Dit nummer bestaat uit ZEVEN bladen en het Zondagsblad „Kikeriki". EERSTE BLAD. Op een kruispunt Yoor tal van ouders nadert weder het ogenblik, waarop zij moeten beslissen, aan welke inrichting van onderwijs zij hun kinderen, die weldra de lagere school achter zich hebben, zullen toevertrouwen. Yoor menige ouder zal aan die beslissing een moeilijke tijd van overweging voorafgaan. Het is dan ook inderdaad een zeer belangrijke beslissing, welke zij moeten nemen, belangrijk voor het directe èn voor het latere levensgeluk van hun kind. De ouders staan hier op het kruispunt van een aantal wegen, en de keuze van den weg voor hun kind is niet minder dan een levensvraagstuk. *** "Wij hebben vroeger ernstige bedenkingen ingebracht tegen ons voortgezet ouderwijs, bedenkingen zoowel met het oog op het levensgeluk van onze jeugd als op haar voorbereiding tot haar veelvormige taak in de maatschappij. Het schiet in het algemeen tekort als algemeen vormend onderwijs èn als opleiding voor de verschillende maatschappelijke werkkringen. Het houdt te weinig rekening met de zoo verschillende geaardheid van de jonge menschen door allen in slechts enkele keurslijven te willen wringen; te weinig óók met het feit, dat voor het levensgeluk nog iet-s anders noodig is dan schoolwijsheid, n.1. het voldoen aan behoeften van geestelijke en lichamelijke ontspanning en vorming, het zich bezig houden met meer of minder belangrijke liefhebberij in overeenstemming met ieders aard en aanleg. * * * Men schatte het leed, dat de school, en in het bijzonder de school voor voortgezet onderwijs, heeft gebracht en nog steeds brengt over jonge menschen in het belangrijkste en moeilijkste tijdperk hunner ontwikkeling, niet gering! Zelfs van vele van deze jonge menschen. die op hun school een behoorlijk figuur maken, geregeld kunnen meekomen en tenslotte in normalen tijd hun einddiploma behalen, voor wie dus alles „couleur de rose" schijnt te zijn, zoodat ouders en leeraren tevreden zijn en geen vermoeden hebben van het 6tille leed, waaronder menig kind, vaak nauwelijks bewust gebukt graat. Het aantal van hen, » o c 7 die zonder veel moeite de school doorloon en tijd genoeg over hebben voor hun iefhebberijen en voor ontspanning, is slechts gering. Maar veel grooter is het aantal van hen. dat slechts ten koste van hard werken, dat nagenoeg al hun tijd, al hun aandacht en al hun energie in beslag neemt, mee kunnen komen. Hun kostbare jeugdjaren gaan voorbij in ploeteren, zorg en angst, zonder dat zij gelegenheid hebben om zich uit te leven naar hun eigen aard. Het zijn de beklagenswaardigen, die aan ouders en leeraren geen zorg baren maar die op lateren leeftijd tot de trieste ontdekking zullen komen, dat zij geen jeugd hebben gehad en dat hun persoonlijkheid is verstikt onder den dwang van de school. E Er zijn er óók, in wie het leven te fel rt, de persoonlijkheid te krachtig, dan dat zij tot de groep der jeugdloozen zouden behooren. Zij werpen hun aandacht en hun energie niet op al hetgeen hun, deels in strijd met hun belangstelling en hun aanleg, door de school wordt opgedrongen, doch alléén op hetgeen hun interesse, hun liefde, hun passie heeft, hetzij dit van w etenschappelijken, kunstzinnigen of anderen aard is. Dat zijn dan zij, die heel licht, na een tijd van wanhoop voor de ouders, op de school mislukken, maar die later in de maatschappij dikwijls de beste, de meest vitale krachten bliiken te zijn; de gelukkigste menschen voor zichzelf, de nuttigste ledien van de samenleving. Maar groot, ontstellend groot — de statistieken bewijzen het — is vooral het aantal van hen, die ondanks de uiterste inspanning niet kunnen meekomen op de school omdat hun geestvermogens. hun aan* . le fr of hun physieke uithoudingsvermogen tekort schieten. Zij zullen, na een korte of langere periode van wanhopige worsteling, na veel teleurstellingen — ook voor de ouders — en veel leed, den strijd moeten °Pgeven en na eenige ellendige en nuttflooze jaren op andere wijze moeten trachten zich op een bescheiden plaats in de 'naatschappij voor te bereiden, waarbij hun nooit geheel het deprimeerende bewustzijn Va n hun mislukking zal verlaten. De fout ligt hier aan twee zijden. Het voortgezet onderwijs is een verkeerde Achting uitgegaan onder den drang van * w eeèrlei eenzijdig streven: dat naar specialiseering en dat naar generaliseering, met het gevolg, dat dit onderwijs tekort, schiet uit een oogpunt van algemééne ontwikkeling (die voor den gemiddelden mensch niet anders dan oppervlakkig kan zijn) als van vakopleiding (die het in de diepte moet zoeken). Noodig is een (voorbereidende) vakopleiding (zoowel voor meer wetenschappelijke als meer practische richting), welke op jeugdiger leeftijd dan thans begint, een vooral op de p r ac t ij k van het leven gericht onderwijs en daarnaast een slechts heel oppervlakkig algeméén-ontwikkelend onderwijs, dat dan nog meer of minder facultatief zou kunnen zijn. *** Doch afgezien hiervan gaan in zeer vele gevallen de ouders geenszins vrij uit. Al wie zijn kind een onderwijs doet volgen, waarvoor het geestelijk of lichamelijk niet berekend is, bewijst dat kind allerminst een dienst, al geschiedt het ook met de allerbeste bedoelingen. Het is volstrekt niet waar, dat alle ouders die hun kinderen op gymnasium, lyceum of H.B.S. „doen" hoewel die kinderen onvoldoenden aanleg hebben om daar het onderwijs te volgen, bezield zijn door een misplaatste eerzucht; evenmin is het waar, dat al deze ouders ,,in hun uil een-valk zien". In de meeste gevallen zullen de ouders handelen uit liefde voor hun kinderen, wien zij het beste in het leven willen meegeven, dat zij hun kunnen verschaffen, naar zij meenen. Maar ook de ouderliefde verblindt in vele gevallen. Zij kan verblinden ten aanzien van de capaciteiten der kinderen die door de ouders — juist omdat zij hen 'liefhebben — zoo moeilijk objectief kunnen worden gezien. Zij kan verblinden óók ten aanzien van wat die kinderen noodig hebben voor hun geluk. De gelukkigste kinderen zijn zij, die m hun jeugd zich kunnen ontwikkelen naar eigen aard en aanleg, en de gelukkigste menschen zijn zij, die na zoo'n jeugd een plaats in de maatschappij verkrijgen, waarvoor zij berekend zijn — óók al is die plaats wellicht bescheidener dan die, welke de ouders zich voor hun kinderen hadden gedroomd. O Een j n i s t e keuze van school is dan ook een der grootste weldaden welke ouders aan hun kinderen kunnen bewijzen. Daarom bevelen wij aan allen, die binnenkort voor de beslissing staan, warm aan de lezing van het bondige geschrift ,,De keuze van school en beroep", wenken voor ouders, door dr. J. Luning Prak, adviseur voor onderwijs en beroepskeuze hier ter stede, welk geschrift is verschenen in de Libellen-serie bij Bosch en Keuning te Baarn. Men zal daarin o.m. interessante — maar ook ontstellende — gegevens vinden omtrent het zeer groote aantal „mislukkingen" op scholen voor voortgezet onderwijs; maar óók: vele nuttige wenken bij de keuze van een school. A\ ij kunnen slechts enkele grepen uit dit boekje doen. Na te hebben betoogd, dat het huidige gymnasium niet aan zijn bestemming kan beantwoorden, betoogt de schrijver, dat slechts een radicale ommekeer hier uitredding kan geven : een veel strengere selectie bij de toelating en een duchtige schifting bij Kerstrapport en eindrapport eerste klas. ,,Drie klassen gymnasium staan maatschappelijk achter bij drie klassen H.B.S., ook in promotierecht tot vakscholen. Zes klassen gymnasium is nog maar een torso, daarbij hoort nog een academische studie. Het gymnasium is slechts voorportaal der universiteit. ,,In wezen zijn alle rectoren en docenten van gymnasia bet hier blijkbaar mee eens, want zij bedrijven een krasse ontvolking van hun school en laten de helft hunner leerlingen voor den eindpaal eclipseeren. Afwijzen vooraf of in de eerste klas ware humaner en redelijker. Wie op een echte opleidingsschool, die jaarlijks 20 leerlingen of meer naar het M.O.-zendt, niet gemakkelijk tot de 5 besten behoort, beginne niet aan het gymnasium. Een 6 voor rekenen en een 7 voor taal vormen geen indicatie voor, maar tegen liet gymnasium. Voor U.L.0. of 3 jaar H.B.S. kan dit toereikend zijn, dat hangt van de scholen af, maar het gymnasium verlangt 8 en 8 of 8 en 9." Over de Hoogere Burgerschool lezen wij: ,,Hoewel deze school dwazelijk geheel is ingericht als een opleiding voor Delft, waarheen slechts een onzichtbaar contingent. der H.B.S.-ers vertrekt — veel minder in feite dan naar de medische studie of den handel — is het groote voordeel, dat de afstand tot het practische leven iets minder groot is dan op de latijnsche school en vooral — een deugd die veel te weinig wordt geapprecieerd — dat het. voltooien van drie klassen toch al een waardevol bezit is, n.1. toegang geeft tot diverse vakscholen en tot een beteren start in het bedrijfsleven. „Bij 50 pCt. strandingen bij het middelbaar onderlijs in den ruimsten zin telle men dit niet licht. ,,De jongste, voortreffelijke controle in den Haag telt voor liet getal der in 1928 en 1929 toegelateneu slechts 20 en 17 pCt. gaaf succes. Het schooldoel is volgens den opzet met slechts pén op de vijf en zes leerlingen bereikt. In-de eerste klas bleef in doorsnee ruim een derde deel zitten hoewel bij het toelatingsexamen ook al een derde was afgewezen. Alles demonstreert hoe de toedrang tot deze scholen verre de grens van het leervc3 - mogen der kinderen heeft overschreden. Xf>ch een zevende leerjaar, noch een klas 1..L.O. beïnvloedt het eindresultaat. Als de:,meeste privaatlessen zijn dit camouflageniiddelen. De jongste leerlingen slagen bet best. „Wie dus weifelt u--schen H.B.S. en U.L.0. doet meestal wijs het eenvoudiger schooltype te kiezen >T