KERKNIEUWS. Den laen Augustus a. s. hoopt de Zeereerw. heer M. A. Van Zanten, pastoor te Nes en Zwaluwenbuurt, gein. Nieuwer-A instel, zijn 25-jarig priesterschap te herdenken. Nijmegen, 24 Juli. De breede Molenstraat wordt een kostelijke kerkiayade en geheel onze stad een prachtigen tempel rijker. Het grondplan dezer kerk is langwerpig vierkant, waarvan het eene einde in veelboekigen vorm is afgerond, welke het priesterkoor met de altaarkapellen omsluiten. De inwendige gemiddelde lengte der kerk is 57 M. en de breedte 25.60 M., de lengte is verdeeld in: lo. het priesterkoor 12 M., 2o. het transsept 12 M. , en 3o. de overige lengte in 5'/, travées of vakken. In de breedte is de kerk afgedeeld in drie beuken, waarvan de middenbeuk 12 M. is, gemeten op het midden der kolommen. De contreforten zijn in de kerk tegen de zijbeukmuren aangebracht met een voorsprong van 1.30 M. Ter weerzijde van den middenbeuk zijn aan den voorgevel traptorens geplaatst, buitenwerk lang en breed. 3.80 M. De hoofdingang is 3 M. wijd, waarnaast aan weerzijden een zijingang ter breedte van 1.25 M. voor het dagelijksch gebruik zijn geprojecteerd; verder zijn in de zijmuren der kerk bovendien nog ingangen aangebracht, waardoor de bezoekers van de zijde der Ziekenstraat door een gang aan die zijde den bestaanden toegang behouden. Tegen den voorgevel naast de traptorens zijn kapellen aangebracht, waarvan die aan de zijde der pastorie voor het H. Doopsel bestemd is; zoomede is voor de vereering van den H. Canisius een kapelruimte beschikbaar, liet zangkoor heeft de breedte van den middenbeuk of 12 M. bij eene diepte van V/ s travee en bevindt zich 7 M. boven den kerkvloer. Achter de altaarkapellen zijn de Catechismuskamer en de Sacristie geplaatst, welke door een gang achter het priesterkoor verbonden zijn. De zijbeukmuren en die der altaarkapellen zijn ruim 10 M. hoog, de muren van den bovenbeuk 20 M. en de topgevels vau het transsept en den voorgevel ongeveer 32 M. Door de lage bedekking van de zijbeuken en de altaarkapellen, en door het hooger opgaan der bovenbeukmuren en die van het transsept, heeft de bovenbeuk met het traussept den vorm van een kruis. Genoemde bovenbeuk wordt gedragen door vier kruiskolommen en acht gewone kolommen, te zamen alzoo 12, welke ter hoogte van 6.80 M. aldaar, met gebeeldhouwde kapiteelen afgedekt, door spitsbogen worden verbonden. Boven deze bogen zijn gaanderijen aangebracht, (het triforinm) welke van de traptorens af zijn te benaderen. Aan het hoofdeinde van het kruis (Priesterkoor) is een lichtkrans van zeven vensters geprojecteerd, en aan de drie andere einden ieder een groot venster iu vijven afgedeeld, zoomede vindt men in genoemden bovenbeuk ol' kruis nog 2x7 vensters, elk in drieën afgedeeld. Behalve genoemde traptorens is op het kruis voor de Angelus de derde toren geplaatst; de traptorens zijn 50 M. on de Angelustoren 53 M. hoog. In hoofdzaak wordt de kerk gebouwd van baksteen en waar het voor de soliditeit noodig is, wordt bergsteen toegepast. De binnenruimte dor kerk wordt geheel overwelfd met steenen gewelven. Het voornemen bestaat, de kerk in den winter te verwannen, de toestellen daarvoor noodig, zullen in den kelder ouder de Sacristie worden geplaatst. Het plan is ontworpen in den gothischen stijl van de 14e eeuw door den architect Nic. Molenaar te 's Gravenhage, onder wiens directie de uitvoering zal plaats hebben. De kerk met bijbehooren, waaronder de pastorie begrepen, is aangenomen door den heer W. J. H. van der Waarden te Nijmegen voor de somma van f 124200. --- LETTEREN EN KUNST. De aanstaande algemeene vergadering der St. Gregoriusvereeniying te Utrecht zal niet op Maandag 24 Sept., gelijk eerst gemeld werd, maar op Dinsdag 25 Sept. e. k. worden gehouden. Zij zal, gelijk wij reeds mededeelden, tevens de feestelijke herdenking wezen van het derde eeuwgetijde van den dood der onsterfelijke meesters in de kerkelijke toonkunst, Palestrina (f 2 Eebr. 1594)) en Orlandus de Lasso (f 14 Juni 1594J. Wij verheugen ons den vrienden der kerkelijke muziek reeds het program te kunnen mededeelen, dat in de kathedrale kerk te Utrecht zal worden uitgevoerd. De afwisseling, die door Gregoriaansche gezangen in het program werd gebracht, zal den toehoorders als altijd weldadig aandoen. Naast de machtigste toonwerken treft en verheft het Gregoriaansch door zijn eenvoud en mannelijke kracht. Bovendien vormen de gezangen der Kerk den grondslag, waarop Palestrina en Orl. de Lasso zich bij hunne scheppingen plaatsten, en daarom zijn hunne werken met de Kerk onsterfelijk. Program: 1. Ecce sacerdos magnus (eerste en tweede deel) 6 st., Palestrina. 2. Jubilate Deo 4 st., Orl. de Lasso. 3. Gloria in excelsis, Gregoriaansch, uit de Missa solemnis. 4. Omnes amici mei , 4 st., Palestrina. 5. S'inctus en Benedictus, Greg., uit de Missa solemnis. 6. Ave '• aria, 6 st., Orl. de Lasso. 7. «. Pueri Hebraeorum, Greg., van Palmzondag, (het eerste); b. Pueri Hebraeorum , 4 st., Palestrina; c. Pueri Hebraeorum, Greg., van Palmzondag, (het tweede). 8. O salutaris hostia, 5 st., Orl. de Lasso. 9. Agnus Dei , Greg., uit de Missa solemnis. 10. Incipit Oratio Jeremiae Prophetae , afwisselend 6, 3, 4, 5 st.; het slot Jerusalem , 8 st., Palestrina. 11, Sanctus, Benedictus en Hosanna, 4 st., uit de mis Jesu, nostra Redemptio, Palestrina. 12. O quot undis tacrymarum, hymnus, Greg., op liet feest der Zeven Smarten. 13. Salve Reyina, 4 st., Orl. de Lasso. 14. Beatus Laurentius , antiph. voor Magnificat uit de tweede Vespers van den H. Laurentius. 15. Magnificat, 4 st., Palestrina. 16. Tu es Petrus, eerste en tweede deel, 6 st., Palestrina. De uitvoering wordt gegeven door twee afdeelingen der St. Gregorius- Vereeniging te Utrecht: het koor der kathedrale kerk St. Gregorius Vaynus en het koor der kerk van den II. Willibrord In honorem Sanctissimi. De Mis wordt gezongen door de afdeeling der kathedrale kerk onder leiding van den Weleerw. heer Er. Eppink. Des namiddags zingen beide afdeelingen beurtelings en gezamenlijk. No. 1 wordt gezongen door het koor deikathedrale kerk onder leiding van den heer Jos. Vranken, organist aan genoemde kerk; no. 4 door het mannenkoor derzelfde kerk onder denzelfden directeur; no. 74 Pueri Hebraeorum mede onder dezelfde directie door de vereenigde mannenkoren van beide afdeelingen ; nos. 11, 12, 13 en 14 worden uitgevoerd door de afdeeling In honorem Sanctissimi onder leiding van den heer Ant. van der Linden, organist en directeur der kerk van den II. Willibrord: de overige stukken door het koor St. Gregorius Magnus onder zijn Eerw. directeur Er. Eppink, die bij het overheerlijk en machtig slotkoor Tu es Petrus alle krachten vereenigd leiden zal. Nu een Belgisch kunstblad de volledige lijst van bekroningen , toegekend door de internationale jury van schoone kunsten ter tentoonstelling te Antwerpen, heeft openbaar gemaakt, kan er geen bezwaar meer bestaan tegen het bekend maken der bekroningen, aan Nederlandsche kunstenaars toegewezen, ofschoon de officiëele lijst nog steeds niet verschenen is. Officieus kan dus reeds het volgende dienen: Zooals vroeger reeds vermeld werd, waren buiten mededinging, behalve de vier Nederlandsche juryleden, de heeren Breitner, du Chattel, Willy Martens en Oldewelt, de heeren: Apol, C. Bisschop, Boks, Boudewijnse , Dake , Le Comte , Eerelman , Gabriël, De Haas; mej. Heyermans; de heeren: H. W. Jansen , De Josselin de Jong, Mari Ten Kate, Klinkenberg, J. Maris , W. Maris, Melis, H. W. Mesdag, Gerard Muller, W. Koelofs; mevr. Ronner; de heeren: Sade'e, Stroebei, E. Verveer, Vrolijk, Weissenbruch. Een eere-diploma werd toegekend aan den heer Blommers. Een medaille le klasse aan de heeren: Jul. Van de Sande Bakhuijzen, Bastert, Van Looy, Van de Maarel, Ter Meulen en mej. Th. Schwartze, voor de klasse schilderkunst, en aan den heer M. Bauer voor de klasse graveer- en etskunst. Een medaille 2e klasse aan de heeren: Briët, Haverman, Kever, Pieters, Wijsmuller, Witkamp en De Zwart, voor de klasse schilderkunst; aan mej. Bosch—Reitz voor de klasse beeldhouwkunst, en aan de heeren Icke en Koster voor de klasse graveer- en etskunst. De jury besloot verder het geven van derde klasse medailles of eervolle vermeldingen ditmaal achterwege te laten, het getal reeds gegeven onderscheidingen in aanmerking genomen. Vele kunstwerken, die dus voor deze klassen in aanmerking kwamen , bleven onbekroond. --- ONDERWIJS. Examens hoofdakte. Arnhem. Geëx. 10 cand.; geslaagd de heeren: J. Beekmans te Volkel, H. Runge te Wijk, H. van Zutphen te Dinther, B. de Leeuw en G. Merks te Tilburg. Examens hoofdakte. 's-Gravenliage. Geëx. 15 cand. Gesl. de heeren M. Van Praagh te 's-Gravenhage, J. Scheijgrond te Nieuwerkerk a/d. IJ.; W. G. J. Verbaan te Scheveningen. J. H. De Gruijter te Voorburg, K. Sijderijcrs te Rijswijk, F. A. C. Van Stekelenburg en C. Wesseling te Loosduinen, W. J. Visser te Hof van Delft en G. L. Hofsteenge te Leiden. Leeuwarden. Geëx. 10 cand. Gesl. de heeren K. Bonsma te Monnikendam, G. Dijkstra te Scharnegoutom en C. J. Bijl te Britsum. Breda. Gesl. de heeren J. M. Hagenbeek te Nijmegen en H. J. Weytens te Eindhoven. Bij het examen te Arnhem voor apothekers-bediende is toegelaten de heer I. Zon, geb. te De Rijp. --- FINANTIEELE MEDEDEELINGEN. Hedenmiddag werd alhier de algemeene vergadering gehouden van de Nederlandsch-Indische Gas-maatschappij. Aanwezig waren 11 aandeelhouders, vertegenwoordigende 353 aandeelen, uitbrengende 64 stemmen. Naar aanleiding van het verslag der directie drukte de heer Surie den wensch uit, in Indië de elcctrische verlichting ter hand te nemen, teneinde eventueele concurrentie te weren, doch de directie verklaarde, dat het electrisch licht in Ir.dië niet gewild is, en daartoe opgerichte combinatiën met schade zieh ontbonden hebben. Tot commissaris in plaats van den heer F Ebeling, aftredend en niet dadelijk herkiesbaar, werd gekozen de heer I. J. Havelaar I. E. zn.; als leden der com missie tot nazien der rekening, de heeren N. van Oosterzee, C. E. van Stolk en Emile van der Kun, en als plaatsvervangers de heeren Joan van Vollenhoven, mr. J. van Gennep en C. J. Pluygers. Aan het bestuur werd machtiging verleend het reservefonds in schuldbrieven te beleggen. Ten slotte deelde de voorzitter mede, dat de coupon no. 27 op 1 Aug. betaalbaar zal zijn met f 23.75 , zijnde 9 '/j pCt. Met een woord van hulde aan den afgetreden commissaris en een antwoord van dezen aan den voorzitter werd de vergadering gesloten. --- ALLERLEI. Men schrijft ons uit 's-Gravenhage: 't Gaat gelijk verwacht werd: Carré maakt te Scheveningen geen zaken. Des Zondags moge hij al een betrekkelijk volle tent trekken, iu de week is het „huilen en de lamp vasthouden," Eens zelfs had hl] maar een goede dertig toeschouwers. Hij g.,f toen dat handjevol nieuwsgierigen hun geld terug eiI gaf geen voorstelling. Hoe Carré er toe gekomen is, naar Schevening eil te gaan ? Hij zal gedaeht hebben: 't Kurhaus trekt zooveel bezoekers, ik wil 't er ook eens probeeren Maar dat is toch wel wat buiten den waard in casu de eigenaardigheden van het Haagsckè publiek, gerekend. Naar 't Kurhaus te gaan, behoort nu eenmaal tot den bon ton. De gasten van de Kursaal komen dan ook zoo avond aan avond tern