Uit en over de Natuur. (Nadruk verboden.) CLXXXI. ' } Langs Rustige Wegen II. * f Wie in den zomer een voetreis of een lange fietstocht wil ondernemen, moet 's winters al beginnen met het maken van een vast omlijnd plan, moet kaarten beetudeeren en precies vaststellen langs welke wegen hij gaan zal, want op goed geluk rijden bij een groote tocht verdient stellig geen aanbeveling. Dezer dagen ie nu weer een nieuwe uitgave van den A. N. W. B. versahenen, die voor de bewoners der noordelijke provincies met ihet oog op te maken voetreizen •of fietstochten van voel belang ia. Wie dezen zomer er eenigen tijd op uit denkt te trekken, schaffe zich dit werkje aan en ik weet zeker, dat hij na de bestudeering een plan voor zijn vacan•tiereis zal kunnen opmaken. "Het 2e deeltje van Langs Rustige Wegen beschrijft een groote toer, dié te Zwolle begine&ensl eerst door de Giethoornscho plassen, door de lboisschen bij Steenwijk naar de Friesche wouden Aoert, dan ombuigt naar het noorden van Drenthe om vervolgens dwars door die provincie heen zuidwaarts, naar Coevorden terug te keeren. Van Coevorden gaat het over Harden berg n^ar Ommen en vandaar naar Almelo en dan het Oosten in tot Denekamp. Vervolgens sluit de weg over Enschede, Delden, Borculo en Lochem aan bij de. rondtoer in het le deel be&chreven. Van Lochem keert hij over Rassen en Raalte naar Zwolle terug. Evenals in het vorige deeltje zijn ook hier behalve de groote rondtoer tal van verbindingswegen beschreven, welke van het ééne punt naar het andere leiden. Zoo kunt ge er evengoed op vinden hoe ge het gemakkelijkst en langs den mooieten weg van Emmen naar Steenwijk komt, als een aangename weg van Steenwijk naai Meppel. Die verbindingswegen geven bovendien alleraardigste kleine tochten aan, die zelfs in dezen tijd van het jaar bij helder weer wel te ondernemen zijn. De aangegeven weg van Ommen over Junne naar Hardenberg moet b.v. bij sneeuw prachtig zijn. Heel vroeg in hel voorjaar is de. weg van Ommen naar Meppel, langs de Reest, als 't water tenminste niet al te hoog staat, zeer aan te bevelen. Al die wegen zijn terecht rustige wegen en wie niet heel goed met de streek bekend is, zou ze zonder het boekje zeker niet uitkiezen. Van Heino naar Zwolle zal bijna elke fietser den grooten straatweg nemen, torwijl de iets langere weg over Dalfsen, die door prachtige bosschen gaat, zelden wordt gekozen. Juist aan zulk soort wegen heeft de samensteller zijn aandacht geschonken en "bij voorkeur hqeft hij deze uitgekozen. Het is hem nooit te doen geweest om tusschen twee plaatsen den lcortsten weg aan te geven, maar steeds heeft hij zioh afgevraagd welke voor den natuurliefhebber het meeste genot bood. Jammer, dat de pas verharde weg van Ommen naar Oud-Leusden niet in den toer is opgenomen. Deze nu onlangs voltooide verbinding, welke ons in staat stelt langs twee verschillende wegen Ommen te bereiken, heeft den mooien, ouden Hessenweg, welke vroeger niet anders was dan een mulle, onbegaanbare zandweg, waar niemand kwam, die er niet wezen moest, herschapen in een prachtigen f iet-s weg, met eenig mooie vergezichten over begroeide heidevelden, met afwisselende, mooie boomgroepen. Laat in het najaar, toen de weg bijna klaar was, ben ik er langs gereden en toen we het laatste deel nog niet geheel voltooid vonden en verplicht waren een eind te loopen over de slakken van hoogovens, dia voor de verharding van den weg gebruikt worde.i, deed het schitterende kleurenspel van de najaarszon of) de rood gekleurde eikenbladeren om ons heen ons heel den vermoeienden tocht vergeten. Die hoogovenslakken schijnen voor het verharden van wegen een prachtig materiaal te zijn en de bondscommissie, die een inspectietocht dcor Overijssel maakte en verschillende van deze provinciale wegen bezocht, was zeer ingenomen met de hiermede verkregen resultaten. Een dergelijke verharde weg, bij Ootmarsum, is in de rondtoer opgenomen, maar natuurlijk zijn de aangegeven wegen niet allemaal zoo gemakkelijk te berijden. Er zijn even goed smalle fietspaden in opgenomen, van een muilen zandweg alleen afgescheiden door zoo nu en dan een groote steen of een rij paaltjes om bij avond den weg af te bakenen. Maar als ge dan een minder gemakkelijk eind aohter den rug hebt, geniet ge dubbel van een goed berijdbaar stuk en 't is juist de afwisseling, die het meeste genot verschaft. Voor afwisseling nu is bij den aangegeven tocht voldoende -gezorgd, want niemand, die hot landschap, waar langs de wegen leiden, eenigszins nader bestudeert, zal over eentonigheid klagen: De omstreken van Giethoorn vergeleken met het Oranjewoud, of dit laatste met de omstreken van Denekamp, ik zou haast zeggen, dat wie den heelen zomer reizende en trekkende door Zwitserland doorbracht, niet meer afwisseling in natuurschoon heeft kunnen ontmoeten, dan de reiziger, die diqjit. bij huis in zijn eigen land van zijn vacantie heeft genoten. Laten we in dezen tijd, nu het reizen naar het buitenland vrijwel tot de onmogelijkheid behoort, de gelegenheid tot het leeren kennen van het natuurschoon in ons eigen land niet laten voorbijgaan. Di. J. --- FEUILLETON IN VROEGER DAGEN. 12) Naar het Engelsch van Mevr. Alfbed Sidgwick. „Misschien voor een korten tijd " „Neen. Voor goed. Kom met mij mee uit de gevangenis, U weet, dat wij hier beiden als in een gevangenis zitten." „Ik ben bang, dat je niet gelukkig bent". „We zijn beiden ongelukkig. Ik ben het niet alleen. Zij zijn even onvriendelijk tegen u. „Het is geen bepaalde onvriendelijkheid " ■begon mevrouw Cloudesby aarzelend, maar Rosalinde viel haar in de rede en sleepte haar weg van haar zachte verdediging van haar gastheer en gastvrouw, die tegelijk haar cipier waren. „Wat beteekent onvriendelijkheid in een huis als dit?" riep zij. „Wij eten van het voedsel dat op tafel komt. Wij hebben deze twee kamers zonder eenig vuur. Als we bevroren zijn, kunnen wij beneden bij een vuur zitten. Wat krij^ gen wij anders van hen? En hiervoor betaalt u honderd pond per jaar meer dan wij hun kosten. Maar wij worden behandeld als voorwerpen van weldadigheid. Zij maken aanmerüingen op ons en houden niet van ons. Alles wat wij zeggen en doen is verkeerd. Er is nooit 66 vriendelijke gedachte voor ons of een vriendelijke blik in hun oogen. U hebt vergeten ya* het is onder menschen te leven, die vriendelijk en hartelijk zijn. Ik heb gezien wat het is, terwijl iï weg was en het schijnt ondragelijker dan ooit hier. Wat hebben wij gedaan? \\ at geeft hun het reoht, zich te gedragen zooals zij doen?" ,,Het is hun huis , zei mevrouw Cloudesby. „Zij hebben het reolxt mm eigen regels en reg&* lingen te maken." „Ik kan niet blijven", zei Rosalinde rusteloos. „Hoeveel geld hebben we van ons zelf, Moeder?" „Maar twee honderd pond per jaar." Het antwoord zei niets voor een meisje, dat nooit met geld had omgegaan of eenige ervaring van huishouding had. „Zouden we er van kunnen leven in een optrekje, dat 10 pond per jaar kost?" „Ik denk het wel", zei mevrouw Cloudesby, die er beangst uitzag. „Maar je weet niet, hoe moeilijk het zou zijn, Rosalinde. Sedert je vijfde jaar heb je hier gewoond en alle gemakken gehad. Je zegt, dat je ellendig bent, maar je vergeet, dat je ook gewend bent aan goed eten en electrisch licht en auto's.... en badkamers. Een optrekje van 10 pond zou geen badkamer bevatten en .we zouden moeten leven van haring en cacao. Het zou geen pretje zijn, lieve." „Ik geloof, dat het verbazend prettig zou zijn", zei Rosalinde, met oogen glinsterend van opgewektheid. „We zouden in zee kunnen baden". „In zee! Denk je dan aan een bepaald optrekje?" „Ja, ik ben er een gaan zien met Lamorna Knox, dat- we kunnen krijgen. Er zijn twee kleine zitkamers en een keuken en een tuin en een weide. O, het zou zalig zijn... * wij tweeën alleen.... leven zooals we willen.... zeggen wat we willen zoo gelukkig als de dag lang is. Denk er niet over. Doe het. Ik zal dadelijk aan Lamorna schrijven". „Lieve kind, ik kan de dingen niet zoo op eens doen. Ik moet zien, wat je oom en tante er van zeggen. Zij zullen het waarschijnlijk een dol plan vinden." „Natuurlijk zullen zij dat. U begrijpt mijn idéé niet. Ik wil aan hun meeningen en verbod ontkomen. Ik wü vrij ademhalen. Ik wist niet dat iemand dat deed, totdat ik naar Menwinion ging". „Je tante zeide wel, dat het je onrustig zou maken". „Dat heeft het gedaan". „Hoe meer ik er over denk, hoe onmogelijker het schijnt. Een vereeniging van kunstenaars! Juist wat je oom en tante zouden willen, dat we vermeden". „Wat weten zij van kunstenaars! Niet het minste, noch van de goede, noch van de slechte." „Misschien kennen zij de slechte", zei mevrouw Cloudesby. „Hoe zouden ze?" „Ik denk, dat zij ze ontmoet hebben." Rosalinde merkte op, dat haar moeder met verlegenheid sprak, en dat haar oogen peinzend stonden. Wat was zij nog mooi, en waarom droeg zij altijd een eenvoudige zwarte japon als een oude vrouw en haar mooi haar zóó, dat de zachte krullen geheel weggestreken waren. Die stijf gevlochten knot achter aan het hoofd stond haar niet. „Zij zouden twintigduizend kunstenaars kunnen ontmoeten, maar er nooit een kennen", zei Rosalinde beslist. „Als Jasper en Lamorna hier in huis kwamen, zouden zij eerst lachen en dan wegloopen. Zij zouden nooit komen. Zij kennen het type en hebben er het land aan." „Lieveling!" riep mevrouw Cloudesby, verbaasd en wat boos. „Men kan zioh evengoed voorstellen, dat Ariel vriendschap sluit met Polonius." „Je moet niet op die manier van je oom en tante spreken," zei mevrouw Cloudesby, zich met inspanning herstellende. „Wij hebben vijftien jaar met hen gewoond en niets bepaalds om over te klagen." „O, dat geef ik toe", zei Rosalinde. „Ik geef de badkamers en de keukenmeid en den bottelier en hot mooie zilver en de ortjhideeën toe. Ik geef toe, dat alles er is, wat men met geld kan koopen, maar ik wil er vandaan komen en van cacao en haring leven. Ik zie maar één bezwaar. Wjj hebben geen meubelen". „Die hebben we wel", zei mevrouiw Cloudesby, „ik heb er wat van overgehouden toen toen we vijftien jaar geleden hier kwamen", j HOOFDSTUK VI. „Waarom zijn we vijftien jaar geleden hier gekomen?" zei Rosalinde. „Ik ben nu geen kind meer en houd niet van geheimzinnigheden. Ik Begrijp de dingen graag". „Wij kwamen hier omdat wij geen thui6 hadden". „Maar u heeft juist gezegd, dat ge wat meubelen hebt". „Ja. Ik heb een beetje. Zij zijn in Londen opgeborgen". *> „Waar waren ze voordat zij werden opgeborgen?" „Je doet vragen, die ik beloofd heb nooit te beantwoorden. Wij kwamen hier op voorwaarde, dat ik nooit tegen je zou spreken over de omstandigheden, die ons zonder thuis maakten. Zij waren droevig en niet eervol". „Dat dacht ik al", zei Rosalinde bitter. •* „Denk niet te veel", zei mevrouw Cloudesby, haar teer gelaat was vertrokken en bleek toen zij weifelend ophield. Daarna sprak zij: „Je vader verliet ons", zei zij. „Hij ging weg met een andere vrouw, een meisje dat vat op hem gekregen had.... een van zijn modellen. Er was een schandaal." „Was vader schilder?" „Hij is er een een zeer bekende". „Zij vroegen me te Menwinion of ik familie was van Simon Cloudesby. Ik zei, dat ik het niet wist". y- , „Je bent aiju kind", i, \ Wordt vervolgd. m --- Ingezonden. Geachte Redactie! Het zij mij vergund, naar aanleiding van het artikel van Dr. J. over explosiemotoren (nummer van 29 Nov.), dat ik met genoegen las, nog een paar opmerkingen te maken. Het wil mij voorkomen, dat Dr. J. voor oningewijden wel wat erg beknopt is geweest inzake de vergelijking van Dieselmotoren met gewone explosiemotoren. Bij deze laatste wordt in de ruimte, door den zuiger afgesloten (den cylinder dus) een mengsel van lucht en brandbaar gas aanzogen, daarna samengeperst en dan tot ontploffing gebracht door een ontstekiogsinrichting (die b.v. een electrische vonk doet overspringen). Do Dieselmotor echter zuigt bij den eersten slag alleen lucht aan en perst die tot een hoogen druk samen, waarna de brandstof in vloeibaren vorm, doch zeer fijn verdeeld, wordt ingespoten en tot ontbranding komt, zonder de hulp van een aparte ontstekingsinrichting. Dit is mogelijk, doordat bij den hoogen druk der samengeperste lucht aan het eind van den slag de hitte zóó hoog is gestegen tengevolge van die samenpersing, dat de ont6tekingstemperatuur der vloeibare brandstof wordt overschreden, zoodat de verbranding van 'het brandstof-luchtmengsel zonder meer tot stand komt. De druk in den cylinder loopt daarbij niet verder omhoog, de verbranding heeft geleidelijk plaats en niet met een schok, zoodat men in het geval van den Dieselmotor eigenlijk niet zoozeer van een „explosie"-motor kan spreken. Deze werkingswijze van den Dieselmotor nu, die belangrijke technische en economische vodrdeelen biedt boven die der gewone explosiemotoren, doch waarop ik hier niet nader kan ingaan, maakt het ook mogelijk, zware en ruwe oliën als brandstof te gebruiken, ja zölfs teer, die dan echter gefiltreerd en wat verwarmd moet worden, vóórdat hij in den motor wordt geleid. Maar daarmee heeft men dan ook een goedkoope en gemakkelijk te verkrijgen brandstof; de behandeling en het onderhoud van den motor vereischen hierbij wat meer zorg, dan bij toepassing van do gebruikelijke brandstof (gasolie). We kunnen gerust zeggen, dat de periode van de , proeven", om op zeeschepen de ouwe getrouwe stoommachine door een Dieselmotor te vervangen, geëindigd is, dat de laatsto de gekoesterde verwachtingen heeft verwezenlijkt en zijn ^edrijfswaardigheid en betrouwbaarheid heeft bewezen. Het zal uw lezers misschien interesseeren, dat onze Nederlandsche industrie hierbij met eere mag worden genoemd: de motoren voor het eerste schip met Dieselmotoren uitgerust, dat den oceaan bevoer, werden geleverd door de Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmateriaal („Werkspoor") te Amsterdam, die sinds tal van jaren Dieselmotoren volgens eigen constructie bouwt. Dit was de Vulcanus van do Anglo Saxon Petroleum Co. te Londen, een tankschip van 2200 ton, sindsdien door een groot aantal (ook Nederlandsche) schepen! gevolgd. Vooral ook in Amerika en de Westelijke staten van Europa krijgt de Dieselmotor op zeeschepen hoe langer hoe meer vasten voet. Dr. J. wees reeds op het algemeen gebruik van den Dieselmotor op onderzeebooten en zijn voorspelling omtrent een uitgebieide toepassing in de toekomst is zeker niet gewaagd. Met dank voor de plaatsing, Hoogachtend, H. W. VAN PESCH. "Amst erdam, 5 Dec. 1917. --- Verkiezingsprogram S. D. A. P. Het Volk vermeldt het verkiezingsprogram der S. D. A. P. voor 1918. Hierin wordt er o.m. op gewezen, dat de arbeiders het wapen van het algemeen kiesrecht thans hebben te keeren vóór alles tegen de betrekkelijk kleine, maar oppermachtige groep van groot-kapitalisten, die meer en meer het gansche economische bestaan van ons volk in handen nemen. De partij wenscht, aldus wordt verder gezeg