"CORONA-PHON"
IWfliiDflililGlIUIlillillGIlll DE 99 CORONA-PHON" ïü Zonder Antenne slechts 5 lampen Het Radio-Toestel voor U Zuivere weergave stofdicht meubel lie Toonzaal in ons Fabrieksgebouw is voor Demonstraties open van 11 v.m. tot 9 uur n.m. 838—50 Telefoon 32584 iraml. 3, 12, 14 N .v. "IDZERDA-RADIO" | ——— " 11 1 ■ 1 I ■■ ■ ■ » ■!»■ I ^ j , Beukstraat 10 bij Valkenb.plein Bil
---

EERSTE BLAD. HINDER.
In een goed geordende samenleving dient ervoor te worden gewaakt, dat niet alleen de gezondheid en de veiligheid der burgers verzekerd is, maar tevens,'dat hun zoo weinig mogelijk overlast wordt aangedaan». Deze laatste eisch klemt vooral daar, waar een uitgebreide bevolking dicht op elkander woont, met name dus in de groote steden. Het is de taak van de overheid door gepaste maatregelen den overlast, dien de burgers kunnen ondervinden, tot den kleinst mogelijken omvang te beperken. Die overlast kan van zeer verschillenden aard zijn; maar de meest voorkomende vormen, waartegen maatregelen plegen te worden genomen, zijn wel de overlast van ongedierte, van stank, van stof en van hinderlijke geluiden. Zoowel de algemeene als de plaatselijke wetgever heeft zich sinds jaar en dag deze aangelegenheid aangetrokken. De Hinderwet, die van 1875 dateert, regelt het toezicht bij het oprichten van inrichtingen, welke gevaar, schade of hinder kunnen veroorzaken en geeft bij de uitvoering dier wet aan het Gemeentebestuur een belangrijke taak, terwijl bovendien artikel 4 bepaalt dat de Gemeenteraad bij plaatselijke verordening 1°. wijken, buurten of strateu kan aanwijzen, waar een of meer uitdrukkelijk genoemde inrichtingen, in artikel 2 dier wet genoemd (dat zijn de inrichtingen, die voigens de wet gevaar, schade of hinder kunnen opleveren) zonder voorafgaande vergunning kunnen warden opgericht; 2°. in liet belang der openbare orde, veiligheid of gezondheid een bepaalde plaats of gedeelte der Gemeente kan aanwijzen voor het oprichten, hebben of gebruiken van een der in artikel 2 genoemde inrichtingen, met verbod om elders in de gemeente het bedrijf of de bedrijven uit te oefenen, waartoe oprichting of het gebruik van die inrichting vereischt wordt; 3°. in het belang der openbare orde, veiligheid of gezondheid kan verbieden een slachterij, vilderij, penserij, drogerij, rookerij of zouterij van dierlijke stoffen of een inrichting, bestemd tot bewaring of verwerking van bloed of dierlijken afval op te richten, te hebben of te gebruiken, indien in de gemeente een inrichting aanwezig is, waarin belanghebbenden onder eveneens bij verordening vastgestelde voorwaarden het bedrijf kunnen uitoefenen, waartoe een inrichting wordt vereischt als bij de verordening verboden. Het zal den meesten onzer lezers vermoedelijk wel bekend zijn, dat hier ter stede gebruik is gemaakt van de in dit artikel aan den Gemeenteraad verleende bevoegdheid. Eerst is hier een abattoir-verordening tot stand gekomen, waardoor het slachten van vee en het uitoefenen van eenige andere der bedrijven, hierboven onder 3 genoemd, buiten het terrein van het Gemeentelijk Abattoir is verboden. En enkele jaren geleden is een tweede verordening uitgevaardigd, waarbij bepaalde wijken zijn aangewezen, waarin geen hinderlijke inrichtingen mogen worden opgericht, andere, waarin zulks slechts bij uitzondering mag geschieden en weer andere, die juist bestemd zijn om zulke inrichtingen te herbergen.
Maar naast deze verordeningen, rechtstreeks steunende op de Hinderwet, worden in letterlijk iedere gemeente — en vooral, gelijk wij opmerken in de groot© steden — tal van maatregelen getroffen tegen hinder, welke aan de werking der Hinderwet ontsnapt. In onze polftie-verordening treffen we verscheidene van die bepalingen aan, o.a. betreffende het vervoer van hinderlijke stoffen, betreffende poelierderijen, betreffende hinder door geluiden van onderscheiden aard. Bovendien valt de bestrijding van ongedierte door ontsmetting van woningen en van ratten door verschillende verdelgingsmiddelen, welke vooral den laatsten tijd ook hier ter stede met kracht ter hand genomen is, niet alleen onder de maatregelen in het belang der volksgezondheid, maar tevens onder die, welke strekken om hinder te keer te gaan. Inderdaad valt tusschen beide geen scherpe grenslijn te trekken. De z.g. vliegaschplaag, waarover zooveel te doen geweest is en die den laatsten tijd, zooal niet geheel verdwenen, dan toch tot een minimum is teruggebracht, dank zij de in de schoorsteenen der vuilverbranding aangebrachte technische verbeteringen, veroorzaakte niet alleen grooten hinder, maar leverde tevens gevaar op voor de. oogen, die ernstig verwond konden raken door de scherpe deeltjes, waarmede de lucht door die vliegasch bezwangerd werd. Hinderlijke geluiden kunnen zeer nadeelig werken op het zenuwgestel van gevoelige personen en den toestand van zieken verergeren of hun herstel bemoeilijken, mede doordat het inslapen daardoor wordt bemoeilijkt en de slaap zelf daardoor dikwijls onderbroken wordt, hetgeen zelfs voor gezonden nadeel kan opleveren. Dat het inademen van stof gevaarlijk is voor de longen is van algemeene bekendheid. Wat ten slotte stank betreft, deze is over het algemeen wel niet onmiddellijk schadelijk voor de gezondheid, maar werkt alweder zeer deprimeerend op velen, die daaraan voortdurend zijn blootgesteld. Men spreekt dan ook terecht vaak van ,,ondragelijken" of „ónhoudbaren'' stank, Indirect kan de gezondheid er ook door benadeeld worden, wanneer de lange duur van dezen hinder de bewoners noopt de ra* men van hun vaak niet te ruime kamers dagenlang gesloten te houden. Er is derhalve inderdaad alle aanleiding om dezen hinder niet minder krachtig tegen te gaan. *** Wordt nu hier ter stede op het gebied van de bestrijding van hinder genoeg gedaan? Het antwoord op die vraag is minder eenvoudig dan het oppervlakkig schijnt. Er is immeis in het begrip „hinder" een sterk subjectief element. Hoe fijner besnaard iémand is, des te meer last van hinder zal'hij hebben. Hij zal reeds overlast ondervinden van iets, wat een ander zonder eenig bezwaar kan verdragen; hij zal protesteeren tegen hinder, die door minder fijn bewerktuigde naturen ternauwernood wordt opgemerkt. Aan den anderen kant echter is er zeer reëele hinder, die intusschen zeer bezwaarlijk kan worden weggenomen, tenzij men zich daartoe grootë geldelijke offers getroost. En dan is het de vraag: is de we?nemin<r van het euvel die offers wel o o waard; weegt het daardoor verkregen voordeel daartegen wel voldoende op? Ook hier weder heeft men met een subjectieve kwestie te doen. De slachtoffers van den hinder zullen er natuurlijk geen bezwaar tegen hebben, dat de Gemeente diep in den zak
tast om den hinder te doen verdwijnen. Maar hoe staan de overige Gemeentenaren daartegenover; hoe de vertegenwoordigers der burgerij, die verantwoordelijk zijn voor de besteding der Gemeentefinanciën en die zonder zeer ernstige noodzaak de belastingen niet nóg meer omhoog willen drijven? Deze gedachten kwamen bij ons op, toen we dezer dagen, eerst uit een ingezouden stuk in ons blad en later uit een adres aan den Gemeenteraad van een aantal bewoners van de Kleine Yeenkade bemerkten, dat deze weder last ondervinden van stank, veroorzaakt door opgehoopt vuil van den Gemeentelijken Aschstaal. In 't adres wordt gezegd, dat die stank de laatste weken weder ondragelijk en onhoudbaar is; dat B. en W. in hun antwoord op de laatste klacht berichtten, dat ophooping van vuil niet meer plaats had en zou hebben; dat genoemd antwoord geheel bezijden de waarheid is; dat zij den Raad verzoeken, zoodanige maatregelen te willen nemen., dat aan de overtredingen van Hinderwet, Gezondheidswet, Politie- en Bouwverordening een einde gemaakt wordt; dat zij, indien geen afdoende maatregelen getroffen worden, langs gerechtelijken weg een aanklacht zullen indienen tegen het hoofd der Gemeente, wegens overtreding van bovengenoemde wetten en verordeningen. Eindelijk komen adressanten ook nog op tegen den opslag van leege kisten aan de Kleine Veenkade, die 's nachts worden weggehaald, wat veel rumoer veroorzaakt gedurende den voor de nachtrust bestemden tijd. Het komt ons voor, dat aan dit laatste bezwaar met wat goeden wil wel is tegemoet te komen. Men heeft hier te doen met bemoeilijking van den slaap, waartegen de Politie-verordening reeds waakt door haar verbod van hondengeblaf en hanengekraai gedurende den voor de nachtrust bestemden tijd, terwijl in ons Strafwetboek burengerucht wordt strafbaar gesteld. Maar hoe is het met de klacht 'over den stank ? Het dreigement mét een strafvervolging van den Burgemeester is natuurlijk belachlijk. Adressanten geven blijk, niet op de hoogte te zijn van de door lien genoemde wetten en verordeningen. Yan overtreding daarvan door den Burgemeester is geen sprake; ja, men kan zeggen, dat er in het geheel geen overtreding plaats heeft. De Hinderwet toch geldt in de eerste plaats voor inrichtingen , door particulieren opgericht. Overtreden dezen de voorwaardefi, waaronder de vergunning is verleend, dan zijn zij ongetwijfeld strafbaar. Maar hoe staat het met Gemeentelijke inrichtingen, welke onder de Hinderwet vallen? Op die vraag wordt het antwoord gegeven door art. 27: Voor het oprichten van een inrichting, bedoeld in artikel 2, door het bestuur eener Gemeente of van een waterschap, wordt de vergunning van O- 1 ^uteerde Staten gevorderd. Het artikel zegt verder, dat de artikelen 5—7 en 9—14 der wet van toepassing zijn, waaruit volgt, dat zulk een vergunning voorwaardelijk kan worden verleend. Er zullen ook wel nieuwe voorwaarden kunnen worden gesteld indien de ondervinding daarvan de noodzakelijkheid mocht aantoonen, gelijk art. 17 der wet bepaalt. Nu is ons echter niet bekend — en wij achten het ook in liooge mate onwaarschijnlijk — dat aan onzen aschstaal ooit de voorwaarde is opgelegd van hooger hand, dat hij geen stank mag verspreiden. Zijn dus adressanten juridisch ernaast, erkend moet worden, dat deze stank zeer hinderlijk
is en dat de aschstaal midden in een dicht bevolkt stadsgedeelte niet meer thuis hoort. Dit bedrijf dient öf buiten de bebouwde kom te worden gebracht, öf het dient in besloten ruimten te worden uitgeoefend, zbodat de omwonenden er geen last van hebben. Nu is ons echter gebleken, dat in den tegenwoordigen toestand geen verandering kan worden gebracht zoolang het rapport nog niet is verschenen van de commissie, door den minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw belast met een onderzoek naar de vraag, wat met hét vuil moet geschieden, m. a. w. zoolang de kwestie: vuilverbranding of bemesting van woeste gronden nog hangende is. Dat kunnen wij begrijpen; want een reorganisatie van den dienst in één van beide richtingen kost tonnen gouds en men kan toch moeilijk het risico loopen, dat al het uitgegeven geld nutteloos is besteed, wanneer ten slotte besloten wordt de andere richting uit te gaan. In elk geval is de tegenwoordige toestand slechts een tijdelijke, hetgeen eveneens medebrengt, dat men thans geen reusachtige sommen kan gaan uitgeven om het bedrijf volkomen stankvrij te maken. *** Ons is echter tevens gebleken, dat de directie doet wat zij kan,'om den overlast zoo gering mogelijk te maken. Upeenkooping ^an vuil, gelijk het vroeger wel voorkwam, tot hóoge bergen van duizenden kubieke meters, is tegenwoordig, nu de vuilverbranding werkt, uitgesloten. Het is echter noodig de vuiiverbrandingsinrichting aan het einde der week schoon te maken, hetgeen uiteraard steeds eenige stagnatie geeft in de verwerking van het vuil. De stank wordt overigens hoofdzakelijk veroorzaakt door groentenresten in het huisvuil, die bij warme zomerdagen inderdaad wel minder aangename geuren kunnen verspreiden, ook indien de ophooping van het vuil niet zoo groot is. De groote hoeveelheid groentenafval die vroeger van de groentenmarkt op den Aschstaal kwam, gaat thans echter rechtstreeks naar buiten, ter bemesting van landerijen in de omgeving. Zoo kan onze conclusie geen andere zijn, dan dat de bewoners van de straten rondom den Aschstaal nog eenigen tijd geduld zullen moeten oefenen. Het reukeloos maken der tegenwoordige inrichting zou schatten kosten; het nadeel van die uitgaaf voor de Gemeente dunkt ons inderdaad zwaarder te wegen dan de belangen der omwonenden, die trouwens slechts gedurende korten tijd van het jaar hinder van beteekenis ondervinden en die, toen zij zich bij deze sinds jaar en dag beruchte inrichting metterwoon vestigden, wisten waaraan zij zich bloot stelden.
De toestand was in het verleden daar ter plaatse trouwens heel wat minder te harden dan tegenwoordig. *** Er is echter een andere hinder aan het opkomen in onze goede stad, die in alle wijken wordt ondervonden, en die zonder kosten ware te bestrijden. Hierover tot slot van deze beschouwing een kort woord. Wij hebben het oog op het misbruik van de radio, speciaal van de z.g. loudspeakers, waardoor het op mooie zomerdagen, wanneer de ramen openstaan of de menschen in hun tuintje zitten, steeds bezwaarlijker wordt een oogenblikje rust te smaken. Studeeren wordt op die wijze totaal onmogelijk gemaakt; men kan zijn gedachten niet bij zijn werk houden. Daarbij zijn de klanken, die uit deze toestellen komen, wanneer ze niet behoorlijk worden bediend, vaak zoo snerpend, zoo door merg en been dringend, zoo afgrijselijk dissoneerend, dat zelfs een gezond mensch er kippenvel van krijgt. Gaat het overigens aan anderen te dwingen naar de meestal zeer banale deuntjes of grootendeels onverstaanbare toespraken te luisteren, welke deze loudspeakers ten gehoore brengen ? In de nabijheid van ziek eninrichtingen is dit lawaai bepaald verderfelijk voor de patiënten. Het is hoog tijd dat aan dit zich voortdurend uitbreidend euvel paal en perk wordt gesteld. Wil men van radio-muziek of -voordrachten „genieten", men ga zijn gang, maar men doe het met de ramen dicht, althans op zoodanige wijze, dat derden er geen hinder van ondervinden. Te Rotterdam bestaat reeds sinds jaren een verordening, waarbij verboden wordt gramophonen te laten spelen met de ramen open. Maar deze loudspeakers maken meer en langer achtereen geweld dan de ergste gramophonen. Wij vertrouwen dan ook, dat eerlang een voorstel van B. en W. den Raad zal bereiken om aan dit ergerlijk burengerucht een einde te maken, dat werkelijk veel meer en op veel ruimer schaal hinder veroorzaakt dan het nachtelijk hondengeblaf of hanengekraai, en de open knalpotten der motorfietsen, waartegen onze politieverordening waakt. Ongetwijfeld kan men ook, gelijk wij opmerken, bij de bestrijding van hinder te ver gaan. Maar hier heeft men te doen met een vorm van overlast, die volkomen binnen de termen valt om van Gemeentewege te worden bestreden. De hinder wordt in het openbaar ondervonden; hij valt niet te keeren door maatregelen van de geplaagde slachtoffers, tenzij dezen zich opsluiten m hnn kamers met de ramen dicht en watjes in de ooren; hij levert gevaar op voor de gezondheid en de rust en benadeelt patiën­
ten en gevoelige personen. En <le bestrijding van het euvel kost de Gemeente geen cent en brengt niemand nadeel toe; want de liefhebbers van de radio worden geenszins genoodzaakt van hun genot afstand te doen. Moge dan deze maatregel niet te lang uitblijven, want het kwaad neemt dagelijks grooter afiuel iugen aan. Voor werkers met het hoofd is het gedwongen aanhooren van deze gedachten storende doordringende geluiden een ware marteling. Zij zullen den dag zegenen waarop aan dezen hinder een einde zal zijn gemaakt.
---

FEUILLETON. (Nadruk verboden.) BRIGITTA.
Een roman uit de bergen. 23) Kwam Lukas Leukner weer eens thuis, dan ging hij wel door clen stal en de schuren, door huis en hof, maar het was slechts een vluchtig, oppervlakkig rondzien en dan zag hij niets of wilde hij niets zien. Wanordelijkheden of verkeerde dingen, dis ér genoeg waren, berispte hij met "geen woord. Kortom do dienstboden hadden al spoedig begrepen, dat den boer alles goed was en dat begrip van de ondergeschikten is voor een bedrijf altijd noodlottig. De menschen op den Leuknerhof deden wat zij wilden. Den knecht vreesden zij niet, de een "wist te veel van den ander, ieder werkte zoo goed als het ging, maar allen arbeidden ten voordeele van hun eigen zak. En Lukas Leukner, eens de strengste verkgever in heel den omtrek, die niet de minste tegenspraak duldde en het geringste pliuhtsverzuim streng strafte, scheen den warboel op zijn hof niet te zien. Zooals zijn heele wezen, was ook zi.in uiterlijk veranderd. Het lichaam van den sterken man was ongelooflijk vermagerd, alleen was het gelaat opgeblazen en toonde onmiskenbaar de sporen van overmatig drankgebruik. In de zwervende, glazige blikken weerspiegelde zijn binnenste. De man vond geen rust meer, geen rust voor het werk •n geen rust; voor den slaap. Eon ongezonde
haast, een jagen van dorp tot dorp en zware drinkgelagen nachten aaneen verzwakten het sterke lichaam. Onvast als zijn blik was heel zijn wezen. Lukas Leukner scheen door een innerlijke onrust gedreven en voortgejaagd te worden De Schönwalders zagen natuurlijk, hoe op den Leuknerhof de knechten en de meiden huishielden, zij wisten, dat het met de deftige, groote boerderij met reuzenschreden bergaf ging. De boeren spraken er dikwijls over en verzochten eindelijk den burgemeester, er een eind aan te maken en met Lukas Leukner of tenminste met Bartel er over te spreken. De burgemeester zag de noodzakelijkheid van dien stap in, maar gaf de voorkeur aan het laatste. Hij vertelde Bartel, hoe het er in zijn ouderlijk huis voor stond, dat de vader zich om niets meer bekommerde, dat alles verliederlijkt en verwaarloosd werd, en dat de knechten zich oneerlijk verrijkten. Lukas Leukner reisde door het land van dorp tot dorp, van herberg tot herberg, speelde grof met alle mogelijke twijfelachtige figuren en zat bijna eiken nacht in het „Hert" te Kirchberg, waar Lies van den Blachfellner kelnerin was, die hij de mooiste geschenken vereerde en die hij, naar men vertelde, klaarblijkelijk het hof maakte, met de bedoeling, dat zij opvolgster van Bartels moeder zou worden. Bijna zonder belangstelling had Bartel geluisterd. — Burgemeester, zei hij, — ik dank u, ik weet, ge hebt het goed bedoeld, maar mij gaat dat alles niets aan. Leukner kan doen en laten wat hij wil, dat is mij om het even. Met hem heb ik afgerekend. Het stuit mij tegen de borst, als ik er aan denk, hoe fiiijn
eigen vader mij in dat huis heeft behandeld. Al gaat daar alles ten onder, ik steek geen vinger uit. Misschien plaagt zijn slechte geweten hem, ik kan hem niet helpen, dat van mijn huwelijk had ik kunnen vergeten, dat andere, dat hij mij van moeders doodsbed heeft weggewezen, vergeet ik nooit en nimmer, hoé lang ik ook leef. De burgemeester knikte. — Weet je, Bartel zoo ver, dat ik ambtshalve moet ingrijpen, is het nog niet. Ik deed het om jou, maar als er jou niets aan gelegen ligt, dan laten we. den boel verworden. Zoo bleef alles bij het oude. Kort daarna wist men in Schönwald, dat Leukner met Blachfellner's Lies zich inderdaad had verloofd, en dat over eenige weken de bruiloft gevierd zou worden. Den dag van de verloving was het er in het „Hert" te Kirchberg lustig toegegaan. Lukas Leukner had den waard een papiertje in de hand gedrukt. — Hertenwaard, had hij gezegd, — disch nu het beste op dat je in kelder en keuken hebt. Ieder die maar juist in de herberg kwam, werd uitgenoodigd om mee te doen. De vertrekken van de herberg waren weldra vol. Men at en dronk en klonk op het verloofde paar. Lies was wat bleek en zenuwachtig, zooveel zij kon onttrok zij zich aan de vurige teederheden van haar verloofde. Maar het vroolijkste van allen was de oude Blachfellner. Hem was een steen van het hart gevallen, en wat een steen! Over twee weken moest hij het kapitaal en de renten aflossen, en hij had nog geen duit kunnen los krijgen. Daar kwam het geluk*
kig oogenblik, heelemaal onverwacht en ongehoopt. Lies was toch een flinke meid. Overigens had zij al vroeger de opmerking gemaakt, dat de oude Leukner haar bijna liever zou zijn dan de jonge. Nu kreeg zij den ouden. Christoffel Blachfellner was terstond naar den Johannesboer gegaan en had hem gevraagd, nog te wachten tot na de bruiloft van zijn dochter met Leukner, dan zou hij hem tot den laatsten penning betalen. De boer had dat natuurlijk gaarne beloofd, op een paar weken kwam het er voor hem nu niet meer op aan. En nu verkeerde Christoffel Blachfellner in zalige stemming, hij kon na lange en bange zorgen eindelijk' eens weer vroolijk zijn. — Drinkt, menschen,, zei hij in een hal ven wijnroes, — zoo jong komen wij nooit weer bij elkander. Lies, jouw. jongen heeft een leeg glas. Hij lachte zich half dood om de, naar hij meende, hoogst grappige uitdrukking. — Lies, schenk in, riep Lukas Leukner, — laat mij niet verdorsten. Toen het meisje aan zijn verlangen voldeed, sloeg Lukas Leukner zijn arm om de slanke gestalte en trok haar op zijn knie. Toen boog Lies zich naar hem over en fluisterde een paar woorden in zijn oor. — Maar kind, dat spreekt, dat komt wel in orde, terstond den eersten dag, daar kun je op aan Den volgenden morgen reed Lukas Leukner met zijn verloofde naar de naaste stad. Lies had allerlei verlangens geuit, die de verliefde man zioh haastte te vervullen. Voor de eerste maal in zijn leven was Lukas Leukner niet krenterig, het leek, alsof het geld voor hem geen waarde meer had. Met
volle handen gaf hij het uit. Hij had. het immers, zijn leven lang had hij gespaard, nu kwam het hem te pas. En Lies kocht, wat haar maar beviel, de prijs speelde geen rol. Zij wist er telkens voor te bedanken met een glimlach, dat de man, die reeds aan den avond van zijn leven stond, er als een jongen van trilde. — Lies riep hij, — over vier "wieken ben jij boerin op den Leuknerhof. Eenmaal behoort alles aan jou. Dat is mijn eerste, dat ik als mijn laatste wil opschrijf. Dien avond nog liet Lukas Leukner aanspannen, want hij wilde naar huis. — Blijf van naicht hier, zei de waard, — er komt onweer opzetten. Lukas Leukner keek naar de lucht en dacht, terwijl hij in zijn rijtuigje stapte: Dat wordt niet gevaarlijk, ik kom nog wel voor den tijd naar Schönwald. Maar de waard uit het „Hert" schudde het hoofd. — Lukas, zei hij, — daar ginds in de bergen mag jij het weer beter kennen, maar hier buiten weet ik er meer van. — Dan word ik maar een beetje nat, lachte Lukas Leukner onbezorgd, dat zal niet de eerste maal zijn. Ik moet morgen vroeg daarginds zijn in het dorp, ik heb er wat te doen. Overmorgen kom ik weer. Gegroet, kastelein! De waard uit het ,,Hert" had gelijk. Leukner was nog pas een half uur onderweg, of daar kwam hem door het steeds nauwer wiordende dal een heftige windstoot tegen, die den boer verbaasd deed rondzien. De stooten herhaalden zich met steeds korter tusschenpoozen, donkere zwarte wolken dreven heel laag voort, ea het werd gevoelig koud. 'Vtrtdtj 3e blad.)
---