HAAGSCHE COURANT. Woensdag 20 April 1921. No. 11708. TWEEDE BLAD. BUITENLAND. DUITSCHLAND. De laatste rustplaats van de Duitsche keizerin. (Van onzen correspondent.) Berlijn, 13 April. Vanaf het Potsdamsche station in hot centrum van Berlijn bereikt men Potsdam ],innen 'n uur met de Wannsee-tram en in je helft van den tijd, dan wanneer men met ( ; 0 snellere tram naar de voorstad gaat. Do heerlijke dag van gisteren trok mij naar buiten naar het naburige stadje aan den Haved om de plaats, waar de Duitsche keizerin een laatste rustplaats geboden zal teerden, te bezichtigen. De naam Potsdam is een begrip. Aan dezen naam verbindt zich vanzelf do voorstelling van kroningsfeesten, parades en van hoofsche en militaire statie. Potsdam is een oude, eerwaardige soldatenstad — tegenwoordig zonder soldaten. Nauwelijks heeft men het station verlaten, of men wordt bij het overschrijden va® da lange Havelbrug aan de linkerzijde begroet door de boven op de Brauhausberg als een burcht gebouwde krijgsschool. Vroeger een leerschool voor aanstaande officieren, tegenwoordig tot. de nok toe gevuld met regiment- en oorlogsacten en dagboeken van het geheele vroegere tienmillioenenieger. Een leger-archief. Vlak achter de brug verheft zich het oude stadskasteel met jn, verder nadert men, onder heerlijke dennen en langs vele marmeren faungroeP^n gaande, het prachtig gebouw van het Mréuw© paleis, eveneens een schepping van frederik den Groote. In hellen zonneschijn het daar. In den lagen rechtervleugel 'Ifëen do kamsrs van keizer Wilhelm II. Ongeveer 150 Meter voor dezen rechterfialeisvleugel in heb park,. 40 schreden van den hoofdweg verwijderd, staat de Antieke Tempel, een met klimop begroeide gladde roodsteenen koepelbouw van de groote van een kleine kapel. Aan de zijde van den weg, midden in het bcsch gelegen, door de bezoekers van het park meestal in 't geheel niet opgemerkt, is het een zinnebeeld van de rust dea doods. Ook deze Antieke Tempel is door Frederik den Groote gebauwd die hier 'n verzameling van antieke marmeren beelden liet opstellen, later echter weeT liet wegnemen. Daarop stond de kleine tempel 200 jaar ongebruikt, een leege ruimte, eenzaam en veria ten. De laatste keizerin had een voorliefde voor deze stille rustplaats en heeft enkele jaren geleden een poging gedaan, deze doodsche plaats voor het Christelijk leven dienstbaar te maken, door den tempel tot een huiskapel te laten inrichten en hier urenlang in stil gebed door te brengen. Hier in den Antieken Tempel wordt Duitschland's laatste keizerin deze week naar haar laatste rustplaats gebracht. Van de garnizoenskerk klonken de tonen van het klokkenspel: Ub' immer Trsu und R'.dlichkedt", door het stille bcsch. Ik nam den terugweg aan en koog een stil zijpad, dat naar boviii, naar het kasteel ,,Sans Soruci" leidt. Boven de gewelfde middendeur staat in oude, vergulde letters „Sans, Souci". Wat be teekent de komma tusschen de beid© woorden. E?n scherts van den Ouden Frite? --- BINNENLAND. Het conflict in het heerenkleedingbedrijf. Een uiteenzetting van werkgevers-zijde. In een uitvoerig schrijven van de federatie van werkgevers in het kleedingbedrijf wordt er op gewezen, dat thans de grootst mogelijke verwarring in genoemde industrie heerscht. De R. K. werknemersbond heeft den werkgevers geschreven, dat hij hun voorwaarden aanneemt en dus de staking zal opheffen en het hoofdbestuur van den christelijken bond heeft geschreven, aan zijn leden te zullen adviseeren, de voorwaarden eveneens aan te nemen. De drie overige werknemersbonden wenschten op die voorwaarden nog niet in te gaan. Waar de zaak zoo stond, hebben de werkgevers gemeend, de uitsluiting te moeten opheffen. De drie samenwerkende niet-confessioneele werknemersbonden hebben daarna de staking geproclameerd over het geheele land. Dit gebeurde vrijwel tegelijker tijd, dat de eonfessioneele bonden het advies aan hun; leden gaven, om den arbeid te hervatten Maar wat gebeurt nu 'l De leden der eonfessioneele bonden in de groote steden bezoeken de vergaderingen van de andere bonden en nemen daarmee het besluit, om niet aan het werk te gaan en het hoofdbestuursadvies niet op te volgen. Het gevolg hiervan was natuurlijk een hopelooze verwarring. In vele provincieplaatsen werd het werk hervat door a 113 werklieden ; in andere door de eonfessioneele en in de grootere steden door een klein aantal ongeorganiseerden en leden van diverse bonden. Het hoofdbestuur van den christelijken bond was toen blijkbaar de kluts kwijt. Het schreef aan de werkgevers, dat het de laatste voorstellen niet goed had begrepen en proclameerde zoowaar opnieuw de staking. Dit bevel werd echter lang niet opgevolgd. De menschen schenen er genoeg van te hebben, om heen en weer geslingerd te worden. Het groote struikelblok bij alle onderhandelingen bleek te zijn, dat de werkgevers niet geneigd waren, de loonen voor een jaar vast te stellen. Zij toonden de onmogelijkheid aan, op grond van een eventueele crisis in het bedrijf, van hevige concurrentie uit het buitenland door het groote valuta-verschil en de daling van de kosten van levensonderhoud. Het schrijven vermeldt dan nogmaals uitvoerig de consessie, door de werkgevers alsnog gedaan, en die men in ons blad van gisteren heeft kunnen lezen. Maar ook hierop werd evenwel nog geen overeenstemming verkregen, gaat heli schrijven voort. De werknemers hielden vast aan den eisch: een loonovereenkomst voor een jaar, of — zoo de werkgever in September dan toch wilde overwegen of herziening noodig was — de bepaling dat, als partijen alsdan niet tot overeenstemming zouden komen, het geldende uurloon zou gehandhaafd blijven tot 15 Februari 1922. Dit komt in de praktijk op hetzelfde neer en zal dan ook nooit door de werkgevers aanvaard worden. Inmiddels is in vele plaatsen den arbeid geheel of gedeeltelijk hervat. In de groote steden wordt op de ateliers wel niet veel gewerkt, maar een vrij groot aantal huisarbeiders heeft den arbeid weer opgevat. De werknemersbonden hebben opnieuw een conferentie aangevraagd tegen hedenmorgen, teneinde te trachten, een weg te vinden, welke tot overeenstemming leidt. Het zal de vraag zijn. of er nog veel werkgevers zijn, die er iets voor voelen, een landelijke overeenkomst af te sluiten, nu in de eene plaats wel en in de andere niet gewerkt wordt, besluit het schrijven van de federatie. De R.-K. organisatie. De R. K. naaisters- en kleeïmakersband „Sfc. Gcrardus Majella" meldt: Het is bekend, dat de Kathaltóke en Christelijke organisaties, na uitvoerige onderhandelingen met u© patroons, tot accoord zijn gekomen. Over eenige ondergeschikte zaken wordt nog overleg gepleegd. In de volgende plaateen wordt gewerkt: Arnhem, Alkmaar, Nijmegen, Groningen, Utrecht, Delft, Leeuwarden, Eindhoven, den Bosch, Breda, Waalwijk, Amersfoort, Hilversum, Dordrecht, Gorincliem. In een groot aantal plaatsen is de arbeid door de moderne arbeiders hervat. Alleen in eenig*» groote steden zijn nog enkele moeilijkheden te overwinnen; men verwacht, dat bónnen korten tijd allen den arbeid zullen hebban hervat. Een deel van d© arbeidersorganisaties schijnt er belang bij te hebben, het zóó voor te stellen, dat een groote verdeeldheid bestaat tusschen de leden en het hoofdbestuur van den R. K. bond. Bedoelde barichten zijn onwaar'. Het overgroot© deel van de leden schaart zich achter de leiding, slechts een kleit' deel neemt een eigen standpunt in. Het hoofdbestuur is er van overtuigd, dat binnen korten tijd de geheel© (kwestie ten goede zal zijn opgelost. Ziektewet» Eenige dagen geleden kwamen hier ter stede bijeen de afgevaardigden van het Nederlandsch verbond van ziekenkassen en fondsen (N.* V. Z.), Patrimonium, Chr. Nat. Werkmansbond, Algemeen Ziekenfonds (idem) cn het Alg. Ned. Werkliedenverbond, te samen vertegenwoordigende ruim 200.000 leden. Na een korte bespreking, waarbij bleek, dat er volkomen eenstemmigheid bestond omtrent het te bereiken doel en men eenparig de moties en conclusies van N. V. Z. kon onderschrijven, werd besloten een permanente commissie te vormen, ten einde met onverzwakte kracht in woord en geschrift en door persoonlijk bezoek ter bestemde plaatse, de actie voort te zetten tot behoud en verkrijging van „zelfbeheer". De plannen „Centraal Beheer" werden unoniem afgekeurd, als zijnde omslachtig, bevorderend de ambtenarij, doodend voor het „zelfbeheer" van ons volk, directe medewerking van werkgever en werknemer uitsluitend en absoluut onvoldoend© ten opzichte van de te verzekeren groepen. Bovendien werd geconstateerd, dat h©t onjuist is, dat het ziekengeld onder alle omstandigheden gewaarborgd is. De commissie werd samengesteld als volgt: T. D. Gaastra, N. V. Z„ voorzitter : J F. Kuijer, idem, secretaris, beiden alhier; J. Hermans, Patrimonium; J. Koning, Chr. Nat. Werkmansbond; J. L. v. d. Voorden, Alg. Ned. Werkmansverbond, allen leden resp. te Amsterdam, Apeldoorn en Rotterdam. Het Duitsche pasvisum. Op vragen van het Tweede-Kamerlid do Buisonjé betreffende vermindering van de koster van hert Duitsche pasvisum, heeft minister van Karnebeek geantwoord: Het is juist, dat geruimen tijd geleden, namelijk 5 Mei 1820, de Duitsche Regeering is gewezen op bet hooge bedrag dat voor een Duitsch pasvisum moet worden betaald. Naar aanleiding hiervan heeft de Duitsche Regeering geantwoord dat het hoogte visumtarief steunde op een wet, en dat het niet mogelijk was dat tarief voor onderdanen van een bepaald land te verminderen, aangezien dan krachtens het beginvan meestbegunstiging andere landen aanspraak zouden kunnen maken op een gelijke vermindering. Ten aanzien van het grensverkeer en van de Rijnscheepvaart deed de Duitsche Regeering de toezegging nadeT te zullen overwegen in hoeverre aan de bezwaren zou kunnen worden te gemoet gekomen. Sedert dien is gebleken dat inderdaad op de belanghebbenden daarbij een lager ta^ rief is toegepast. Dc behandeling der pers bij de uitvaartplechtigheid van de cx-keizerin. De voorzitter van den Nederlandschen Journalistenkring beeft een onderhoud gehad met den secretaris-generaal in algemeenen dienst, mr. I. B. Kan, naar aanleiding van verschillende klachten over de wijze, waarop de pers is behandeld bij de plechtigheid te Doorn. De heer Kan — die, naar de Kringvoorzitter erkende, de pers steeds zooveel mogelijk ter wille is — nam de verantwoordelijkheid voor de getroffen maatregelen geheel op zich. De plaatselijke autoriteiten hebben gehandeld naar de hun gegeven instructie. Mr. Kan wees den Kringvoorzitter op verscheidene bijzondere moeilijkheden, welke zich bij de regeling voordeden, en die verhinderden, de journalisten dichter tot de plechtigheid toe te laten. Do aangelegenheid zal in het bestuur van dén Journalistenkring nader worden besproken. De Middenstands-unie. In een gister gehouden ledenvergadering der afdeeling Utrecht van de Middenstandspartij werden na lange besprekingen de statuten dier partij gewijzigd en het verband met de oude Middenstandspartij, die nu met den Vrijheidsbond gefusioneerd is, opgezegd. De naam der nieuwe partij, die met spoed in verschillende plaatsen van ons land afdeelingen zal stichten, is „Middenstands-Unie". De partij zal aan haar leden nog meerdere vrijheid of liever volkomen vrijheid laten omtrent den godsdienst, dan de oude partij. . Door den heer P. H. het Lam, candidaat van de nieuwe Middenstandspartij voor de a.s. gemeenteraadsverkiezing te Amsterdam, werd vervolgens een rede gehouden over de gemeetepolitiek der partij. --- STADSNIEUWS. Prinsendag. Het was gisternamiddag in het Voorhout zeer druk. Terwijl aanvankelijk uitsluitend schoolkinderen zich vóór het paleis van de Koningin-Moeder bewogen, trok zich tegen 3 uur een groote menigte daar samen. Ongeveer te 2 uur was de koninklijke familie uitgereden, na door de KoninginMoeder aan haar paleis te zijn uitgeleid. Koningin, Prins en Prinses maakten een autotocht door de stad. Bij het uitrijden werden zij omstuwd door een talrijke menigte en toegejuicht Precies half drie arriveerde het muziekkorps van de politie. Kort daarop keerden het koninklijk echtpaar en de Prinses terug van den rijtocht en even daarna zag men door de geopende balcondeuren de leden der vorstelijke familie zich in een der vertrekken van het paleis bewegen. De 'belangstelling concentreerde zich nu vóór het paleis, daar men verwachtte, dat de vorstelijke personen op het balcon zouden verschijnen, hetgeen dan ook geschiedde. Zij werden toen wederom luide toegejuicht en het muziekkorps speelde het Wilhelmus. Even later vertrokken Koningin, Prins en Prinses uit het paleis van de KoninginMoeder. Tijdens de muziekuitvoering hebben de leden van het Haagsche comité voor volksfeesten de muzikanten gehuldigd. Dit geschiedde bij monde van pastoor Hageraats, die een krans aanbood in de kleuren van de stad, groen geel. De kapelmeester antwoordde met een woord van dank, waarna het korps fanfares aanhief. Het publiek juichte de muzikanten geestdriftig toe. Ook gisteravond was het buitengewoon druk in de straten der residentie, speciaal in de binnenstad, en begrijpelijkerwijze concentreerde zich de grootste drukte in de omgeving der departements-gebouwen, waar de verlichte decoraties waren aangebracht. Allerwege heerschte een opgewekte stemming em hier en daar trokken luidruchtige groepjes hossend door de stad, maar het was en bleef een luidruchtigheid, welk© nimmer tot losbandigheid oversloeg. Tot laat in den avond hield de levendige drukte aan, waarvan de gepavoiseerde middenweg van het Lange Voorhout het centrum was, maar ook elders in de stad,' Poten, Spuistraat, Veenes traait, Vlamingstraat en Groenmarkt, kon men duidelijk bemerken, dat het een feestdag voor de residentie was. Niet allen echter zochten de straat op, om 's Prinsen jaardag te vieren. Dank zij het volijverig Haagsch comité voor volksfeesten waren verschillende zalen beschikbaar voor hen die binnenshuis wilden genieten van de feestelijkheden, aan den löden April verbonden. In het Gebouw voor K. em W. bracht de vereenigt.ng A. D. O. „Trilby" ten tooneel© en de stampvolle zaal hoeft met groote ingenomenheid de prestaties van de leden dezer vereeniging gevolgd. De secretaris van het comité voor volksfeesten, de heer L. P. van der Heyden, riep, vóórdat de voorstelling een aanvang nam, den aanwezigen een hartelijk welkom toe. Door het Hcllandia-ensemble, directeur de heer Fr. van Volkom, werd daarop het Wilhelmus gespeeld, door allen staande med©gezongen. De tooneelvereeniging „K. (E. A. N.", die in „De Vereeniging" Willemstraat, een opvoering gaf van Riedolf Kneisel's klucht „Papageno", had al evenmin over belangstelling en waardeering Van liet gebódens te klagen. In de Groote of St. Jacobskerk, de Nieuwe Kerk aan het Spui en de Nieuw© Kerk aan de Duinstraat hadden druk bezochte' orgelbespelingen plaats. De Groote Kerk was zelfs geheel gevuld. Dan waren er bioscoop-voorstellingen in den Princesse-schouwburg, Flora en Residentie-Bioscoop. Ook hier was de belangstelling buitengewoon groot. In laatstgenoemd theater richtte de heer Mackay tot de bezoekers een woord van welkom namens het comité voor volksfeesten. En natuurlijk had Willy Mullens, actief als altoos, voor bijzondere verrassing gezorgd: des avonds liet hij reeds in zijn theater een film afdraaien van de feestelijkheden, welke des namiddags in het Voorhout te zien waren geweest. Inderdaad een kranig stukje! En zoo is deze 19de April weder in opgewektheid gevierd, op een wijze, der residentie volkomen waardig. Bijna door gas verstikt. In het perceel van Swietenstraat 103 werd hedenmorgen de bewoonster, de 75jarige mevrouw de wed. M. A. H., bewusteloos gevonden, bedwelmd door gas, dat ontsnapte door het kraantje van dVï gaslamp, hetwelk niet goed ges'oten was. Mevrouw H. werd naar het R. K. ziekenhuis gebracht en i& inmiddels weer tot het bewustzijn teruggekeerd. Brandje gesticht. Gisteravond heerschte er over het algemeen een feestelijke stemming in de stad Eenige kwajongans in het Lamgroen waren echter waarschijnlijk dermate opgewonden, dat zij omstreeks half tien het noodig achtten, tot meerdere verlichting de schutting van de aldaar staande school in brand te steksn. Gelukkig werd hun boosdo©nerij spoedig ontdekt en kon met een drietal emmers water het vuur gebUiseht worden door een politieagent. Spelen met lucifers. In den uitbouw van de woning Daltonstraat 68 waren gisteren eenige kinderen met lucifers aan het spelen, waardoor het gordijn plotseling vlam vatte en een klein binnenbrandje ontstond, dat zich sterk had kunnen uitbreiden, ware het niet, dat d© brandweer zeer spoedig ten tooneele verscheen, om met emmers water het vuur te blusschen. G i s t e r n am i d d a g eirca half zes sloeg op het Stationsplein het paard van een victoria-rijtig op hol. Een dbr passagiers, zekere C., oud 43 jaar en wonende in de van Miereveltstraat, sprong er uit, met het gevoijg, dat hij bewuste'oos op de steen en kwam te liggen en door den Eersten Hulpdienst moest worden opgenomen Het paard struikelde op den Parallelweg cn kon toen tot staan gebracht worden. De heer J. Dijkgraaf, chef-fitter der gas-, waterleiding- en eleetriciteitsmaatschappij voorheen I. Selten, alhier hoopt 23 April a.s. den dag te herdenken, waarop hij 25 jaar geleden bij deze maatschappij in dienst trad. --- GEMENGD NIEUWS. De stand der arbeidsmarkt in Februari. Blijkens het in de laatst verschenen aflevering van het Maandschrift van het Centraal Bureau van de Statistiek opgenomen voorioopige overzicht van den stand der arbeidsmarkt gedurende ïebruari in een aantal bedrijven bestond over de werkgelegenheid in het bouwbedrijf ook in Februari over het geheel geen reden tot klagen. Nog ateeds viel te wijzen op een tekort aan vaklieden (speciaal metselaars en stukadoors). 'Evenals voorheen boden zich voor opperman en grondwerker over het algemeen veel meer werklieden (o.a. werkloozen uit ander© vakken) aan dan waaraan behoefte bestond. Intusschen bleek wederom uit sommig-© verslagen, dat ook onder de eigenlijke bouwvakarbeiders (timmerlieden, metselaars enz.) wel werkloosheid is voorgekomen. Li tegenstelling mefc Januari wei "d geen belemmering door vorst ondervonden. Met betrekking tot het schildersbedrijf valt op te merken, dat in verschillemde plaatsen, de werkzaamheden mede onder invloed van de gunstige weersgesteldheid, zijn toegenomen en wel v.n.1, in de tweede helft der maand. De werkloosheid is dan ook min of meer belangrijk afgenomen (sporadisch ontstond zelfs meer vraag dan aanbod), doch was niettemin volgens sommige verslagen ook eind Februari nog van beteekenis. Ook nopens het behangers- en stoffeerderibedrijf werd hier en daar eenige verlevendiging (deels vrij geregeld werk) gerapporteerd, doch over het algemeen bleef het, mede door het s©izoen, nog slap (hier cn daar werkloosheid). Het totaalcijfer der in Februari 1921 aanbestede werken beliep slechts ruim 12 millicen gulden (tegen ruim 21 millioen in Februari 1920), waarvan ruim 5 millioen voor woningbouwvereenigingen, ruim 4 millioen voor gemeentebesturen en nog geen 2 millioen voor particulieren. Opmerkelijk laag is het in laatstbedoeld cijfer begrepen bedrag voor fabrieksbouw- en verbouw, n.1. slechts ƒ 5.440 (698.180 in Februari 1920). Hoewel de berichten omtrent d© kledingindustrie over het algemeen nog verre van bevredigend luidden, was er toch, niet zoozeer bij het maatwerk, doch in verschillende confectiefabrieken tegen het einde der maand een begin van verlevendiging waar te nemen, waardoor de werkloosheid verminderde. In de wasch- en strijkinrichtingen bleef over het algemeen voldoende werk. Uit enkele verslagen blcék echter de ongunstige invloed van de bezuiniging wegens de hooge prijzen ea van de tosnemende concurrentie van da kleine wasscherijen (personen die bij zich aan huis voor anderen wasseben). Vraag en aanbod van werkkrachten waren volgens de meeste berichtgevers vrijwel gelijk. Enkelen meldden echter een tekort aan geschikt (speciaal vrouwelijk) personeel, terwijl volgens anderen het aanbod (b.v. van werkloczen uit andere bedrijvan) grooter was. Het aantal arbeiders bij de bruinkoolvelden is in Februari aanzienlijk gedaald n.1. van 876 op 1 Februari tot 362 op 1 Maart (op 1 Maart 1920 1.868). Bij. de zoutontginning bleef het aantal arbeiders vrijwel stationnair en bedroeg op 1 Maart j.I. 166 (op 1 Maart 1920 147). Uit de cijfers omtrent d© werkgelegenheid in het havenbedrijf blijkt dat te Amsterdam het gemiddelde aantal vaste arbeiders per werkdag in Februari weder iets hooger was dan in Januari (resp. 3.377 en 3.351), doch dat het gemiddeld aantal lossa arbeiders per werkdag daalde van 2.264 tot 2.088. Het totaal-gemiddeld© (5.465) was dan ook weder Iagsr dan in Januari (5.615) en ook was er daling vergeleken met Februari 1920 vóór het uitbreken der staking (6.489). Te Rotterdam, voor welke plaats over Februari nog geen gegevens ten dienst© stonden, blijkt het weekgemiddelde (Zon- en feestdagen inbegrepen) van de door de losse arbeiders verrichte taken te zijn verminderd van 45.270 in de periode 5 December 1920 t./m. 1 Januari 1921 tot 40.749 in de periode 3 t./m. 30 Januari 1921 (aantal hierbij betrokken arbeiders resp. 5.289 en 4.838); het aantal vaste arbeiders bedroeg eind Januari pl.m. 4.900 tegen pl.m. 5.000 eind December. Willem Mengelberg-straat en -plein. In verband met het verleden jaar gevierde 25-jarig-jubileum van Willem Mengelberg als dirigent van het Concertgebouworkest en de daarbij onder diens leiding plaats gehad hebbende Mahlerfeesten, stellen B. en W. van Amsterdam voor, als blijk van erkenning van de bijzondere beteekenis, welke Willem Mengelberg in de internationale muziekwereld heeft, zijn naam te verbinden aan een der in de onmiddellijke nabijheid van het Concertgebouw gelegen straten, door straat en plein bij het Concertgebouw, tot dusver genaamd Jan Willem Brouwersstraat en Jan Willem Brouwerspleiti : Willem Mengelbergstraat en Willem Mengelbergplein te noemen. (Elders komt dan de Jan Willem Brouwersstraat). Lucifers zijn geen speelgoed! Te Zwartebroek, gemeente Bameveld, is de hofstede met schuren en bergen van den landbouwer G. Kamphorst jr., totaal afgebrand. De oorzaak is het spelen van kinderen met lucifers. Het verbrande was laag verzekerd. Een kastekort van ƒ 13.000. De heer V., directeur van de coöperatieve zuivelfabriek te Deldc-nerbroek, bij Hengelo, is gearresteerd. De boeken wijz&n een tekort aan van ƒ 13.000. Hij is als directeur ontslagen. --- Medische causerie. Melancholie. Hoewel men vaak sprscikt ■ van iemand, die wat melancholisch is, hebben wij toch bovenstaande aandoening te rangschikken onder de z.g.n. geestesziekten. Heb woord „Melancholie''' is samengesteld tut tw Griekfwhe woorden, waarvan heb eerste g© deeite betetkent zwart" en het tweede lid »,gal" beduidt. Zioo kunnen we due het ■woord „melancholie" letterlijk vertalen en •preken van „zwartgalligheid". Er as nu Wikeuijk een tijd geweest, waarin men meende, dat, als iemand niet te beat gehumeurd was, zijn gal in een niet te goede conditie was en het volksgeloof in die dagen ging zoover, dat men meende, dat de gal •wel zwart zou zijn, a£e een patient{e) heel erg boos was en alles van den meest donkeren kant bekeek. Wanneer zullen wij nu durven verklaren, dat iemand aan Meïanchoiie lijdt d.w.z. aan een geestesziekte, die, aooals wij zoo dadelijk zuilen zien, niet aoo geheetl onschuldig ie, want wie onzer is vooral in den tijd, dien wij thans beleven, wel eens niet uit zijn (haar) humeur 2 Welnu, we zullen u uit deze moeilijkheid helpen en daarom beginnen te wijzen op één groot verschilt tueschen de droefheid van de(n) melanoholicus(a) en die van den normalen mensch. Bij don laatsieu vinden we immers een zeer begrijpelijke oorzaak voor 't ontstemd Sffjn. Men heeft b.v. tegenslag gehad in zaken, men fteeft een dierbare door den dood moeten missen, kortom er ia een zeer verklaarbaar feit voor uw treurig gestemd zijn en den angst, waarmede ge den donkeren toekomst tegemoet gaat. Genoeg hierover. Een ieder uwer kan dit met eigen leed en mieère aanvullen. Hoe geheel anders is 't nu echter gesteld met het pessimisme van de(n) melancholicus(a). Deze zit treurig gestemd terneer, is bang vcor den dag van morgen en op haar vraag: „Waarom" blijft enza patientje) u het antwoord •ehuldig en ooemt hij of zij u de reden, dan jsoud/t ge zonder twijfel door de belangloosheid hiervan zeggen: „Moet g& daarom zoo bedrukt tei neer zitten 1 Dit ia tcch geen reden en is toch geen zaak van betsekenis '. Zijn zij aas den eeaien Skaat door het minste of geringste aan droefheid ten prooi, aan den and* ren kant zijn- deze ongeiukkigen niet in staat liet leven zoo vroolijk mogelijk op te nemen. Zelfs aangename gebeurtenissen, waarover de normale menech zich pleegt te verheugen, werken niet op hen in en mochten zij er op reageeren, dan bsBohou ven zij het gebeurde ais een voorspel van ernstige feiten, die aanstaande kunnen zijn. Is ailles donker rondom deaa menschen en is de vreugd voor goed uit hun levea verbannen, hierbij blijft het niet. Zij beschouwen zich zelf meestal als da oorzaak van al deze ellende. Door hun eêgen toedoen, aldus verklaren zij, kunnen zij het Jcvevi niet meer vr 'oolijk opnemen. Naast dit waandenkbeeld, vooral zelf de oorzaak te zijn van aü hun eigen ellende en die om hen heen gebeurt, treffen wij vaak nog andere z.g.n. „hypochondrische"' aan. Zij worden dag en nacht gekweld door allerlei abnormale lichamelijke gewaarwordingen. Zoo gevoeflt de één zijn (haar) he*sfnen smelten, een. ancter meent dood tie zijn, weer een derde d^kt veranderd te zijn in een onbeduidend voorwerp, b.v. een draad. Deze laatste rangschikken we onder de z.g. Nihilistisch® waan-denkhRfelden („nahif" is het Latijnsehe woord voor „ni«te"). Weer anderen zeggen u wagens de een, of andere plicbtsvertaJung» jaren geleden begaan, thans te moeten boeten en verbrand te worden, doch niet te kunnen iterven. Tegenover al deze el.ende, dio ieder op zijn of haar wijze moet doorleven, staat de in hun oogen krachtige buitenwereld. Zij zjetlf zijn ellendige schepselen, slecht en verdorven in aUe opzichten, maar de menschen rondom hen heen zijn braaf en goed en zoo heb ik m deze aigeloopen oorlogsjaren menigeen) melanchaacus(a) den kreet hooren slaken, dat hij of zij de oorzaak was van dezen zioo noodlottigen wereldkrijg. Hierbij sluit zich aan een helaas vaak voorkomend verschijnsel n.1. da voedselweigeling. Immers zij, die zich occd wanen, hebben geen voedsel moer noodig of zij, die de oorzaak waren, dat zooveel menschen in