EERSTE BLAD. BERICHT. aaa Hedenavond wordt n°. 34 van het WEEKBLAD voor de jeugd de hierop geabonneerden toegezonden. Tfcnnd- Een slangenjager. — Verschrikkinn den oorlog. — Het nieuwe woud. — SfK p a erm aan £che sagen (vervolg). — Ida van • houtvester (vervolg). — Een slimme poes. ^Vpfhtendo haantjes te koop. — Wat je met — f-jMen kuilt doen. — Kijkjes in Londen. 6 Arm en verlaten. — In de zwemschool. — lïlerlei. enz­ --- Stadszaken. Het Uitbreidingsplan, pe Kroon heeft, naar men weet, het beimt van Gedeputeerden vernietigd, voor zoo ver dit het Uitbreidingsplan, onzer Gemeente goedkeurde, ook ten opzichte van de bestemming van de gronden van de gravin van Bylandt e.a. p e overwegingen ten -aanzien van de gronden van gravin van Bylandt, luiden als volgt l Overwegende, wat betreft het beroep ineceteid door gravin van- Bylandt; dat appellante bezwaar maakt, dat bij voormeid Uitbreidingsplan haar geheele bezitting is aangewezen tot park, villapark en water, uitgezonderd een gedeelte in het midden harer buitenplaatsen, dat tot ziekenhuis werd bestemd ; overwegende te dïeta aanzien, dat een plan van uitbreiding vani eeu. gemeente naar zijn aard moet aangeven, voor welke doeleinden het grondgebied wordt bestemd', waarop de bebouwde kom der Gemeente zich :n de naaste toekomst zal uitbreiden; dat de wet de aanwijzing van die doeleinden overlaat aan het'inzicht van den Gemeenteraad, behoudens goedkeuring van Gedep. Staten; dat de web ten deze geenö beperkende bepalingen behelst; dat wel is waar in het eerste lidl van artikel 28 der Woningwet is voorgeschreven, dat lij het plan van uitbreiding de grond wordt aangewezen, die in de naaste toekomst voor dan aanlog van een straat, een g r a c h t of een plein is bestemd, maar dat dit,voorschrift «niet .ia een beperking van hetgeen een plan van uitbreiding naar zijn aard moet si ju; dat derhalve dit bezwaar van appellante op zichzelf niet gegrond is; dat echter appellante voorts als bezwaar aanvoert, dat buiten haar terreinen, groot pl.m. 140 HA., nog 260 HA. van derden als villa-terrein wordein aangewezen, tezamen dus ongeveer 400 HA., waardoor, wanneer 'a-Gravenhage zich op dezelfde wijze als tot nu toe zou blijven uitbreiden, voor bebouwing als villapark ruim vier eeuwen noodig zouden zijn, een tijdvak dat toch bezwaarlijk geacht kan worden, do „raaste toekomst" te betroffen, dat de juistheid vaj. de door appellante ten deze verstrekte gegeven niet is betwist, zoodat die moet worden aangenomen; dat wel is waar aan do woorden van artikel 28 der Woningwet ,,in de naaste toekomst" een vrij, ruime beteekenis moet worden gehecht, doch dlat deze niet zoo ver kan worden uitgestrekt, dat een tijdvak van ruim vier eeuwen als de „naaste toekomst" kan worden beschouwd; en dat derhalve dit be- ' zwaar van adressante gegrond moet worden geacht." .Verbetering vaneen schoolgebouw. Ter bevordering van vlugge ontruiming der lokalen van do hulpschool aan do van Ostadeatraat ingeval van brand of paniek, achten B. en W. het, in overeetnstemmng met de Commissie voor de Plaatselijke Werken en Eigendommen, gewenscht, dat de volgende maatregelen toegepast worden. In elke der gangen van gezegd schoolgebouw worden, behalve de aldaar reeds aanwezige buitendeur, nog drie nooddeuren aangebracht; de beide deuren, welke de open gangen ter weerszijden van bet gebouw met de van Ostadiestraat verbinden, worden naar luiten opendraaiend gemaakt; het hekwerk, dat het schoolterrein afscheidt van dat der schoolpaviljoens, wordt gedeeltelijk weggenomen en in het overblijvende deel worden drie openingen gemaakt. De kosten der werkzaamheden worden geraamd op f 390. --- FEUILLETON. (Nadruk verboden.) GEVAARLIJK SPEL. .69) Hij bedacht zich pas, toen hij de trap van zijn woning opging, dat hij direct naar artha had willen gaan.' Een oogenblik weifelde hij, toon echter trad hij zijn huis kiniieu en zette de twee gele rozen in het ^■ater. Wat zou Martha er ook mee doea? k®nde vorstin Claudia immers in het geheel niet. Daarop deed hij et n andere ]as aan, nam de bloemen nog een paar malen ter hand, om haar geur 'm te ademen, en ra d toen weer naar de deur. Er lagen eeai ge couranten over tafel, waarvan een Paar artikelen met rood waren aangestreept. e r bad mea weer een van zijn redevoe; . ln 2 fn aangevallen. Anders zou hij in zijn cTt' 1 ', gesetetl noc b gedronken hebben, voora Hij die vijandige aantijgingen woord E ?° r { '-''oord had weerlegd, maar beden jj j de bladen ongeduldig op zij, bij i>aa"'vr ^ eeU koofcl voor, eerst moest hij ,'^ha gaan, om haar al zijn weder■f 11 D van dien dag te vertellea. ^ a - 0TOr alles zou hij spreken, laar kon i ti r <■. tv . b n omal wxeresseeren. t rop ,r* en uitgesleten waren do drie houten de n? 6S - Van trap, die toegang gaf tot dao vari professor Clepius. Dag in gelopen Z ' ?t ouc ' e beer over zijn. boeken ke n 1 ln Z1 i n van tabakswalm doortrokuit J' veT!stors op den achter^aast'zj 2 }? 6 " 1: z 'jn kopje sterke koffie 0 zat hij daar aan zijn botanisch werk te arbeiden, dat reeds sedert jaren ai zijn gedachten en tijd in beslag bad gienornen. Zijn kleindochter Martha, het slanke, ernstige en rusteloos bezig zijnde ouderlooze meisje bestierde zijn kleine huishouding; uren lang zat zij met haar nadenkend giezicbtje over baar naaiwerk gebogen, waarmee zij een schraal dagloon verdiende, terwijl zij, uit liefdie voor haar medemenschen, zich al sinds jaren in haar leegen tijd aan vrijwillige ziekenverpleging in het Brigdtta-hospitaal wijdde. Wanneer haar grootvader eenmaal voor goed do vermoedde oogen zou hebben gesloten, had zij zich daar onder de diaconessen willen laten opnemen. Maar bet lot beschikte het anders. Collander, de nieuwe geestelijke, ontmoette het. bekoorlijke meisje, en reikte baar dankbaar de hand, en toen ze elkaar iu de oogen zagen, was het beiden geweest als hadden zij een ouden huisgenoot weergezien.. Tegen het najaar, toen de bladeren als vloedend goud van de boomen druppelden, had Martha haar van geluk stralend gezichtje tegen de borst van den geliefden man gevlijd, en waa de zijne voor tijd en eeuwigheid. In zijn lange, houten kast tikte bet uurwerk zijn eentonig lied, bet vuur in cia kachel knetterde, terwijl het water in don ketel begon te zingen. Armelijk en oud was alles in het kamertje, maax het zag er zindelijk en vriendelijk uit. In een glazon kastje prijkten een paar gekleurde kopjes, schelpen, koraaltakken en een paar gedroogde, vreemdsoortige planten, door grootvader als jongeling van het strand van de Adria tische Zee meegenomen. Voor het raa-in stond de naaimachine en boven een afgtetugde paa-rdiehanon sofa hingen oude kopergravuies van den ,,Verteller" en ,,'Hermann en Dorothea". Op tafel naast den prdchtbijbol geurde èen frisiscbe bouquet van dennegroen als herinnering aan het Kerstfeest. Et klonken voetstappen op do trap. Martha voelde wie er aankwam; tij listi haar werk in den steek en ging hem met uitgestrekte armen tegemoet, en toen hij haar aan zijn borst drukte en baar een kus op heb gelaat gaf, bloosde zij in liefelijke verlegenheid. "Voor. heden liet Martha haar werk rusten en nestelde zich naast hem op do sofa; stralend van geluk zag zij hera aan, terwijl hij haar van zijn bezoek op het slot vertelde. Collander was opgewonden on sprak veel. Hij kon niet nalaten om telkens weer de statigheid en betooverende innemendheid der Erfgroothertogin en do buitengewone schoonheid van vorstin Tautenstein te roemen. Aan deze laatste heeft bij zijn geluk te danken! Zij protegeert hem en helpt hem krachtig over de rotsblokken heen, welke zijn tegenstanders op zijn weg stapelen. Martha voelt zich overgelukkig en slaat opeens de armen om zijn hals en ziet hem met haar zachte oogen, waarin de zalige blijdschap zich afspiegelt, teeder aan. — Wat ben ik trotsch op u, Helmuth, en wat dank ik God voor al het geluk, dat hij ons schenkt! Hij vatte haar hand. Die hand is vereelt door arbeid en eenigszins rood getint onder den invloed van afwisselende kou en warmte, waartegen zij zich niet had kunnen beschermen, de vingertoppon zijn door bet naaien doorgeprikt. Hoe lieflijk en zacht had Claudia's rechterhand, omschitterd van goud en diamanten, zich niet om de zijne gelegd! Maar vorstin Tautenstein werkte ook niet voor haar brood, zooais dit rustelcos arbeidend en zorgzame meisje! Collander neemt met een opwelling van teederheid haar band in de zijne en drukt, zijn lippen op de sporen van vlijt en huiselijken arbeid. Wat is bet bier stil en vreedzaam, maar toch ook boe benauwd on armoedig. Nog nimmer beeft Collander de sofa zoo hard gevonden als vandaag. Martha is vroobjker en spraakzamer dan ooit. Zij vertelde bem van baar bezoek in het hospitaal, en van het overreden kind, dat zij op Helmutb's verzoek bezocht heeft. Hij hoort haar woorden wel en knikt af en toe goedkeurend, maar zijn gedachten dwalen ver af. Wat zijn haar aschblonde vlechten burgerlijk eenvoudig togen het hoofd opgebonden, ln Claudia's blonde lokken fonkelde een kroontje, zooals eijn koningin dat zou dragen. Het was bespottelijk . . . haast liad hij haar toegevoegd : — Ge moest u wat meer naar de mode kappen, Martha! Alsof hij voorbeen niet steeds baar vlechten bewonderd bad! En daarbij, do vrouw van een geestelijke, die als Samaritaanscbe de hutten dor armeü bezoekt, kan toch niet een kroon van iidele pracht en pronkzucht op bet hoofd diagen. Maar toch neemt hij een dennetakje uit het glas en tooit haar daarmee. HOOFDSTUK V. Maria-Louize was aan 't bof voorgesteld geworden en bad een uiterst gunst;gen indruk achtergelaten. De Erfgroothertogin eri Prins Masimiliaan schenen zeer met baar ingenomen en ook de Groothertog onderhield ziclr bijzonder laag met baar.'t Scheen, dat hij zich een geheel verkeerde voorstelling van baronesse von Nenn-. dorscheidt had gemaakt; verrast zag hij dat madonuagezicbtje aan, waaruit hem zulke verstandige en bezielde oogen vol ernst en weemoed tegenblikjben. En ook schenen bem de antwoorden van bet-,,gansje van Buchenau zeer te verrassen. Hij wendde zich tot freule von Speyern met de woorden:) — Ik wenscb u geluk, lieve freule, met uw goeden smaalt! Uw beschermeliii'^e is een charmant vrouwtje... Ik begrijp maar met hoe vorstin Tautenstein zich' zoo in haar heeft kunnen vergissen. Ik heb bijzonder gekt op baar entree de cbambrê, «at zoo bespottelijk werd voorgesteld, maar - kan niet anders zeggen, dan dat bet volkomen waardig en gracieus was. üdes glimlachte op de manier van een moeder,, aan wie men een compbment maakt over haar welopgevoede dochter. — II begrijp bet teer goed, Uwe Koninklijke Hoogheid, dat barones von Nenndersobeidt weinig in den smaak valt van vorstin Tautenstein; de contrasten zijn te groot, om, zij het slechte op één punt, te harmonieeren. — Dat is waar. Ik ben zeer tevreden met de keuze van den baron, ik had hem zulk een goeden smaak niet toegedacht en ben nu volkomen verzoend met zijn misschien wel wat overijld huwelijk, dat mij, in het eerst tot ernstige bedenkingen aanleiding gaf. Apropos.... men zegt, dat de onverbeterlijke dolle jonker zicb op zeer in het oogvallende manier voor den triomfwagen van vorstin Claudia beeft laten spannen! (Wordt vervolgd.) --- Waar de vrouw kiesrecht heeft. Dat bet misbaar der Britsche suffraget tes niet noodig is, dati straatrumoer en, vernieling, brandstichten en bommen gooien, (niet de beiste middelen zijn om het kiesrecht voor de vrouw te krijgen, bewijzen de toestanden in bet hooge noorden van Europa. Daar beeft de vrouw kiesrecht. Onze foto ia op IJsland genomen, terwijl een daijio uit de eerste kringen haar burgerplicht aan. de stembus komt vervullen en wel te Eantalampi op 1 Augustus jl. Een galant Franschman beweert, dat de IJislandsche dames het recht op baar Stembiljet veroverd hebben door de verheffing van haar karakter en de belangrijke rol, die ze in het sociale leven spelen. De meest verschillende beroepen oefenen ze uit, ze zijn er architect en ingenieur, agent van verzekeringen; op de kantoorkruk zitten ze allerwegen en in de administratie van bet eiland hebben ze een voorname plaats. Dat is alles natuurlijk voor rekening van gezegden Franschman en' zijn galanterie, want liiet is een feit, dat in liet noorden de vrouw altijd een baziger rol in het leven heeft gespeeld dan in zuidelijker landen, wellicht omdat de Noordsche vrouw door haar koeler temperament moeilijker te veroveren waa voor den man, terwijl het harde leven haar noodzaakte- naast hem den broodstrijd te voeren. Beide omstandigheden bewerken natuurlijk een heel andere verhouding tusscKen de geslachten, een feit zoo oud, dat men de bewijzen er van zoowel in de ,,Edda" als in het Nibelungenlied vinden kan. In heel de Noorsche sagenwereld trouwens heeft de vrouw een heel andere positie dan in die van zuidelijker landen. --- BINNENLAND. DEN HAAG, 22 Augustus. Hofberichten. Prins Hendrik kwam gister-middag van Hohemark te Frankfort aan. Hij bezichtigde de fabriek der firma Hednrich Kleyer, en stelde blijkbaar vooral belang in de vrachtauto's, bestemd voor die Duitsche, .Russische en Turksche legers. Daarna bezichtigde de Prins de fabriek der firma Mayfarth & Co., van landbouwwerktuigen. De minister van Koloniën. Do minister van Koloniën, do heer da Waal Malefijt, vertoeft sedert het begiin dezer maand tot 28 dtezer met verlof buiten deze stad, en wel in Gelderland, vanwaar hij enkelo keeren naiar de residentie kwam tot bijwoning eenier vergadering yan den ministerraad. Het Vrouwenkiesrecht. De Pauselijke prelaat dr. Alexander Giessweinn, lid van het Hongaarsch Parlement, die Nederland bezoekt om de vredeecongressn bij te wonen, beeft zicb bereid verklaard om Dinsdag-avond voor'do Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht in een openbare vergadering te Amsterdam bet kiesrechtvraagstuk van Katholieke zijde te bespreken. Tegelijkertijd zulllen dien avond nog eenige buitenlandsche redenaarsters 't woord voeren.: Douwes Dekker. Blijkeüs ter bevoogde plaatse ingewonnen inlichtingen mocht de beer Douwes Dekker na zijn internatte naar een aangewezen plaats, vrijelijk Indië verlaten. De overheid was niet bevoegd bem dit te beletten. Iets anders is het echter wanneer hij weer in Indië mocht terugkeeren. Dan zou hij schuldig zijn aan ,,rapture de ban", een misdrijf, dat met gevangenisstraf kan gestraft worden. «— Hoewel prof. van Swaaij, hoogleeraar aan de Technische Hoogieschool te Delft, dia in d© jongste zomerzitting der Staten van Zuid-Holland benoemd is tot lid van Gedep. Staten, zijn benoeming beeft aangenomen, beeft hij die betrekking tot dusver niet aanvaard en- derhalve nog geen vergadering van het college bijgewoond. De' beslissing der vraag, of bij zitting kan nomen, is thans bij de Hooge Begeering aanhangig gemaakt naar aanleiding yan een verzoek van den professor, om tot buitengewoon boogleeraar aan de instelling te worden benoemd, aangezien de betrekking van gewoon boogleeraar bij art. 53 der Provinciale wet onvereenigbaar is verklaard met bet lidmaatschap van Gedep. Staten. Mocht dit verzoek niet ingewilligd worden, dan blijft den beer van Swaaij geen andere keiue, over dar. of ontslag te vragea ais hoogleeraar, oi te bedanken als Gedeputeerde^ --- LEGER EN MARINE. De le-luit. F. H. Wannïnkhof, van het le reg. vesting-artillerie te Utrecht, wordt binnenkort overgeplaatst bij de artillerie-schietschool te Zwolle. De benoemde officier van gezondheid 2e kl. L. Hendriks is met 1 September geplaatst bij het hospitaal der marine te Willemscord. De met particuliere gelegenheid uit OostIndië gerepatrieerde inspecteur van den marine-stoomvaartdienst J. J. Jöbsis en de officier-machinist le kl. A. A. van Boven, zijn gesteld ter beschikking. De koloniale reserve uit Nijmegen, tot het houden van gevechts-schietoefeningen in de legerplaats bij Harskamp, keerde gister naar het garnizoen terug. Bij de 2e compagnie van het korps torpedisten te den Helder keerden gister de miliciens der lichting 1909, sedert 4 dezer voor herhalingsoefeningen onder de wapenen, met verlof huiswaarts. Indisch Leger. Bevorderd: tot le-luit. hij het wapen der inf. de 2e-luit. S. Ketting Olivier en C. H. Hemmes. Geplaatst: bij aankomst in Indië bij het subsistenten-kader te Batavia, de militaire apotheker le kl. J. van Dongen. Overgeplaatst: bij het 8e bataljon te Malang de kapt. A. Kruisheer van het 2e bat., sedert bevorderd tot majoor. V erleend: een jaar verlof naar Europa aan den bij het leger ,,voor memorie'' gevoerden le-luit. der inf., L. J. Saron. Indische Marine. Geplaatst: aan boord van de „Koning der Nederlanden" en gedetacheerd aan boord van de „Jakhals" de uit Nederland verwacht wordende off.-machinist 2e kl. C. C. Carriere. Overgeplaatst: van de „Lombok" op da „Koningin der Nederlanden ' en gedetacheerd bij den torpedo-dienst de luit. t. z. 2e kl. F. A. Buddingh ; van de „Koning der Nederlanden", onder intrekking zijner detacheering bij den torpedodienst, op de „Lombok", de luit. t. z. 2e k], J. C. van der Laan. Ingetrokken: de detacheering aan boord van de „Jakhals" van den hoofdmachinist J. J. V. van Ouwerkerk en gedetacheerd bij den torpedodienst. --- STADSNIEUWS. Het Vredespaleis. Een groot aartal leden van net Wereldcongres voor den Vrede beeft gister het Vredespaleis bezichtigd. Bij deze gelegenheid werd, naar we reeds m 't kort meldden, de buste onthuld van Hugo de Groot, die door ,,Vrede door Recht" aan de Carï'icgiestichting is geschonken. Do buste is geplaatst op de bovenverdieping, tegen den muur tegenover de hoofdtrap. Mr. de Pinto, voorzitter van ,,Vrede door Recht", droeg bet beeld over aan bet bestuur der Carnegiestichting, en mr. van Karnebeek aanvaardde het daarop. De beer la Fontaine, president van bet Bureau te Bern, sprak vervolgens een gloedvol woord. Met een heilige ontroering, een ontroering die meijtohelijk© woorden onmachtig zijn om te vertolken, zijn wij in dit gebouw binnengetreden, aldus ongeveer sprak hij. Het symboliseert voor ons onze hoop, ons geloof en onze liefde, de liefde, het geloof en de hoop van hen, die vóór ons in een heldentijdperk, hebben durven gelooven, lief hebben en hopen, terwijl alles rondom hen twijfel, haat en wanhoop was. Zij hebben niet de vreugde gesmaakt, de internationale woning van de gerechtigheid te zien verrijzen, den drempel er van te overschrijden, en te gevoelen dat de overlieerschende mai:ht van het recht zich in zekeren zin materialiseert en zich doot gelden. Zij weten 't niot, zij, die voorbij dit monuiment gaan, wat dit gebouw beteekent voor ons, die lief gehad hebben hen die ons bestreden, die gehoopt hebben tegen alle hopen in, die hot geloof gehad hebben tuaschen de ongeloovigen. Daar staat dan nu vóór ons, voor eeuwen zonder einde vereeuwigd, de heibge idee die wij gepropageerd hebhen, en nimmer is duidelijker het beginsel bewaarheid, dat men moet volharden om te overwinnen. Sinda een eeuw gaan wij langs de straten en over do kruiswegen, om de blijde boodschap te verkondigen aan dooven en onverschilligien. En daar wordt die blijde boodschap plotseling in een steenen vorm geformuleerd, en de wereld luistert, en de wereld juicht haar toe, en de wereld gelooft ! Anderen zullen onder dit d'ak binnen enkele dagen officdeele en door het protocol voorgeschreven frasen uitspreken. Ik hoop dat zij in overtuiging en in warmte gelijk zullen staan met de zinnen, welke op dit oogenblik kiemen in den geest van allen, die mij omringen, en waarvan ik ini mijn woorden de overredende welsprekendheid en de geestdrift zou willen doen overgaan. Die welsprekendheid, die het aan de nedengsten onder ons heeft mogelijk gemaakt adepten en discipelen te winnen, heeft niets uit te staan met holklinkende woordenkraam. Die geestdrift put zich niet uit in zwierige gebaren. Eenvoudigweg hebben wij gezegd wat wij te zeggen hadden; wij hebben het gezegd, herzegd en nogmaals herzegd. En eenvoudigweg herzeg ik'hier hoe dit werk is tot stand gebracht: parlementsleden hebben zich gegroepeerd; een keizer heeft onze eischen tot de zijne gemaakt;' diplomaten hebben er over beraadslaagd; een milliardair heeft zijn millioenen ini dienst gesteld van onze zaak, de verschil- lende regeeringem, hebben eenstemmig de beraadslagingen der rechters en arbiters met achoonleid willen omringen. En zoo komen van allo hoeken van den horizon geestelijken en geloovigetn, studenten en hoogleerarem, de reusachtige menigte der moeders, der dochterB en der vrouwen, de geweldige massa der arbeiders, naar de idee waarvan wij, met naijverige zorg, onder vijandige rukwinden, de wankele vlam hebben aangehouden, em welks verblindende luister voortaan boven van uit de torens van dit gebouw, de wereld zal verlichten en spotten, met de orkanon. Dat werk is ons werk, en wij hebben het recht dit te verkondigen met een rechtmatigen trots. Zonder ons zou deze woning nog slechs een woning van droomen zijn. Het voorrecht de eersten geweest te zijn onder de werklieden van den viede, om haar gezamenlijk te bezichtigen, is een rechtmatig voorrecht. Wij zijn er thans gekomen, zonder banier en zonder fanfares, bescheiden zooals het past aan hen, die hun taak hebben vervuld, zonder een andere belooning te begeeren dan de voldoening van den volbrachten plicht. Deze officieuze inwijding, die in ons oog waardevol is als een gravure vóór den afdruk, verrichten wij met vroolijk hart en met getroost gemoed. Van nu af aan zijn de zalen gereed, waarin magistraten z:'tting zullen nemen om recht te spreken over de wereld. Van uit dit monument zal plechtig en zacht de stem der gerechtigheid opstijgen, een stem waar. naar dagelijks beter geluisterd zal worden en die dagelijks verzekerd zal zijn van een grooter gezag. Thans begint haar regee. ring; z ij zal de eenige souvereinè zijn, onzichtbaar en geëerbiedigd, wier raadge. vingen orakels zullen zijn, en die niet zal behoeven te bevelen om gehoorzaamd te worden. Een nieuw tijdperk: breekt «an, dat, waaran de collectieve hartstochten zullen tot rust komen, en de nutteiooze wapenen voor altijd uit dex menschen handen vallen. Dit schitterende vooruitzicht schrijft ons onzan plicht voor. Hoe trotsch eau troostrijd ook het tot stand gebrachte werk moge zijn, nog steeds gaan de volkeren gebukt onder verpletterend© lasten, zij zuchten, en weenen, èn hopen. Die hoop mag geen bedriegelijke luchtspiegeling zijn. Een nog zwaarder taak dringt zich aan ons op; zij edscht van ons nog energieker inspanningen. Laat ons met een verhoogde wilskracht ona dagwerk hervatten, en. laat deze rust van een uur aan het eind van een triomftocht voor ons slechts een halte zijn op den weg, die ons most leiden naar de volledige verwezenlijking vara ons ideaal. Luide werd deze geestdriftige rede toegejuicht, en ten-slotte werd van de aanwezigen, die met groote belangstelling het Bchoone gebouiw bezichtigdetn, een fotografie gemaakt* Het Wereldcongres voor den Vrede. Op het internationaal congres voor den vrede voerde gister-namiddag nog het woord de heer Ruyssen (Bordeaux), die over de Balkan-kwestie sprak. Spreker neemt niet aan dat deze oorlog noodzakelijk zou geweest zijn. Tegenover de begane wreedheden stond Europa machteloos, en de verantwoordelijkheid er voor berust niet uitsluitend bij Turkije en Boelgarije, maar een groot deel van de verantwoordelijkheidflkomt ten laste van de Europeesche mogendheden: Oostenrijk dat Herzegovina en Bosnië nam, Frankrijk dat de Mohammedanen aanviel in Marokko, Italië in Tripoli. In elk geval kan men zeggen dat de Haagsche verdragen niet in acht zijn genomen. Spreker wil de gruwelen die bedreven zijn" niet afschilderen, maar wil zich veeleer bezighouden met de bijeenkomsten der diplomaten te Londen, welke hij er van beschuldigt den oorlog verlengd te hebben, in plaats yan hem te doen ophouden. Spreker meent verder, dat het' nieuw gestichte Albanië een broeinest van nieuwe botsingen zal worden. Blijft over de kwestie van Adrianopel. De redenaar zou gaarne zien dat de bevolking der streken, welke 't hierbij geldt, geraadpleegd zou worden over de keuze van het bestuursrégime. Spreker's rede werd toegejuicht. De heer Gaston Moch (Monaco) ondersteunde met warmte de resolutie van de commissie in zake het Balkan-vraagstuk, maar stelde enkele wijzigingen voor. Hij oordeelde namelijk, dat alle oorlogen broedermoorden zijn, en kan niet toegeven dat de Balkanoorlog minder verschrikkelijk zou zijn omdat Boelgaren en Serviërs van hetzelfde bloed zijn. (Applaus). Daarom wil hij in de zinsnede van de conclusie: „En wat in het bijzonder den oorlog tusschen de bondgenooten betreft, constateert het Congres met verontwaardiging, dat de zinsnede van het traktaat, welke, in geval van conflict bij de regeling der Balkanzaken, voorzag in het toevlucht nemen tot scheidsrechterlijke beslissing, door Rusland ongebruikt is golaten, en dat deze verkrachting een broederoorlog tusschen volkeren van hetzelfde bloed heeft na zich gesleept", het woord „broederoorlog" vervangen door ,, ooïlog". De rapporteur, de beêr Ruyssen', nam deze wijziging over. De verschillende paragrafen van de conclussie der commissie, geamendeerd hier cn daar, werden achtereenvolgens goedgekeurd. Er wordt nu dientengevolge in de paragraaf omtrent: de vredesonderhandelingen te Londen niet gesproken over een „échec pitoyable", maar van „résultats déplorables". In de paragraaf omtrent het vraagstuk van Adrianopel is, door een wijziging, uitgesproken, dat het de wensch van het congres is, dat de bevolkingen van Adrianopel en Thracië zullen geraadpleegd worden, onder internationale controle, over het bestuursrégime in die streken. Op voorstel van den heer Felix Morcheïes werd besloten een telegram te zenden aan Camegie, waarin het congres, naar. aanleiding van het bezoek dat het aan het Vredespaleis heeft gebracht, zijn dank uitspreekt, uiting geeft aan zijn voldoening dat de afgevaardigden de eersten mochten zijn om zijn stichting in oogenschouw te nemen en de hoop wordt uitgesproken dat de werkzaamheden van het congres Camegie's stichting waardig zullen blijken. iN°. 196 van de „St.-Ct." bevat afdrukken van de akten betreffende de N. V. Cultuur Maatschappij „Pegoendangan", alhier. ---