BUITENLAND. Politiek Overzicht. Bij dit nummer behoort een Bijvoegsel. EOT'i'ERDAM, 1 Maart. Van de iStichwahlen of herstemmingen voor den Diiitschen Rijksdag hebben er gisterea réeds ver Bcheidene plaats ga iad. Da volgende zyu bekend Te Leipzig heeft de nationaal-liberaal de zege op den socialist behaald. Xe Muuohen heeft de socialist den nationaal liberaal overwonnen. Te Stuttgart deed de nationaal-liberaal den socialist het ondurspt delven. Te Mannheim had weer het omgekeerde plaats daar da d mocrateri den doorslag gaven. Te Frankfurt zegepraalde eveneens de socl alist op den nationaal-liberaal. Te Lübeck den zelfden uitslag. Te Karlsruhe viel de nationaal-liberaal voor den vrijzinnige. Te Pirna won eveneens een vrijzinnige ten koste van een vry-conservatief. Voorloopige uitslag der herstemmingen dus 4 socialisten, 2 vrijzinnigen, 2 nat.-liberalen. Ia de Rjnprovincie he»ft z.ch eene werkstaking voorgedaan onder een gedeelte der arbeiders van twee mijnen. De mijnwerkers wilden liever andere patroons hebben en trachtten elders werk te krijgen. De overige mijnbesturen weigerden echter, hen aan te nemen. Nu hebben de mijnwerkers zich per telegraaf bij het Prui sisch ministerie beklaagd over deze handelwijze der mijnbesturen, omdaï zij overeenkomstig de bestaande regelen het staken van den arbeid hebben aangezegd en dus üiet overal stelselmatig mogen uitgesloten worden. Het is dan Italianen in hunne koloniale onderneming in den aanvang steeds tegengaloop8n Nadat sinds enkele maanden de voorspoed hun scheen toe te lachen, is de kans weer gekeerd Bij den dood van negus Jan van Abyssinië achtten de Italianen, die de rechten van kronen ook in Afrika vertrapten , het in hun eigen belang beter, den koning van Choa, eea vazalvoisije van den negus, te helpen ia het ver winnen der Ethiopische kroon dan den recht hebbende, prins Mangasicia, te handhaven in zijn goed recht. Mangascia was een jong, energiek man, die een uitstekende Europeesehe opleiding had ontvangen; de Italianen vreesden hem, Koning Meuelik beschouwden zij als osn dommes barbaar, dien zich door een gevoel van dankbaarheid tot alles, wat zij goedvonden, zou leenen. De Choaan is hun eohter te slim af geweest. Terwijl hij een gezantschap naar Rome zond met geschenken voor koning Uumbert, die hem aan een flink Kijk had geholpen, bedachten de Italianen een goed middeltje, om zich den uitsluitenden invloed aan de Koode Zee ten zuiden van Egypte te verschaffen; zij lieten Menehk een traktaat tnekeuea , waarbij hij zich verbond , met geene vreemds Mogendheden te veVkedreüi of te ondei handelen dan door tusscheukomst van Italië. Wat blijkt nu? Dat Menelïk, eenmaal goed en wel op zijn troon gevestigd, de Italianen, nu zij hem hebben geholpen , om zyn oogmerk te bereiken, best kan missen en pogingen aanwendt, om zich van de vreemdelingen te ontdoen. In weerwil van zijn traciaai heeft hij, buiten Ital ë om, zich bij de Europeesehe Mogendheden beklaagd, dat men hem aan de willekeur van Italië overlaat, dat openlik de overheersching van Ethiopië beoogt. De rivaliteit in Afrika is tegenwoordig tusschen de Europeesehe Staten zoo groot, dat eene internationale inmenging in Abyasinië zeer wel mogelijk is. Italië zal dan voor niets schatten bloeds en gelds hebben opgeofferd en zich om den tuin laten leiden. A trompeur, trompeur et demi. Italië heeft het recht niet, zich over tractatenschennis te beklagen; het heeft zelf de grootste rechtsverkrachting b sgaan, die ooit gepleegd is. 3talü. Morgen viert onze H. Vader, Paus Leo XIII, zijn tachtigsten verjaardag. Wederom een toeken van den economischen toestand in Italië : De Volksbank te Turijn heeft hare betalingen gestaakt. De burgerij en dn kleinere handel der gangche provincie zyü daardoor geruïneerd. iFr ankrijk. Te Nizza is een peisoon aangehouden, die sinds jaren nu cn dan «-en tijdlang in die plaats kwam vertoeven. Hij wordt verdacht van apionnage. De politie meent te weten, dat hij Della, Croce heet en een aanzienlijken rang in het Italiaansche leger bekleedt. De besluiten, door den Vlaamschen Landdag te Brussel genomen en waarvan onze Antwerpsche (5 correspondent gewaagde, luiden als volgt: Overwegende, dat de Viaamsche taalgrieven behoorlijk kunnen hersteld worden alleen door de volledige en eerlijke toepassing van al de hervormingen, besloten in de verklaring d-;r rechten van den Vlaming, op den Landdag te Antwerpen, den 10 Februari 1889, afgekondigd; Oveiwegeade nochtans, dat dia hervormingen trapsgewijze en naar gelang der omstandigheden dienen ingevoerd te worden; De Landdag Bekrachtigt ten voile voormelde verklaring der rechten van den Vlaming; Ja, als punten van onmiddellijke en dringende toepassing, vraagt: A. VLAAMSCHE GEMEENTEN. lo. Dat het koninklijk besluit van 3 Mei 1889 gewijzigd worde met inachtneming der volgende regrls : «) Benoorden de grenslijn tusschen het Walenland en de Viaamsche gewesten zullen er geene Waalsche enclaven mogen zyn, geene gemaenten onder het Waalsch regiem gesteld. b) Bij het afteekenen der grenslijn zal men als Viaamsche gemeeatsa beschouwen, waar minstens de helft der inwoners de Viaamsche taal spreken, zonder te letten of er zich onder hen ook personen bevinden, die tsvens het Fransch min of meer kennen. 2o. Dat men de grenzen van zekere provin ciën, arrondissementen en kantons wyzige, ten einde te beletten dat Viaamsche gemeenten van Waalsehe hoven en rechtbanken zouden afhangen 3o. Dat de provincie Limburg bij het rechts gebied van het beroepshof van Brussel worde gevoegd. B RECHTSWEZEN. lo. Dat men arct. 10, 3 en 7 der wet van 3 Mei 1889 ov»r het gebruik der Viaamsche tsial ia strafzaken afsehaffe, aangezien het geble ken is, dat versaheideaa rechtbanken de haar toegekende macht, om in buitengewone gevallen het gebruik van het Fransah toe te laten, misbruiken , ten einde da voorschriften der taalwet te ontwijken en te verdraaien. 2o. Dat de minister van justitie aan zijne onderhoorig n, den procureur-generaal, procureurs des konin^s ea hunne substituten, op straf vaB onmiddellijke afstelling ten strengste bevele, op de uitvoering der taalwet eon wakend oog te houden, zich tegen alie overtredingen ervan te verzetten, akte to eischen van hun verzet en, indien dat verzet door den rechter van de h&nd wordt gewezen, beroep in te slaan of zich in verbreking te voorzien. 3o. Dat te dien eind» door den minister aan de leden der parketten een omzendbrief word» gestuurd met omstandige onderrichtingen nopens alle gevallen, welke zich in de rechtspleging kunnen voordoen. 4:0. Dat < r zonder verwijl doortastends maatregelen worden genomen om de schaamtelooze en stelselmatige verki achting van art. 13 der taalwet door de strafkamers der rechtbank van Brussel te doen ophouden en desnoods om die magistraten in o: enlijken opstand tegen 's lands wetten naar verdienste te straffen. 5o. Dat in hut arrondissement Brussel, zoowel als in de overige Viaamsche gewesten nie mand meer, tot welke rechterlijke bediening ook , of tot het notarisambt worde toegelaten, indien de candidaat op voorhand niet bewezen heeft, dat hy eene grondige kennis der Viaamsche taal bezit; dat dez«lfde regel worde gevolgd voor het aanstellen der raadsheer en, die, in het hof van Brussel, de provinciën Antwerpen en Brabant vertegenwoordigen. C. ONDERWIJS. lo. Dat zij, die hunne studiën in de Viaamsche gewesten hebben gedaan , bij hunne intrede in de hoogeschool het bewijs leveren, dat zy in een gesticht hebben gestudeerd, onder het beheer dar taalwet van 1883 gesteld — of over m>nstens twee vakken een examen in de Nederlandsche taal afleggen. 2o. Dat, in afwachting dat er eene Viaamsche veeartsenijschool worde ingericht, er in de school te Cureghem een niet verplichtende leergang van Nederlandsche vakwoorden worde gegeven. 3o. Dat er in de Viaamsche gemeenten niemand moer tot rijksveearts zal mogen benoemd worden, indien hij in het Nederlandsch geen examen heeft afgelegd over de vakwoorden, voor alles wat aan de veeartsenijschool wordt onderwezen. 4o. Dat er in het Viaamsche land ten gerieve van de Vlaamschsprekende bevolking een volledig Vlaamsch land- en tuinbouwkundig onderwijs worde ingericht. 5o. Dat het recht der Viaamsche studenten om alle academische examens in hunne moedertaal af te leggen, doelmatig worde eikend en gewaarborgd. G-alsst het uitvoeringskomiteit van het hoofdbestuur der Viaamsche Landdagen de noodige maatregelen te nemen om de bovenstaande beslissingen ruchtbaar te maken en bepaaldelijk ter k nnis brengen van de staatsregeering en van da wetgevende Kamers. Op voorstel van advocaat Josson wordt er nog bijgevoegd: De algemeeae Landdag, te Brussel gehouden op don 23 Februari 1890, besluit: lo. De uitslagen, vastgesteld door de statistieken, opgemaakt met het oog op de niet uitvoering der Viaamsche strafrechten door de Brusselsche rechters, zullen bij middel van plakbrieven ter kennis der inwoners van het arrondissemsnt Brussel gebracht worden. 2o. In elke gemeente van gezegd arrondissemant zal ten minst een plakbrief aangeplakt worden. Huslaitïr. Zeven Joden uit Witebsk s aan voor het hof van assisen aldaar terecht, beschuldigd van een hunner geloofsgenooteu, El;e Abramowicz vermoord te hebben, om zoo doende in het bezit der 50,000 roebels te geraken, waarvoor Abramow;cz' leven door een der medeplichtigen , Bergh » verzekerd waa. Naast Bergh, die a!s de hoofdschuldige terecht staat, is ook de ond^r-r^bbijn van Witebsk, Cbaim Schaist, in het proces gewikkeld, die beschuldigd wordt valsche papieren aan de moordenaars verschaft to hebben , om de verzekering te kunnen sluiten. --- BINNENLAND. STATEN-GENERAAL. Tweede Kamsr. ZITTING van VRIJDAG 28 FEBRUARI. De Kamer benoemde heden met 44 stemmen tegen 40 op den heer Voi de Wael, tot haren commies-griffier mr. K. J. H. Patjjn, te '» Hage. De heer A. Van Dedem heeft Terlof gekregen de re geering nader te interpelleeren over de joDgste minis terieele crisis en de wijziging daardoor in het kabinet gebracht. De heer Tak van Poortvliet was voornemens over de Verschuiving in het kabinet te interpelleeren, maar nu de crisis in haar geheelen omvang ter sprake zal komen , behoeft hij niet afzonderlijk te interpelleeren Het debat over de pensioenwetten is daarop aangevangen. Bij de algemeene beraadslagingen voerde alleen de Ijeer CUrcx het woord, ten betooge dat uitstel niet langer kon gedoogd worden en dat regeling der belangen van de „oude weduwen" wenschelijk is De minister van flnautiën echter was , voorloopig althans, niet bereid om in laatstbedoelden zin iets te doen Na goedkeuring van art. 1 is de verdere beraadslaging verdaagd tot Dinsdag 11 uur. Wij ontvingen voor de arme zwarte weesjes op Curatjao: van E. Ter eere van de H.H. Har (jen van Jezus en Maria ƒ10; van R. voor het weeshuis han pater Frie ter eere van den H. Joseph ƒ 5.50; van S. ter eere van den H. Maagd ƒ 5. Bij Kon. besl. is benoemd tot kantonrechter te Harderwijk mr. J. Heitsma Muiier, thans kantonrechter te Dokkum; is een zilveren medaille toegekend aan de gezagvoerders van schepen in de groote vaart K Ö De Gruiter, J. Vernes en A. G M. Bruyns, als erkenning van de diensten door hen aan de wetenschap bewezen, door het overleggen van nitmuntende scheepsjournalen tén behoeve van het Koninklyk Nederlandsch Meteorologisch Instituut. Door baron Von Saurma Jeltsch, buitengewoon gezant en gevolmachtigd miaister vau het Duitsche Rijk by het Nederlandsch Hof, is aan t^en minister van buitenlaadsche zaken eene nota overhandigd , waarbij de Nederlandsche regearing wordt uitgenoodigd, deel te nemen aan de internationale conferentie over den arbeid, welke op 15 Maart te Beriyn zal bijeenkomen. Dergelijke uitnoodigisgen zija verzonden aan d,e regeeringen van Oostenrijk, België, Denemarken, Frankrijk, Engeland, Zwitserland, Italië en Zweden. De groote NuUzaal was gisterenavond geheel gevuld door de leden der R. K. Leesvereeniging en hunne dames, voor wie de heer dr. Schaepmaa als sprekor optrad. Het verheugde hem, aldus begon de gevierde spreker zijne onder menig opzicht belangrijke rede, dat hij in deze vereeniging kon optreden. Verschillende omstandigheden, waaronder ook de ziekte, welke thans de geheele beschaafde wereld bezig houdt, hadden hem verhinderd vroeger hier een spreekbeurt te vervullen. Hadden verschillende omstandigheden medegewerkt tot een later optreden, zy hadden ook belangrijke wijzigingera gebracht in het onderwerp , dat spr. zich voorstelde te behandelen. Indien spr. dadelijk na de aanneming der wet op het lager onderwijs ware opgetreden, dan zou hy dit allergewichtigst onderwerp hebben behandeld. Thans moeBt hy daarvan afzien. Niet omdat dit onderwerp in belangrijkheid heeft verloren; het blijft immer waardig aller gedachten te trekken , maar omdat spr. binnen niet langen tyd dit onderwerp hier ter stede, mogelyk wel op deze zelfde plaats, behandelen ral. Spr. zal daarom het onderwijs voor dezen avond laten rusten. Indien spr. ware opgetreden tydens de ministeriëele crisis, dan zou hy daarover en over de onverdedigbaarheid van het votum der Eerste Kamer hebben gesproken. Thans liggen de feiten voor ons, en binnen korten tyd zal daarover in de Tweede Kamer stryd worden gevoerd. Spr. 'acht het daarom bster af te zien van in deze eene ifitspraak te doen. Dit alles maakt de taak, welke spr. dezen avond heeft te vervullen, moeielyker. Hy staat bovendien tegenover een gehoor, waarvan niet allen een stem by de verkiezingen uitbrengen. Zal spr. het thans durven wagen over politiek te sproken ? Dingen bespreken, die voortdurend hart ea geest bezig houden ? Spr. gelooft dit te durven wagen. Hy is meermalen tegenwoordig geweest op den Duitschen Katholiekendag en heeft dan over politiek hooren spreken tegenover dat gedeelte van de maatschappij, da', van het stemrecht is uitgesloten, doch dikwyls daar grooten invloed op uitoefent. Spr. hoopt niet vervelend te znllen zyn. Mocht dit het geval zyn, dan moet men het wyten aan den vorm en niet aan het onderwerp. Het heeft betrekking op regeeren. De behandeling der vraag van de wyze van regeeren hangt van geen sexe af. Nu twee jaar geleden heeftspr., onmiddellijk na het totstandkomen van een ministerie der rocht-rzyde, te dezer plaatse gesproken over de politiek der rechterzijde. Hij durft thans verklaren , dat een deel van h ;tgeen spr. toen gezegd heeft, werkelijkheid is geworden. Een d;el, niet alles. Men moet rekening houden met hetgeen geschieden kan en niet met hetgeen geschieden moet. Ieder van ons, die ooit iets ondernomen heeft, weet welke bezwaren er aan verbonden zyn iets goeds tot stand te brengen. Er zyn tegen dit ministerie der reehterzyde, ook van de rechterzijde zelve, beschuldigingen in het midden gebracht. Men heeft gez;gd, dat het heeft teleurgesteld. Maar hesft men, vraagt spr., het oog gehouden op den toestand waarin het zieh bevindt, en op de moeielykhtden, g'paard aan de to.standkoming van hervormingen, die uitgaan 'van aen beginsel, dat moest worden ingevoerd? Spr. wil niet spreken over de schoolwet. Juist de totstandkoming van die wit is een voorbeeld van de geweldige moeielijkhtdeu, die verbonden zijn aan het dosn doordringen van een ander beginsel. Men kan gemakkelijk hervormingen beloven, maar die iu het leven over te brengen, dat kunnen alleen zij, die veel beleid, veel voorzichtigheid en veel geduld bezitten. Maar, zoo vraagt gij, houdt gij dan rekening met beleid, voorzichtigheid ea geduld? Denkt gy niet aan moed, voortvarendheid, kracht en stoutheid? Zeker. Maar by moed, kracht, voortvarendheid, stoutheid moet ook de voorzichtigheid worden in acht genomen. Stoutheid kan vermeielheid worden. Nooit mag men den schijn aannemen, by de invoering dor hervormingen, als hadde men de revolutie der vorige eeuw zich tot voorbeeld genomen. Het gaat niet aan iets in beheer te nemen, wat men niet weet, dat men met vaste had beheeren kan. Het kan geschieden, maar, zegt spr., ik zeg niet dat het mag geschieden geiyk het geschiedt in staten waar da absolute monarchie nog overgebleven is. Men moet bij ons to lande, waar do regoering staat onder de volksvertegenwoorgers, de voorzichtigheid in anht nemen. In Nederland is de rol van een Bismarck onmogelijk. Het conflict, dat deze van 1860 tot 1865 heeft gestreden, valt Eiet te strijden in Nederland. Men moet met de omstandigheden rekening houden. Er is nog eene andere omstandigheid, waarop spr. de aandacht vestigen wil. Wanneer partyen, welke nooit meerderheid zijn geweest, geroepen worden de regeering ter zyde te sraan, hebben die met moeielijkheden te wo: stelen. Het ontb eekt haar aan regel, orde en vastheid. Zij moeten een leerschool doorloopen; zij moeten loeren de regeering te steunen. Totnogtoe had de rechterzijde slechts schouder aan schouder gestaan ter bestrijding der liberale party; nu moest zy schouder aan schouder staan tot ondersteuning der regeoring. Spr. gelooft, dat deze zwarigheid niet alom in den lande bevroed wordt. Het geldt niet te zeggen: wy zija de rechterzijde. Hot geldt, dat de rechterzijde de meerderheid is, welke met de regeering goede dingen totstand moet brengen. Er viel voor de rechterzijde nog veel te leeren. Zij kan feilen hebben begaan , maar bedenke dan dat zij miste leibanden en valhoeden , die haar daartegen beschutten. Het valt niet gemakkelijk altijd den rechten weg te kiezen. Wanneer men nu bedenkt, dat de rechterzijde nog leeren moest de regeering te steunen, een andere tactiek moest aannemen, kan men dan nog van teleurstellingen spreken ? Kan men dan niet zeggen , dat er meer goede dingen zija totstand gekomen dan zwakheden begaan ? Spr. gelooft, dat men niet altijd wel doet door op de teleurstellingen te wijzen. De afgevaardigde van Schoterlaad noemt de ontevredenheid den zuurdesem der maatschappij. De ontevredenheid spoort aan, prikkelt om te stryden en ongeduldig te streven naar het ideaal, dat nog niet is bereikt. Wy moeten voor de bereiking daarvan stryden; by streving daarnaar zullen wij ook moeten weten er voor te sterven. Spr. neemt thans afscheid van de dingen, die betrekking hebben op het verledene , om de aandaoht te vestigen op enkele zaken der toekomst. Hy zal zeggen wat men naar zijne meening houden moet van twee zaken, welke het Nederlandsche volk thans algemeen bezig houden. Het is het vraagstuk der defensie en het sociale vraagstuk. Het vraagstuk der defensie. Welke overwegingen moeten daarby op den voorgrond staan? Er worden betrekkelijk dit vraagstuk thans zooveel en uiteenloopende meeningen verkondigd. Men vraagt, of wy verdedigbaar zyn ? Men geeft ons allerlei mogelijkheden op, welke spr. voor onmogelijkheden houdt. Vooreerst een aanval van een buitenlandsche natie. Spr. acht dit gevaar zeer geriBg. Niet dat hy gelooft aan de goede geneigdheid dier natie. Op politiek gebied gelooft hy aan geen stntiment, dat hy op het gebied der poëzie hoogacht. Spr. gelooft niet, dat een vreemde natie met ons in oorlog treden zal. Spr. herinnert aan het conflict tusschen Engeland ea Portugal. Wy zullen nooit in een toestand komen, gelyk dien van Portugal. Het geldt hier niet alleen een betwistbaar gebied, maar een afgebakend gebied, dat nog in bezit moet worden genomen. Wij hebben zulk een gebied niet. Nu ja in Suriname, doch wie denkt aan een oorlog met Frankrijk ? Onze diplomatie is voorzichtig en krachtig. De Portugeesche diplomaten waren dit niet. Welke natie is geneigd ons aan te vallen? Er loopen aityd geruchten omtrent eene groote Mogendheid. Maar welk belang heeft die Mogendheid er by ons te veroveren. Men zal zeggen welk belang had zij er by Keurhessen, Frankfort, Hannover enz. te veroveren ? Door d e verovering werd het mogelijk gemaakt een groot Ryk tot s;and te brengen. Spr. treedt daarna in uitvoerige historische bijzonderheden, welke galeid hebben tot de oorlogen van 1864, 1866 en 1870 en somt de gevolgen op , welke die voor Pruisen gebad hebbeo. Ia al die geannexeerde Duitsche Staten had de bevolking een verlangen naar Das grosse Vaterland. Dit verlangen bastaat in ons land niet. Men zegt, dat men het oog heeft op onze havens, maar heeft thans de handelshavens Hataburg ea Bremen en de oorlogshaven Kiel. De koloniën zijn dan het zwakke punt, maar men is niet zeker vau onze koloniën, zelfs al was er eene macht, groot genoeg om gelyktydig de hand te kunnen leggen op onze provinciën en onze koloniën. Maar bovendien zouden andere Mogendheden beletten beslag op onze koloniën te leggen. De annexatie onzer koloniën zou niet uen Europeesehe, maar een wereldoorlog met zich medabrengen; daar zal men voor terugdeinzen. De oorlogen zijn geen vragen meer van machtsverhouding tegenover machtsverhouding, zy zyn geworden vragen vau economischen aard. Iadere oorlog brengt zooveel schade aan het bedrijfsleven der natie, dat ze jaren lang van alle kracht beroofd worden. Meen niet dat Dukschiand, beslag leggende op ons vaderland on onze koloniën, waardoor alie verkeer wordt afgebroken, dit door de andere Mogendheden zal worden geduld. Meen niet dat het te wagen is, met het oog op de uitbreiding, welke het socialisme krygt, dat het te wagen is een oorlog te ondernemen. Spr. dia mat nauwgezetheid de Barlynsche politiek gevolgd heeft, heeft er nooit eenig spoor van kuanen ontdekken, dat men het oog op deze quaestie heeft. Thans treedt spr. in eenige beschouwingen over de moeialykheden, waarin Pruisen zich wikkelen zou, iadien het ons land evenals ElzasLotharingen annexeerde; daarvoor zal men zich wel wachten. Verder zou men in oorlog kunnen komen met België, doch dit is een eventualiteit, die niet te voorzien is. Wïi zal ons dan aanvallen ? vraagt spr. Hy gelooft niet dat Duitschland er belang by kan hebben ons land in beslag te neman. Spr. eerbiedigt Du tschland, doch vreest het niet. Men spreekt ook van onze neutraliteit. Dia is in Limburg niet te verdedigen, wel te handhaven zooveel wy kunnan, maar wy kunnen niet tegenhouden dat een Pruisische overmacht door onze liaiën breekt. Tegen Frankrijk onze neutraliteit te handhaven , dit moet eerst de Belgisehe grenzen hebben geschonden, en is dit geschied, dan zal er wel eene voldoende macht aan onze grenzen staan om die schennis te wreken. De vraag wordt deze: wat hebben wij voor onze 30 millioen, die wy jaarlijks aan oorlog ea marine uitgeven? Kan men daar iets betera voor krygen? Spr. zal daarop het antwoord schuldig blyven. Hy heeft den moed niet b. v. te zeggen, dat men vrijwilligers nemen moet. Spr. volgt als goed soldaat zyn generaal. Het leger moet, wil het krachtig zyn, uit het volk zyn voortgekomen. Het moet in verbinding staan met het volk en niet tegen de volkszeden stryden. Wy leven niet meer in de tyd van beroepslegers, wy hebben nationale legers noodig. Aangezien men die verlangt, moeten die bij de natiën even hoog staan als defensie en niet in botsing komen met eenig volksbelang. Worden die belangen door de legervorming gekwetst , dan is de slotsom, dat het leger by de natie niet vindt de sympathie, die voor de kracht van het leger noodig is. Ditzelfde heeft een der Amsterdamsche afgevaardigden gezegd. De legercommissie heeft voorgesteld persoonlijken dienstplicht, maar, zegt spr., wy moeten elkander goed verstaan, met behoud van de loting. Spr. laat alle bespiegelende theorieën over den persoonlijken dienstplicht rusten. Theorieën kunnen niet gebezigd worden, waar het geldt iets te krygen of iets af te weren. Spr. iaat de theorieën van bespiegelende wijsbegeerte rusten, omdat deze da quaestie trekken in een kring, waar de hoogste vrijheid, het geloof, heerscht, doch waar alle redeneering ophoudt. Spr. houdt er niet van hooge, heilige zaken toe te passen op twistpunten van den dag. Het zou hem leed doen, indien hy iemand, dien hy als vollen broeder in het geloof zou begroeten, niet ter zyde kon staan. De maatschappelijke vraag staat in volle klaarheid voor ons. By persoonlijken dienstplicht moeten de vrijheden der Kerk onaaatastbaar zyn. Men kan voorstander zyn van algemeenen dienstplicht; hier vervallen eenige bezwaren tegen den persoonlijken dienstplicht. Spr. weet niet wat men hier te lande met den algemeenen dienstplicht doen zal. Er is een persoonlijke dienstplicht met behoud der loting. Tegenover de maatschappij kan men zich onmogelijk iets voorstellen, dat dieper ingrijpt, meer schommelingen in het volksleven te weeg brengt, dan eene wijziging in de legervorming. Waartoe dient de loting? Tot vorming van het ;er, maar ook om al die er aan deelnemen een gelijke kans te geven. Door het trekken van het lot worden die personen met den dienst be last, dis de Staat behoeft. Bij de loting bestaat volle gelijkheid van kans. De loting moet bestaan om jaarlijks uit de 20,000 jongelieden de 12,000 te vinden, die voor de vorming van het leger noodig zijn. Zoo spoedig de gelijkheid van kans geloopen heeft, treedt de grootst mogelijke onge lijkheid in. De uitslag is voor de verschillende individuen geheel verschillend van aard. Hoe kan msn die ongelijkheid opheffen ? Dat kan alleen door de plaatsvervanging. De Hemel beware, zoo roept spr. uit, dat ik die zou verdedigen in den thans bestaanden vorm. De ongelijkheid onder de lotelingen is absolute vrij heid en absolute dwang. Daarom wordt de plaatsvervanging te hulp geroepen. Er is geen valgeher begrip dan te zeggen, dat de plaatsvervanging bestemd is om de zoons der rijken vry to maken van den dienst. In de hoogere kringen vindt men in den regel meer lust voor den krijgsdienst dan bij den nij veren stand. Men moet tot het leger de besten, de geschiktsten kiezen, en die kunnen wij niet krijgen door den persoonlijken dienstplicht. De persoon lijke d enstplicht met loting zou een geweldige stoornis teweegbrengen; met de plaatsvervanging geen stoornis. Heeft men algemeenen dienstplicht dan zet de maatschappij er zich naar, maar met loting wordt zij voortdurend geschokt. Waarom heeft het Katholieke volk zich uitgesproken tegen den persoonlijken dienstplicht f Spr. erkent dat er geen specifiek Katholiek belang bij betrokken is. He: volk maakt uit de kern der maatschappij, den ny veren burgerstand en die stand voelt met waar en onbetwistbaar juist bewustzijn, dat zy het meest betrokken is bij de loting met persoonlijken dienstplicht, en het is daarom juist, dat de Katholieke bevolking een vèrklinkende uitdrukking aan hare bezwaren heeft gegeven. Hiermede wil spr. niet zeggen, dat andere deelen der bevolking die bezwaren niet kunnen steunen. Hij gelooft, dat die bezwaren meer en meer worden gevoeld en zich openbaren zullen, wanneer het Katholieke standpunt minder op den voorgrond treedt. De weinige instem' ming, welke de voorstellen der staatscommissie in den lande hebben gevonden, zullen een vingerwijzing zyn. Iedere legerhervorming is een geweldige greep in het volksleven, en zulke grepen doen zich overal voor. En wanneer het eenmaal er op aankomt, dan zal men zien, dat die greep overal gevoeld wordt, niet alleen door hen, d.e het oudste geloof bezitten en daardoor het ge duldigst zijn. Er is, zoo vervolgt spr., nog eene andere zaak, die ook de aandacht vordeit. Ook in Nederland houdt zich de wetgeving bez>g met de sociale quaestie. Spr. gelooft niet, dat de sociale quaestie door de wetgeving kan worden opgelost, maar de oplossing daarvan ligt in de hand des volks. De Staat kan alleen, vooral in een klein land, algemeene doeh eenzijdige voorschriften geven. De eenzijdigheid ligt hier, dat men voor de meest verschillende zaken eene algemeene oplossing geeft. Ter oplossing dezer quaestie kan men als voorbeeld de tien geboden ter hulp roepen. De groote wetgever, de almachtige God heeft slechts in algemeenheid geregeld, de uitvoering daarvan overlatend aan het geweten der menschi-n. Het gezag, dat de kroon der maatschappij ss, mag niet met verderfelijke kracht worden uitgeoefend , maar moet zich laten leiden door de liefde en het recht. In de toepassing der Christelijke beginselen en het recht ziet Spr. de oplossing van de sociale quaestie. Een hartelijk applaus brak uit, toen de gevierde redenaar met spreken ophield. De president der Leesvereeniging bracht dr. Schaepman een hartelijk woord van dank voor diens interessante lezing. Z. D. H. de Bisschop van Haarlem zal aanstaanden Dinsdag geen audientie verleenen, wegens de toediening van het H. Vormsel in de stad Amsterdam. Wij vestigen de aandacht onzer lezers op de advertentie in dit nummer, waarin eene conferentie aangekondigd wordt van den heer W. A. Njjgh , advocaat te San Francisco, hoofdstad van Californië, en directeur voor het buitenland van de Holland- California Land-Company. Mededeelingen zullen worden gedaan over bet bekende goudland, met toelichting der photo grafieën en eene tentoonstelling van voortbreng selen van Californië. Daar deze conferentie zeer interessant kan zijn , kunnen wij een bezoek in de Nutszaal in den avond van 6 Maart niet anders dan aanbevelen. Donderdagavond, 27 Februari 11. hield de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Amersfoort eene vergadering, naar aanleiding van een voorstel der heeren S. H. Van Gelder en J. G. Kleber, om aan de Tweede Kamer der S.-G. te verzoeken niet aan te nemen het wetsontwerp, ter voorziening in den kwijnenden toestand van sommige takken van landbouw, ingediend door den heer mr. B. M. Bahlmann. Al de leden waren opgekomen; eene vacature. De voorstellers en de heer H. C. Van Dam gaven als hunne meening te kennen, dat een invoerrecht op de rogge en tarwe, in gemeld weisontwerp bedoeld, zou strekken ten voordeele van enkelen, nl. van de graanboeren en de grondeigenaars, maar ten nadeele van het algemeen, door verhooging van broodprijzen: daarom s;emden zij voor dit voorstel, waardoor het aangenomen werd, tegen de stemmen van de heeren D. P. Hamers (voorzitter) en C. T. Van Beek, die als hun gevoelen uitspraken, dat by den druk, waaronder de landbouw gebukt gaat, gemeld invoerrecht, om de producten van den landbouw hier te lande op hunne waarde te brengen, zal strekken tot opbeuring en meerdere welvaart onder de landbouwers, en daardoor tot bevordering van de algemeene welvaart, want waar het den boer goed gaat, daar is de welvaart algemeen en kan gemakkelijk iets meer betaald worden voor brood, dat thans laag in prijs is. Het wil ons voorkomen, dat het besluit in deza vergaderiug door drie vrijhandelaars, onder gemelde omstandigheden genomen, al heel weinig te beduiden heeft. (Eemb.) Ingevolge opdracht van de algemeene vergadering der vereeniging van assuradeuren te Rotterdam gehouden den 10 December 11., had het bestuur dier vereeniging den 18den December daaraanvolgende een samenkomst met den heer W. Houwens, lid van de firma van Rietschoten en Houwens, eigenares van de bergplaats van dynamiet te Charlois, ten einde inlichtingen te ontvangen aangaande den opslag vaD dynamiet daar ter plaatse, en van hem te vernemen het meer of mindere gevaar, dat daarin voor onze gemeente en voor de petroleumtanks te Charlois gelegen kan zijn. Met de meeste bereidwilligheid werd daaraan door genoemden heer voldaan. De onder-voorzit ter, de heer J. F. Westerberg, door het bestuur daartoe uitgenoodigd, gaf van dat onderhoud en van een later nog door eenige leden der vereeniging ondernomen tocht naar de bewuste bergplaats een zeer uitvoerig ver slag, waarvan de conclusie als volgt luidt: „ lo. dat op den bewusien tocht door persoonlijke opname bevonden is, dat do inlichtingen , door den heer Houwens verstrekt, volkomen naar waarheid zijn, zoowel wat betreft de losplaats en den aangegeven weg voor het vervoer van het dynamiet, als de ligging en inrichting der bergplaats zelve; „ 2o. dat in tegenwoordigheid van al de deelnemers aan den tocht op practische wijze, door het aansteken van eene patroon, is bewezen, dat dynamiet bij langzame verbranding geen explosiegevaar oplevert; en „ 3o. dat al mochten bij de lossing en het transport onhandigheden worden begaan, en de kistjes daardoor stooten of vallen, men mag aannemen dat daardoor toch nog geen explosie-gevaar zal ontstaan, aangezien het tijdschrift van het Koninklijk Instituut van Ingeni»urs, 4e afl., Jaarg. 1885/6, op pagina 328. vermeldt: dat men als proef een k stje dynamiet, bij gewone tempera tuur, van 100 a 130 voet hoogte op eene rots heef c laten vallen, zonder dat de stof ontplofte." De heer C. F. Gey van Pittius uit Delft bracht eveneens verslag uit, waarvan de laatste passage aldus luidt; „ Resumeeren wij nu ons betoog, dan blijkt, hieruit, dat wanneer in het dynamietmagazijntje der firma Van Rietschoten en Houwens 3500 kg. buskruit geborgen waren, de glasruiten van Rotterdam bij eene ontploffing geen gevaar zouden loopen te breken of de petroleumtanks van in brand te geraken; de buskruitmagazynen op 400 a 5G0 M. afstand van de ramp te Muiden toch, bleven gespaard. Dewijl nu de opgelegde voorraad niet uit buskruit, doch uit slechts 500 kg. dynamiet bestaat, is er, én voor de ruiten van Rotterdam, én voor de petroleumtanks te Charlois, nog minder gevaar. „ Zoodra wij de beschikking hebben over de gegevens van eene dyoam etramp, zullen deze, naar wij verwachten, de proef op de som leveren." De conciut a van het bestuur is ten slotte de volgende: Na kennisneming van die verslagen meent het bestuur der vereeniging meo het volste verrouwen als zijne overtuiging te mogen uit»preken : „ dat eene eventueele explosie van 500 kg. dynamiet, geborgen in het magaz^ntje van de firma Van Rietschoten en Houwens, in den Robbenoordpoider te Charlois, voor Rotterdam of voor de Petroleum-inrichtsng te Charlois niet het geringste gevaar kan opleveren." Appingedam, 28 Febr. In de zitting van den gemeenteraad gaf de heer mr. R. T. Mees, namens de wethouders, zijn leedwezen te kennen, dat onze algemeen geachte burgemeester, jhr. C. J. Lewe van Aduart, zijn ontBlag had aangevraagd. Op voorstel der wethouders werd het traktement van den burgemeester met algemeene stemmen verhoogd van ƒ 600 op ƒ 1000, als een bewijs van hoogachting, zoowel van den Raad als van de gemeente. De burgemeester gevoelig over dit bewijs van achting en toegenegenheid, verklaarde dat hij zijne aanvrage om ontslag zal intrekken. ApeldOOril , 28 Febr. De vorige week ontving de stationchef alhier het bericht van den stationchef te Winterswijk, dat een 17-jarig Duitscher in zijn vaderland een som van 200 Mark had ontvreemd en verdwenen was. Onze wakkere chef had het genoegen dit jongmensch in een trein naar Amsterdam op te merken, aan te houden en aan de politie alhier over te leveren, die hem naar Zutphen bracht, van waar hij over de grenzen is gezet. De officier van justitie te Zutphen heeft daarna den bestolene bericht gezonden, dat het ontvreemde id, bijna nog in zyn geheel, bij hem beschikbaar was. Het plan van den dief was met dit geld naar Amerika te gaan. Perilis, 28 Febr. Onder de benaming Excelsior is hier eene politieke vereeniging van antirevolutionnairen opgericht. Ierseke , 28 Febr. Meermalen hadden hier wanordelijkheden plaats bij het vergaderlokaal van het Heilsleger. Maandag namen deze eene grootero uitbreiding aan, en daarom vaardigde de burgemeester eene verordening uit, waarbij samenscholingen van meer dan 5 personen verboden werden. De Raad weigerde gisteren met 3 tegen 2 stemmen deze verordening goed te keuren, tegen welk besluit de burgemeester verzet aanteekende. Breda , 28 Febr. Ofschoon de bewoners der St. Catharinastraat, waarin zich het gebouw der arrond-rechtbank bevindt, schier dagelijks en vooral op de zitdagen der rechtbank, de hofkar, zooals men hier de cellulaire gevangenwagen noemt, zien heen- en wederreden, was er heden een meer dan gewone drukte. Uit een deel der steeds aanwezige nieuwsgierigen kon men afleiden, voor welk misdrijf degene kwam, die op het appél moest komen. Roeds ten 9 uren stonden een 20-tal zoutsmokkelaars met hun traditioneelen opgerolden zak op den door zout u.tgebleekten rug, voor het gebouw te wachten om hun makker, beschuldigd van stroopery en verzet tegen de maiéchaussées te zien. Brutaliteit kan m.n hun niet ontzeggen, om in hun door ieder zoo kenbaar gewaad, de gerechtszaal te betreden; evenmin kan men beweren dat zy niet voorzien zijn van een onverstoorbaar geduid, daar eerst na 4 uren in den middag de terugtocht door hen ondernomen werd. Het O. M. eischte voor den beschuldigde 3 jaren en voor de familieleden die hem in zijn verzet een handje hadden geholpen, 3 maanden gevangenisstraf. — Nauwelijks is de officieele opgave der sterfte in ons land verschenen, of men kan hier vernemen dat het sterftecijfer voor Breda steeds grooter is dan voor gemeenten met dezelfde bevolking. Vele bladen die zulks te lezen geven. Men werpt doorgaans de schuld van het groot getal dooden op het slechte drinkwater. Het zal niet te ontkennen vallen dat slecht drinkwater een ongunstigen invloed veroorzaakt, doch men mag dan meenen dat in den warmen tijd des jaars, wannear méér water gedronken wordt, de sterfte grooter zou zijn. Een andere oorzaak zal echter grooten invloed uitoefenen, en het wordt tijd dat zulks meer bekend wordt. Het i» een feit, dat een zeer groot getal gepensioneerden Breda als hun woonplaats ki zen om hunne laatste levensjaren te slijten; het gevolg hiervan is, dat hier vele personen wonen van gevorderden leeftijd, waardoor een groot contingent wordt geleverd aan de categorie, waarin steeds het hoogste sterftecijfer voorkomt. Maastricht, 28 Febr. De ontvangsten der spoorwegmaatschappij Grand Central Beige bedroegen van af 1 Jan. tot 31 December 1889 fr. 13,408,585.40, tegen fr. 13,422,341.27 ge. durende 1888. Valkenburg, 28 Febr. Onze bekoorlijke plaats zal eerlang in 't bezit zijn van datgene, wat haar tot eene der eerste rust- en herstellingsoorden verheft, namelijk van een sanatorium. Aan die inrichting wordt verbonden een geneesheer en een masseur, tevens heilgymnast, terwijl alle soorten van baden zullen verstrekt worden. De inrichting, waarvan tevens een doelmatig hötel zal verbonden worden, zal den naam dra gen van „ Huis ter Geul" en gebouwd worden buiten de Oud-Valkenburger poort in de nabijheid van Curvers melkhuis. De onderneming gaat uit van eene maatschappij , aan wier hoofd staat de| heer J. Collard, werkende met een kapitaal van / 100,000, het welk verdeeld is in aandeelen van ƒ 500 splitsbaar in onderdeelen van ƒ 250 en ƒ 100. In de inrichting worden opg. nomen alle zieken met uitzondering van lijders aan ziels- en huidziekten ---