MALARIA. Een benauwende lucht hangt loodzwaar boven het dorp. Het gelijkt wel, of de hei haar brandenden adem over het land zendt. De aarde ademt vochtige, bedwelmende gP'-sen uit. Ik heb een gevoel, of ik zal stikken. Een dolle jazz speelt helsche muziek in mijn hoofd, zoodat mijn slapen bonzen . . Een rilling gaat door mijn heele lichaam Voor mijn oogen hangt een waas . . . Een drukkend gevoel in de maagstreek maakt mij misselijk en ik krijg een bitteren smaak in den mond. De sigaret smaakt, alsof ik beschimmeld etroo rook ... De warmte wordt 'angzamer Ihand ondragelijk . . . Geero druppel zweet brengt verlichting ... En zoo lig ik ten slotte Terslagen hier neer, 't lijkt mij toe of de ikamer zich intrekt, verder en verder, zoodat vloer en zolder elkaar naderen om mij te verp'etteren. Ik tracht mij te redden, ik wil vluchten, de vrije lucht inademen, maar het is mij onmoge'ijk; ik ban mij niet bewegen. Mijn heele lichaam doet pijn. De minste beweging veroorzaakt hevige smarten. . . . Het is de Malaria. Tk lig v bed. )>Iijn oo^en staren wezenloos in de verte. Ik hoor als een gegons de stemmen der koelies. Zij spreken ziachtjes. Is het uit beleefdheid of uit vrees ? Een tochtige luchtstroom strijkt door de ikamer en doet het muskietengaas om mijn bed zachvjes bewegen. De duisternis valt in Ik heb het koud. Een onbestemd gevoel maakt zich van mij meester. De schrik slaat tnij op de maag en beheerscht langzamerhand mijn heele lichaam; hij doet een aanval op mijn keel, stijgt tot in den mond, en daalt met snelheid lang mijn rug naar be neden. Angst beklemt mij het hart. De lichaamstemperatuur stijgt snel ... ik lig in een hevige koorts... Een zacht gekraak van den vloer doet mij ontwaken uit een lichten slaap, die mij afgemat in plaats van verkwikt heeft. — Wie is daar? Geen antwoord. Toch heb ik duidelijk iemand gehoord. Ik luister scherp toe en verneem een ander ge'uid. 't Ie of er iemand over den vloer schuifelt. Een nieuwe angst overmeestert mij en schroeft mij de keel dicht. De kamer vervaagt tot een half duister. — Wie is daar? roep ik nogmaals. Weer geen antwoord. Alleen hoor ik vaag, dat de koelies het yee in den tuin water geven. Er is dus niemand in huis, en toch . . . p'otseling een huiveringwekkend gezucht: krrr . . . zzchch . . chch . . Groote goden! wat zou dat zijn? Mijn haren plakken aan mijn slapen, alsof het natte watten waren. Krrr . . . zzchch . . . chch . . . O, mijn hemel . .. maar het is toch niet wkkr . . . het is onmogelijk . Toch hoor ik geluiden . . En ik zie niets, ik weet niet, wat het is . . . maar ik voel het in al mijn zenuwen . . het gaat mij door merg en been . . zzchch . . zzchch . . en het komt dichterbij, steed6 krachtiger. . . O, hemel, ik weet het nu: het is datgene, ■waarvoor alle dieren bang zijn, wat alle menschen met afgrijzen vervult, de schrik van alle wezens . . h e t i s een siang. Ik span alle krachten in om mij te redden, ik wil weg van deze plek, ik wil het bed uit helaas, het schijnt mij toe, of ik aan handen en voeten gebonden ben. Ik kan ze'fs mijn armen niet bewegen. Mijn hersenen zijn in volle actie, maar het lichaam gehoorzaamt niet langer. Mijn keel is zoo droog, dat ik nauwelijks kan ademhalen. Ik snak naar lucht, maar de dichtgeknepen keel heeft de longen afgesloten. Het geluid kamit voortdurend naderbij, aJtijd, weer: zzchch . . . chch . . Dan voel ik opeens, dat er aan mijn bed wordt gestooten ... en twee vurige punten verschijnen aan 't voeteinde . . . twee fascineerende lichtjes in een donkere massa ... de kop van de slang. — Help! help! Meehadi, help! wil ik roepen, maar er komt geen geluid over mijn lippen . . . Het muskietengaas wordt langzaam opgelicht en ik zie twee gele, lichtende punten die mij hypnotiseeren. Mijn ademhaling stokt, mijn hart staat stil. Het zweet breekt mij aan alle kanten uit. In wanhoop doe ik een laatste poging om mijn gemartelde hersenen te dwingen tot een daad . . ik uit een hartverscheurende kreet . . . Help ! Ik hoor menschen, die vlug komen toeloopen, zij snellen het raam voorbij, bestormen de trap ... nu zijn zij in de kamer naast mij . . . één schuift het gordijn op zij en ik zie in de deuropening drie, vier, vijf van mijn koelies, voorzien van lantaarns. Geheel van streek kijken zij naar mij, zonder er iets van te begrijpen . . En het is mij onmogelijk iets te zeggen, ik kan geen woord uitbrengen. Ik voel, dat mijn voeten zacht aangeraakt worden, doch de koelies zien niets . . . Eindelijk komt mijn huisbediende, Mechari* Wat is hier getieurd, heer? vraagt hij' Slechts een enkel woord komt over mijn 'ippen : — S 1 a n g! en ik wijs hem naar mijn voeten. . Hij maakt een vlugge beweging, het licht gaat aan en ik zie een zwarte gedaante met levendige, bijna menschelijke oogen . . Het is m ij n li e v e 1 ingsaap, een Siamang. Uitgeput strek ik mij weer op het bed uit en zonder verder een lid van mijn lichaam te bejegen, val ik in een diepen slaap Naar gewoonte komt de huisjongen mij den volgenden morgen bij het opstaan van de zon wekker. — U is ziek geweest, heeT, zegt hij. — Maar tiw iievelinsrsaa-pie heeft den heelen n°cht' bij u gewaakt, hij is ze 'fs niet komen eten. Ik ben moe, ontzettend moe. . . De malaria knaagt aan ons lichaam, zooals de roest aan onze geweren. M. v. M. --- GUSTAVE DORE. EEN RUSTELOOS FANTAST EN GROTESK UITBEELDER VAN RIDDERS, REUZEN, BURCHTEN EN BOSSCHEN... 1883—23 JANUARI 1—1933. (Met illustratie van Gustave üoré bij de Fantastische V er telling en van de lialzac.) Voor vijftig jaren, een halve eeuw geleden, 6tiert op 23 Januari de gr^obe teenenaar en illustrator : Gustave Doré. Er is vrijwel geen ontwikkeld wensch, die zijn teekeningien ^grillig en fantastisch: uit het werk van duizend andere teekenaars te herkennen) niet zag en er niet van onder de bekoring kwam. Zóó persoonlijk was de stijl van dezen kunstenaar en zóó beroemd en populair de naam Gustave Doré, dat men als staaltje daarvan de volgende merkwaardige aneodote vertelt. Eens keerde Gustave Doré terug van een buitenlandsche reis. Hij passeerde de Fransche grens. De grens stond toeval ig onder militaire bewaking en een Fransch officier moest Doré's pas visiteeren. Doch de teekenaar was zijn pas kwijt, hij had haar... in zijn bagage verpakt die hem nagezonden zou worden. De officier haalde de schouders op. Zoo iets kon iedereen hem wel wij ;3 maken. Ik bem Gustave Doré zieide de illustrator De officier keek hem opmerkzaam aan. Goed zeide hij, ik ken uw werk. Teeken een schets en ik zal zien of uw teekening een ,,Doré" is De kunstenaar zette snel enkele soldaten om een grooten trommel liet ze kaart spelen en... binnen enkele minuten had hij de wacht en den officier geteekend. Toen de Franeche officier de teekening zag salueerde hij. — U is Doré stelde hij vast — Uw werk is uw beste passé partout". Doré signeerde de schets en liet ze achter. Hij steeg in zijn reiskoets en passeerde ongehinderd de grena Paul Gustave Doré werd 6 Januari 1833 te Straatsburg geboren. Een gevelsteen in het ouderlijk huis in de Rue des Ecrivains draagt daar nog het opschrift: In dit huis dat hij als kind bewoonde van 1 R 33—1838 maakte Gustave Doré zijn eerste teekeningen. Reeds als jongen nam zijn vader hem mee op lange wandelingen en 's avonds teekende de kleine Gustave de dingen die hij op zulk een tocht gez'j-n had. Toen Doré nog een kind was had hij al drie litho's vervaardigd, die hem in Parijs de reputatie van een ^wonderkind" gaven. Doré was een zeeir veelzijdig talent, hij voelde voor muziek en tooneel, twee gebieden van kunst die met 't rijk der verbeelding in nauw verband staan. Op school was deze seniale jongen echter een buitengewoon middelmatig, om biet te zeggen: een slecht leerling. Een leeraaa* in het latijn kon echter den weg naar het hart van dit vreemde kind vinden. Hij liet hem caricaturen maken en imp ro vis e er-p n met krijt en potlood op de figuren uit de mythologie en de klassieke historie. Doré werd teekenaar aan het beroemde satyrieke blad, ,,Journal pour rire" van Charles Philipon. Hij ontmoette mu beroemde auteurs, schilders, tooneelisten kortou Doré kwam in het hartje der Parijsehe kuns-tenaars wereld, het Parijs dat toén het centrum der West-Europeesche beschaving was. Hij werd een fabelachtig productief werker, het aamtal teekeninsren, schetsen, litho's en vignetkra.bbels dat hii de weireld inzond, is niet meer te tellen. Toen. hij 32 iaar oud wa-s nasseende hij reeds het getai van 100.000 teekeningen. Beroemd zijn zijn schetsen uit Spanie. stierengevechten en zigeunerscènes, zijn illustraties bij de beroemde „Snrookjes van Moeder de Gans", zijn fantastische prenten bij de „Divina Commoedia" van Dante Ali?hieri. bij Don Quichotte van Cervantes. bij de griezel-verhalen van de Balzac, Rabelais. zijn Bijbelillustraties, teekeningen bij ,,de wandelende Jood" en de ,, Avonturen van den baron van Münchhausen", de spookvertellingen van den Amerikaanscben verteller Ed zeven-en-dertig-iai-isen leeftijd verdiende hii alleen voor een Bneelsc^e firma reeds 1.250 000 francs voor het afleveren van een serie teekeningen. Merkwaardig is Gustave Doré's houding ten opzichte van de vrouwen geweest. Zijn moeder nam zijn denken en vrijen tijd geheel in beslag en dreef hem steeds tot arbeiden. Zij liet hem eenvoudig niet den tijd om zich in een of ander liefdesavontuur te begeven. Zij verzette zich tegen alles wat zich als vrouw in het in dit opzicht vereenzaamde leven vam den rusteloozen fantast binnendrong Vreesde zij een catastrophe? Vreesde zij iets dat zij in de door verbeeldingskracht overprikkelde psyche van den kunstenaar aanvoelde ? Of . . . was zij eerzuchtig en meende zij, dat vrouwen hem in den weg zouden staan ? Was zij . . . jaloersch en heerschTjuchtis: 1 . . . Voor een psvehiater lisrt hier een riik terrein van belanerijke studie. Doré heeft zich soms verzet te "-en deze moederlijke tvrannie Maar hij bem=ttp telkens wwr en vond welbaat e«n niinliik ?enn+ in zün verlangen. Hij leefde zich ten volle uit in 'ijn werk. Een werk, dat grotesk en huiveringwekkend is van fantasie, maar dat ook een feeërieke en sprookjesachtige bekoring kan hebben. Nu nog, na een halve eeuw. kunnen wii senieten van zijn geharnaste mannen, die elkaar met lange zwaaiden de konnen van den ro.mn slaan in vreemde srrima^en. zijn uiterlijke kuische maar zéér zinnelijke vrouwenfiguren, zijn koboldachtige na^es. zijn draken en sombere wouden vol torenhooge. duistere eikenboomen en titanische snarren. zijn aan den steil en afgrond van loodrechte ravijnen opdoemende burchten met duizenden tinnen, transen en geveltorenties; heel dit wonderlijk spel van verbeelding, dat saamgevat wordt in dien eénen naam, die n symbool werd voor het nageslacht: Gustave Doré. B VAN EYSSELSTETJN. --- BRIDGE-RUBRIEK. Speelopgaven. N. en O. hebben de volgende spellen in handen: N. Scho'pen b.b.x.x.x. Harten n.io.x. Ruiten b.x. Klaveren a.8 .7. o. v.x.x.x. Ï.X.X.X. b.x. b.6.5. Z.—N. staan 60 op den robber, O.—W. schoon. W. is gever. Het bieden verloopt als volgt: W. N. 1 r. 1 sch. 2 r. 3 kl. x — O. Z. X 2 kl. X X W speelt hartenvrouw voor, welke Z. in eigen hand met het aas neemt. Z speelt klavervrouw na Welke conclusies kan O. trekken omtrent de kracht van W. en hoe moet O. zich het verdere verloop van het tegenspel denken ? 2. O.—W. hebben de volgende combinatie in handen. W. Sjirpen a.b.io.8.x.x. Harten *.x. Buten a.v.x x. Klaveren x. o. v.9.x. b.lO.x.x. x.x. a.h.x.x. 0.—W. staan 20, N.—Z. schoon ; Z. is gever, het bieden verloopt als volgt: Z. W. 1 h. 1 sch. x 3 sch. x — N. X X O. 2 sch. x N. speelt een kleine harten voor; Z. neemt den slag met den heer; hij speelt het aas na, waarop N. renonceert; vervoleens speelt Z. de hartenvrouw. Hoe moet Z. dit spel afspelen ? Wij laten voor ditmaal de opgaven hieronder direct volgen : N. O. Sclmnnsn h.b.x.x.x. v.x.x.x. Harten h.io.x. x.x.xx. Ruiten b.x. h.x. Klaveren a .8 .7. h.6.5. Z.—N. staan 60 op den robber. O.—W. schoon. W. is gever. Het bieden verloopt als volgt: W. N. O. 7. Ir. 1 sch. x 2 kl. 2 r. 3 kl. x x W speelt hartenvrouw voor. welke 7. in eigen hand met het aas neemt. Z. speelt kla vervrouw na Welke conclusies kan O. trekken omtrent de kracht van. W. en hoe moet 0. zich het verdere verloop van het tegenspel denken ? W. opende op één ruiten; N. bood een schoppen, welk bod niet gesteund werd door Z. Z. blijkt hartenaas te hebben; voorts ontbreken W. van klaver aas heer vrouw, van ruiten den heer; hieruit kan worden '"ne'emaakt. dat W. in zijn oneninirsbod over schoppenaas, harten vrouw boer, ruitenaas en vrouw als hoofdsoel begohik-te. Waar hii •reen schoppenaas voor wilde snelon, omdat het schoppenbod achter hem zat, hii moeiliik ruiten kon aantrekken uit aas vrouw, had hii harten "fkozen om voor te snelen, wat in dit ereval funest was. omdat heer tien in den blinde laar en Z. hartenaas bleek te hebben. Het voorsnelen van «en kleur uit vrouw boer Vlcin derde of vierde is meestal sre^aarIn'k. reden waarom W h°tor oredaan had een ' l°ine klaver voor te snelen. Z veronderstelt HnvprVippr hii W. dere het orwniiirü^nd rlpp*l TT*" sn*"d* d*n ook orv d«n h''nde en O. laat dpn sl<"» looien Z fin ao lt nn in rlp verond rt re!+--*lïinn\ dat W in^rd°^ Vla^-p^^pp** ^ee.ft. Nu neemt O. dpn slat»; v,;: , n ppU mi. tpn^oBT na pn vpri-olirpric! pen Vloir^p r"i+«n. wp IV p pi?"* d^or W m»t dp vrouw wnr^ f nompn. W. benrpïirit z^n r*nrtnpr pn sr* rt M + . rui'tpri door. Nu mr>pt t rlipn clorr ir> ' Hndp nempn met tro°fns. O, qndars introeft en nnm"rM~H ral Rr>olpn. W kpt neni-"-iizp van O dns 700 copd als zpkpr d^wn. Tnrlnrdaad nrMnVtp tipt ook het snel down t-e maken. 7 qnppldo sehonnen na en er werden nosr twee schonnpnalappn opmaakt. Z. had !">pf*aj« typrlstan rlirppt na hartpnaas te hebben crpma.aVt. bartpn na tp waa**<^or»T tiii fJ».p V,artpnslantpn ,.p|._ "•Vprd en zijn spel gewonnen oreweest 7011 zün. 5. O —W hpblipn <3° volgende eo-nbinatie in handen. W. O. dpn voorrond. Z moet sponnen en rirton heer hebben en aan dit np(rp--<>n V)ü hpt afs rvf ^°fl worden vas+Tphrmdpn T^anrom neenit ^ 'is ^^ftpn^'ronw f^-ppf q • Vtü R^ppU Q pn 1 -l»inp VIaver uit dp hand. n<^ Tri * dpn 'n don Vd'nd" rn ft t l>Pt any;. ijnpoH l-l<>*'prVippr na en we rot nit f^ïfrpn ^nnnd ppn l.-löino -'11+»n af* opn Vlrine ri'i^'^n 1 ' lindp en sniidt nn a.ns vrouw in dp ^° n d. Vor^^olfnpng sneolf t>ii vn- + nnnnc; pn PPn Vl 0, ' , ® ^nifpn na. wr-lt-p in d °n Vtlinr^" intr 0 ' 1 ^* Tpn qi-polf Vtii 3pVir.nrvon^*rou—' sni'dt. ipH'on 7 d^n heer n ,- et inzet f!1 ' 8 ^and. om daarna solio^npn np'-pn to On onnieuw tp sni'dpn ^if ^pTnonri^nli pp" meer dan derdp bij 17 dan zal W alle sla/"pn fnol-^n pn ring vi'f trpkken. Riedonr-aven. 1. N. heeft in handen: Sc^n^er v. 10. x.x. b.x.x Ritte* a. 10.x. x.x. K' ÜYP.-Ült X. W. is gever; bii whanaen stand van *-eiil3 nartijen verloopt het bieden als olgt: W. N. O. Z. x x X 1 r. X X 1 kl. 1 h. Wat moet N bieden ? *2. N. beeft het volgende spel in han >h-:-RR a.h.x.x. Men a.h.v.b.9.x. "li ten - V l~v3re" h b.x. Bij het spelen met gevaarlijke zóne. stand van CO op den robber voor N ƒ biedt Z., als openingsbod, drie ruiten; past, wat moet N. bieden 1 en %, . \l --- ER IS GEEN DOOD --- KALEIDOSCOOP. Protesteerende jeugd Een curieus telegram uit itiga:. Jliiiuereu ueoueu in Moekou een protestvergadering geüouden tegen de kinderlectuur die de sovjets hun in de maag duwen. 0^ kinderboeken gaan alleen nog maar uve r machines en industrie, luidt de klacht, en d 8 klagers waren 't er over eens, dat ze zoo a 'coek nog nooit met plezier hadden uitgelezen, ,,lk heb eens een boek over ijzererts doorgeworsteld", zei een jongen, „maar er is mij geen steek van bijgebleven". Ik moet zeggen, dat ik er even van opkijk. In ons land worden van tijd tot tijd door vereenigingen die met Sovjet-Rusland sym. pathiseeren tentoonstellingen georganiseerd, waarin ons van de cultuur van het jongs Rusland uitingen worden getoond, waarnaar wij wel eens met afgunst staan te kijken. Speciaal op het gebied van kinderboeken heb ik daar dingen gezien, die mij rondweg verrasten. Maar die schijnen alleen maar een exportartikel te zijn!! Want wat zeggen de kinderen in Rusland van de lectuur, die er voor hen gebrouwen wordt? „Weg met den rommel over tractors en fabrieken, over politiek, electriciteit en collectieve boerderijen! Geef ons siprookjes en spannende reisverhalen, zooals „Robinsoin Crusoë" en „De Negerhut van Oom Tom", die in Rusland verboden zijn !" Het woord: Wie de jeugd heeft, heeft da toekomst, doet speciaal opgeld in dictatoriaal geregeerde landen. In Rusland geven ze ter eere van het 5 jaars-plan, aan peuters prentenboeken over landbouwtractors, hoogovens en ijzererts. Ik ben benieuwd naar den tekst van die boekjes. Dat zal wel zóó iets zijn: „Er was eens een trac-tor, die heet-te Le-o. nid Trots-ki. (Oplaag in beslag genomen — Tweede druk luidt: die heet-te Le-nin.) Hij stond in een e-nor-me kol-choz en werk te ie-de-ren dag hard voor het heil van de Sov-jets en voor het wel-sla-gen van de wereld-re-vo-lu-tie. Hij was na-tuur-lijk trotsch op zijn taak, want het is het mooi-ste wat een ma-chii-ne in zijn le-ven doen kan. Op een dag kwam,er een koe-lak, die den trac-tor ver-nie-len wou, want koe-lak-ki zijn contra»re-vo-lu-ti-on-naire schur-ken. Maar de storome-ling wist niet met trac-to-ren oan te gaan en kreeg een schok die hem e-lec-tro-cu-teer-de en een eind maak-te aan zijn pa-ra-si-tai-re koe-lak-ken-le-ven. Zoo straft de sa-bo-ta-ge zich-zelf, klein-tjes!" 1 Is het een wonder, dat de kindertjes er de buikies vol van krijgen? De leuze zal herzien worden: „Wie de jeugd denkt te hebben, maakt haar alleen maar misselijk" . Nu is 't de vraag, wat de Sovjets tegen deze, door bourgeois-mertaliteit vergiftigde jeusrd doen zal. Kunnen de autoriteiten dulden, dat hun paedagogische principes opecliik door kinderen worden belachelijk gemaakt? Is een voorl>eeldige straf hier niet vereischt? Of zullen zij toelaten, dat de kinderen boeken in handen kriieen, waarin de industriViVa^'e weer plaats heeft gemaakt voor de prinnt'eve mur^teenen van Robinson Crusoë, de peuters weer prentenboeken waarin Marx moet wijten voor Fröbel? Du ^oviets staan voor een moeilijke beslissing. Roodkapje... of de kogel: that'= tKs question. ALCUNO. ---