor den trein werd voorkomen. — Van Hengelo zal Zaterdag 9 dezer weder een bedevaart per extra-trein naar Kevelaar vertrekken, die op Maandag 11 dezer zal terugkeeren. Heenreis op 9 dezer: Hengelo vertrek 10.17 v.m., Delden vertrek 10.27, Goor vertrek 10.43, Markelo vertrek 10.57, Zutfen vertrek 11.36, Arnhem vertrek 12.28, Nijmegen vertrek 1.22, Beugen aankomst 1.50 n.m., waar de trein overgaat op de N. B. D. S. Terugreis op 11 dezer: Na overname van de N. B. D. S., vertrekt de trein van Beugen 11.02 v.m., Nijmegen vertrek 11.58, Arnhem vertrek 12.34, Zutfen vertrek 1.23, Goor vertrek 2.07, Delden vertrek 2.24, Hengelo aankomst 2.33 n.m. — Onder de dames bestuursleden voor de opvoering van de opera „la Dame blanche" van Boieldieu, is gisteren verzuimd te vermelden mevr. Van Deventer-Eindhoven. — Morgen, Vrijdag te 2 uur, wordt te Enschede de groote tentoonstelling van planten, bloemen, bouquetten, vruchten enz., uitgeschreven door de afd. Twenthe van de Nederl. Maatsch. voor Tuinbouw en Plantkunde geopend. Zooals men weet, zal zij Vrijdag, Zaterdag en Zondag geopend zijn. — Bij den nationalen zeilwedstrijd op de Zuiderzee, Zondag a.s. te houden, is o. a. ingeschreven in klasse I, scherpe en centerboard jachten, de Freia van den heer F. van der Biesen te Zwolle. * Genemuiden , 5 Sept. In de heden gehouden raadszitting is de heer K. K. Bakker herbenoemd als wethouder. Besloten werd, onder nadere goedkeuring, tot 1924 de aflossing te staken in de geldleening ad f 23,000, welke bij de beide fondsen alhier is geplaatst. In de geldleening ad f 35,000 werden uitgeloot de aandeelen 12, 17 en 26. * Vollenhove , 6 Sept. In zijn zitting van 18 Augustus werd door den raad besloten, den heer G. W. Seidel, die tot raadslid was gekozen, niet als zoodanig toe te laten, in de meening dat zijn betrekking van diaken van het Herv. Groot Burger Weeshuis, dat aan de gemeente rekenplichtig is, daartegen een beletsel opleverde. Die meening is door Gedep. Staten bestreden met toelating van den lieer Seidel, welk college het besluit van den raad heeft vernietigd. De raad heeft goedgevonden in die beslissing te berusten, zoodat de heer Seidel gisteren dan ook, evenals de hh. L. van Gulik en A. C. Soeters, na beëediging heeft zitting genomen. De heer A. J. van Smirren werd in die zitting als wethouder benoemd, in de plaats van den heer Oldenhof, die niet tot lid van den raad was herkozen. f Ambt Almelo , 6 Sept. In de gisteren gehouden raadsvergadering werd tot wethouder herbenoemd de heer L. Uilenreef. Besloten werd tot een nieuwe beplanting der begraafplaats. Een voorstel tot verbetering van den waterafvoer van een gedeelte van den rijksweg naar Wierden, werd aan het Dag. Bestuur terug gezonden met verzoek na te gaan, of in verband met de voorgestelde werken, verbetering aan te brengen zou zijn van de waterleiding, loopende achter de woningen aan dien weg. * Oldemarkt , 6 Sept. In de gisteren gehouden raadsvergadering is de heer H. van Gunst met zes van de zeven stemmen herbenoemd als wethouder. Een voorstel van B. en W. tot vernieuwing der bestrating van Kruisstraat en van de Hoofdstraat, van het gemeentehuis af tot aan het Mallegat, werd met algemeene stemmen aangenomen. Tot bestrijding der kosten zal een geldleening van f 5000 worden aangegaan. Op een adres van J. Wiersma tot het herbouwen van zijn molen werd met 6 tegen 1 stem be* sloten, dat deze niet anders dan met hard dak gedekt mag worden. Besloten werd nog tot het wegnemen eener pomp voor de bewaarschool. Een ingekomen verzoek van den heer Kuperus, hoofd der school te Kalenberg, om verhooging van jaarwedde, werd aangehouden tot bij de behandeling der begrooting. -j- Oldenzaal , 7 Sept. De dag van 6 Sept., de jaardag van het kroningsfeest, meenden de bewoners der Markt en eenige naburige straten alhier niet ongemerkt te mogen laten voorbijgaan. Er was een avondfeest georganiseerd. D e Markt, Kerkstraat en Bisschopsstraat waren wtoirit eensklaps door tallooze lampions feestelijk verlicht en zeer veel toeschouwers en wandelaars brachten vroolijkheid en opgewektheid te weeg. Het hoofddeel van het feest was het concert, gegeven door het gezelschap Semper-Crescendo, hetwelk bijzonder gelukkig slaagde. * De vent kr , 7 Sept. Gisterenmiddag was de timmermansknecht Noordman uit Raalte aan de brug van de Overijs. Kanalisatie Mij. aan de Bergpoort alhier bezig met een reparatie aan de balans dier brug. Terwijl N. onder het juk zat te hameren viel een zware beitel naar beneden en sneed hem één teen geheel en een tweede ge- j deeltelijk van den rechtervoet. Dr. Van Delden verleende de eerste hulp, waarna N. per schuit naar Raalte is vervoerd. * Enschede, 7 Sept. Door Burg. en Weth. is aan den raad aangeboden een ontwerpverordening, regelende de jaarwedden van het onderwijzend personeel aan de openbare lagere scholen. Wij laten hieronder eenige artikelen volgen: Art. 1. Bohoudens de vergoeding, wegens gemis aan vrije woning, bedraagt de jaarwedde der hoofden van scholen! 1°. Voor de genummerde scholen minimum f1000 en maximum f 1300; 2°. voor school B, minimum f 1400, maximum f1700; 3». „ C, -1Ï00, , -1500. Zij wordt bij gebleken geschiktheid, ijver en getrouwe plichtsbetrachting, ter beoordeeling van B. en W., telkens om de twee jaar verhoogd met f 50, totdat het maximum bereikt is. Dienstjaren als hoofd eener school voor lager onderwijs, elders vervuld, worden voor ! / s in rekening gebracht bij de vaststelling der jaarwedde bij eerste aanstelling, in verband met het 2e lid van dit artikel. Wegens het bezit of verkrijgen der akte j of s van art. 2 der wet op hot lager onderwijs wordt aan het hoofd der school als extra-bezoldiging f 25 per jaar toegekend. Art. 2. De jaarwedde der onderwijzers, geen hoofden van scholen, bedraagt bij indiensttreding f 475, wanneer de btnoemde niet in het bezit is der hoofdaote en f 600 bij het bezit dier acte. Verkrijgt een onderwijzer de hoofdacte, dan wordt zijn jaarwedde met f 125 verhoogd. | De jaarwedde der onderwijzers zonder hoofdacte wordt telkens om de twee jaar verhoogd met f 50 tot «n met twaalfjarigen diensttijd en daarna om de drie jaar wederom met f 50 tot en met achttienjarigen diensttijd, zoodat hunne maximum jaarwedde, behoudens de extra-bezoldigingen, door hen krachtens deze verordening genoten, bedraagt f 875. Voor de onderwijzers met hoofdakte bedraagt de verhooging om de twee jaar tot en met twaalfjarigen diensttijd telkens f 50 en daarna om de drie jaar tot en met vierentwintigjarigen diensttijd wederom telkens f 50. Behoudens de extra bezoldigingen door de onderwijzers met de hoofdakte krachtens deze verordening genoten, bedraagt hun maximum-jaarwedde f 1100. De verhoogingen in het derde en vierde lid van dit artikel bedoeld, worden niet toegekend dan bij gebleken geschiktheid, ijver en getrouwe plichtsbetrachting, ter beoordeeling van B. en W. Dienstjaren tij liet lager onderwijs elders vervuld, worden voor twee derde gedeelte in rekening gebracht bij de vaststelling der jaarwedde bij eerste aanstelling. Art. 3. Wegens hot bezit of verkregen der akte j of s van art. 2 der wet op het lager onderwijs wordt aan den onderwijzer als extra bezoldiging f 25 per jaar toegekend, onverschillig of in een dier leervakken al of niet onderwijs wordt gegeven. Wordt door een onderwijzer onderwijs gegeven in een vreemde taal, dan geniet hij daarvoor als extra bezoldiging f 75 per jaar, in twee vreemde talen f 125 per jaar en in drie vreemde talen f 150 per jaar. Art. 4. De onderwijzeressen in de nuttige handwerken voor meisjes genieten een jaarwedde, berekend naar f 32.50 per jaar voor elk lesuur per week, voorzoover zij uitsluitend in dit vak onderwijs geven. Wordt aan een onderwijzeres, behalve het onderricht in de andere aan de betrokken school onderwezen vakken, bovendien het onderwijs in de handwerken opgedragen aan de sohool waaraan zij werkzaam is, dan geDiet zij daarvoor oen extra bezoldiging berekend naar f 22.50 per jaar voor elk uur handwerkles per week, voorzoover gegeven buiten de gewone schooltijden. Bij art. 5 en volgende worden de bezoldigingen bij afwezigheid of ontstentenis geregeld. In art. 8 leest men: Waar in deze verordening gesproken wordt van onderwijzers, zijn daaronder onderwijzeressen begrepen, uitgezonderd het personeel van school A (meisjesschool). De geheele verordening bevat 11 artikelenen zal, naar wordt voorgesteld, 1 November e.k. in werking treden. * Nunspeet, 6 Sept. De manoeuvres zijn in vollen gang. Maandag werd door de troepen, die in Millingen, Uddel, Elspeet enz. ingekwartierd zijn, een aanval beproefd op Nunspeet, die schitterend werd afgeslagen. Dinsdag had een veldslag plaats bij Elspeet, tusschen Elspeet, Uddel en Staverden. Een groote troepenmacht had zich genesteld In de bosschen op Staverden en richtte een vernielend vuur op de troepen van Nunspeet enz. Deze hielden zich echter goed en, bijgestaan door de artillerie, mocht het hun gelukken door een goed uitgevoerde manoeuvre, nl. door den vijand van ter zijde aan te vallen, dien te verdrijven. H. M. de Koningin woonde weer deze manoeuvre bij, vergezeld van H. M. deKoninginMoeder en eenig gevolg. ---