BUITENLAND. Politiek Overzicht.
De hssr Crispi hseft goed geluk! Geea enkel politiek feit van gewicht valt heden te vermelden , zoodat eenieder, die zich tot taak heeft gesteld, dagelijks zekers dosis politiek te slikken, zich tot het bekomen daarvan naar de bronnon van Frisdrichsruhs most wenden. Nu trekt de Italiaansche minister aller oogen tot zich, en zoo iets doet hem goed! Voorzeker zal hij er niet weinig groot op hebben gegaan, dat men hem heeft toegejuicht. Dinsdagavond te halftien kwam hij per specialen trein van Hamburg aan. Prins Bismarck had zich gewaardigd, hem van hst station ts komen afhalsn. Veel complimenten werden niet gemaakt: een eenvoudigs begroeting, daarna pakte Bismarck den arm van Crispi, terwijl Bismarck's schoonzoon, graaf Rantzau, links van den Italiaanschen minister liep. Een spotboef vertslde, gedacht te hsbbsn, dat laatstgenoemde hesr in arrest word genomen. De drie hesren namen in het eerste rijtuig plaats sn het gevolg van dan heer Crispi — wat deftige begeleiding! — in de volgende. Toen Von Bismarck met zijn gast, die tweemaal 24 uren onder deze benaming mocht worden aangeduid, ds groots drsef binnenreed, werd
hij met geestdrift begroet door ssnige hondsrdsn personen, waarondsr tal van landlieden, die het Duitsche volkslied aanhieven en Lsve Duitschland ! Lsve Italië ! rispen. Nu wsst men, wat er buiten het slot van den kanselier is geschied; wat daarbinnen is gebeurd, kan echter niet worden medagedeeld , dswijl do bssprekingen natuurlijkerwijze worden geheim gehouden, 't Schijnt dat er heel wat zaaks moest plaats vinden : de heer Von Bismarck heeft ten minste den Italiaanschen gezant ts Bsrlijn psr tslegram ontboden; gisterenmorgen vertrok deze diplomaat uit de residentie naar Friedrichsruhe. Op het oogenblik, dat men deze regelen leest, is de gedurende ds eerste maanden in Europa te volgen politiek hoogstwaarschijnlijk reeds besproken, want hedenavond of morgenochtend zal de heer Crispi weder vertrokken. Eenieder zou gaarne weten, wat sr verhandeld wsrd, maar bij gebrek aan inlichtingen moet men zich met hypothesen tevreden stellen. Waarom niet, als men bij gebrsk aan brood wel korstjes van pasteien eet? Niemand kan beletten, veronderstellingen te maken, en de bladen zijn reeds druk in ds weer om hunne meening ten beste te geven. Die, welke ons hst messt aannemelijk voorkomt , is, dat over het drievoudig verbond en da verhouding der verbonden Mogendheden, gecombineerd en separaat, tegenover da andere Mogendheden zal gesproken worden. Dat do hssr Crispi in verband hiermede van zijn magister esnigs raadgsvingen omtrent zijne ongelukkige koloniale politiek zal trachten uit te lokken, kan eveneens buiten twijfel worden geacht. Wat do verhouding van Italië aangaat tot de Mogendheden , die buiten den bond staan, hieromtrent zal den heer Crispi wellicht op het hart gedrukt worden , flink door te gaan met zijne houding tegenover Frankrijk; of dit niet zoo zou wezen, zal wel spoedig uit de feiten blijken. Tegenover Rusland zal Italië waarschijnlijk de meeste achting en voorkomendheid aan den dag moeten leggen, want met Rusland moet men alle wrijving vermijden. Te meer belang heeft deze samenkomst, daar zij binnenkort zal gevolgd worden door een bezoek van graaf Kalnoky te Friedrichsruhe. Evenals da hssr Crispi voor zijn vertrek, heeft de heer Kalnoky langdurige besprekingen gevoerd met zijn souverein. Ds Oostsnrijksche kanselier is daarvoor naar Ischl gereisd. Een stoute veronderstelling wordt naar aanleiding hier van gewaagd: Zouden do eerste ministers van de Weensr en Romeinsche kabinetten niet van juiste instructiën of zslfs van volmacht voorzisn zijn om zoo noodig wijzigingen ts brsngsn in ds tractaten, welke hunne respectieve landen aan Duitschland verbinden ? Open vraag! Met zekerheid kan echter aangenomen worden, dat de Bulgaarsohe quaestie ook een onderwerp van behandeling zal zijn, om reden de Riforma dit uit gezaghebbende bron meldt. De gezaghebbende bronnen der Riforma zijn nl. in de departementsgebouwen van het ministerie gelegen. Nauwelijks heeft Bismarck do N. A. Z. één woordjs, hoe onbeduidend ook, doen zeggen over de bijeenkomst, of onmiddellijk doet Crispi zijne Riforma eveneens praten, doch nist zoo tsrughoudend. De communicatie loopt echter alleen over de Oostersche quaestie, om den lieden den indruk te geven, hoe groote Mogendheid Italië wel is, dat de Duitsche kanselier met haar eersten minister deze zwaarwichtige quaestie persoonlijk behandelt, 't Is niet alles goud, wat er blinkt; dat blijkt eenieder, die Italië's hoogvliegen en inwendige broosheid aanschouwt. Doch om op de Riforma terug ts komen, de Duitsche en de Italiaanschs minister bespreken een Europeesch Congres, te houden om in vreedzamen
zin de Bulgaarsche quaestie op te lossen. Als dit gesahisd is, zal men weer de quaestie van algemeene ontwapening bssprsksn. Wil Frankrijk niet aan het congres deelnemen , dan zou daaruit zeer waarschijnlijk oorlog ontstaan. Bismarck denkt dus: gewapsnd ts zijn en stil te zitten, is onzin; aldus 6f wapenen weg, of ze gebruiken. Als de heeren zoo goed wilden zijn, hot eerste lid van het alternatief te kiezen? Krupp, Armstrong, Vitali en consorten kunnen voorioopig wel weer een poosje wachten. Zy kunnen onderwijl nog wol kleine commissies in Amarika krijgen, bijv. bestellingen uit Haïti, waar nieuwe onlusten te vrsezen staan. De oproerlingen , die den prssidsnt hunnsr rspubliek, den gensraal Salomon, hebben weggejaagd onder aanvoering van zekersn heer Boirond Canal, hebben den generaal Legitime tot president van den Staat gekozen. Dit zal nu wel de bedoeling niet geweest zijn van den heer B. C., en daarom msenen sommigen grond te hebben om te vermoeden, dat bedoelde persoon een opstand tegen de opstandelingen zal trachten teweeg te brengen. Da Middel- en Zuid-Amerikaansche republieken zijn toch werkelijk het beloofde land der Revolutie! Vele Katholieken hebben zich, in weerwil der bevoegde démenti's, om den tuin laten leiden door een bericht omtrent eene ziekte des Pausen, hetwelk door de liberalen hardnekkig werd volgehouden. Weluu, de Paus heeft op St. Joachim, Zr. Hs. naamfeest, zulk esns menigte personen en corporatiën ontvangen, dat de bloote opsomming daarvan een halve kolom druks van de Osservatore Romano beslaat. — De Tribuna meldt, dat de regeering besloten heeft, eene nieuws expeditie naar Abyssinië te zenden. De Esercito geeft te verstaan, dat deze uitzending zeer mogelijk is, doch dat nóg geen bepaald besluit is genomen. — Het wordt geheim gehouden, maar het is een feit, dat meest alle met de Italianen bevriende stammen aan de Roode Zee naar do Abyssiniërs zijn overgeloopen. Ook moeten onder de inlandsche troepen verraders zijn, want er zijn reeds drie kruitmagazijnen in de lucht gevlogen , en in twee forten heeft men in ds kruitkamer eene brandende lont gevonden. 0ptmj£. De Katholieke Madridsche journalisten hebben een adres van adhaesie gezonden aan het protest der bisschoppen tegen het Italiaansch strafwetboek en zullen eene reusachtige protestvergadering van Madridsche Katholieken in denzelfden geest organiseeren. — De Siglo futuro en andere bladen en leden der scheuring in de Carlistische partij willen de Carlistissche zaak verzwakken , evenals de Bonapartisten in Frankrijk de hunne gedaan hebben. Zij willen de leiding hunner fractis opdragen aan don Jaïmo, zoon van Don Carlos, mits deze eon program aanneemt, dat op sommige punten van dat zijns vaders verschilt. inrcmhrtjk Naar de berekening der Fransche bladen heeft do jongste kies-campagne ten gunste van Bouianger drie millioon francs gekost. In de Charente Inférieure zou minstens 500.000 franc» uitgegeven zyn; daar stonden onder de bevelen van den Bonapartiat Eschaffériaux 3000 agenten, die ieder 10 francs daags ontvingen. (?) Deze uitgaven zouden onmogelijk door ds opbrengst der Boulangistische bladen kunnen gedekt worden, wijl men reeds vöór 5 centimes
eed ixetaplaar vnn de Cotsarde en d# PriiSi, een 50 om. hooge en 30 cm. breede beeltenis van den generaal, eene 16 bladzijden omvattende brochure , getiteld: „ Redevoeringen van generaal Boulangereene andere, 8 bladzijden groot, behelzende: „ De waarheid over den dood van admiraal Courbet", eene verzameling van Boulangistische liederen, een straatdeuntje, eene levensbeschrijving van den generaal enz. ontvangt. Men wil, dat Amerikaansche speculanten met den generaal een verdrag hebben gesloten, doch dit zal wel niet meer dan een praatje zijn. Een Rijsselsch blad weet mede te deelen, dat Boulanger verleden week twee wissels van 400.000 francs ontving en incasseerde. ÖflQtC. Maandagavond steeg te Antwerpen de ballon der afdeeling luchtreizigers van de genie op, een technicus, een kapitein en een luitenant met zich voerende. Op eene hoogte van ongeveer zestig meters dreef het gevaarte boven de stad, zoodat de kapitein zeer verstaanbaar aan lieden op de straat inlichtingen vroeg omtrent d© juiste plaats, waar hij zich bevond. Daarna werd ballast uitgeworpen en verdween de ballon bij zuiderwind. Den volgenden dag hoorde men niets van eene nederdalisg; er werd in alle richtingen getelegrafeerd; tevergeefs; de familie zat in doodelijken angst. Den volgenden morgen hoorde men evenmin iets : de ballon moest dus in de Noordzee zijn terechtgekomen! Dit is ook zoo gebeurd; gisterennamiddag seinde de kapitein van een te Duinkerken binnengeloopen Engelschen bodem, dat hij den ballon in zee had gevonden en alle passagiers aaa boord genomen. De drie heeren zijn thans weer thuis. Zaterdag is op het landgoed van markies Ripon te Nocton, bij Lincoln , eene groote demonstratie gehouden door de liberalen van Lincolnshire, aan welke 25.000 personen ; deelnamen. Het Parlementslid John Morley hield eene rede over de Iersche quaestie. — Er is bevel gegeven , de Britsche troepen in Sikkim met warme kleedingstukken te voorzien. Dit duidt de mogelijkheid aan van een winterveldtocht. De vijand vuurde Zaterdag op een Britschen bode. In Gnatony is weder eene compagnie van het tweede bataljon van het Derbyshire-regiment aangekomen. — Men vooronderstelt thans, dat de blanke pacha, die met zwarte troepen tegen Khartoem oprukt, de moedige Iersche journalist O'Donovan is. Deze werd in 1883 door Daily News als oorlogs-correspondent naar Soedan gezonden en verdween spoorloos bij de verovering van Khartoem door den Mahdi. — Da ex-keizerin Eugénie heeft prinses Laetitia een prachtig kanten bruidsgewaad , waarin viooltjes geweven zijn, ten geschenke gezonden, dat eene waarde van minstens 30.000 francs vertegenwoordigt. Zij zelve droeg dit kostbare kleed, een geschenk der stad Luik, slechts éénmaal, namelijk toen zij met Napoleon III in het huwelijk trad. Bij dit vorstelijk geschenk voegde de ex-keizerin een schrijven, waarin zij zegt, dat zij gehoopt had met dit kleed, dat zij in het gelukkigste oogenblik haars levens gedragen had, de bruid van haren zoon te sieren. De Almachtige had het echter anders gewild. Zij drukte voorts den wensch uit, dat Laetitia's geluk op vastere grondslagen ruste, dan bij haar zelve het geval is geweest. lüuitedjlattïr. Verscheidene Duitsche bladen beweerden, dat graaf Von Moltke in ongenade gevallen is. Hiervan is geen woord waar , en bewys daarvan levert vooreerst zijne benoeming tot voorzitter der commissie van de nationale verdediging, in welke hoedanigheid hij wijlen keizer Frederik onmiddellijk opvolgt. Daarenboven heeft keizer Wilhelm hem een persoonlijken adjudant toegevoegd, en dit is de eerste maal, dat een niet tot het koninklijk huis behoorend personage zulk eene onderscheiding ontvangt. In Pruisen hebben de generaals geen persoonlijke adjudanten. — Koning Otto van Beieren gaat in geestvermogens hoe langer hoe meer achteruit. De vlagen zijner krankzinnigheid nemen zoodanig in hevigheid en veelvuldigheid toe, dat men zijn einde nabij acht. Euslanïr. Een bericht, gedagteekend 15 Juli, uit Kuldscha aan de Rushi Kur. deelt mede, dat in Urumtschi, ten Oosten van Kuldscha gelegen, de gouverneur der nieuwe provincie Lutsitan bijna was vermoord geworden. De soldaten, die reeds langer dan een half jaar geen tractement hadden ontvangen en persoonlijk niet met den gouverneur in aanraking konden komen, wyl deze zijn paleis niet verliet, bfsloten dit te doen in de vlucht vliegen. Uit hun midden werden door het lot acht soldaten gekozen, die een mijn onder het paleis aanlegden en deze met ongeveer 6 pud, of 40 Russische ponden, kruit laadden. De samenzwering werd echter een half uur voor den bepaalden tijd ontdekt ; de schuldigen werden aangehouden , en deze verklaarden bij het verhoor dat niet alleen alle in Urumtschi liggende troepen, maar ook de meeste bevelhebbers de samenzwering goedkeurden. Dertig man werden hierop terechtgesteld en honderd gearresteerd. — Te Moskou is eene eigenares van panden vermoord in hare woning gevonden. Van haar werd gezegd, dat zij veelmaals huisvesting aan nihilisten verschafte, doch er onlangs drie aan de politie uitleverde. Behalve eene som van dertigduizend roebels wordt de geheele briefwisseling der vermoorde vermist. 6m)i£. Een uit Servië aan de Politische Correspondenz gezonden bericht zegt, dat de in eenige bladen voorkomende geruchten omtrent eene aanstaande ontmoeting tusschen koning Milan en koningin Nathalie ongegrond zijn. Tevens wordt gemeld, dat de door verschillende zijden in het zwartste licht gestelde veiligheid in Servië aan de regeering zelve geen grond tot klagen geeft, en overal in het land volkomen rust heerscht. 2lmcrifta. Naar aanleiding der gespannen verhouding tusschen de V, S. en Canada wordt gemeld, dat twaalf Amerikanen, die zalm vischten in de Tobique-rivier in Nieuw-Brunswijk, van den Canadeeschen oever werden beschoten, waardoor een hunner doodelijk werd gewond. Drie Canadeesche zalmvifschers zijn, als hiervan verdacht gevat.
---

FEUILLETON. DOOR EEN GEDEELTE DER KEMPEN
K naar eene plaats van boete. (aanteekeningen van een toerist). De lang gekoesterde wensch was vervuld, vriendschapsbewijzen waren beantwoord en aan beleefdheidsnormen was voldaan geworden; niets verhinderde mij ' en uitstapje te maken door een gedeelte der Kempen, e landstreek, door Conseienee naar waarheid geschetst, en ten doel hebbende eene plaats weder te zien, waaraan voor mij veel herinneringen verbonden zijn. Ik verliet dan Groot-Zundcrt, wandelde langs a kkera en beemden, sprong hier en daar over natte plaatsen, die een riviertje in overmoed geannexeerd j} ai * en weldra wees de gids een voetpad aan, dat, ar s door een mastboseh loopende, geruimen tijd gevolgd werd. Weleer een deel uitmakende van ? taiis domeinen en alstoen heide zijnde, kwam eze bezitting in handen van een Franschman, die, Mislukte poging om den grond tot cultuur te bren§ CI1 . eindelijk de eenige reddingsplank greep, die overbleef, n.1. den ellendigen bouwgrond in bosch te Wscheppeu, Hierdoor werd het vat der Danaïden wel gestopt, maar de uitkomst beantwoordde toch niet gc, aan de verwachting; ik vond plaatsen, waar het out de kenteekenen draagt, dat woeste grond zelfs altijd met verandering gediend is. Opgegroeid ' n Cfin c streek, waar heiontginning en bosclicultuur groote rol spelen, houd ik mij wel overtuigd, __ in ons vaderland duizenden bij duizenden hectaren oesten grond op betere bestemming waehten, maar e lichtzinnigheid, waarmede over zulk een onderwerp oms geschreven en gesproken wordt, doet den kenner glimlachen. Hij, die zulk een plan op groote aa l in zijn levenstaak opneemt, houde voor oogen, at ondankbaarheid niet alleen eene ondeugd is, waaraan
menschen zich soms schuldig maken, maar dat woeste gronden zelfs wel eens dergelijke grillen hebben. Eindelijk wordt de schaduw door den vollen zonneglans vervangen; nit het hout kom ik tusschen zandheuvels op de eentonige heide.... Ziet ge daar dien ijzeren paal, waarop het nummer 222?.... 't is de grensscheiding van twee landen, weleer vereenigd en te zamen een schoon koninkrijk uitmakende, maar geseheiden door eene regeeringswijze, die menige zwarte bladzijde in onze geschiedenis beslaat.... Ga dat nietige bruggetje over, en ge bevindt u op Belgisch grondgebied.... Eerbied voor deze plaats; men vertoeft op eene historische plek; van de overschreiding des kleinen waterstrooms dagteekent eene gebeurtenis, die het machtige Oostenrijk deed beven, en die koning Willem I de overtuiging had moeten geven, dat met de godsdienstige gevoelens van een volk niet te spotten valt. Toen de Belgen, de goddelooze regeeringswijze van Joseph II moede, besloten hadden het ondragelijk juk af te schudden, bevond een gedeelte der ontevredenen zich te Breda. Van der Mersch, tot legeraanvoerder gekozen, kwam als jager gekleed door de heide, die van de Oostenrijksche Nederlanden zich tot in Staats -Brabant, uitstrekt. Hij bevond zich weldra in de verzamelplaats der zoogenaamde patriotten, en op den 23n October 1789 werd bevel gegeven op Groot-Zundcrt aan te rukkken. Het getal manschappen van dit legertje bedroeg nog geen duizend, die daarenboven slecht geoefend en aan krijgstucht ongewoon waren, doch in wier midden zich eenige flinke officieren bevonden. Ter zijde van het dorp stond destijds een kasteel, dat tot bergplaats voor geweren diende, en aldaar gewapend toog men den volgenden dag -erder: het bruggetje werd overgetrokken, een veldprediker gaf den zegen, en nu ging het voorwaarts op het gsbied, dat men den Oostenrijker wilde betwisten, terwijl in alle dorpen, die op de route lagen, de klokken het welkom toeriepen. Dat de discipline niet bijster groot was, blijkt genoegzaaatn uit het feit, dat eenige geweerschoten, in de nabijheid van Hoogstraaen gelost, schrik en verwarring teweegbrachten; spoedig echter was de orde hersteld, en het dicht gelegen Turnhout werd het doel van den tocht. Deze
stad, van bezetting ontbloot, werd in bezit genomen, terwijl de bondgenooten aldaar eenige versterking aanbrachten. Door deze gebeurtenis verontrust, trokken 3500 Oostenrijkers met 6 stukken geschut de Kempen in en bevonden zich spoedig binnen Turnhout, dat, niet verdedigd wordende, een gemakkelijke buit toescheen. Ongehinderd marcheerde men door, tot eensklaps de ramen der huizen openvlogen en een kogelregen, versterkt door de schoten van de manschappen, die op het kerkhof zich verschanst hadden, op de Oostenrijkers nederdaalde, de Gasthuisstraat in een waar slagveld herschiep en ten gevolge had, dat het sauve Qui peut weergalmde, en de vijand met groot verlies en hevig achtervolgd de vlucht moest nemen. Het volk hield deze gebeurtenis in herinnering door een weinig poëtisch lied, dat ik ouden van dagen menigmaal heb hooren zingen, en waarvan het eerste couplet woordelijk of nagenoeg woordelijk aldus luidt: Turnhout, gij eerste roem der Staten Van ons eerwaardig vaderland, Waar de Oostenrijker zijnen roem moest laten En zijn kanon met schand In den brand. Laat ik het geschiedboek ter zijde schuiven om te vertellen, dat deze plaats ook in een ander opzicht belangrijk is; hier verschijnen representanten van twee Rijken om de belangen vau landbouw en nijverheid van Kerk en Staat te bespreken; zulks geschiedt vooral op Zaterdagnamiddag, wanneer de man een onnut meubel in de huishouding geworden zijnde, de ontredderde woning ontvliet En het vergaderlokaal? 't Ligt vóór u en bevat huis- en gastenkamer, keuken en wat er verder voorkomt, en dat alles — juist genieten — beslaat eene oppervlakte van 66 schreden, en toch is de Zwaan, meer onder de volksbenaming van Kapperdoes bekend, het geliefde uitspanningsoord voor twee dorpen; de prijs der comsuautie is dan ook zeer redelijk; voor vier centen krijgt men een zoogenaamd pintglas bier of een druppel (borrel). Mocht door bijzondere omstandigheden de ruimte te beperkt zijn — belasting voor
het gebruik van gemeentegrond is op dezen vrijen bodem oubekend — dan dient in navolging der oude volken de vrije lucht tot plaats van discussie, terwijl het geschreeuw van een schuwen vogel of het gekwaak der kikvorschen zich met het geluid der menschelijke stern paart, en toch — ik weet hot — geen der bezoekers benijdt de inrichtingen van Mast of Krasnapolsky in onze hoofdstad: tevredenheid vergoedt alles. Nauwelijks den voet op vreemden bodem gezet hebbende, hoort men eene taal, voor onze landgenooten, die niet gewoon zijn daar te verkeeren, schier onverstaanbaar, en waarin zullen en awel burgerrecht verkregen hebben. Een half uur van het grensherbergje verwijderd, ligt het dorp Meer, eene gemeente van pl. m. 3000 zielen en welker kerk, van een kolossalen toren voorzien, in den laatsten tijd veel vergroot en verfraaid is. Opmerkelijk is in deze parochie de godsvrucht tot de H. llosalia, door wier voorspraak het dorp van eene afgrijselijke ziekte bevrijd geworden is. Deze devotie openbaart zich niet alleen door het gebed en andere vrome verrichtingen, maar het doopregister strekt zelfs ten getuige hoe vaak de meisjes den naam van Rosalia ontvangen. Op het kerkhof bevindt zich een fraaie nabootsing der grot van Lourdes, en de talrijke versieringen en ex-voto's bewijzen genoegzaam de vruchten der oprichting.... Hoe rustig is het op deze landelijke begraafplaats, die in de schaduw van het godsgebouw gelegen , geen ander geluid verneemt dan het gebed, den kerkelijken zang en de klok, die bf den levenden aan den heen vlietenden tijd herinnert, of verkondigt, dat weder een stoffelijk omhulsel de opstanding verbeidt.... llust zacht gij, wier leven bevrijd bleef van de stormen, die zoo vaak den stadsbewoner treffen, en die thans slaapt onder het kruis, dat steeds uwe eenige hoop heeft uitgemaakt. Prijzenswaardig is het hier alom heerschend gebruik in ds herbergen, van nl. te herinneren, dat het geen plaatsen van zonden zijn. „Hier vloekt men niet," „ God ziet mij" en dergelijke opschriften dringen tot ingetogenheid aan. Zooals de ouden zongen, Zoo piepen de jongen,
zegt het spreekwoord, dat in deze streek ten volle bewaarheid wordt: alom ziet men dóeleu en zoogenaamde sctmtsboomen tot oefening dienende van de schuttersgilden, die, elk haar beschermheiligen hebbende, reeds van eeuwen herwaarts dagteekenen en nog in vollen luister verkeeren, terwijl de elkander opgevolgd hebbende geslachten getrouw de eigenaardige ceremoniën in eere hebben gehouden, die door de voorouders reeds opgevolgd waren geworden. 't Is een vrootn gebruik in België, langs den openbaren weg kleine bidplaatsen op tc richten, waar de voorbijganger vertoeft om het Onze Vader of een schietgebed ten hemel te zenden.... Hier staat een dergelijk gebouwtje, waarin zich het beeld van den H. Joseph bevindt; lang vervlogen zijn do jaren, waarop ik voor het eerst er nederknielde, later er mijne kinderen deed bidden cn sinds het niet meer wederzag. De eenzame weg wordt aangenaam onderbroken door het dorpje Minderhout: hier eene smidse, waar de ruiter zijn paard doet beslaan, daar eenige landelijke woningen en de kerk met hare omgeving, ginds de molea: ziedaar in werkelijkheid een door Conscienee's geschetst tooneel. De parochie, p. m. 800 zielen tellende, staat onder de bescherming van den H. Clemens, wiens marteling boven het hoogaltaar is afgebeeld, welk tafereel men vermoedt door Van Dijck geschilderd te zijn. De onderwijzer der Katholieke school, tevens koster, opende welwillend de kerk, die uitmunt door netheid, eea gebeeldhouwden kruisweg en een fraaien predikstoel bevat, prijkende met de attributen der vier Evangelisten. Ter zijde van den straatweg, half tusschen geboomte verscholen, staat eene kapel, waarin op vastgestelde dagen het II. Misoffer wordt opgedragen en waarheen bij feestelijke gelegenheden de processie heentrekt. Even voorbij het dorp houdt eene maatschappij zich onledig met het fabrikaat van kaas naar Hollandsche wijze; het kortstondig bestaan der inrichting gedoogt nog niet een oordeel over het resultaat te vellen.
---

Tengevolge der nieuwe Postregeling
Tengevolge der nieuwe Postregeling tusschen Nederland en België, is de abonnementsprijs van de Maasbode voor de abonné's in België verlaagd van ƒ 4.62| op ƒ 3.75 per Kwartaal.
---

Een kaartje naar Tombouctou.
EOl'TEHDAM. 23 Augustus.
II (Slot). Do spoorweg van Samarkand, welke langer is dan de Ïrans-Saharalijn en mooielijker tot stand te brengen, is gebouwd op bevel van den keizer van Rusland door generaal Annenkoff. De Figaro heeft een zeer belaBgrijke correspondentie gepubliceerd over den aanleg van den spoorweg van Samarkand, over de middelen der uitvoering en over da moeielijkheden, die overwonnen zijn; hij heeft aangetoond, hoe men het werk heett aangevat en hos in drie jaren tijds meer dan 2000 kilometers zijn aangelegd. De eerste der moeielijkheden, tevens de grootste, is reeds overwonnen, zij bestaat niet meer; het was de vrees voor het gebrek aan water. Nu echter borrelt het water, door de inspanning der Fransche officieren en ingenieurs, op uit den bodem der Sahara, die men het land van den dorst noemde. Onuitputtelijke artesische putten bewijzen het bestaan van een onderaardscha watermassa, die des morgens oasen te voorschijn kan doen komen, waar des avonds nog een dorre zaadwoestijn was. Van Briska tot Onargla, het uiterste punt van onze militaire beweging in het Zuiden, is tot hiertoe de weg van zelf reeds aangewezen en gemakkelijk; hij volgt steeds de vlakte; overal vindt men water. Om den weg, dien men beraamd heeft, te vervolgen tot aan Insalah of tot aan de oase van Fogara, die "zich op een kleinen afstand bevindt, schijnen de geologische toestanden dezelfde te zijn. Insalah is het middenpunt, waar al de karavanen, van Tombouctou komende, van richting veranderen. Deze gaan naar Maroeco, gene naar Egypte, andere naar Tripoli en Tunis, en eindelijk het kleinste aantal naar Biskra. Van Insalah naar Tombouctou is de woestijn vlak, en de putten die men ontmoet, bewijzen de aanwezigheid van de onderaardsche waterkom, die zich onder het zandvlak der Sahara bevindt. De Touaregs zijn de stroopers der woestijn, en hun Woningen bevinden zich meestal binnen de dichte bergketens, links van den weg, welken de spoorweg zal moeten volgen en die genoemd wordt Ahaggar. Zij verspreiden zich in de woestijn, gezeten op hunne kameelen, om de karavanen, naar het hun goeddunkt, ofwel te begeleiden, ófwel te berooven. Het zou niet moeielijk zijn öfwsl van hen gebruik te maken, óf hen ten onder te brengen. Te Insalah komen zij hunne voortbrengselen inruilen en zich voorzien van al hetgeen hun ontbreekt. Hebben wij ons eenmaal te Insalah gevestigd, dan snijden wij hun den toevoer van levensmiddelen af, waardoor zij verplicht zyn met ons te onderhandelen. Kolonel Fiatters heeft zich, onvoorzichtig genoeg , laten vermoorden, toen hij hunne streken binnentrok; zijn droevig einde was voorzien en voorzegd in de belangrijke documenten, die ik onder de oogen gehad heb en die gevloeid zijn uit de pen van een man, die grondig bekend was H9t de quaestie, nl. de heer Abadie van Constantine. Wat het zand betreft, er zijn ongetwijfeld
vlagen van de Sirocco-winden, die het zand van de woestijn doen opstuiven en ten lange laatste haar vorm veranderen. Maar voor deze opsenhoopingen van zand behoeft men niet te vreezen op een lijn, waar een dagelijksch verkeer heerscht: de fabel der legers, die onder het zand zouden begraven zijn, heeft haar tijd gehad. Dit is zeker, aan de zijde van Tunis vindt men nog overblijfselen van het meer Triton der Ouden ; deze overblijfselen zijn met zand bedekt en vormen slijkachtige lagen, waarin menschen en dieren verdwijnen; hiervan echter i3 geen sprake in de landstreek, die door de TransSaharalijn zal doorsneden worden. De sneeuwjagers der Russische spoorwegen zijn meester geworden van de sneeuwstormen , en de zandvlakten der woestijn van Karakoum hebben niet belet den weg naar Samarkand aan te leggen. Elke kilometer spoorweg, die gelegd is, zal de arbeiders steeds verder in de gelegenheid stellen om gebruik te kunnen maken van alle hulpmiddelen van onze beschaving, zooals verdedigingswapenen, gereedschap , levensmiddelen enz.; de stoom en de electriciteit zullen hen vergezellen. De Russen hadden een volledigen arbeidstrein, een soort van rollende kazerne, waarin generaal Annenkoff al de noodige hulpmiddelen had bijeenverzameld. Onze ingenieurs behoeven zijne handelwijze slechts na te volgen; zij zullen ze uiteengezet vinden in de Figaro. De beklagenswaardige toestand van onze fabrieken in het zuiden is oea onderwerp van wettigs bezorgdheid; de werkzaamheden in Afrika zouden aan onze werklieden van Bessèges en elders een arbeid verschaffen, die hun ontbreekt. De ateliers van de Seine zijn zoodanig van werktuigen voorzien, dat do Nigervloot gereed kan zijn op den dag, dat de Trans-Saharalijn zal geopend worden. De Russen hebben, om den weg naar Samarkand te leggen, slechts gebruik gemaakt van de voortbrengselen dar Russische nijverheid, en ik hoop, dat wij hun voorbeeld zullen volgen. Het eerste gedeelte van de spoorlijn is reeds gelegd tot aan Biskra; laten wij derhalve ons eenmaal begonnen werk voortzetten. Engeland zoekt door te dringen in Midden-Afrika uit Zanzibar, uit de Kaapkolonie, welke zij eiken dag verder uitstrekt, door er nieuwe landstreken in het noorden bij te trekken. Het heeft zich reeds gevestigd over de geheels kust van Guinea; het heeft onlangs nog voet gezet ten zuiden van Marocco te Sielk-el-Amara in de bezittingen van een Arabisch opperhoofd, wiens aanbisdingen wij hebben verworpen, en die zich aan Engeland heeft overgegsven. Duitschland volgt zijn voorbeeld, zoowel op de Oostkust als op de oevers ran den Congo. De koning van Bolgië wekt zijn land op om deszelfs dsel te nemen van deze nieuwe wereld en betaalt uit eigen beurs. Zij allen, zoowel de eenen als de anderen, hebben te strijden tegen de moeielijkheden, om in die landen door te dringen en welke ik heb aangetoond en dis het gevolg zijn der geologische toestanden van het Afrikaansche vasteland. Wij daarentegen dringen zonder ernstige bezwaren , zonder gevaren van den kant van het klimaat, door tot in het hart zelf van dat vasteland, waarvan zij slechts de kusten trachten meester te worden, en wij werpen onze stoomschepen op den dag, waarop de lijn zal geopend worden, op oen binnenzee van 500 mijlen uitgostrektheid, welke een ware Fransche zee zal zijn. Want gaarne wil ik aannemen, dat wij niet zoo dom zullen zijn, om ons zeiven niet zooveel mogelijk het monopolie voor ts behouden van den spoorweg en van de rivier, hetzij door tarieven, hetzij door tractaten.
Omtrent den handsl is het onmogelijk thans ists vast te stellen; wel kunnen wij reeds zeggen , dat de uitvoering van den spoorweg betrekkelijk weinig zal kosten sn dat de handel onmetelijk groot zal zijn, want de Trans-Saharalijn zal de eenige, de snelle en zekers band van handol zijn tusschen Midden-Afrika en Europa. Deze lijn zal in onmiddellijk verband brengen 40 millioen Franschen met 80 millioen zwarten, en zal daarenboven dienstig zijn voor den ruilhandel der nomadischs volksstammsn of der bswonsrs der oasen, waardoor zij zal vooren , of waarlangs zij gelegd zal worden. Zij zal tegelijk ook dienen om onze verstgelegene punten van bezetting van levensmiddslen ts kunnsn voorzien, en in geval van opstand zal zij voor ons in Algisrs een rsdsn van veiligheid en van belangrijke economie zijn. Wij zien den beklagenswaardigon tosstand van ds nijvsrheid of van den landbouw, welke beide zijn overgeleverd aan de vreemdelingen door de politieke mercanti , die zich mot geheel andere zaken hebben b'l&igNgehoudsn dan met de bevordering van 's lands eer! Thans hebben wij een gelegenheid om al de belangen van Frankrijk te groepeeren, om tot één vaderlandslievend doel de menschen van verschillende opiniën te vereenigsn. Godsdienstige, politieks en materieels belangen loopen hier ineen. De rol van de pors is geheel en al aangewezen ; zij bestaat nl. hierin, de publieke opinie voor te lichten en ds taak dsr mannon te vergemakkelijken , die de quae3tie bestudeerd hebben en een volledig vertrouwen te doen veld winnen in het succes van het werk en zijn onmetelijke gevolgen. Ik eindig met ssnige rsgsls aan te halen, welke de heer Onésime Reclus schreef aan den bekenden reiziger, den heer Largeau, na zijne onderzoskingsn in ds Sahara: ,, De Nigsr en de Tchad zijn niet zoo ver verwijderd als de Rij a, en ds Trans-Saharalijn is duizendmaal mesr waard dan de groots tunnsl van het Kanaal, ds weg door dsn Simplon snz." Soedan, ziedaar voor ons een parel van grooten prijs! En met den redacteur van een der messt versprside bladen, de Petit Journal, zeg ik: Wat de Russen kunnen, kunnen de Franschen ook (zelfs onder de Republiek).
---