ROTTERDAM, 17 Juli. Een verlangen naar waarheid ? Wij ontvingen het volgende schrijven: Rotterdam , Juli 1894. Aan den Heer Redacteur van Dj! Maasbode, Alhier. Mijnheer. In het bijvoegsel van uw blad van 6 Juli lees ik een Apostolisch schrijven van Z. H. Paus Leo XIII. Dat daarin veel lezenswaardig is voor den Protestant is onbetwistbaar; maar vreemd vind ik het, daar Z. H. zelf erkent: »Er is geen andere naam onder den hemel den menschen gegeven, door welken wij moeten zalig worden dan Jesus Christus ", toch toelaat, om nevens dien Eenigen Middelaar zooveel heiligen te doen aanbidden en vereeren. Zie, Mijnheer de Redacteur, dat is voor mij en duizenden met mij een struikelblok om in de R, K. Kerk weder te keeren, want in gemoede: Gelooft u werkelijk en waarachtig, dat de afgestorven heiligen ons kunnen hooren? Zoo ja, dan bezitten zij de alwetendheid en alomtegenwoordigheid van den Drie-Eenigen God! En wie zal dit kunnen staven op grond der H. Schrift? Dan lees ik wel eens, dat Z. H. een persoon heilig verklaart, maar is dan God gehouden aan de uitspraak des Pausen, om een persoon op te nemen onder Zijne heiligen? Mijnheer de Redacteur, Jesus Christus en Zijne Apostelen leeren anders. Ik wenschte van harte gaarne om, niet in twisting, maar in alle kalmte te spreken over de inrichting en de leer der eene, heilige, algemeene Kerk. O, wat zijn de kerken afgedwaald; de een verwerpt alle symbolen, de ander verloochent den Christus Gods, een derde vergadert zich weer leeraars naar eigen goeddunken, en alle te zamen leven in onderlingen haat, twist en tweedracht. Wat mist de Protestantsche kerk niet? Een altaar, de wierook, het gewijde water, de zevenarmige kandelaar, het kruis, de bediening der dienaren aan het altaar, de absolutie, enz., enz. Zie, Mijnheer, dat is wel alles in uw Kerk, het behoort ook in Gods huis, maar wat is er ook niet in, dat niet is uit God, maar in den loop der tijden is ingevoerd! Wie bewijst mij, dat de Moeder des Heeren ten hemel is gevaren, dat er geen brood maar een ouwel gebruikt moet worden, indien de geloovigen zich scharen om het vleesch van Jesus te nuttigen? Wie levert het bewijs, dat leeken de kelk mag worden onthouden? Wie verklaart mij dat ten tijde van besmettelijke ziekte van die koperen penningskes kracht uitgaat orn ziekte te weren of daarvan verschoond te blijven? Zie, dat zijn allemaal zaken, die een niet-Katholiek terughouden om in de R. K. Kerk weder te keeren, en er is nog zooveel dat ons weerhoudt. Doch wil UEd. dit schrijven in uw blad opnemen, dan hoop ik, zoo God wil, het een en ander eens te schrijven — om bij dwaling door u of anderen te worden terecht geholpen — «ver de bediening, die de Heer Jesus Christus, als Apostel, Profeet, Evangelist, Herder en Leeraar in Zijn eigen lichaam heeft uitgeoefend, ora dan bij het Primaatschap van Petrus stil te staan, de symbolen te onderzoeken, en voor w elk doel zij door God gegeven zijn; te be*y z en, dat tusschen God en mensch niemand staat dan Jesus Christus alleen, omdat Hij is: sDe Weg, de Waarheid en het Leven, en in Hem God en Mensch voor eeuwig is vereenigd, et ' door Hem God en Mensch voor eeuwig is Verzoend." ^ u , Mijnheer de Redacteur, mocht u soms «nder uwe lezers of lezeressen personen hebben, a,e UEd. over dit schrijven wellicht spreken en mijn naam of woonplaats willen weten, u kan het dan gerust mededeelen. Hoogachtend heb ik de eer te zijn, UEd. Dv. Dienaar, Een Protestant. Wij hebben dit schrijven opgenomen, omdat wij er eenige opmerkingen aan vast wenschen te knoopen, welke voor den geachten schrijver en andere Protestanten nuttig kunnen zijn. De eer hem te kennen hebben wij niet, al geeft hij ons naam en woonplaats, en daarom kunnen wij, zijn brief zuiver objectief besprekende, zonder hein te kwetsen, vragen : Komt dit schrijven van een Protestant, die naar waarheid verlangt, of toont het eenvoudig den lust, welken men zeer dikwijls bij Protestanten aantreft, om, waar het mogelijk is, een debat over godsdienstzaken uit te lokken? Het een zoowel als het ander laat zich uit den brief afleiden. De bittere klacht over hetgeen de Protestantsche kerk mist, doet gelooven, dat de schrijver overtuigd is, dat in die kerk de waarheid niet gevonden wordt, welke overtuiging het verlangen naar die waarheid kan doer. ontstaan Zijn vragen naar allerlei bewijzen en zijn verlangen om bij de dwaling terecht te worden gewezen, terwijl het eerste het beste Katholieke boek over dogmatiek hem alle gewenschte inlichtingen kan geven, doen aan het laatste denken. Wat daarvan zij, wij moeten den geachten inzender opmerken , dat voor zulk een debat ons blad zich niet kan leenen. Wel behandelt het, als de gelegenheid zich aanbiedt, ook godsdienstquaesties, doch voor een debat, waarvan wel het begin maar niet het einde is te voorzien, is het niet de plaats. Maar, zooals wij zeiden, dit is ook niet noodig. De geachte schrijver moet een Katholiek boek lezen. Daaruit zal hij ten minste de kennis kunnen putten, die hem nu geheel ontbreekt, de kennis nl. van de leer der Katholieke Kerk Zijn brief leert ons, dat hij nooit zulk een boek gelezen, nooit een Katholiek over de Katholieke leer gehoord heeft. Dat hij alles dooreenhaspelt en op vier kantjes, we zouden haast zeggen de geheele dogmatiek behandelt, verraadt wel weer eene van ouds -bekende, bij de Protestanten bestaande gewoonte, maar er wordt geen regel in gevonden, die eenig denkbeeld geeft van de Katholieke leer. En daarom kan hij wel spreken van struikelblokken, maar 't zijn blokken, die hij zelf op zijn weg legt, of wat waarschijnlijker is, blokken op zijn weg gelegd door Protestantsche sprekers of schrijvers, aan wie hij onvoorwaardelijk gelooft, terwijl de Pro testant het in den Katholiek afkeurt, dat hij aan den Paus gehoorzaamt Nu is het geenszins hetzelfde, welk boek hij kiest Ofschoon alle Katholieke werken volmaakt dezelfde leer belijden — want er is maar ééne Katholieke leer, en „ kerken" met „leeraars naar eigen goeddunken" kennen wij niet — kan een boek voor een bepaald persoon óf te eenvoudig óf te geleerd zijn. Daarom is hier de raad van een ontwikkeld Katholiek, liever nog van een Katholiek geestelijke, niet zonder gewicht. En als het boek aangewezen is, moet men er niet in gaan zoeken, om bv. iets te vinden over „wijwater, ouwels of koperen penningskes" maar beginnen met a, evenals de man, die een huis bouwt, begint met de fundamenten. Wilde men — om iets te noemen — over den brief in discussie treden, dien de Protestant ons zond — men zou daarvan alles moeten laten liggen en beginnen met den eenen regel, waarin de geachte schrijver spreekt over „ staven op grond der H. Schrift." Hier heeft hij te doen met., zooals hij meent, de bron der waarheid, wij-zeggen met een bron der waarheid. Het verschil bestaat dus reeds bij de bron. Bij ongeloovige Protestanten gaat het nog veel verder. De schrijver zal gemakkelijk begrijpen, dat geen discussie baat, zoolang men het niet eens is over het allereerste punt, over den grond van het verschil. Is men het echter over dat punt eens geworden, dan vervallen de overige moeilijkheden als van zelf. Maar al is een onderzoek, zooals wij aangeven, voor den geachten schrijver het middel om tot het begrip der waarheid te geraken, dit middel alleen zal hem het bezit der waarheid niet verzekeren, want de waarheid, het geloof, is een gaaf, en die kan slechts door een ootmoedig gebed verkregen worden. Een Engelsehe schrijfster, die de Katholieke leer had onderzocht, wilde aan Pius IX z. g. op eene audientie moeilijkheden voorleggen, docli hij zeide haar: bid, mijne dochter, als gij bidt, zal u de waarheid niet verborgen blijven. En op dat groote voorbeeld zeggen wij in gemoede tot den Protestant, die ons den brief schreef: Onderzoek de Katholieke leer in Katholieke boeken , maar, beste heer, vergeet ook niet te bidden, want het geldt het geloof, de waarheid, de eenige waarheid Waren er twee waarheden, men kon de beste nemen, maar er is er maar éene, en daaraan is onze eeuwige bestemming onafscheidelijk verbonden. De Protestant moet van zijn standpunt erkennen, dat elk geloof, mits men slechts beweert dat het op den Bijbel steunt, goed is; wij zeggen: er is maar één goed, d. i waar geloof, het geloof der Katholieke Kerk. Al wat daar buiten ligt, 't moge gevonden worden waar het wil en gepredikt door wie ook, is dwaling. O mochten de Protestanten het wat beter beseffen, dat de waarheid slechts één kan zijn en slechts in ééne Kerk kan gevonden worden, dat niemand bevoegd is om te gelooven wat hij wil maar verplicht is om de ééne waarheid te belijden. Mochten zij daarbij overwegen, dat van het al of niet belijden dier ééne waarheid het eeuwig geluk van den mensch afhangt. De onrust, waarin velen hunner verkeeren, zou plaats maken voor een oprecht verlangen naar de waarheid; de onverschilligheid van anderen zou veranderen in belangstelling voor het hoogste en eenige goed. --- BUITENLAND. Politiek Overzicht. 't Is rustig in Europa. Nu half Juli weer is aangebroken, de diplomaten op vacantiereizen, de vorsten op hunne buitenverblijven of in badplaatsen, de Kamers met verlof zijn, is het overal stil, zooals het trouwens ieder jaar is tot einde Augustus. — Wel te verstaan, als geen onverwachte dingen zich voordoen. Op het oogenblik kunnen we zeggen, dat de gewone komkommertijd er is, zoolang den heeren anarchisten dat belieft. Daar ginds, in den oostelij ksten hoek van Azië, willen China en Japan wel om het grootste brok vechten: wie Korea zal inpalmen, — maar Engeland en Rusland schijnen dien oorlog niet te dulden; er zal dus wel niets van komen. Te minder, daar nu de missionarissen in Korea bedreigd worden; dezen staan onder de bescherming van Frankrijk, dat dus wellicht ook zijne stem zal doen gelden. Overigens is alles stil. Zoo pas zijn de Italiaansche en Spaansche parlementen uiteengegaan , hunne respectieve regeeringen latende zitten voor schatkisten, waarin meer bodem dan geld te bespeuren is. Alleen het Engelsehe Lagerhuis en de Fransche Kamer zijn nog bijeen. Het eerste moet de begrooting afdoen, waarmede sir William Harcourt allerlei goocheltoeren heeft verricht, teneinde een deficit te vermijden en het kabinet-Resebery eene tuimeling te besparen; de heeren van het palais Bourbon moeten nog de anarchistenwet in orde brengen. Is dat afgeloopen, dan gaan ook de honorable gentlemen en messieurs les députés wat uitrusten. In Bulgarije is het nog niet volkomen kalm. Eenige duizenden personen zijn te Sofia voor de gevangenis saamgeschoold en eischten , dat Karaveloff, die van den moord op minister Beltcheff beschuldigd werd, zou worden vrijgelaten. Men heeft nooit overtuigende bewijzen tegen Karaveloff kunnen bijbrengen, en het volk beweert nu, dat hij het slachtoffer geweest is eener intrige van Stambouloff. De verbitterde menigte wilde voor het huis van den ex-minister gaan manifesteeren, maar de politie belette zulks. Vorst Ferdinand heeft den naar Rusland uitgeweken Bulgaarschen officieren, die de hand hebben gehad in de oplichting van zijn voorganger prins Alexander, toegestaan weer naar Sofia terug te keeren. Dit is voor heden al het vermeldenswaardige. gtafie. Uit het Vaticaan. De H. Vader begeeft zich iederen ochtend naar het Torentje in de Vaticaansche tuinen, waar hij den dag doorbrengt en de gewone audienties verleent aan de kardinalen en de prelaten der verschillende kerkelijke bureaux. — Een verlies voor Rome. Diepe droefheid wekt te Rome het overlijden van pater Provenzali, hoogleeraar aan de Gregoriaansche universiteit. Franciscus Xaverius Provenzali werd den 15 Juni 1815 te Lucca uit eene adellijke familie geboren en trad op negentienjarigen leeftijd in de Societeit van Jesus. Tijdens de verdrijving in 1848 gaf hij in Amerika onderwijs in de natuurkunde. Teruggekeerd in Rome, werd hij professor in de physica en chemie aan de Gregoriaansche universiteit. Hij schreef zeer gezochte werken en was lid- van de Accademia dei Nuovi Lincei. Ook als geestelijk leidsman was hij zeer gezocht; zijn biechtstoel werd bezocht door tal van penitenten , waaronder hooggeplaatste heeren en prelaten. @ngdxm6. Prins Edward Albert. De zoon van den hertog van York werd gisternamiddag in het paleis van den hertog van Teek te Richmond gedoopt door den Anglicaanschen aartsbisschop van Canterbury. De plechtigheid werd bijgewoond door koningin Victoria, den prins en de prinses van Wales, prinses Alix van Hessen en haar bruidegom den Czarewitch, den prins en de prinses van Battenberg, prinses Christiaan van Sleeswijk-Holstein, den hertog van Cambridge, lord Rosebery en lord Salisbury. De jonge stamhouder ontving de namen Edward Albert Christian George Andrew Patrick David. 2>uif£d?lan6. Ramp in Beieren. Zaterdagnamiddag heeft een cycloon zich in de hoogere luchtlagen gevormd en is over Zwaben neergestort. De windhoos heeft met ongelooflijke kracht alles verbrijzeld, wat zich op haren weg bevond. 12 dorpen zijn verwoest en 200 hofsteden om zoo te zeggen uit elkaar geslagen. Prins-regent Luitpold heeft als eerste hulp 3000 mark gezonden. Honderd pionniers zijn afgereisd naar de plaats der ramp. De staking in ae V. S. De besturen der Amerikaansche spoorwegmaatschappijen weigeren , evenals de heer Pullman , onvoorwaardelijk Deb's verbond van spoorweg-beambten te erkennen. De bedoelde besturen nemen weliswaar de ontslagen beambten weder in dienst, maar slechts onder de voorwaarde dat zij eerst uit het verbond treden. De aanvoerders der werkstakingbeweging , die over deze beslissing uiterst gebelgd zijn, doen nu nog tevergeefs pogingen om de werkstaking verderen voortgang te doen hebben. De spoorwegmaatschappijen werken dagelijks geregelder. De Central Pacific en de Union Pacific Spmijen. hebben den doorloopenden dienst hervat. Duizenden leden van het verbond der spoorweg-beambten hebben zich daaraan onttrokken, omdat de kas zoo goed als uitgeput is. Men verwacht dan ook, dat het verbond uiteen zal spatten. De nu geëindigde staking heeft den dood van zeventien personen en eene schade van vier millioen dollars veroorzaakt. --- BINNENLAND. Onze Koninginnen hebben niet alleen de beroemde musea der Beiersche hoofdstad bezichtigd, maar ook de schilderijen-tentoonstelling in het Glazen Paleis, en daar geruimen tijd in de Nederlandsche afdeeling vertoefd. Ook prins en prinses Ludwig bezochten HH. MM. Het vertrek naar Soestdijk is bepaald op morgenavond. Uit Breda meldt men, dat aldaar bericht is ontvangen van den min. van oorlog, inhoudende , dat de troepen van het 6e reg. infant, voor hun schietoefeningen niet zullen kampeeren te Zeist, wegens aldaar heerschend roodvonk. Ondanks den komkommertijd op staatkundig gebied wordt er, zegt de Haagsche correspondent der N. G. Ct., in den Haag, nog druk over de politiek gesproken, vooral naar aanleiding van de reeds in enkele bladen vermelde geruchten , als zou de minister van financiën bezig zijn de reeds ingevoerde vermogens- en bedrijfsbelastingen te vervangen door een algemeenen incometax. Ik geloof er niet veel van en meen zeker te weten, dat de werkzaamheden bij financiën, die dezen of genen op dit denkbeeld hebben gebracht, verband houden met de omwerking der personeele in een zuivere verterings-belasting. Zooals men weet besloot de Amst. raad in Jan. dat in de bestekken, waarin de bepalingen omtrent loon en arbeidsduur werden opgenomen, zou worden voorgeschreven een dubbele inschrijving , nl. met en zonder die bepalingen. Het Gemeenteblad bevat nu een tabelarisch overzicht der resultaten van die aanbestedingen : Bij dertien aanbestedingen beliep het totaal bedrag der laagste inschrijvingen met de nieuwe bepalingen f 362.599 en zonder f 358.081. Het verschil is dus 1,26 pCt. Het gemiddeld bedrag van alle inschrijvingen met de bepalingen was f 400.404 en zonder f 391.903 of 2,17 pCt minder. Het blijkt dus, dat de financiëele bezwaren van de invoering der nieuwe bepalingen niet overwegend zijn. Tevens deelen B. en W. mede, dat de toepassing dier bepalingen tot geen andere bezwaren van eenigszins ernstigen aard heeft aanleiding gegeven. In verband daarmede stellen zij voor, de proef met 1 Augustus e. k. te doen eindigen. De meerderheid van het college van B. en W. meent echter, dat het wensclielijk is, althans voorloopig, de dubbele inschrijving te handhaven, teneinde een maatstaf te hebben voor de opoffering, die de gemeente zich door het stellen der bepalingen omtrent minimum-loon en maximum-arbeidsduur getroost. Zij stelt dus voor de inrichting der bestekken te laten zooals zij is, doch te bepalen, dat alleen de gemeenteraad in bijzondere gevallen kan besluiten, van de inschrijvingen zonder de bepalingen gebruik te maken. Verder daarvan aan adressanten mededeeling te doen, echter onder uitdrukkelijke herinnering, dat de gemeenteraad daardoor in geen enkel opzicht zijn vrijheid verkort, om in de bepalingen, den llden Januari vastgesteld, de veranderingen te brengen, die hij in het gemeentebelang noodig acht. Nu ds. Willemse te Hardingsveld het beroep naar Kruiningen heeft aangenomen, zullen in den ring Gorinchem weldra weder zes van de tien gemeenten vacant zijn. Van deze zijn Spijk reeds sedert 1875 en Hoornaar sedert 1881 zonder predikant. Haarlem, 15 Juli. Hedenmiddag half 4 arriveerden alhier een 14tal jongelieden uit Rotterdam, allen vrijwilligers bij de brandweer aldaar, die de inrichting van ons brandwezen wilden leeren kennen. Aan het station ontvangen door de heeren G. Spaan en J. Kerckhof, vrijwilligers aan spuit 10, werd eerst deze spuit en daarna de slangenwagen der politie bezichtigd. Vervolgens werd den gasten medegedeeld op welke wijze hier ter stede bij brand alarm wordt gemaakt en werd uitgelegd, hoe de telephoon hierbij uitmuntende diensten bewijst. De bezoekers waren. met dat alles zeer ingenomen, voornamelijk met de lichtheid der vrijwilligersspuiten en de netheid der spuithuizen. Na een diner bij de Gebr. Brinkman, werd een concert in den Hout bijgewoond en tegen 10'/, uur de terugtocht naar Rotterdam ondernomen. — Te dezer stede wordt een beweging op touw gezet, ten doel hebbende de schutters, die, moetende exerceeren, hun werk verzuimen , daarvoor schadeloos te stellen. "Vlissingen , 16 Juli. Naar men uit goede bron verneemt, zal aan de jeugdige Koningin, die met Haar geliefde Moeder bij de her-onthulling van het standbeeld van Michiel Adr. De Ruyter zal tegenwoordig zijn •, een blijk van herinnering worden aangeboden, bestaande in een miniatuur-standbeeld van den zeeheld. In een hier ter stede druk bezochte vergadering van ingezetenen werden de maatregelen besproken tot versiering der stad, bij gelegenheid van het bezoek der Koninginnen. Een commissie, bestaande uit 18 leden, werd benoemd, die met de regeling van een en ander zal belast worden. Het mag zeker wel een verblijdend en gelukkig verschijnsel genoemd worden, dat in deze commissie ook Belgen zitting hebben. In onze stad toch, waar een zeer groot aantal Belgen wonen, gaat het niet aan hen van alles uit te sluiten; voldoende blijkt hieruit de onderlinge vriendschap, die tusschen Zuid- en Noord-Nederlanders bestaat. Tot eere-voorzitter der regelings-commissie is benoemd de burgemeester, de heer H. P. J. Tutein Nolthenius. 's-Hertogenboseh, 16 Juli. Door het Rijk zijn drie heerenhuizen in de Kerkstraat en eene fabriek in de Putstraat aangekocht, ten einde, na afbraak, er een post- en telegraafkantoor te bouwen. Reeds in September wordt er mede begonnen, en dit zal, naar de teekeningen te oordeelen, een fraai en ruim gebouw worden. Nijmegen, 16 Juli. De sedert ultimo November jl. veelbesproken ontworpen speciale verordening tegen het verkoopen, venten of verspreiden van geschreven of gedrukte stukken op de straten alhier, is eindelijk door Gedeputeerde Staten van Gelderland goedgekeurd en Zaterdag door B. en W. afgekondigd, zoodat deze drukbepaling, ingevolge art. 174 der gemeentewet, Dinsdag a. s. in werking treedt. Mitsdien zal het dan alhier verboden zijn om Maandag en Donderdag (marktdagen) tusschen 10 uur des voormiddags en 10 uur des avonds, en op de overige dagen tusschen 4 uur des namiddags en 10 uur des avonds, zoodanige stukken te verkoopen, te venten of te verspreiden op straat. --- FEUILLETON. EEN ERFGENAAM VAN DEN TROON. [dij ■ Een lakei verscheen. j »Dit biljet naar de wacht te Wallendorf!" beval "uiiister: „ de onderofficier van de daar gestatio"eerden Franschen post moet de order oogenblikkelijk Utvoeren!" i °'gens uwe bevelen zal het geschieden, Excel. . '■ ' De bediende wilde heengaan, doch de uister hield hem terug. „ Tegelijk moet er een J U1 g gereed gehouden worden. Zoodra de heeren, e verwacht, hier aankomen, rijd ik met hen a ^ r het naburige landgoed. Komen de soldaten 6 ureude mijne afwezigheid, dan zullen zij zich itstreeks daarheen begeven; ik heb reeds een onder® ler met het wegwijzen belast." e dienaar boog en verdween. ^uwelijks had zich achter hem de deur gesloten, rna ijlde op haren vader toe: „Vader, ik bezweer '«« wij , wat zijt gij van plan ?" ^ , e minister had bijna de aanwezigheid van zijn vergeten; schier ruw stiet hij haar terug, isf r- t8antwoor dde hij kort „wat voor u goed „ ' , 'j noemt mij een beschermer van orde en Ah gij zult mij als zoodanig leeren kennen! kom' gemachtigdenonderbrak hij zich; „ Zij 011 ter rechter tijd! " de Ti ..bevallige blik door het venster hal hem in aoijheid twee rijtuigen doen opmerken. ttnif 1 eer 8te zaten drie heeren, twee in de Fransche k^ottu, een in burgerkleediug, de borst met het ea van het legioen van eer versierd; het achterste rijtuig was zwaar met koffers beladen en bevatte waarschijnlijk de bedienden van de heeren. „Vader!" nog eens waagde Ilma het, de hand des ministers te vatten, „ laat mij niet in deze doodelijke onzekerheid! Niet uwe deelneming voor Erwin, uwen haat jegens hem en zijn oom heb ik bij u opgewekt. Wat hebben zij u gedaan? — wat hebt gij voor?" Oogenschijnlijk had von Halm slechts de laatste vraag zijner dochter vernomen; hij had den heeren in het rijtuig zijne geheele opmerkzaamheid verleend, Een der Fransche heeren, zichtbaar de voornaamste, blikte naar boven en wenkte, Halm herkennend, dezen met de levendigheid, zijn natie eigen, tegen; tegelijk wees hij op eene portefeuille, die hij te voorschijn haalde. Nu stegen zij uit, en de minister wendde zich tot Ilma, terwijl hij zich gereed maakte de salon ter ontvangst zijner gasten te verlaten. „Wat ik voor heb ? Gij zult het ervaren! Deze mannen brengen mij kroon en macht, die gij, in meisjesachtige gevoeligheid van u werpt. Den troon, dien gij afslaat, zal ik mij verzekeren, en wie misschien in staat mij iets in den weg te leggen, die maak ik onschadelijk. Ik heb het uitsterste doorstaan, — trots van de zijde der hertogin, afkeer van de zijde van prins Eugenius, en nu nog kruist de tegenstand van mijn eigen kind mijn wil. Zoo neem ik dan, wat het lot mij biedt, ■—- het heeft mij steeds op den baan des geluks geleid!" Hij verliet snel het salon en ijlde naar den ingang van de villa. Luid gelach, levendige groeten drongen tot Ilma's ooren door. Weenend borg zij haar aangezicht in de handen. Zachtjes, voorzichtig werd de deur geopend; Gertrude verscheen op den drempel. „Om Gods wil, kind, wat is er geschied?... Zijne Excellentie, die mij ontmoette, wierp mij een blik toe, — ik sidder er nog van, — en gij, Ilma, spreek, — wat is geschied? Was hij hard jegens u, — o vertrouw mij toch! — Kan ik u raden of helpen ?" Ilma sloeg de armen om den hals van de trouwe vriendin. „ Ja, Gertrude, gij zult mij helpen, niet waar, ik moet alleen dat zware harteleed dragen; maar met mij moet gij degenen beschuttend ter zijde staan, die mijns vaders toorn bedreigt. — Aan Erwin te schrijven , verbiedt mij de vorm, — doch zijn oom zal wel zoowat van de jaren mijns vaders zijn; kan ik hen niet beschermen, dan wil ik hen tenminste waarschuwen !" „ Ilma, wat wilt gij doen ? " „ Onschuldigen waarschuwen tegen onrechtvaardige vervolging en mijn vader eene zware verantwoordelijkheid besparen. Hoogstens op politiek gebied kunnen oom en neef gevaarlijk zijn, doch vader heeft geheel anders van hen gesproken. Ik schrijf Erwin's oom eenige regels over de plannen des ministers, en gij Gertrude, zorgt voor de bezorging van het briefje." „Nooit, kind! Hoe zou ik kunnen? Moet ik den toorn van den minister nog meer op mijn hals halen ? Bovendien, ik vertrouw geen mensch in huis..." „Gertrude, doe het om mijnentwille, gij doet een goed werk! Erwin mocht u gaarne lijden : het ergste bedreigt hem, — gevangenisschap, — de dood misschien , denk aan den hertog van Edingen, Gertrude, dien Napoleon op neutraal gebied liet aangrijpen en in de loopgraven van Vin liet doodschieten! Als Erwiu eens door een gelijk lot bedreigd werd..." „ Eene vreeselijke gedachte," riep Gertrude, „ en toch geen onmogelijke! Neen, het geheim dat den jongen man omgeeft, kan niet van slechten aard zijn! Ilma, ik zal het doen, ik zal de verantwoording dragen! Schrijf de boodschap aan den ouden heer. De tuinmansjongen is flink en trouw, — hij zal het briefje brengen." IV. Zichtbaar ongeduldig schreed Erwin een voorkamer van de kleine, door den heer von lieden bewoonde villa, op en neder. De meubeleering van de kamer verried rijkdom, welke, verre van alle pronkzucht, Amerikaansche degelijkheid met Duitschen kunstmin vereenigde. Wapenen en prachtige kunstwerken sierden de wanden, albums in mappen op de tafels legden getuigenis af van den smaak des bezitters. Doch niets van dit alles vermocht de opmerkzaamheid van den jongen man te trekken, zijn blik was op de landstraat gericht; zoo dikwijls hij een of ander gedruisch vernam, luisterde hij oplettend toe. Een bediende, in eenvoudige bruine livrei, bracht een dagblad; dadelijk legde Erwin het ter zijde. „ De heer von Reden, mijn oom, zou op dit oogenblik reeds terug zijn ? " vroeg hij: „ liet hij niets achter, toen hij wegging?" „Hij zeide, dat ik u moest verzoeken, op hem te waehten." „Hij moet mij antwoorden," sprak de jonge man tot zich zelf, nadat de bediende de kamer had verlaten. „De geheimnisvolle dnisternis, die mijne afkomst omgeeft, mijn verhouding tot hem zelf moet verklaard worden, — anders drijf ik een ongeoorloofd spel met de reinste genegenheid des harten, een spel met mijzelf." Hij hield zich in. In de verte werd het rijden van een rijtuig waarneembaar. De jonge man ijlde naar het venster en ademde vrijer, toen hij het voertuig herkende. „Hij is het! — Eindelijk, eindelijk! — Het lang gewenschte oogenblik is daar, — en toch schrik ik er voor terug... Of hij kwaad op mij zal wordeu, dat het Halms dochter is, het kind van den eenigen man waarover hij nooit met goedkeurig spreekt? Dat zal hij niet; zijne gevoelens zijn te edel; hij zal Ilma leeren kennen, hij zal van haar houden en mijne genegenheid voor haar begrijpen en leeren waardeeren." Hij trad van het venster terug, toen het rijtuig voor het dicht bij den weg ligggende heerenhuis stilhield en von Reden de villa betrad. De heer von Reden kon ruim veertig jaren tellen. In tegenstelling met Hugo Halms glad gezicht, bedekte een reeds min of meer grijzende, volle baard, kin en wangen. Het hoofdhaar droeg hij kort gesneden. Ernst sprak uit al de trekken van den (linken, slanken man, wiens donkerbruine kleeding goed met zijne houding harmoniëerde. Men zag het hem aan, dat des levens bitterheid niet spoorloos hem was voorbijgegaan. Zijne innige genegenheid tot den jongen man, die hem met gelijke aanhankelijkheid vergold, drukte zich uit in den groet, in den handdruk der twee heeren, die zoo wel aan deze als aan gene zijde van den oceaan als naaste verwanten golden. „ Ik heb u eene mededeeüng te doen, of liever een verzoek tot u te richten, lieve Erwin," nam de heer von Reden na een korte pooze het woord. „ Daarom liet ik u verzoeken, op mij te wachten. Ik vreesde, in wrevel over mijn door nood gedrongen wederstand tegen uwe patriottische plannen, dat gij mijne tegenwoordigheid vermeedt, totdat het heete bloed gekoeld was; want vrij opgewonden, lieve Erwin, zijt gij van mij heengegaan. Ik kan niet vertoornd op u worden, want het bruisende bloed der jeugd vraagt zijn recht, en niet onedel was de grond van uw verlangen, — ik kan slechts éen ding, ik kan u verzoeken: gij hebt mij zoo lang vertrouwd, vertrouw mij ook verder, slechts weinige maanden nog!'» ---