No. 4711. c^To SCa Parfum- Eau de Cologne atto --- Haagsche Courant van Vrijdag 1 December 1939 VIJFDE BLAD, PAGINA 1. Veldmaarschalk Mannerheim In den wereldoorlog vocht hij als generaal in het Russische leger pe sterkte van het Finsche leger Het Finsche leger, dat thans 400.000 telt, verdeeld over een tiental Jrvisies, ' bevat de eigenlijke landmacht mannelijke en vrouwelijke burgerwachten en de kustdefensie. Maarschalk Mannerheim wordt bijgestaan door den chef van het leger, luitenant -generaal Hugo Oestermann, en den chef van den generalen staf, luitenant -generaal Lennart Oesch, allebei oud-strijders uit den tijd van den onafhankelijkheidsoorlog en jonger dan 46 jaar. Veldmaarschalk Mannerheim, de 72 jarige opperbevelhebber van het Finsche leger kan men gerust de nationale held van Finland noemen. Aan hem is het grootendeels te danken, dat Finland in 1918 een zelfstandige republiek w erd en niet onder invloed kwam te staan van de communisten, die hun bevelen uit Moskou ontvangen. Baron Gustaaf Mannerheim zag 4 juni 1867 het levenslicht. Hij stamde uit een oud adellijk Finsch-Zweedsch geslacht. Dertig jaar lang had hij in het Russische leger gediend en deelgenomen aan den Japansch-Russischen oorlog. Daarna maakte hij te paard een groote onderzoekingsreis door Centraal Azië. In den wereldoorlog onderscheidde hij zich als generaal van de cavalerie in Polen, Galicië en Besse rabië. Na de bolsjewistische revolutie in 1917 keerde hij zich naar zijn vaderland terug om zich ter beschikking te stellen van de wettelijke regeering voor den voor de deur staanden vrij heidsoorlog. De taak die men hem opdroeg, was wel een der moeilijkste, die ooit een legerleider ten deel is gevallen. Sedert het begin van deze eeuw, toen de Russische regeering de autonomie van het grootvorstendom Finland begon te vernietigen, werd het land volkomen gedemilitariseerd. Toen de Finsche dag op 8 December 1917 de Finsche zelfstandigheid uitriep, had de regeering geen militaire machtsmiddelen die zij stellen kon tegenover de zich in het land bevindende Russische troepen en de uit Finsche communisten gevormde Roode garde, die zware onlusten verwekten. Er was wel een soort landstorm, maar de leden daarvan waren voor het meerendeel onbewapend. Deze landstorm werd door den Landdag omstreeks Januari 1918 tot leger geproclameerd en generaal Mannerheim werd opperbevelhebber. Maar de groote moeilijkheden begonnen eerst, toen de opstand uitbrak. De Rooden hadden de beschikking over voldoende krijgsmateriaal, terwijl de Witten slechts eenige duizenden geweren in totaal hadden, waarbij dan nog enkele machinegeweren kwamen. Maar onder de Finsche boeren ontstond een geweldige geestdrift en binnen enkele weken werd een strijdvaardig leger uit den bodem gestampt. De eerste groote overwinning werd behaald, toen de zwaar versterkte en door een groote vijandelijke macht bezette stad Tampere in Midden Finland na een stoutmoedig plan van den opperbevelhebber ingesloten werd en na een bloedigen strijd van drie weken op 6 April 1918 veroverd werd. Mannerheim wilde de Russen verdrijven en den opstand van de Rooden bedwingen, zonder de hulp van buitenlandsche strijdkrachten. De Finsche regeering deelde echter niet de meening van Mannerheim, daar men vreesde, dat de opstand anders te lang zou duren en een groot deel van het land verwoest zou Worden. Zoo verzocht men Duitschland tusschenbeide te komen, aan welk verzoek het Duitsche opperbevel voldeed. Mannerheim moest zich hierin schikken, doch hij eischte, dat het Duitsche leger onder zijn bevel werd geplaatst. Op 16 Mei trok Mannerheim met zyn zegevierend leger Helsinki binnen 01 werd door de bevolking met een geweldig enthousiasme begroet. Men ^ ls t immers, dat men aan hem de bevrijding van het land te danken had. jJ°°r zijn persoonlijkheid was hij bij " Oo g en laag bemind. De Duitsche strijdkrachten bleven °°k na het onderdrukken van den opstand in Finland en haar invloed bePaalde de eerste maanden de Finsche u itenlandsche politiek. Toen het Fin^ c he leger gereorganiseerd moest worden, vond de regeering het dan ook ee l natuurlijk, dat dit zou geschieden aar Duitsch voorbeeld en dat de Duitc he officieren aangesteld zouden woren als officier. Mannerheim verzette zich hiertegen heftig. Er ontstond een Conflict tusschen hem en de regeering, et als gevolg, dat Mannheimer zijn °itslag vroeg en kreeg. Hij kon nu ® e nmaal de meening van regeeringsjuigen niet deelen, dat Duitschland is overwinnaar uit den oorlog te voors °hijn zou komen. , De Landdag koos op negen October en Duitschen prins Frederik Karei i° n Hessen tot koning van Finland. Dit Verscherpte de betrekkingen met geallieerden zeer. Om een ontspante weeg te brengen zond de regeering te Helsinki generaal Mannerheim naar Frankrijk en Engeland om te bewerken, dat deze landen zich niet tegen de koningskeuze' zouden verzetten en om te trachten de diplomatieke betrekkingen met Frankrijk weer te herstellen. Mannerheim stuitte echter op een verklaarbaren grooten tegenstand. Duitschlands definitieve nederlaag en de revolutie overtuigden Finland tenslotte, dat men door de Duitsch georienteerde politiek in een zeer gevaarlijken toestand was gekomen. Op 12 Dec. trad P. E. Svinhufond als „bezitter van de hoogste macht" af en Mannerheim werd benoemd tot rijks bestuurder. Op 14 December deelde prins Frederik mede, dat hij afstand deed van den troon. Hierna was het voor Mannerheim gemakkelijker met de geallieerden tot overeenstemming te komen. Frankrijk knoopte weer diplomatieke betrekkingen aan en Engeland gaf de verzekering Finland's onafhankelijkheid te erkennen. In de zeven maanden, dat hij rijksbestuurder was slaagde Mannerheim er in het land een sterke regeeringsvorm te geven. Bij de presidentsverkiezingen kreeg professor Stahlberg echter 143 en Mannerheim 50 stemmen. De heerschende democratische strooming in den Rijksdag had daarbij den doorslag gegeven. Eenige jaren trok Mannerheim zich in het privéleven terug, maar in 1931 werd hij benoemd tot voorzitter van den verdedigingsraad. Op dezen post heeft de generaal zich sedertdien bezig gehouden met de verbetering en de bewapening van het Finsche leger. In 1933 werd hij tot veldmaarschalk benoemd. Groote vaderlandsliefde, moed en plichtsbetrachting hebben hem bij het Finsche volk een geweldig vertrouwen geschonken. Veldmaarschalk Mannerheim --- STADSNIEUWS Afd. 's-Gravenhage Ned. Ver. voor Luchtbescherming. In sector Ilb, Zuiderpark, der Haagsche afd. van de Ned. Vereen, voor Luchtbescherming wordt met ingang van heden in het schoolgebouw Nijkerklaan 9 de tentoonstelling geopend welke tevoren in de Gothische zaal is gehouden. De uren waarop zij te bezichtigen is zijn dagelijks van 2—5 en van half 8 nam. tot 10 nam. Er zijn steeds personen in de zaal aanwezig om de noodige uitlegging te geven. De toegang is kosteloos. De propaganda-bijeenkomst welke door het wijkhoofd Timmerman op 27 November 1.1. in de bovenzaal van het Rembrandttheater werd gehouden, is zeer geslaagd. Museum voor het Onderwijs. Morgenmiddag om half 3 wordt in het Museum voor het Onderwijs een rondgang onder geleide door de afdeeling Natuurkunde gehouden met een inleiding met lichtbeelden over „Het Zonnestelsel" en demonstratie met het planetarium" Zondag 3 December om half 3 is er een rondgang onder geleide door de afdeeling Natuurkunde met inleiding met proeven over „Inductieverschijnselen", le gedeelte. Woensdag 6 December om half 3 wordt een rondgang gehouden onder geleide door de afdeeling Land- en Volkenkunde; inleiding met lichtbeelden en film over de Eskimo's. Eenheid door Democratie. Groote propaganda-vergadering in het Gebouw voor K. en W. De Haagsche afdeeling van de Nederlandsche Beweging voor Eenheid door Democratie, belegde gisteravond in het gebouw voor K. en W. een groote propaganda-bijeenkomst. De heer M. G. Weiss sprak een openingswoord, en wees er op, dat juist de huidige tijdsomstandigheden om een eenheid van het volk in al zijn geledingen vragen. Spr. herdacht voorts hen, die hun plicht voor het vaderland vervullen en hen, die hetzij ter zee, te land of in de lucht het leven hebben gelaten. Hierna sprak prof. ir. W. Schermerhorn, die zeide dat de klassieke tegenstelling fascisme en democratie een verrijkend probleem is. E.d.D. dient zich thans enkele beperkingen op te leggen. In dezen tijd, waarin zooveel wordt neergeslagen, dienen we ons te bezinnen op hetgeen wij bezitten. Ieder land en ieder mensch, die met zichzelf ingenomen is zet den eersten stap op den weg naar den ondergang. Wij moeten niet met ons zelf tevreden zijn. Onze taak moet zijn aan onszelf te bouwen. Politieke vrijheid is niet in alle opzich ten waarachtige democratie; over het eerste hebben wij niet te klagen, in het tweede echter schieten we tekort. Spr. noemde het een bedenkelijk feit dat vrije gedachtenwisseling tusschen menschen van uiteenloopende politiekeof godsdienstige inzichten, uitgesloten is. Men plakt den ander een etiket op en acht zich daardoor van den plicht tot luisteren naar hem, ontslagen. E.d.D. moet zijn het forum, waar al die menschen die in velerlei opzichten van opvattingen verschillen, zich kunnen uitspreken. Er zijn tal van problemen, in ons land die om een oplossing vragen. Met elkander moeten die vraagstukken besproken worden, om uiteindelijk tot oplossing te geraken. Jhr. ir. O. C. A. van Lidth de Jeude voerde als tweede spreker het woord Twee oorlogen, aldus spr. in een menschenleven, valt zwaar te dragen. Als wij echter vertrouwen in de toekomst hebben, en er ons naar gedragen, zal het nageslacht er ons dankbaar voor zijn. Men heeft de democratie wel eens de oorzaak van alle ellende genoemd, doch de historie heeft ten opzichte hiervan anders geleerd. Spr. gelooft aan de wiskundige stelling, dat actie oorzaak is van reactie. Er zijn er die de democratie afbeelden als een hellend vlak. Spr. weerlegde dit. Neen de chaos komt voor rekening van anderen. De democratie kan beter voorgesteld worden door een horizontaal vlak, waarlangs men zich welbewust en gelijkmatig voortbeweegt. Vooruitgang en ontwikkeling dienen gelijken tred te houden. Op ons allen rust de verantwoordelijkheid om een gelijkmatige voortbeweging te verzekeren. Laat ons echter niet de kracht zoeken in onderlinge verwijten over het tempo, doch naar elkander luisteren opdat wij ons punt van vereeniging in onze staatkundige instellingen vinden. Door moreele herbewapening, wordt de geestelijke kracht van de natie opgevoerd. Ons streven zij hierop gericht. Mr. J. J. R. Schmal, zeide, dat het een van de meest kenmerkende karakter-eigenschappen van ons volk is, dat het aan de dingen, waardoor men het diepst bewogen wordt, zoo weinig mogelijk woorden verliest. Doch er zijn momenten, waarop gesproken moet worden, opdat de man of de vrouw, die van goeden wil is, niet in het onzekere wordt gelaten. Verschillende feiten van recenten datum releveerde spr. om aan te toonen, dat volk en overheid blijk hebben gegeven, te weten, wanneer te spreken. In dezen tijd heeft Nederland geen kuddedieren noodig, maar wel, denkende menschen. E.d.D. zoekt niet alleen de quantiteit, doch ook de qualiteit. Een volk dat neutraal wil blijven, temidden van de vele razernij, heeft den plicht het hoofd koel te houden. Laten we onder alle omstandigheden wachten en zakelijk blijven en luisteren naar de dingen, die gezegd worden doch ook naar dat, hetgeen niet gezegd wordt. Daarvoor is noodig een zelfstandig Nederland. Behouden moeten worden de religieuze waarden in ons volk. Spr. besloot met een krachtige opwekking zich van de groote waarde van de parlementaire democratie te doordringen en zich bij Ed.D. aan te sluiten. Na de pauze sprak allereerst prof. mr. dr. Leo Polak, die een uiteenzetting gaf over de beteekenis van de democratische vrijheid. De feitelijke waarde daarvan voelt men eerst goed aan, wanneer men haar mist. Het feit, dat E. d. D. in deze zaal een openbare vergadering kan houden, is mogelijk, dank zij de democratische vrijheid. Aan de democratie ligt het beginsel van het meerderheidsbesluit ten grondslag. De caricatuur, welke van de democratie wordt gegeven, teekent de ongebondenheid, welke plaats kan vinden onder een zwakke regeering, doch dit is valsch, want het is juist de democratie, die leert, wat men niet mag doen naast hetgeen wel mag. In de caricatuur van het meerderheidsbesluit overweegt de quantiteit de majoriteit, hetgeen een fundamenteele misvatting is. De naam dictatuur is even onzuiver als die van het leiderschap. De leider is niet leider, maar alleen heerscher, de dwingeland, of, zooals de Grieken het noemden, de despoot. Democratie eischt allereerst de meerderheid en het despotisme het laatst. En dit is van zeer groot belang. Vervolgens zette spr. uitvoerig uiteen, wat de kenmerken der vrijheid moeten zijn, t.w. bescherming der individuen tegen den staat en de staatsorganen. Het groote beginsel der gerechtigheid is het overwinnen van het subjectieve egoïsme. De erkenning van de persoonlijkheid ligt in het objectief er kennen van het recht op bevrediging van verlangens van anderen. Tot slot sprak mr. P. J. Oud, die de vraag besprak, wat de taak en de positie van ons land in dezen tijd is en de taak en de positie van E. d. D. Wij staan feitelijk diep beschaamd als we denken aan de verzuimde mogelijkheden na 11 November 1918, toen de wapenstilstand werd gesloten. Het heeft echter weinig zin nu naar de schuldigen te zoeken. Wel heeft het zin de oorzaken op te sporen en eensgezind te zoeken naar den beteren weg. Het devies van de Nederlandsche regeering is het handhaven van de zelfstandigheidspolitiek, zonder zich aan te sluiten bij een bepaalde groepeering in Europa. Nederland is vreedzaam gezind, het is het land van een Grotius en in onzen tijd van een van Vollenhoven, die gestreefd hebben den goeden weg te vinden. Het is ons moreele recht buiten den kamp te blijven. Dit is niet alleen een belang voor ons land. maar voor de geheele wereld, want de taak van de neutralen is, dat zij na de beslechting van den krijg aan de nieuwe orde dienen te bouwen. Zij toch al leen kunnen objectief de zaak zien. Handhaving van die zelfstandigheid eischt van ons krachtsinspanning. Spr bracht hulde aan onze weermacht. Zaak is nu ons als één man te stellen achter de Regeering. Beperking op en gematigdheid in critiek op de overheids maatregelen is gewenscht. Wanneer de eenheid wordt bewaard, kunnen we nooit blijvend overwonnen worden Dat heeft de historie van ons land ge leerd- Daarom: de eenheid in verscheidenheid moet bewaard blijven. Dan kunnen we voortleven als een vrij volk. Afscheid directeur gasfabriek. Druk bezochte receptie. Gistermiddag vond in de toonzaal van het Gemeentelijk Gasbedrijf aan de Groenmarkt een druk bezochte afscheidsreceptie plaats van den directeur van de gasfabriek ir. J. Rutten Onder hen, die ter receptie verschenen merkten wij op dr. H. C. F. L. Warneke, directeur openbaar slachthuis, dr. A. H. Schirm, oud-directeur gemeente-apotheek, ing. L. Neher, di recteur Gemeente Telefoon, ir. G. J. Th. Bakker, directeur G.E.B., de heer J. J. Kortekaas, gemeente-accountant, ir. P. Bakker Schut, directeur S. & V. ir. W. J. Harders, directeur Duinwaterleiding, de heer G. A. Meyer, directeur Bouw- & Woningtoezicht, v. Weerlo directeur gasfabriek Tilburg, ir. D. Tinbergen van de gasstichting, P. Heidelaar, secretaris en gedelegeerd lid van de vereeniging van gasfabrikanten in Nederland, G. Meyer, directeur Centraal Bureau van die vereeniging en ir. de Voogd, directeur van de gasstichting, ir. J. F. v. Hoytema, hoofdingenieur van de gemeente, wethouder mr. dr. S. de Vries Czn., de heer L. Hoejenbos, directeur maatschappelijk Hulpbetoon, ir. Wiertz, directeur Rijks bureau voor Brandstoffeneconomie en ir. Adam v. d. Gasstichting, wethouder ir. L. J. N. Feber, de heer A. J. v. Wijk directeur gemeentebelastingen, namens het bestuur van de vereeniging van gasfabrikanten de eere-voorzitter ir. O. S. Knotnerus, ir. Vader, directeur van de gasfabriek te Rotterdam en ir. Philips, directeur van de gasfabriek te Nijmegen. Verder ir. Sissingh, ouddirecteur gasfabriek te Rotterdam, wethouder M. Vrijenhoek en ir. Sauber, directeur Ned.-Ind. Gasmaatschappij, oud-minister J. A. de Wilde, H. C. M. v Benthem, administrateur gemeente, de heer H. Robin, chef alg. dienst Gemeentesecretarie, ir. M. S. H. Trooster adjunct-directeur G.E.B., mr. W. F. K Cost Budde, referendaris Gemeentesecretarie, ir. H. E. Suyver, onderdirecteur S. & V., de heer J. v. Wijk, referendaris ter Gemeentesecretarie, oud-minister jhr. ir. O. C. A. v. Lidth de Jeude en ir. Wouter Cool, alg. secr. van het Kon. Instituut van Ingenieurs. Voorts merkten wij op de heeren H. L. Preller, hoofdinspecteur van politie, mr. dr. J. J. Boasson, gemeentesecretaris, ir. Dekker, onder-directeur gemeentewerken, N. D. Paul, hoofdin specteur van politie, jhr. mr. Six, chef en mr. Heringa, adjunct-chef van het Kabinet van den burgemeester, mr. J. E. Claringbould, secretaris Kamer v. Koophandel en vele anderen. De receptiezaal was met een schat van bloemen versierd. Namens het instituut van directeuren van gemeentebedrijven sprak ing. Neher den heer Rutten toe, ir. Philips namens de vereeniging van gasfabrikanten en ir. Sissingh namens de Gasstichting. Permanente Hof van Internationale Justitie. Maandag 4 December te elf uur zal het Permanente Hof van Internationale Justitie onder presidium van den heer J. G. Guerrero in het Vredespaleis een openbaar verhoor houden in de zaak betreffende de electriciteitsmaatschappij voor Bulgarije te Sofia. In herinnering wordt gebracht, dat deze zaak, welke door de Belgische regeering tegen die van Bulgarije aanhangig is gemaakt, zekere maatregelen betreft, genomen door de Bulgaarsche autoriteiten ten aanzien van bovengenoemde maatschappij, welke onder Belgisch recht staat. Op 17 October 1939 heeft de Belgische regeering een verzoek tot aanwijzing van conservatoire maatregelen ten deze ingediend. SintNicolaasfeest voor de schooljeugd. Gistermiddag de eerste bijeenkomst in het Gebouw voor K. en W. De Vereeniging tot het houden van Sint Nicolaasfeestjes op de scholen heeft gistermiddag ruim 1200 jongens en meisjes van het 4e, 5e en 6e leerjaar, een prettigen middag in het Gebouw voor K. en W. bezorgd. En het was de eerste groep van ongeveer 9000 kinderen, die in totaal op achtereenvolgende middagen de gast van het bestuur zullen zijn. Zooals altijd kunnen de organisatoren weer tevreden zijn. Men moet een dergelijk feest meegemaakt hebben om te begrijpen, hoeveel vreugde een dergelijken middag die honderden jongens en meisjes verschaft. Vooral in dezen tijd kan het streven van een vereeniging als deze niet hoog genoeg gewaardeerd worden. Jammer, dat men nog ongeveer ƒ4000 tekort komt. De kindervrienden willen daarom wel even het gironummer van de vereeniging, t.w. 19965, in gedachten houden. Heerlijk hebben de verschillende Sint Nicolaasliedjes weer door de zaal geschald. Prachtig gelijk werd er onder leiding van den heer L. W. Goedheer gezongen, waarbij een orkestje, met als dirigent de heer van Krevelen, voor passende begeleiding zorgde. Het hoogtepunt was natuurlijk de komst van den Sint, die per „rickshaw" zijn entree maakte. Zwarte Piet had de komst van zijn hoogen meester op de hem eigen wijze voorbereid. Alles speelde zich, — denkbeeldig dan — af in Japan. Vandaar, dat de Sint dan ook de jongens en meisjes beloofde een Japansch tooneelstukje te laten opvoeren. „Otayo", of „Het gestallen kind", was het getiteld en in spanning is er gekeken en geluisterd. Het gegeven van de hand van den heer Berens, was boeiend en de executanten hebben zich lofwaardig van hun taak gekweten. De regie was van dr. de Vletter. Alleraardigst waren ook de décors, welke aan de verschillende scènes de noodige levendigheid gaven. Het jeugdige publiek heeft door krachtig applaus van zijn appreciatie voor het gebodene blijk ggeven. Behalve het organiseeren van deze middagen, aorgt de vereenïging er voor, dat ruim 15.000 kinderen van de drie laagste klassen op de scholen ook hun deel in de St. Nicolaas-viering krijgen. Volkenbond en Vrede. Hedenavond en morgen houdt de Vereeniging voor Volkenbond en Vrede haar algemeene vergadering in „Boschlust", Bezuidenhout 2, alhier. In de vergadering van morgen zal behandeld worden het vraagpunt: „De neutrale landen in de huidige omstandigheden". Als inleiders zullen optreden mr. A. M. Joekes, lid van het hoofdbestuur, lid der Tweede Kamer, over „Waarom zijn wij neutraal ?", prof. mr. R. H. W. Regout te Nijmegen, over : „Rechten en plichten der onzijdigen", mevr. C. A. Kluyven, lid van het hoofdbestuur, referendaris afd. Volkenbondszaken, over : „Hoe kunnen neutralen oorlogsleed verkorten en verzachten ?" en dr. J. Schokking, lid van de Raad van State, over „De algemeene taak van het onzijdige land en zijn bewoners in oorlogstijd". Tevens zal besproken worden het rapport uitgebracht door de commissie tot voortzetting van de bestudeering van het vraagstuk van een internationale weermacht. Blijkens het jaarverslag laat de financieele toestand der vereeniging te wenschen over. Een aantal ontvangen bijdragen maakte het mogelijk, dat de rekening kloppend is. In het verslag wordt op veler steun aangedrongen opdat de vereeniging haar nuttige arbeid zal kunnen voortzetten. ---