Tweede Blad der Tweede Blad der provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant (Donderdag 15 Maart 1917, No. 63.) pe Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel, "gezien a eene aanvraag van het Twentsch Cenfraa l Station voor electrische stroomlevering te g eD gelo om vergunning tot den aanleg eener ^jpgiondsche electrische hoogspanningsleiding Heng®' 0 — I j0nne ' £ er — Haaksbergen — Geldersche prees in de richting Eibergen, teneinde daarover glfrfrischen stroom te leveren; i, eene aanvraag van gelijke strekking van den jjgdvan Beheer der N. V. Electriciteitsmaatschappij ie Berkelstreek; Gelet op art. 2 der provinciale verordening op je bedrijven tot productie en levering van elec(jjacheu stroom ( Provinciaal blad no. 9 van 1916); Maken bekend: dat de betreffende plannen met toelichting ter provinciale griffie van Overijssel ter visie zullen liggen van Vrijdag 16 Maart tot en met Donderdag 29 Maart a.s. en dat belanghebbenden gedurende dezen termijn en 14 dagen daarna schriftelijk hanne bezwaren kunnen indienen bij Gedeputeerde Staten. Zwolle , den 13 Maart 1917. De Gedeputeerde Staten voornoemd, RECETEREN LIMPURG. Voorzitter. HENRI VAN GROENENDAEL, Griffier. --- Kunstnieuws. „Sint J a n s v u u r", tooneeLspel in 4 bedrijven van Hennann Sudermarm, door do Kon. Vereen. „Het Ned. Tooneel" in don Stadsschouwburg te Amsterdam. De familie Vogelreuter woont op het landigoed in Pru'eeiech Littbauen, man. vrouw, eigen dochter Trude, neef Heinrich, architect, en Marikke, bijgenaamd Krekeltje, pleegdochter; ze ie het kind van een aan den drank verslaafde vagebonde, dievegge, die de buurt onveilig maakt. Vogelreuter heeft krekeltje in den waan gelaten, dat haar moeder dood is, maar onverwachte wordt ze door haar achtervolgd, waardoor de waarheid voor haar aan het licht komt. Heinririh is geestverwant; hij ook i6 liefdadig opgenomen, omdat zijn vader in kommer verkeerde. Tus&chein die twee ongelukekinderen staat Trude; zij verlooft zich met Heinrich. maar deae voelt zich meer aangetrokken tot Krekeltje, zoodat daaruit een hartstochtelijke liefde ontstaat. Het dramatisch conflict, dat uit deze situatie voortvloeit, ontwikkelt zich in 4 bedrijven, zonr der krachtige hamdeMng, waardoor de toeedhouwer te lang in spanning blijft. Den avond vóór St. Jan branden de vuren, zooals bij ons vroeger de Paaechvuren; dan houdt Heinrich, de trotsche jonkman, de onafhankelijke en wilskrachtige, een rede, waarin hij den heidensdhen geest van den m-erusch verheerlijkt, den geest der vrije gedachte, den zin voor het vrije leven. Dan ontwaak^ in Krekeltje een vlammende, hartstochtelijke liefde voor Heinrich, die zijn woord aan Trude reeds gaf; zij voelt haar ongeluk, maar sterk van wil als Heinrich. besluit zij ten slotte zidh op te offeren, ondanks de wederliefde van Heinrich en het huis te verlaten. „Het levensr geluk moet men stelen," zegt ze, „evenals mijn moeder 6teel ; t; dat levensgeluk heb ik den St. Jane^avond gehad, nu is het voorbij." Ze slaat •zelfs het huwelijksaanzoek af van den braven hulpprediker Haffke, die haar ondanks haar afkomst bemint. Heinrich, trouw aan tfjn •woord, huwt Trude, hoewel zij voortdurend door zijn houding, reohtmatigen twijfel koestert omtrent zijn genegenheid, maar haar liefde is zóó innig, dat ze, na herhaaldelijk gevraagd'te hebben of hij een ander liefheeft, in zelfverblinding het huwelijlksaltaar gaat betreden, als ze uit den mond van haar medeminnares de onware mededeelimg krijgt, dat Heinrich, haar, Trude alleen liefheeft. Dat zulk een echtverbintenis eerder op plicht dan op liefde gebaseerd, geluk zal aanbrengen, vait te betwijfelen. Het laatste bedrijf is het best geschreven; de drie andere houden te lange dialogen in, welke aan belangrijkheid nu en dan te kort schieten. Dat de „borrel" een voorname rol speelt in het stuk, schijnt de miiltieu- of zedenschildering te moeten versterken. Sudermann schreef zijn werk in 1900; dat het in die 17 jaar aan beteekenis gewonnen heeft, geloof ik niet en tooh bevat het tooneelen en passages, die ontroeren, vooral die tueschen de beide jonge meisjes en Heinrich. J. C. de Vos speelde den vader, natuurlijk en los; Mientie Kling vertolkte zeer 6yfnpathiek en lieftallig Trude; mevr. Lobo vervulde de rol van Krekeltje, een rol, die minder in haar genre ligt, maar waarvan ze zich goed kweet en Reule had de moeilijke rol van Heinrich en gaf eer door zijn temperament relief aan. De zaal was vol en een hartelijk applans viel aan het slot den spelenden ten deel. Een afzonderlijk woord van lof aan Betty v. Berkel, de landloopster, moeder van Krekeltje. --- RECHTSZAKEN. Zaak-Schröder. Na het telegram van gisteren, betreffende de veroordeeling van den heer Schröder, vroeger hoofdredacteur van de Telegraaf, tot 3 maanden gevangenisstraf, geven wc tihans een kort overzicht van de overwegingen, die het Hof in Den Haag geleid hebben tot vernietiging van het vrijsprekend vonnis. Het Hof is van meening dat een onderschrift, als door bekl. geplaatst onder een ingezonden artikel, ergernis en wrovel zou kunnen wekken in Duitschland niet alleen om den beleedigenden toon. maar ook om het op die wijze stemming wekken tegen Duitschland bij het Noderl andsche publiek. En al was als gevolg van bebl.'s beüeedigend schrijven nog wel geen directe oorlogsdaad te verwachten, bij de onzekerheid omtrent den mogoliiken loop van den oorlog kan aan het opwekken van wrevel niet alle beteekenis ontzegd worden en moet de mogelijkheid, dat dit in verband met andere omstandigheden tot diplomatieke verwikkelingen aanleiding zou kunnen zijn. niet denkbeeldig geacht worden. Een mogelijke schending van de onzijdigheid had het gevolg kunnen zijn van het onderschrift, een gevolg, welk dan ook. dat bekl. niet bii machte zou ziin te koeren. Op grond daarvan en van het feit. dat bekl. als hoofdredacteur dit alles moet hebben begrepen en dus bewezen is dat bekl het doen opnemen van dat onderschrift ook met het bij de inleidende dagvaarding gestelde opzet hoeft verricht, vernietigde het Hof hot vrijsprekend vonnis en verklaarde bekl schuldig. De verdedigers van bekl. hebben cassatie togen dit vonnis aangeteekan-d i / Oneerlijke concurrentie. ' " Voor de rechtbank te Arnhem heeft voor de eersto maal een zaak gediend waartegen straf is bedreigd bij de nieuwe bepalingen tegen de oneerlijke concurrentie. M. C. H„ eodert jaren hoofdagent van de Spaar- on Voorschotbank „De Eendracht' 1 , werd in Januari van dit jaar ontslagen. Hij richtte eenzelfde maatschappij op, genaamd „Spaar- en Voorschotbank De Econoom" en volgens de dagvaarding richtte de beklaagde zijn kantoor in in 't zelfde pand. waarin hii sedert jaren voor „De Eendracht" ziin kantoor had gehouden en heeft hij. om hot bedrijfsdebiet van de nieuwe maatschappij te vestigen en te vergrooten. zonder aan de spaarders van „De Eendracht" bekend te maken, dat hij een nieuwe maatschappij had opgeriaht, de boden, die van de andere maatsohappij bii hem waren overgegaan, rondgezonden. Verder heeft hii toegelaten, dat de epaarzegels van „De Eendracht" naast die van ,,De Econoom" werden gebruikt, tenri.il hij per briefkaart heeft medegedeeld, dat de Spaar- en Voorschot-bank van „De Eendracht", thans geworden „De Econoom", in het.zelf de perceel gevestigd bleef, en per advertentie den bode van „Do Eendracht" deed roededcelen dat deze was overgegaan < van ..Da Eendracht" naar „Do Econoom"? Tenslotte heeft hij zegffe en «paaAoefcies uHceeeven en circulaires verspreid, overeenkomende met die van „Do Eendracht" Volgens de dagvaarding zou een en ander den indruk hebben gewekt dat „De Eendraoht" had opgehouden te bestaan en overgegaan was in ..De Econoom", waardoor verwarring kon ontstaan en nadeel worden toegebracht. De beklaagde verklaarde nimmer verwarring te hebben willen stichten en de boden uitdrukkeüik last te hebben gegeven het publiek in te lichten. Twee boden, als getuigen gehoord, bevestigden dit. De Officier was van oordeel dat het ten laste gelogde viel onder de bedoelde bepalingen, dat wel een rekbaar artikel was. maar waaronder het ten laste gelegde toch was te brengen. De verdediger, mr. Van Gelein Vitringa. stelde daar tegenover dat de Officier het toch al elastische artikel nog elastischer maakte en drong aan oo vrijspraak, waar de Officier een maand gevangenisetra/ had geeischt. ,. Hof te Arnhem. 15 Maart. Het Hof heeft heden de volgende arresten gewezen: De 13-jarige H. S. te Kampen was door de rechtbank te Zwolle, desa 25 Januari jl. wegens diefstal gesteld ter beschikking der regeering. Heit Hof heeft beklaagde tot 6 maanden tuchtschool veroordeeld J. v. R., barbier te Borne, gedetineerd, werd met bevestiging van een vonnis der rechtbank te Almelo, wegens heling veroordeeld tot 1 jaar en 6 maanden gevangenisstraf. De rechtbank te Zutfen had don 17-jarigen E. J. B., fabrieksarbeider te Apeldoorn, ter beschikking dor regeering gesteld, zulks ter zake van diefstal. Beklaagde werd, met vernietiging van dat vonnis, tihans veroordeeld tot 1 jaar tuchtschool. In verband mot smokkelarij worden de volgende uitspraken gedaan: H. J E . schilder te Winterswijk, was door de rechtbank te Zutfen vrijgesproken. Na appèl van den Officier van Justitie verscheen beklaagde niet voor het Hof en werd teen bij verstek veroordeeld tot 3 maanden gevangenisstraf. Doze laatste uitspraak werd than6 bekraohtigd. J. L. O. S., koetsier en chauffeur te Oldenzaal, was door de rechtbank te Almelo veroordeeld tot 4 maanden. 18 Januari jl. verhoogde het Hof doze straf bii verstek tot- 6 maanden, doch na boklaacde's verzet heeft dit college heden die straf weer op 4 maanden teruggebracht Bevestigd werd het vonnis der rechtbank te Zutfen. waarbij J H. B., winkelier te Olet, werd veroordeeld tot 1 maand. mr< i\ > * Rechtbank te 7ntfen. 14 Maart. President mr. H. E van IJeendijk; Officier van Justitie mr. E T. Enger. In do eerste plaats staat terecht H. M. J. A. de W„ arb. te Deventer; bekl. heeft steenkolen, toebehoorende aan P. Spaan aldaar, weggenomen oo 24 Jan. jl. Bekl. bekent het hem ten laste gelegde, hoewel hii beweert dat hij de steenkolen had opgezocht en niet van de hoop weggenomen De Officier requireert 3 maanden gerv.straf. J. W. de V„ 19 jaar. arb., W. G ter V.. 17 jaar, slagersknecht, beiden te Doven ter, hebben oo 19 November circa 500 a 600 sigaren gestolen uit de fabriek van den heer Muller. In den nacht van Zaterdag op Zondag hebben zij een ruift verbrijzeld en zün zoo in de fabriek gekomen. De getuige Peet had de consumptie-tont van de iisvereendging te Deventer in huur en vermistte op 1 Februari diverse' dranken, als: oognac. annisette. port, boerenjongens, enz. enz Beklaagden bekennen zich ook aan dezen diefstal te hebben schuldig gemaakt. De Officier requireert tegen no. 1 anderhalf jaar gev^traf en tegen no 2 paataing in een tuchtschool voor 1 jaar. Hierna 6taat terecht A. v. V., arb. te Deventer, verdacht van heling van de in bovenstaande zaak bedoelde gestolen goederen. Als eerste getuige wordt gehoord de le bekl. uit de vorige zaak; deze deelt mede dat bekl. nadat ham was medegedeeld dat de sigaren afkomstig waren van diefstal, er oirca 40 è. 50 ten geschenke had aangenomen. De goederen werden tevens aan bekl. in bewaring gegeven. Bekl bekent het- hem ten laste gelegde te hebben gepleegd De Officier requireert tegen dezen bekl. 1 jaar gevangenisstraf. Alsnu staan nog terecht W. Q. tor V. m W. H, beiden te Deventer. Beklaagden hebben diverse kleedingetukken als ulsters bontjassen, enz. enz. Toegenomen, toebehoorende aan den heer Smit Het blijkt zoo circa een halvo winkel vol goed te ziin. Beklaagden bekennen het hun ten laste gelegde. De Officier requireert tegen no. 1 ter beschikkingetelling der regeering en tegen no 2 twee jaar gevangenisstraf. :>J , Uitspraak over 14 dagen. , 14 Maart. Door de rechtbank zijn heden 3e navolgende vonnissen gewezen: A. K., 54 jaar, koopman, zwervende, thans gedetineerd, oplichting viermaal gepleegd te Empe. gemeente' Brammen. 1 jaar gevangenisstraf met aftrek der prev. hechtenis. — J. H. W„ 27 jaar. grondwerker, zwervende, thans gedetineerd, terugkeer in het in staat van beleg verklaard gebied, 3 maanden gevangenisstraf met aftrok der prev hechtenis — Ma. Ma. Ha. T., 60 jaar, huisvr. van G. J. D. te Deventer, overtreding der distributiewet, 2 maal f 30 boete of 2ma»ï 60 dagen hechtenis. — Wa. M.. 56 jaar. huisvr. van G W N„ te Deventer, overtreding der distributiewet f 30 boete of 60 dagen hechtenis. — Re. v. L., 37 j. huisvr. van D. J. D.. winkelierster te Deventer, overtreding der distributiewet, f 30 boete of 60 dagen hechtenis. — A. E , 38 jaar, tuinman te Wilp. gnm Voorst, overtreding der distributiewet. f 30 boete of 60 dagen hechtenis. — H. B„ 33 jaar. grondwerker te Enschede, thans gedetineerd, terugkeer in het in staat van beleg verklaard gebied, 3 maanden gevangenisstraf met aftrek der prev. hechtenis. — G. C. K.. 23 jaar, arbeider te Heerde. opzettelijke vernieling van een anders goed, 1 maand gevangenisstraf. — J V, 19 jaar. arbeider te Wijnvoorden, gemeente Wij- • he. diefstal te Epo (wissel), f 10 boete of 20 dagen hechtenis. — W. B.. 52 jaar. los arbeider te Apeldoorn, diefstal, 2 maanden gevangenisstraf. — M. S.. 21 jaar, sigarenmaker te Deventer, mishandeling, f 5 boete of 10 dagen hechtenis; — W. R. H.. 29 jaar, stoelenmaker, gedomicilieerd te Zutfen. wederspannigheid te Apeldoorn, 7 dagen gevangenisstraf. — F W H. E.. 44 jaar, te Vorden, overtreding der jachtwet, vrijgesproken. Het vonnis van den kantonrechter te Zutfen. waarvan appèl, vernietigd, waarbij bekl. werd veroordeeld tot f 20 boete of 20 dagen hechtenis. — G. d. W„ 57 jaar, 'koopman te Voorst, hebbende verzet gedaan tegen het vonnis d.d. 21 Febr 1917, waarbij hij wegens eenvoudige beleediging van een ambtenaar, werd veroordeeld tot 1 week gevangenisstraf De uitspraak bekrachtigd, behalve ten aanzien der straf en beklaagde veroordeeld tot f 15 boete of 30 dagen hechtenis. ,■ — Da rechtbank te Assen veroordeelde gisteren Jan P. zonder bekende woonplaats, vroeger kommies te Loevoiden, wegens uitlokken tot poging van uitvoer en medeplichtigheid daaraan tot 1 jaar gev.stiaf. — De directie der Ned. Opera, die den heer Oosterwyk, operazanger, na één maand ontsloeg, is door den Am.-teidamschen kantonrechter veroordeeld tot uitbetaling van een sehadeveigoeding van f 1000. Rechtbank te Zwolle. 15 Maart. De rechtbank heeft heden de navolgende vonnissen gewezen: J. P., 31 j., handelsagent te Kampen, beklaagd van diefstal, sobs. verduistering, te Stad-Haidenberg of elders in Nederland op 22 Jan. j.1. vrijgesproken. — M. 8., 56 j„ koopman te Zwolle, appèl van een vonnis van den kantonrechter te Zwolle d.d. 25 Jan. jl. tegen hem gewezen. waar bij hij wegens overtreding der Woningwet werd veroordeeld tot f 50 boete of 50 dagen hecht., dit vonnis thans bevestigd, behalve wat de straf betreft en deze veranderd in f 5 boete of 5 dagen hecht. — J. J.. 25 zonder beroep, te Radewijk, gemeente Ambt Hardenberg, wegens poging tot vei boden uitvoer in tijd van oorlogsgevaar op 1 Febr. jl. alaaar, tot 14 dagen gev.str. met verbeurdverklaring van het in beslag genomen goed. — M. H.. huisvr. van W. H., 25 j., ïonder beroep, te Heesterbante (üuitschland) wegens poging tot verboden uitvoer in tijd van ooilogsgevaar op 31 Jan. jl. te Badewyk. gem. Ambt Haidenbeig, tot 1 maand gevangenisstraf met verbeurdverklaring van de in beslag genomen zeep, sajet, thee en lucifers — J. v. d. S., 49 j„ arbeider te Zwolle, wegens mishandeling in den nacht van 13 op 14 Jan. j.1. aldaar, tot 14 dagen gev.strat, — A. J. B., 31 j., koopman te Zwolle, wegens mishandeling in den nacht van 13 op op 14 Jan. jl. aldaar tot f 15 boete of 15 dagen hecht. — H. W., 29 j , arbeider te Veenhuizen, gem. iJyserk, en H. v. D , 20 j., boerenknecht te Slichtenhorst, gem. Nykerk. wegens mish. op 31 Dec. jl. te Slichtenhorst, elk 2 mnd. gev.str. — J. v. D., 25 j.. zonder beroep en G. v. D., 17 j„ arb., beiden te 't Harde, gem. Oldebroek. wegens diefstal door 2 vereen, personen op 22 Jan. j.1. in die gemeente, no. 1 tot 1 dag gev.straf en no. 2 tot f 2 boete of 1 week tuchtschool. — G. v. W., 19 j., letterzetter te Putten, thans in militairen dienst, wegens mishandeling van een ambtenaar in functie op 31 Jan. jl. aldaar, tot 6 weken gev.stiaf. — D. D., 58 j„ landb. te Oldebroek, wegens het op 26 Jan. jl. in die gemeente logge ter bemaling aanbieden, zonder dat deze gedekt is door een maalbewijs tot f 10 boete of 10 dagen hecht, met verbeurdverklaring van den in beslag genomen zak met rogge. — D. W., 28 j., aib. te Oidebroek, wegens diefstal op 24 Jas. j.1. aldaar, tot f 5 boete of 5 dagen hecht. — G. D., 51 j., arbeider te Oldebroek, wegens diefstal op 24 Jan. jl. te Multigen aldaar, tot 15 boete of 5 d. hecht. — J. K„ 31 j.. metselaar te Oldebroek. ter zake afs voren, tot f5 b. of 5 d. heoht. — G. J. W,, 28 ]., arbeider te Oldebroek. ter zake als voren, tot f5 boete of 5 d. hecht. — J. W, V., 23 j„aibeider te Oldebroek, ter zake als voren, tot f 5 l}. of 5 d. hecht. — C. H., 25 j., arbeider te Erme.o, wegens stooperij met wagen op 30 Jan. jl. in die gemeente, tot f 3 b. of 3 d. hecht. — H. J. O.. 23 j., winkelier te Kloosterhaar, gem. Ambt Hardenberg, opposant van een vonnis dezer rechtbank den 15 Febr. j.1. tegen hem bij versteK gewezen, waarbij hij wegens verboden vervoer werd veroordeeld tot 1 maand gev.straf met verbeurdverklaring van bet in baslag genomen goed, dit vonnis thans bekrachtigd, behalve wat de gev.straf betreft en deze vervangen door f 25 boete of 25 dagen hechtenis. --- BINNENLAND. Officieele berichten. Bij Kon. Be e'uit is de heer Th. Brouwers, onderwijzer te Raalte, tijdelijk benoemd tot onderwijzer bij de opleiding van leerlingen-onderofficier bij de zeemacht Benoemd bii het reserve-personeel der landmacht, bij bet personeel van den geneeskundigen dienst, tot reserve-officier van gezondheid 2e klasse. de heer IJ. J. J. van der Werff. arte. Bij het personeel van den geneeskundigen dienst van het leger in Ned -Indiq is benoemd en aangesteld tot officier van gezondheid 2e klasse de arts J. G. Nassy Benoemd tot klerk bii het Rijksarchief in OverSjssel M. Visscber thans klerk-binder: tot conciorgebinder bii het Rijksarchief in Gelderland B. H. Thomassen Jr„ thans tijdelijk bii dat archief werkzaam; tot binder bij het Rijksarchief in Overijssel D. H. Baoh. thans tijdelijk bij dat archief werkzaam. De Minister van Financiën maakt bekend, dat len behoeve van 's rijks schatkist ie ontvangen wegens te weinig betaalde directe belastingen: bij den inspecteur der directe belastingen enz. te Zwolle. Ie afdeeling, onder letter D, f 229 en onder letter V f 168.95 Gedeeltelijk gisteren ovrter de telegrammen vermeld). Statcn-tüeneraal. tweede kamer. r Zitting van gisteren Gemis aan vaste ljjn, aarzeling bij het nomen van besluiten. talmen bij de uitvoering daarvan, dat zijn de posten, die de Kamer zooal boekt oo de debetzijde vso den Minister Pleyte. Op ziin creditzijde plaatst 80 daarentegen: groote werkkracht, goeden wil en ijyer. Uit deze el om en tan,, in allerlei verhoudingen gelangd.- zijn do debatten over de begrooting van Koloniën opgebouwd. De oen neemt een grooter dosis Tan de eerstgenoemde en sobaart zich onder hen, die 'e Ministers beleid afkeuren, de ander laat in hoofdtaak de goede eigenschappen van den heer Pleyte uitkomen en maakt slechts een spaarzaam gebruik van de critiek, maar.... critiek is er toch altijd gemengd onder de appreciatie en dit moot den Minister tooh Wel te denken geven. Gisteren was het vooral prof. Heer es, die in WO goed gedocumenteerde rede den heer Pleyte onder ï-ert oog bracht, waarin hij zoo al te kort is geschoten. Hii keurde het in ham af. dat hij teveel naar linke en techts beide ziet. te weinig afgaat op eken meening 0» inzicht. Het gevolg is. dat de Kamer in vele gevaii®, die eigen meening van den Minister niet eens leert kennen. Zoo weet zij thans nog niet of hii ten opzichte Ha de exploitatie der oliebronnon staatsexploitatie rf particuliere concessie voorstaat of een menging van beide. In andore gevallen mist de Minister de noodige kracht om te leiden. Zoo is het gegaan bii de behandeling van de kwestie van den Volksraad, toen hij zich door de Kamer de leiding uit handen liet nemen Ook «zake de facultatief-stelling van het godsdienstonderwijs op de inlandsche scholen, de defensie, het fitancieel beleid de suikerbeiasting. enz., was de Minister naar het oordeel van den heer Heeros te kort Seschoten Wat de onlusten in Diambi betreft, keurde hij de *üze van beriohtceven over de gebeurtenissen aldaar Boed, maar hij kwam er tegen op. dat het zoo lang shjurt eer van regeerinigswego de verantwoordelijkheid ■wordt vastgesteld, welke op het Indisoh bestuursbeleid rust voor het uitbreken dier onlusten. Dait de Sarikat Islam aansprakelijk is voor de onlusten, ontWd» epreker. In dit verband waarschuwde hij voor critiek op die beweging, die beschouwd moet "orden als een der stroomincen. ontstaan als gevolg ^"an de oplciving der bevolking. Langzaam maar zeker Spreidt dc Sarikat Islam zich over de kolonie en ™ar beteekenis dient men niet te miskennen, of men haar streven instemt of niet. Ten slotte betoogde de heer Heeras. dat een algehele herziening van ons regeeringsstelsel in Indië noozal zün. Een voorbereiding daarvan ziet hij in Volksraad en de erkenning van de reohtspersoon'ÜWieid van Indiê. De heer Bogaardt was in zijn critiek op den Minjgter nog heel wat fcllor dan de heer Heeres. zij ook niet zoo gedocumenteerd. Het stelsel der Balansverbetering, het onderwijs, de )'ttsraad de Djambi-ooncessies, de weermacht de -Itening van Indië, al deze punten werden ach te r^volgens ter hand genomen en bij olk kreeg de Minie^ te hooren. dat ziin beleid niet deugde. Spreker verklaarde zioh tegen associatie der rassen, "ii is het te dien aanzien met den heer De Meester ^eel eens. Hij wensoht een cultuur-associatie door JjPderwijs en opvoeding. Men waohte zich er voor om geschillen, die in Nederland op dit punt bestaan. to ar Indië over te brengen; de openbare en de bijzondere scholen m Indië zijn geen vijanden, maar bondJpfiootea en dit dient zoo te blijven in het belang van •te kolonie. Van de rede van den heer Boissevain vermelden het door hem ontwikkelde, denkbeeld om voor verskillende onderdeden van het Indisch bestuur secrotarissen-generaal aan te stellen, om zoo den Minister van een deel ziiner taak te ontlasten De heer Marchant liet ook wel critiek hooren aan heit adres van den Minister, maar ten aanzien van dc defensie nam hii de langzaamheid en voorzichtigheid van den heer Pleyte in bescherming. Hij wees er op. dat in sommige kringen plotseling een 6chrik is ingeslagen. Deze komt z. i voort uit angst voor de kostbare installaties en exploitaties in Indië als Japan daar een6 de baas werd. Daarvoor moet thans een militie-leger uit den grond gestampt worden. De inlanders staan nog zoo ver achter, wordt beweerd, en hoe wil men daarvan kader formeeren ? Spreker zou dat wel eens willen zien. De Minister kan niet meer deen dan een eereten stap en dien doet hii. Het weerbaar maken van Indië mag alleen als motief hebben het belang van de Inlandsohe bevolking om zelfstandig te blijven. Het verband tuesohen dienstplicht en staatkundige rechten is zeer nauw; beide begrippen zijn identiek. Om al deze redenen liet de heer Marchant een waarschuwende stom hooren tegen al te overijlde defensieplannen ten opzichte van Indië Heden zullen wij vernemen, wat de Minister op al dc critiek aan zijn adres te antwoorden heeft. Zwart maken. Zoo noemt de N. Gt. hot optreden van den hoer Nierstrasz in zijn békende brochure, waar desse schrijft, dat toen hij in de Kamervergadering van 16 November over het gewijzigd artikel 89 der grondwet (®dh ad el oosstelli ng, presentiegeld en pensioen der Kamerleden) wilde sproken, verschillende Kamerleden hem toefluisterden: „Zeg nu niet®, zeg nu niets!" Het blad herinnert er aan, dat het Vad. van deze schijnbaar zoo verdacht klinkende woorden 'n zeer aannemelijke verklaring gaf, die dé N. C. van geheel andere zijde hoorde bevestigen. Deze komt neer op het volgende: Men dacht, dat de heer Nierstrase het woord wilde voeren over het amendement-Kutgere, dat inhield het presentie-geld niet te verleenen. Daar men wist dat dit amendement met groote meerderheid zou worden aangenomen — wat ook geschied is — wilde men een onverikiwikkeliike discussie er over vermijden, vandaar het verzoek van den heer Nierotrasc deze zaak niet verder aan te roeren. Noch het Kamerpensioen, noch f vooral!) de verleende „terugwerkende kradht" staan ons aan, zegt de N. Ct., maar wij bunnen niet goedkeuren dat mannen van invloed op de openbare meening daarvan gebruik maken om de Kamer onverdiend zwart te maken bij het publiek. De uitlegging in malam partem die de schrijver der brochure aan bet vermelde voorval geeft, lijikt ons dan ook veel meer kenmerkend voor den geest die hemzelven bij het openbaar maken van zijn beschouwingen heeft beheersoht, dan voor dien der Kamer. De onderwijzers-salarissen. Het Tweede Kamerlid, de heer De Visser, zet in de Ned. uiteen hoe bet gekomen is dat de voorzitters der rechtsche Kamerfracties 't wetsontwerp tot verhooging der minimum-onderwijzers- jaarwedden niet mede onderteekend hebben. Aan den heer De Visser was namens de Ohr.H. Kamerelub verzocht de 'besprekingen met de voorzitters der verschillende groepen over detze kwestie te voeren. Aanvankelijk ging alles goed en men was bet volkomen eens. Op één punt liep bet echter tuschen de voorstellers en mij vast, vertelt de heer De Visser. Bij de bespreking van het in te dienen voorstel veriklaarde ik mij van den aunvana: af alleen bereid tot mede-onderteekening, indien wü ons vooraf in een door ons bij dien minister-president en den minister van financiën aangevraagde audientie van hun welwillende geaindheid tegenover een dergelijk voorstel hadden vergewist. Tk werd daartoe gedrongen door de overweging dat, indien beide ministers, gelijk in een vroegere samenkomst, ook nu met beslistheid bleven verklaren, dat 'slamdis -financiën de hiervoor noodige uitgaven niet toelieten en wjj derhalve op hun medewerking niet konden rekenen, het beter was de onderwijzers een nieuwe teleurstelling te besrparen en bet voorstel niet in te dienen. Men bedenke namelijk goed, dat wanneer de regeering geen circa drie millioen beschikbaar stelt, de onderwijizers niets aan het ingediende voorstel hebben, al schijnen dan de voorstellers aanvankelijk redders in den nood. Ik deed dan ook tot tweemaal be»t. voorstel om doze zaalk eerst met de beide genoemde ministers te bespreken en bii ben te bepleiten. Men wees dit voorstel echter af. Bondgenootschappen. Onlangs haalden wij uit de Maasbode, aan, wat dit blad schreef over de wensobelijkheid om ook onder de evenredige vertegenwoordiging de coalitie in stand te houden. Met genoegen heeft bet blad gezien, dat ook de a,-r. Rotterdammer en de Standaard hier veel voor blijken te voelen. Laatstgenoemd orgaan schreef o. m. in een hoofdartikel: „Al erkennen wij nu volmondig, dat de overeenstemming tuschen de drie groepen van rechts den laatsten tijd niet zóó aan het licht kwam als vroeger wel het geval was en wij ook nu gewensóht zouden hebben; al zal in onze vergaderingen en in onize Pers voortaan veel meer anti-rervolutionaire dan coalitie-politiek bc?pleit worden; al zullen we voortaan den gang naar de stembus niet meer gezamenlijk doen; al zullen we na afloop der verkiezingen allicht iets aan onafhankelijkheid gewonnen blijken te hebben; toch trekke niemand daaruit de conclusie, dat we nu voortaan buiten verband met de andere schepen der reehtsche vloot zullen of willen uitzeilen". Naar aanleiding van deee uitlating schrijft de Maasbode thans: „Waar nu aan de Katholieke zijde, naar wij jneenen te mogen zeggen, zoo goed als algemeen precies zoo wordt gedacht, daar mag de gelijkgezindheid voor een toekomstig bondgenootschap ten volle aanwezig worden geacht". ---