Volks-souvereiniteit. I. BOTTERDAM, 12 September. Grondslag van het gezag. Bij gelegenheid der discussie over de invoering van het algemeen stemrecht werd door sommige voorstanders van Katholieke zijde erop gewezen, dat het burgerlijk gezag door het volk is ingesteld en bevestigd; dat de souvereiniteit derhalve bij de natie berust. Daarin meende men een bewijs te vinden voor de noodzakelijkheid van het algemeen stemrecht. De heer Van Nunen heeft echter duidelijk aangetoond , dat die gevolgtrekking niet in het opgestelde beginsel — al werd het ook door allen overgenomen — ligt opgesloten. Dat vraagstuk willen wij thans nader bespreken en aantoonen den oorsprong en den grondslag van het hoogere gezag in de burgerlijke maatschappij. * * • Het rationalisme (evenals zijn natuurlijke zoon, het liberalisme) ontkent het Godsbestuur over de maatschappij en ontheft het burgerlijk gezag als dusdanig van alle verantwoordelijkheid jegens God. Zij, die de uiterste consequentie uit dat beginsel trekken — de radicalen en socialisten — beschouwen elk gezag als een abstracte idee en zeggen met Prouddhon 1 ): het gezag is onpersoonlijk, onzichtbaar en anoniem... De uitvoering van het gezag moet aan ieder — dat wil zeggen aan niemand toebehooren. De inconsequente liberalen erkennen, dat in de maatschappij een gezag noodzakelijk is tot handhaving der openbare orde, doch beweren, dat het èn zijn oorsprong èn zijne macht en sanctie ontleent aan de maatschappij zelve. Geen hoogere wil trad tusschenbeiden ; het is een zuiver menschelijk werk. Hierbij merkt de beroemde hoogleeraar Périn op: „In hetzelfde oogenblik, dat zij de noodzakelijkheid des gezags erkennen, ontnemen zij daaraan al zijne kracht, ja zelfs het essentiëele wezen van het gezag. Wat toch is een gezag, dat zijne macht uitsluitend ontleent aan degenen, die het bestuurt? Het is slechts eene geleende macht, welke ieder oogenblik kan teruggenomen worden door hen, die ze schonken. De beruchte Sieyès i ) verklaart dat duidelijk, als hij zegt: de maatschappij, het gezag bij procuratie instellende, heeft geen afstand gedaan van haren wil... Wat zij ook wille, het is voldoende, dat die wil bekend gemaakt worde, om alle positief recht te doen ophouden." Derhalve is het gezag altoos twijfelachtig, herroepelijk en overgelaten aan ae grillen der meerderheid; eene voorloopige instelling, welke iederen dag door eene andere kan vervangen worden. Orde en vrede kunnen dus eiken dag gestoord worden, en iederen morgen kan een nieuwe revolutie beginnen. Ziedaar den grondslag, waarop het ongeloof de maatschappij wil vestigen. • • • Ieder Christen echter, die aan God gelooft en erkent, dat ieder schepsel in het bijzonder en ook de gansche maatschappij als zoodanig aan het bestuur en de wetten ) La Juttic» dans la Rtoolutio» et dam l'Eglite 1. 610. ') Qu'ett ci gue le tierc* itat t 108 van het Opperwezen onderworpen zijn, moet met den H. Paulus zeggen: alle macht komt van God. Geen mensch toch kan aan andere menschen, die met hem gelijke rechten hebben , gehoorzaamheid opleggen dan alleen in den naam van Hem, die, als Schepper en Bestuurder van het heelal, recht en macht heeft over al het geschapene. Het gezag is geen stoffelijke maar eene zedelijke macht, waaraan ook de wil der onderdanen moet onderworpen zijn. Zulk een gezag echter kan alleen aan het hoogste, goddelijk gezag ontleend worden. De bewaring van orde, rust en vrede in de samenleving zijn gewild door Hem, die een God is van liefde en vrede. Dewijl nu die openbare orde niet kan gehandhaafd worden zonder een gezag, waaraan allen verplicht zijn te gehoorzamen — zoo volgt daaruit, dat het gezag in de maatschappij door God gewild is; dat het van Hem dus ook de macht ontleent om te gebieden en te straffen. Daaruit volgt ook: dat de burgerlijke autoriteit, als met goddelijke macht bekleed zijnde, zich moet beschouwen als de uitvoerster van den goddelijken wil; dat zij in hare wetten met de natuurlijke en goddelijke geboden moet rekening houden en de maatschappij besturen moet volgens de voorschriften van den godsdienst. • De H. Augustinns, sprekende over den plicht van het Christelijk gezag in den Staat, schrijft aldus: „ Hoe zullen de koningen den Heer in vreeze dienen, tenzij door met godsdienstige strengheid te verbieden hetgeen strijdig is met Gods bevel? Immers, op andere wijze dient hij God, in zoover hij mensch, en op andere wijze, in zooverre hij koning is. Als mensch dient hij God met te leven volgens zijn geloof; doch omdat hij koning is, dient hij Hem, door wetten uit te vaardigen en te handhaven, overeenkomstig met de rechtvaardigheid. ... Derhalve dienen de koningen als koningen den Heer, wanneer zij dat doen om God te dienen, wat alleen doen kan die koning is.... Wie, die verstand heeft, zal tot de koningen zeggen: weest er niet bekommerd om, dat de Kerk van uwen God geëerd of bestreden worde; het gaat u niet aan, wie in uw Kijk godsdienstig of Gode vijandig zijn wil. *) „ Een Staat wordt niet goed gegrondvest en behouden dan op den grondslag des geloofs en der ware eendracht; dan wordt het algemeene en hoogste goed, dat niets anders is dan God zelf, bemind; dan beminnen elkander de menschen oprecht, als zij elkaar liefhebben om Hem, Wien zij de ware gezindheden huns harten niet kunnen verbergen." ') • • Tot zóóver zijn de Katholieken het eens: alle gezag komt van God; de leden der maatschappij zijn daaraan gehoorzaamheid verschuldigd, omdat zijne macht en autoriteit berust op een hooger beginsel: onderdanigheid aan den wil Gods. Wij beschouwen het gezag als met eene verhevene hoogere wijding bekleed, voorzien van eene macht, welke hare kracht en haren steun vindt in het hoogste Oppergezag. ') Ad Bonifaeinm. Epist. 18#. ') Ad Valerianum. Epist. 13S. Alleen die beginselen zijn in staat eerbied en ontzag, liefde en gehoorzaamheid voor de gestelde macht in te boezemen; zij alleen geven den krachtigste", steun aan de wetten; zij alleen zullen vrede en orde in de menschelijke samenleving tiandhaven. Sluwheid en ruw geweld kunnen door stouter list en machtiger geweld overwonnen worden. Doch thans staan wij voor het moeielijke vraagstuk: Komt de macht, waarmede het burgerlijk gezag bekleed is, rechtstreeks van God of wel op indirecte wijze? Hierover bestaat verscheidenheid van meening, gelijk wij in een volgend nummer zullen aantoonen. Breust-Eijsden. J. H. Wijnen. --- BUITENLAND. Politiek Overzicht. Da encycliek van Paus Leo aan het Hongaarache episcopaat is niets minder dan een reohtstreeksch ingrepen van den H. Stoel in den kerkelijk polititken toestand van Hongarije, en dat wel in eenen vo m, die door dan nadruk, de beslistheid, ja, scherp e — aarz»lt het Weener Vaterland niet te zeggen — merkelijk verschilt van den zaohtzinnigen trant, waarin Leo XIII anders gemeenlijk leert en onderricht. R eds in het jaar 1886 zond de Pans ovnr dezelfde kwestie esne eticyclitk aan het Hongaarsch episcopaat en wel in vereohoonenden geest. Maar de vingerwijzingen en vermaningen vonden niet de behoorlijke verspr-iding en vereiEch e opvolging, en daarom geeft de Pans diezelfde vingerwijzingen en vermaningen nn als bevelen en ve. boden. Ia Hongarije bestaat —- het zij ter herinnering ,'terhaald — eene landswet, die voorschrijft, dat bij gemengde huwelijken de zoons den godsdienst van den vader en de doohters dien der moeder moeten volgen. Dit en strijdt vlakweg met de kerkelijke wet, welke alleen, en nog maar in dommige gevallen, v&rlof ^eeft tot het gemengd ouwelijk, als alle daarnit voortspruitende kinderen Katholiek worden. Nu werd de moeilijkheid soms ontdoken, doordien het bruidspaar zich verbond de kinderen Katholiek ie laten doopen, maar ze later in een anderen godsdienst deed opleiden. En minister Czaby vergemakkelijkte dit door den geestelijken den plicht op ie leggen, van elk doopsel van kinderen uit een gemengd huwelijk aan den zielzorger der andere pang kennis te geven. Bij bteve van Juli 1^90 besliste de Paus, dat de Hongaarsche bisschoppen geen dispensatie meer mochten verleenen voor het gemengd huwei|jk, tenzij bet bruidspaar voldoenden waarborg gaf, dat het de kerkelijke wet zou naleven, en de bisschop de zedelijke zekerheid had van hunne oprechtheid in weerwil van het regeeringsverbod. Dat was dus de strijd tusschen mafwniek ministerie en H. Stoel. De Paus verscherpte d'en door de bepaling, dat de Katholieke geestelijken de kennisgeving vnn doopen aan andersgeloovige leeraars niet mochten doen. Z. H. schreef tevens, dat het „ zeer voegzaam' was, dat de breve ter kennis van de paroohiale geestelijkheid wierd gebracht door een gemeenschappelijk- schrijven der bisschoppen. De Hongaarsche regeering, die den strijd vreesde, waar «y ja en de Paus neen zeide, wist echter den keizer te bewegen, bjj den kardinaal-primaat tusschenbeiden te komen, en door diens invloed bleef het publioeeren van het reeds gereed gemaakt herderlijk schrijven achterwege, na bekomen verlof van den Paus. Z. H. beval echter, dat iedere bisschop de breve mondeling aan zijne dekens, en dezen ze weer mondeling aan de paroohiale geestelijkheid zouden bekend maken. Eenige bisschoppen hebben dit echter tot dusverre neg niet gedaan. Daarom herinnert de nieuwe encycliek „ dat het eene gewetenszaak is, ook niet in het geringste af te wijken van hatgeen de H. Stoel bepaald en geboden heeft." De uitvaardiging van het herderlijk schrijven staat nu te waohtee. Tot dusv«r werd de moeielijke strijd voor de rechten der Kerk tamelijk wel alleen gestreden door de trouwe leeken en da lagere geestelijkbeid, welke laatste er door de Calvinistische overheid voor werd gestraft met veroordeelingen en het inhouden van tractementen. De bisschoppen stonden tegenover den Staat in eene zoo kiesche positie, dat zij ter wille van den vrede gewoonlijk zich weinig .bewogen en zooveel mogelijk toegaven. De Paus geeft nu ronduit te kennen, dat onder dergelijke omstandigheden handhaving van den vred» niet langer wensohelijk is, en hij beveelt den bisschoppen zsch met de leeken en iagere geestelijk heil nauwer aan te sluiten door het houden van Katholiekendagen, tevens te verstaan gevende, dat de keizer hun gunstig gezind is. Nn op deze wijze het^geluele Katholieke leger vereenigd wordt, een tuobtregel krijgt, niet langer zonder leiders zal zijn en op de Katholiekendagen als bij groote manoeuvres worden geoefend, —• nu is de uitslag van den strijd, onder het rechtstresksch toezioht van den opperbevelhebber te Rome, niet langer twijfelachtig. Reeds is een Hongaarsche Katholiekendag te Theresiopel uitgeschreven. Heden brengt de telegraaf echter bet bericht, dat de minister van binnenland6che zaken dat congres verboden heeft, onder voorwendsel van de cholera. Zulk een kleingeestige maatregel getuigt van vrees. De Katholieke partij begint het Calvinisme angst in te boezemen. Dat dit ook door de tegenstanders erkend wordt, getuigt voldoende deze acgstkreet van een vrijmetselaarsblad: „ Het Vaticaan, wjj moeten het met leedwezen constateeren, is een gewichtige factor in de binnenlandsoha politiek van Hongarije geworden." God geve, dat die fuctor spoedig zijn factum kunne uitspreken! Wij wezen gisteren op de groote uitbreiding, die het socialisme in de Fransohe K*mer nremt. Deze uitbreiding is zoo sterk, dat z >lfs een deel der radicalen (de zgn. liberale linkerzijde) een manifest heeft openbaar gemaakt, waarin op het gevaar gewezen wordt, dat van socialistische zijde dreigt, en de noodzakelijkheid in het licht wordt gesteld, om dit te bestrijden. De Fransche radicalen zijn in tweeën verdeeld. De eene groep — men kan ze gematigde radicalen of geavanceerde liberalen noemen — is regeeringsgezind en werkt met de opportunisten samen; de roode radicalen of uiterste lmkerzjjde sluit zich bij de socialisten aan en gaat er langzamerhand in op. Men beeft nu verschillende socialistische groepen in do Kamer: de uiterste radicalen onder G-oblet, de Blai qaisten onder Vaillant, de Broussisten onder Dervillers, de Allemanisten onder Groussier en de Guesdisten onder Guesde. De groepen zullen zich waarschijnlijk tot ésne partij vereenigen, die dan onder leiding van Guesde zal staan. Guesde heeft heel wat water in zijn wy'n gedaan. Hij wil thans in de Kamer invloed oefenen , niet haar ten val brengen, en de socialisten hopen, dat hun in de Kamer gesproken woorden grooter indruk zullen maken dan hunne in arbeidersvergaderingen gehouden redevoeringen. Guesde wil den kring van zijn aanhangers uitbreiden , proselieten maken onder de onderwijzers, handelsbedienden tn kleine grondbezitters, die hij met allerlei beloften tracht te paaien. Men heeft thans het zuivere opportunisme in het socialisme. De verkiezing van Guesde blijft echter een historisahö gebeurtenis. Door zijn eerste uitlatingen heeft Guesde bewezon, dat hij een man is, met wien meer rekening moet worden gehouden dan met zijn partijgenoot Thivrier, die als Kamerlid zgn gebrek aan bekwaamheid traohtte te vergoeden door het dragen van zijn blauwe kiel. De Parijsche correspondent van het Berl. Tagebl. schrijft: Tegenwoordig wil ieder in Frankrijk democratisch zijn, en op do boulevards is het bijna moda geworden zich socialist te noemen. Men kan niet meer tegelijkertijd radicaal en socialistisch zijn; het radicalisme wordt door het socialisme langzamerhand ingeslikt. Cornelius Herz. De beruchte Panamist is nog altijd ziek, doodziek. Vervoerd worden? Onmogelijk , bij zou het besterven! Dagelijks een uitstapje doen, dat hindert hem echter niet. Massematten maken, dat gaat ook nog,—maar de zeereis doen naar Frankrijk? Hoe komt ge eraan! Is bet al niet mooi genoeg, dat Herz dagelijks zijne villa te Bournemonth verlaat en dikwijls vaor zaken op reis is? Nu is hij bezig met eene fiaanciëile onderneming in Canada op te zetten. En men zou hem vervoeren willen? Maar ge begrijpt toch, dat de arme drommel onmiddellijk weer zou instorten. Laat den chossid met rust; zijn umchein is al groot genoeg. De Vlaamsche beweging. 145 Ylaamsohe vereenigingen herdaohten Zondag te Antwerpen den sterfdag van Conaoienee. In optocht, met vaandels , bloemen, palmen, kransen en muziek, trok men, het hoofd ontblootend voorbij Consoienoe's standbeeld, naar de Groenmarkt. De weduwe van den bekenden schrijver en hare kinderen, de Vlaamsche leiders Coremans en De Beucker waren daar aanwezig en hoorden de uitvoering van twee Consoience-cantates , van Peter Benoit, aan. Daarna trok men naar de begraafplaats op het Kiel, waar het bronzen beeld en de bronzen leeuw, die Conscience's graf sieren, onder bloemen als berdolven werden; verschillende redevoeringen werden gehouden, o. a. door Pol de Mont. Des namiddags ontving de burgemeester van Antwerpen de deelnemers ten stadhnize, hield esne echt Vlaamsche rede en sloot met dan kreet: „ In Vlaanderen Viaamsch! " iroitetrlanïr. Tegen de pornografie. Heden is te Lausanne een internationaal oongres tot bestrijding van de onzedelijke lectuur geopend, dat drie dagen zal duren. Besproken worden: de toestand der verschillende landen onder die opzicht; het gevaar, dat er gelegen is in het uitvoerig beschrijven van misdaden en onzedelijke voorvallen door zekere dagbladen; de taak der wetgeving te dezer zake; bet vestigen van eene internationale commissie van toezioht tegen de obsoene litteratuur; het bevorderen van goede volksbibliotheken. Hiwlattö. Tegen de" cholera. Het departement van geneeskunde heeft een aantal doctoren naar MiddenAzië gezonden met de opdracht de geneeskrachtige werking der ferula gumbal te bestudeeren, — eene plant, welke door de inboorlingen dier streken gebezigd wordt als geneesmiddel tegen de oholera en vaak met den besten uitslag. Het sap dezer plant, dat een zeer bitteren smaak en muskus-achtigen geur heeft, geneest de kramp. 2lfrtha. Emin pacha. Uit den Congo ontvangen berichten bevestigen, dat Emin-pacha vermoord is. De moord is geschied op sleohts vier dagreizen afstands van Stanley-falls door dezelfde Arabieren, die de expeditie Hodister vermoord hebben, de expeditie-Jacques trachtten uit te moorden en onlangs door de Belgen zoo deerlijk verslagen zijn. Emin's dagboek, dat hij geregeld placht bij te houden, is thans in handen van een Belgisch oifioier; uit de omstandigheid, dat het met 31 Deo. '92 eindigt, maakt men op, dat hij op Nieuwjaarsdag vermoord is. Een twintig of dertig ton ivoor, die hg met zioh voerde, en die hg waarschijnlijk uit de bergplaatsen in de Eqaatoriaal-provinoie is gaan halen, waar hg het moest achterlaten, toen Stanley hem kwam bevrijden, zgn door de Arabieren meegenomen. Enain was een Pruisische Jood, Sohnitzler geheeten en geboren in Maart 1840 te Oppeln, in Silezië. Hg studeerde in de medicijnen, ging ia Turkije tot den Islam over, nam den naam Emin aan, huwde de dochter van een rijken Turk en kreeg den titel van pacha. Daarna trok hg als fortuinzoeker naar Egypte, waar generaal Gordon hem tot chef van den genees kondigen dienst en later tot gouverneur van Soedan benoemde. Toen de Mahdisten het hem daar na Gordon's dood te benaawd maakten, werd hij door Stanley bevrijd, doch Emin keerde niet naar Europa terug uit vrees voor vervolging wegens bigamie; hij had nl. in Afrika eene negerin tot zioh genomen, wier kind tha-.s in Doitsohland wordt opgevoed. Van de Oostkust keerde hij naar de binnenlanden terng, om de achtergelaten schatten te gaan halen. Onderweg iB hg vermoord en door de kannibalen opgegeten. Cholera. De Spaansohe regeling heeft bevolen, dat alle personen en goederen, uit Nederlandsche havens komende, een verblijf in het lazareth moeten ondergaan. Duitschland . Uit het Moabit-ziekenhuis te Berlijn zijn de laatste personen, die nog als ver dacht onder toezicht waren, ontslagen. Ook in de andere ziekenhuizen zijn geen personen meer die verdacht worden aan cholera te lijden. De cholera-barak in de Moabiterwijk is opgeruimd , nhjfp» it> ||1— — --- FEUILLETON. Het drama der Abdij van Régny. [18] „Doch slechts eene, Armanda, willigde mijn verzoek 'a, de andere wees mij af, want, voegde zij mij 'oe: „Qij hebt mijn vader onrecht gedaan." Deze •telde een onwankelbaar vertrouwen in zijne uitvinding , gene beschouwde het als eene utepie. Armanda 'erzocht mij geen nota te nemen van de kinderachtigheden van Lea, en wij gingen naar Parijs terug. Zooals ge weet, Maxime, is "zij voor mijne kinderen altijd een zaster geweest, bijna eene moeder.... Doch Lea heeft mg vergeten; ik heb haar nooit wedergezien, ik weet zelf niet wat er van haar geworden is.... Wel heeft men mij verteld, dat zij onderwijzeres te Parijs geworden is, doch bij wie.... Slechts den ouden pastoor was de familie bekend, doch tij i« gestorven...." Op het hooren van het woord „Lea" was de toehoorder aandachtiger geworden. „Wat scheelt er aan?" vroeg de vader. Er volgde geen antwoord, doch in zijne gedachten * a g Maxime het teedere jonge meisje terug, dat hij in het salon van de gravin de Lorigné ontmoet had. Ook deze was eene Lea. Zou zij misschien degene zijn, ®aar wie zijne vader zoozeer verlangde? „Maxime," herbaalde de vader, „wat scheelt u?" Hij hief het hoofd op. »Ik dacht a n het jonge, blonde meisje, de leermeesteres der dames Lorigné, die ook Lea heet." ■»Dat ie zij, Maxime. Hebt gij haar geziea, keat gij baar.... och, ik bid u, verzoen haar dan met mij." „Ik weet niet meer waar zij is, vader." De bankier keerde zich om, hij bracht de band aan bet voorhoofd en sprak nadenkend: „Niet meer, waar zij is?" „Neen tot twee keeren ben ik naar de gravin de Lorigné gegaan. Den eersten keer heb ik baar niet in het salon gezien, maar ook tevens bemerkt dat niemand hare plaats achter de piano ingenomen had zoodat ik veronderstelde dat zij ziek was; de tweede maal echter hoorde ik een juffrouw spelen, die door mevrouw de Lorigné, met den naam van miss Kate bestempeld werd. Ik deed Diana eenige vragen omtrent juffrouw Lea. Zij antwoordde mij zeer onwelwillend, dat bet meisje baar uiterst ondankbaar behandeld had, en zij niets meer van haar wilde weten." „Och, Maxime, ik bid u, voer Lea tot mij, alvorens ik sterf." „Sterven! Kom, vader, waar denkt gij aan?" „Ja, ik sterf, mgn zoon.... De onbegrijpelijke verdwijning van Louis, de plotselinge dood van Genoveva hebben mij gebroken... Gij, Maxime, zult weldra het hoofd der familie zijn en tegelijk met mijn geld een zwaren plicht erven, nl. twee kinderen onderhouden tot hun dood. Indien gij mij dit belooft, breng ik u mijn hartelijken dank." De beeldbouwer weende; ten tweede male knielde hij naast zijnen vader, drukte hem de handen en kuste deze eerbiedig. De bankier boog zich over zijn zoon, en terwijl hij hem de handen op het hoofd legde, sprak hij: „Indien ik u sleehts gelukkig mocht zien." „Wat bedoelt gij daarmede, vader?" „Niets — mijn kind." Maxime zag zijn vader ia de oogen, doch deze was opnieuw in zijnen stoel teruggevallen en scheen te weenen. De kunstenaar stond op een liep naar het schrijfbureau, waarop een groot portret stond, dat hij ter band nam. „Genoveva?" sprak hij luid. „Ja," antwoordde de bankier. Langen tijd bleef hij in de beichouwing van het meisje verzonken; haar beeld kwam hem steeds meer voor den geest, en met droefheid herinnerde bij zich de laatste omhelzing aan het station van Vermenton. „Vader," sprak de kunstenaar en legde zijne hand vertrouwelijk op den sobouder van den man, „ik neem deze beeltenis mede. Vóór ieder werk, vóór mijne Diana, zal ik Genoveva maken, zoodat gij haar zult bezitten, schoon en groot gelijk weleer." De bankier antwoordde niet, doch de blik, dien hij den jongen man toewierp, gold meer dan welsprekendheid. Er heerschte eene doodsche stilte.... De bankier weende.... Maxime dacht aan vele zaken, doch bovenal aan Lea. Buiten was het akelig en doodsch; de wind joeg den regen tegen de vensters en loeide door den schoorsteen. Nu en dan drongen eenige woorden van eene vrouwenstem tot de ooren der mannen door, die onbeweeglijk in het vertrek naast elkander waren gezeten. De zieke, die in een soort van verdooving was gevallen, kon zich geen rekenschap geven van hetgeen in zijne omgeving gebeurde. Maxime, die dit zag, besteedde deze oogeublikken en liet hem alleen. Hij ging naar bet kleine salon, waar de stem van Armanda helder klonk. „Zij is bepaald niet alleen," sprak bij in zich zeiven. „Wie ion zij bij aich hebben; mijne broeders zijn het niet.... Och, wat gaat het mij ook aan!" Terwijl hij aldus sprak, wierp hij een blik in het kleine salon, dat half geopend was. „O, juffrouw Brioche," mompelde hij, en in plaatB van door te gaan, bleef bij voor het vertrek slaan. Tegenover hem lag Armanda op eene canapé uitgestrekt ; hij aanschouwde haar en vond haar ontegenzeggelijk schoon, met dien lichtkrans, die door het venster binnendrong en zich om haar hoofd vormde. Hare wangen waren een weinig bleek, doeh hare oogen schitterden en hadden eene beminnelijke uitdrukking. „Zij is inderdaad schoon," dacht de beeldhouwer, „en toeh... heb ik een afkeer van baar! En zou ik haar integendeel niet moeten liefhebben?... want zij is goed... lief... Ben ik dan geen monBter om eene dergelijken tegenzin te voeden.., Neen, neen, dat is niet mogelijk.... Het zijn ongerijmdheden die mijn geest opdischt... Derhalve, vooruit.... Is zij mijne aangenomen zuster niet?... De deur werd geopend, bij liep door. Juffrouw Beaumier deed Rigoberte uitgeleide en trad vervolgens hare kamer weder binnen. Zij zag Maxime voor zich staan; zij lachte hem toe en hij ? Met geweld wilde hij de inwendige stem, die hem toeriep „verafschuw haar," onderdrukken, doch het was hem onmogelijk. Hij zag het meisje in de oogen, wendde het hoofd om en ging naar buiten, waar hij zijn hartin tranen lueht gaf, tranen, niet van verdriet, doch van woede. Hij schreed met woesten tred voort en leed veel, ontzaglijk veel. Wederom was hij met dien afkeer, dien hij tegenover zijne nicht koesterde, slaags geweest , andermaal had dat onverklaarbare verschil van gevoelen, dat hem van zijne nicht afstiet, hem overwennen. Eindelijk was hij het razen en hollen moede en ging hij doornat naar binnen. De deur van het groote salon stoid open, hij naderde de piano, welks lezenaartje nog de Mare/ie funèbre van Chopin droeg. Den jonge man boezemde dit opschrift onwillekeurig eene vrees in, die eehter verdween, toen het ritselen van een kleed hem noopte om te zien. Armanda stond voor hem; zij keek hem onverschillig in de oogen doch sprak tevens op minzamen toon: „Maxime, waarom ontvlucht gij mij?" „Ik ontvlucht u niet, daarin vergist gij u, Armanda. ,.. Indien ik u stilzwijgend voorbijga dan is dit alleen omdat ik vrees dat hetzelfde enderwerp u verveelt, en toch, aan wie anders zou men denken, tenzij aan onze dierbare overledene?" Zij bedekte met beide handen haar gelaat, en terwijl zij in snikken losbarstte, antwoordde zij: „Ja, laat ons over haar spreken; zoo dikwijls ik haar naam hoor noemen, zweeft zij mij voor den geest....!" „Arm zasje, ik zal nooit' vergeten, met welke teederheid en smart zij mij bij mijn vertrek vaarwel zeide...." „Ja, zij hield reeds sinds de eerste ontmoeting veel van u en heeft hierin den gewonen weg gevolgd , want wie n ziet, koestert ongetwijfeld sympathie voor u." Deze laatste woorden bevielen den beeldhouwer niet, daar hij onverschillig sprak: „ Dank u wel veor uw fraai compliment, Armanda." En daar hij begreep, dat hij haar hiermede beleedigd had, ging hij op en neder wandelen, terwijl zijn gezicht met een wolk van droefheid overtrokken was. ---