FEUILLETON. DE NEGERSLAAF. [20] - Het herhaaldelijk lezen in de stichtende boeken zijner overledene gade droeg veel bij tot den gelukkigen ommekeer van Morgan's leven, en het verlangen om een land te verlaten, waar alles op geldbejag uitloopt, begon zich meer en meer bij hem te verlevendigen. Hij wilde alzoo den raad zijner overledene levensgezellin opvolgen; slechts de seheiding van haar graf en van dat van Lydia viel hem nog zwaar. Morgan deelde zijn besluit, om zich naar Europa in te schepen en daar in eene aangename landstreek tot het einde zijner dagen God te dienen, aan den, zoo hij meende, getrouwen Zombo mede. Deze kenrde dit plan alleszins goed, en hij maakte zich dadelijk gereed, om, op bevel zijns meesters, naar de plantage van Wiggins te gaan, aan wien Morgan zijne vaste goederen wilde verkoopen. Terwijl nu de slaaf met de bekende snelheid zijn» volks voortrende om te doen, wat hem bevolen was, rekende Morgan nog eenmaal; doch ditmaal waa het geene rekening als zijne vroegere; aan niemand zou daarbij eenig leed geschiedeB, en ook stond net denkbeeld van eigen voordeel thans niet op den voorgrond. Hij berekende slechts, hoeveel hij in ^nropa wel noodig zou hebben, om «ich eene gemakkelijke woning te bouwen, een kleinen tuin aan te leggen, en armen en hulpbehoevenden een.germate te kunnen ondersteunen. , , Zijne huizen, tuinen en boomtn waren doer den brand verwoest, zijne kudden gedood, en ook zijne slaven rustten onder de aarde, bevrijd van de plagen dezes levens en van de onbarmhartige slagen der slavenzweep, behalve diegenen, die, door den schrik bevangen, de vlucht hadden genomen. Morgan had dus aan Wiggins niets anders dan zijne grondeigendommen te verkoopen en was alleen, ter oorzake van de vrekheid en sluwe berekening van dien mensch, bezorgd voor den lagen prijs, dien deze zoude bieden. XVI. De Missionabis. Twee dagen had Morgan t» vergeefs op Wiggins en op de terugkomst van Zombo gewacht; en slechts even was de morgen van den derden dag aangebroken, toen hij buiten de deur zijner woning trad en zijnen blik over het in asch en puin bedolven graf zijner bezittingen liet weiden. Met liefelijken glans verscheen thans de zon van achter de kimmen, en terwijl de schepping haren morgenstond vierde, knielde Morgan neder en ving in den naam van Qod den nieuwen dag aan. De indruk, welke Morgau ondervond, greep hem hevig aan; hij bad met buitengewonen ijver en diepe aandacht. Toen hij de oogen ophief, stond eene hooge mannelijke gestalte in priesterlijk gewaad tegenover hem, leunende tegen een palmboom. Eene hemelsche zachtheid en goedheid spraken uit zijne gelaatstrekken, en Morgan zag terstond, terwijl een blos van sehaamte zijne bleeke wangen kleurde, in den man met de toog denzelfden missionaris, die reeds voor vele jaren aan zijne deur had geklopt, hem de gunst verzoekende zijne slaven te mogen onderwijzen, om hen met de hulp van God tot het Christendom te bekeeren. Spottend had Morgan, die altijd sleohts op eigen voordeel bedacht was en alleen voor zijne geldkist leefde, den missionaris toenmaals geantwoord, dat hij zijne slaven had gekocht om hen voor zich te laten werken, en dat hij aan zijne negers, wijl daarin een groot kapitaal stak, hetwelk alleen rente opbraeht als dezen zeer vlijtig arbeidden, dagelijks zoo veel vrijen tijd niet kon geven, als er tot zulk een bekeeringswerk noodig was; verder gaf hij te kennen, dat, al wilde hij ook tot zijne schade dien tijd afstaan , de missie toch weinig vruchten zou dragen, omdat hij met zijne slaven voortdurend eenen ruilhandel dreef, en dus de een na den anderen aan het Christelijk onderwijs onttrokken zonde worden. Met een somber gelaat en een treurend, weemoedig oog verliet hem destijds de zendeling, die zich thans niet genoeg kon verwonderen, dat hij dienzelfden planter op de knieën zag liggen en diep in het gebed verzonken. De priester wachtte bescheiden, tot Morgan opstond; toen trad hij hem te gemcet, en zonder hem aan het toenmalige tooneel te herinneren, verzocht hij den planter, of deze hem wilde vergunnen, dien dag en den volgenden nacht in zijne woning uit te rusten, dewijl bij zeer vermoeid en verlangend was, onder dak te komen. De planter, die voor eenige jaren in eene trotsche houding tegenover den priester stond en hem op zijn ootmoedig verzoek een boonend weigerend antwoord gaf, kuste hem thans eerbiedig de hand, leidde hem in het fraaiste vertrek zijner woning en stelde het te zijner beschikking, cr bijvoegende, dat het hem zeer veel genoegen deed, dat de eerwaardige heer zijn huis niet was voorbijgegaan, ofschoon hij gevoelde, dat hij zulk een bezoek niet verdiende. Aangedaan van blijdschap, drukte de priester de hand van den in rouwkleederen gehulden man, en hij zou ook voorzeker geruststellende en vertroostende woorden tot hem gericht hebben, hadde deze, door zijne aandoeningen overmeesterd, zich niet terstond weder verwijderd. Morgan ging in persoon alles bijeen halen, wat keuken en kelder opleverden, en toen hij dit gedaan had, verliet hij weder zwijgend en met gebogen hoofd het vertrek; want zoo dikwijls zijn oog dat van zijn gast ontmoette, kon hij niet begrijpen, hoe hijeenen man, op wiens gelaat een zoo edel, trouwhartig, Gode welgevallig gemoed zich afspiegelde, ooit een verzoek had kunnen weigeren, hetwelk deze hem in het belang van de bekeering van zoo vele ongelukkige menschen gedaan had. Vriendelijk lachende beschouwde de priester den kwistig beladen disch, en nadat hij slechts zoo veel genoten had, als noodig was om zich te versterken, opende hij een venster en liet zijn oog weiden over het voor hem liggende landschap. Niets dan puin en bouwvallen vertoonden zich heinde en verre aan zijn gezicht, en zoo veie kostbare boomen, door den brand geschroeid, hadden allen een treurig en kwijnend aanzien. Toen de missionaris zich vroeger hier bevond , heerschte overal een bedrijvig leven; thans echter was er nergens eenig spoor van menschen te vinden. Slechts de eentonige branding der zee drong verontrustend tot de heerenwoning door, die scheen uitgestorven te zijn. Waar zijn zij gebleven, al die talrijke slaven P — Waar zijn die schoone kudden f — Waar d bedienden des planters f — Waar de herders? — Hadden vuur en pestziekte hier dan alles vernield P — De zendeling kon zich dat alles niet verklaren. Zoo veel was echter zeker, dat de hand Gods hier zwaar was nedergevallen. „God zegent dikwerf," sprak de brave priester, „als Hij straft," en zulk een zegen scheen aanvankelijk ook het gemoed des planters te hebben omgekeerd, dien hij thans zoo zeer in voordeel veranderd had aangetroffen. Wat moest hij thans doenP Moest hij hem gaan opzoeken, want de planter schaamde zich openlijk over het weigerend antwoord, hetwelk hij hem eens onder hoon en spot gegeven had; of moest hij deu berouwgevoelende vooralsnog aan zijne gewaarwordingen overlaten en wachten, tot dat deze uit eigens beweging zich tot hem vervoegde ? Na korte overweging besloot de missionaris tot het laatste, en daar hij zeer vermoeid was van den verren tocht en de ongebaande wegen, legde hij zich ter ruste, nadat hij den goeden God vurig gebeden had om kracht, ten einde een in droefheid gedompeld gemoed op te beuren en het door den troost van den godsdienst te genezen. Onder zijn gebed rees de gedachte bij hem op, dat de Heer niet tevergeefs zijne schreden herwaarts had geleid. Terwijl hij zoo dacht, zonk zijn door vermoeidheid zwaar geworden hoofd op den zachten divan neder, zijne oogen sloten zich, en hij sliep den ongestoorden, door geene angstige droombeelden verontrusten slaap des rechtvaardigen. --- BUITENLAND. Politiek Overzicht. Zaterdag verklaarde de minister van justitie in de Fransche Kamer, dat het gouvernement de jaarwedde van den bisschop van Mende zcu inhouden en hem doen tereuhtscaan voor den raad van state. De oorzaak van den toorn der regeering ligt in het uitvaa'digen van een schrijven door den bissehop aan zyce geestelijkheid, wie hy o. a. het volgende voorhield : „ By de verkiezingen moet gy iaderen candidaat vragen, of hy zich verplicht, by iedere gelegenheid in den gemeenteraad da belangen van den godsdienst voor te staan. Wanneer de candidaat zich niet duidelyk daartoe verplicht, zyt gy in geweten gehouden, hem uwe stem ie weigeren. Bedenkt wel, dat, wanneer een, zonder deze belofte door u gekozen, candidaat een maatregel tegen den godsdienst voorstelde en doordreef, gy voor dezen maatregel verantwoordelijk zoudt zyn voor God, voor de Kerk, voor uw geweten, en dat gy u in de biecht zoudt mo'-ten beschuldigen, een vervolger der Kerk tot heerschappij gebracht te hebben." Welnu, is deze taal misbruik van gezag? Is zy niet louter geestelijke voorlichting, zooais de plicht der bisschoppen is? Zy is zelfs niet politiek , want er wordt niet gezegd: kiest eon conservatief of een opportunist of een republikein ; alleen zegt de bisschop: gy moogt geen vyanden van d6n godsdienst kiezen. — Als tu de regeering en de Kamermeerderheid meeuen, deze afkeuring op zichzelven te moeten toepassec , dan bekennen zy al zeer onhandig, datgene te zyn, wat de Katholieken hun aityd verweten hebben. De liberale Kamermeerderheid, die de protesten van Mgr. d'Hulst afwees, was zoo ingenomen met do dreigrede van den minister van justitie aan het adres der bisschoppen, dat zy als bswys van buitengewone instemming besloot, Rica/d's rede te doen drukken en in alle gemeenten des lands in het openbaar te doen aanplakken. Die gril zal den belastingbetalenden burgers weer op tweemaal honderdduizend francs te staan te staan komen. Zelfs anti-clericale bladen vinden dat ergerlijk, en de France schrijft spottend: „ Er zyn lieden, die de rekening wat kras vinden en van oordeel zyn, dat het proza van dien goeden mynheer Ricard erg duur betaald is." Het blad acht die uitgave te hatelijker, daar de Kamer in diezelfde zitting honderdduizend francs voor de arme soldaten weigerde, die zich in Dahomey aan het gevaar moeten blootstellen, door kannibalen gedood te worden. Que voulez vous! Het ministerie, dat in de gratie der meerderheid wilde komen, heeft het oude middeltje „oorlog aan het clericalisme" weer eens beproefd; en men ziet, dat het nog altijd vat heeft. De ministers gaan dan ook met verdubbelden ijver op den ingeslagen weg voort. De heer Ricard zoekt alle diocesane catechismus-boeken ca, om tegen de bisschoppelijke schry vers van die, waarin hoofdstukken voorkomen over de plichten van den staatsburger, der ouders enz., vervolgingen aanhangig te maken. Die yver steekt natuurlek ook de mindere ambtenearswereld aan. Toen do bisschop van Mende, die eenige dagen te Parijs was geweest by den kardinaal-aartsbisschop, in zyne residentie teiugkwam, vond hy een eorepoort, die zyne geloovigen hadden opgetrokken, geheel vernield ; het was het werk geweest van den gemeenteraad. Dit belette echter niet, dat eene menigte volks den bisschop aan het station opwachtte, hom begeleidde op zyn tocht door de stad, dien hy ta voet maakte aan den arm van het Kamerlid Grousset, en eene warme manifestatie hield, toen de aartspriester den bisschop tusschen de brokstukken van den neergehaalden triomfboog toesprak. De maire van Torigny (Manche) heeft zich ook in de oogen der regeering willen verdienstelijk maken. Hy deed twee zusters Franciscanessen , die bydrngen voor een liefdewerk inzamelden-; - onder beschuldiging van bedelary aanhouden en in de gevangenis werpen, waar zy als gemeene landloopsters den ganschen nacht moesten doorbrengen. — Zou die sectarische burgemeester, die voorgeeft het inzamelen van gelden als bedelary te beschouwen, ook de personen doen arresteeren, die hem byv. een inteekenlyst komen aanbieden voor een ma9onniek liefdadigheidsfeest of voor het oprichten van een gedenkteeken aan een liberaal kopstuk?? — Zyn doel: zich by het gouvernement aangenaam te maken, heeft het dorpsdespootje echter niet bereikt. Integendeel; op bevel van den procureur der Republiek moest by den ochtend na de arrestatie de beide geestelyke zusters ongehinderd in vrijheid stellen. Een geschil, eveneens over zaken van godsdienstigen aard, is tusschen Spanje en de Vereenigde Staten gerezen. Het vorig jaar hadden woelingen plaats op de Carohnische eilanden. De Spaansche koloniale overheid onderzocht naar de oorzaak der ongeregeldheden , die aangestookt bleken te zyn door Method stische zendelingen. Ooi de orde te herstellen, werden do onruststokers van het eiland Poncifé verwijderd. Daar het allen Amerikaanse!» onderdanen waren, nam een oorlogsschip der Vereenigde Staten, nadat de Ameriksansche consul de juisthe d der ingebrachte grieven had erkend, de zendelingen mede. Maar thans benoemt hot gouvernement der Unie tot consul te Ponafé zekeren heer Rand, broeder van het hoofd der Amerikaansohe Methodisten. De Spaansche overheid wilde den heer Rand niet als consul erkennen, doch de Vereenigde Staten zonden hem niettemin reeds ter plaatse heen. Spanje is evenwel besloten, het exequatur to blijven weigeren. Aan de Times wordt uit Afghanistan gemeld, dat de emir een stuk heeft uitgevaardigd aan zyne legerbevelhebbers. Daarin zegt hy, dat Rusland het erop toelegt, de Indiën in zyn bezit te krijgen, en daartoe de Afghanen wil vernietigen , die Ruslands vrienden dus niet kunnen zyn. Hebben de Russen eenmaal vasten voet in ons land, zegt de emir, dan is het met onze onafhankelijkheid godaan. Beter is het, zonder uitstel in oorlog te komen, met de Russen dan door hen brutaal ondermijnd te worden onder de oogen onzer Engelsche vrienden. Men zegt, dat dit schrijven ontleend is aan een toespraak, door den emir te Durbar gehouden, waar drie Jamshidis in hechtenis waren genomen, die een aanbod tot onderwerping van hun opperhoofd aan de Russische autoriteiten gingen ter hand stellen. itaiir. De hertog en de hertogin van Fife, schoonzoon en dochter van den prins van Wales, hebben eene audiëntie by Z. H. den Paus aangevraagd. Deze audiëntie zal hun by hun terugkeer uit Napels worden toegestaan. — In zake het proces-Amalfitano zyn do kardinalen B anchi en Monaca la Valletta te hunnen huize ondervraagd. De prelaten hebben geprotesteerd tegen dit verhoor en ve.-klaard, slechts voor de overmacht te bukken, daar het hier eene zaak geldt, die niet de wereldlijke maar de geestelijke rechtbanken betreft. frankrijk. Te Toulon is een man aangehouden, die verdacht wordt verschillende branden te hebben gesticht. Dezelfde persoon waB onlangs in het tuighuis geslopen, waar men hem toen voor een g pion aanzag. Hy werd aangehouden, omdat hy op straat de anarchie verheerlijkte. tötigi*. Gisterennacht is te La Louvière (Henegouwen) een dynamietaanBlag gepleegd op de woning van een mijnwerker, die den arbeid niet had gestaakt. Persoonlijke ongelukken hebben daarbij niet plaats gehad, maar de materiëele schade is groot. Aan de N. R. Cl. wordt uit Berlijn gemeld: Voor zoover tot nog toe bekend is, zal het bezoek van de Koningin en de Koningin-Regentes der Nederlanden ongeveer eene week duren. Reeds worden in het zoogenaamde „ Nieuwe paleis" te Potsdam de voor HH. MM bestemde appartementen gereed gemaakt, terwijl ook de keizerlijke fam : lie met den geheelen hofstoet naar de zomerresidentie zal verhuizen, die by eenigszins gunstig weder juist in het voorjaar verrukkend is. Met het oog op de aanstaande bevalling der Keizerin zullen de feestelijkheden by het bezoek der Koninginnen wel meer tot den huiselyken kring bi-perkt blyven. 2lmmka. Generaal Crespo, het hoofd der opstandelingen in Venezuela, heeft zich by zyn leger gevoegd en verzamelt zyne strijdkrachten, welke 8000 man bedragen. Tot dit is afgeloopen, zal hy tt achten een Blag te vermijden. De opstandelingen ontvingen een nieuwen voorraad geweren en munitie. Generaal Aranjo is met 4000 man gereed om zich met generaal Crespo te vereenigen. Generaal Balista kan met 18.000 man zich in 48 uur by Crespo voegen. Byna alle weerbare mannen verlaten hun werk, om zich onder de opstandelingen te scharen. — Uit Halifax, Canada, wordt bericht, dat daar voor eenige jaren Deeming, de moordenaar van Rainhill en Melbourne, is geweest. Een getuige verklaart, dat Deeming hem minnebrieven heeft getoond van Catharina Eddowes, dezelfde die in 1888 in Whitechapel werd vermoord. Deze omstandigheid versterkt de vermoedens die op Deeming rusten, aangaande de Whitechapel-moorden. --- BINNENLAND. Bij Kon besl ia aan den luit. ter zee Se kl. Th. E. W. Van Dompseler, op zyn versoek, vergunning verleend tot het waarnemen van eene betrekking baiten het zeewezen, voor den ttyd van één jaar, ingaande 16 dezer, onder stilstand van non-activiteitstraktement en opklimming in de ranglijst. Recht van vergadering. Gisterenavond deed zich byna hetzelfde verschijnsel is eene openbare vergadering van Patrimonium, te Kralingen voor, als te Amsterdam in de vergadering der voreeniging Groen van Prinsterer. Te Kralingen trad op de heer Jao. Post van Haarlem met zyn bekend onderwerp: „Valsche en echte socialisten." Het bestuur van Patrimonium, geleerd door vroegere treurige ervaringen, had geadverteerd „geen debat." Toen nu de voorzitter van Patrimonium geopend had, vroeg de Rotterdamsche socialist Helsdingen, daartoe met een 15tal parygenooten overgekomen, of er debat zou zyn. Op het ontkennende antwoord beloofde Helsdingen telkens den heer Post in de rede te zullen vallen, als deze leugens mooht verkondigen. De heer Post begon nu. Hy verklaarde voor zich het te bejammeren, dat er geen debat zou zyn. Evanwal stond het recht tot het geven van al of niet debat aan het bestuur van Patrimonium volkomen vry in haar eigen huis. Helsdingen: dat is zoo niet, overal waar men de socialisten aanvalt is men verplicht hun debat te geven. Niet zy, socialisten waren de rustverstoorders , maar zy, die geen debat wilden geven aan de arbeiders, terwyl zy het over die arbeiders hadden. De heer Post: Beleg van uwe zyde eene vergadering om my te bestrijden; zoo ik eenigszins kan , zal ik komen om met u van gedaehten te wisselen; maar deze zaal is door Patrimonium alhier gehuurd. Deze vereeniging zal de huur betalen; het is dus hdar lokaal, waar gy niet inoogt spreken, indien men het u niet toestaat. De heer Post gn dat beklaagde mitsdien behoort te worden vrijgesproken. Rechtdoende in naam der Koningin, sprak de rechtbank beklaagde vrij. Door S?quah-Davenport is b\j de Amsterdam sche rechtbank tegen de Vereenig ng tot bsstry ding der kwakzakery een eisch ingesteld tot schadevergoeding wegena het gebruiken vaa be leedigende u tdrukkingen in de door don voor zitter der Vereeniging, mr. Zeegers Veeckens, eigenhandig verspreide stvooibiijettsn. De eisch noemda ƒ 5000 of zooveel minder als de rechtbank zou willen bepalen, daar het den heer Davenport niet om het geld, doch om het recht te doen was. Bij breedvoerig gemotiveerd vonnis heeft de rechtbank, mat verw rpiog van het door mr. J. C. De Vries namens gedaagde gedaan beroep op het algemeen belang, overeenkomstig het stel sel van mr. D. Simons, de bedoelde termen in deze biljetten verklaard te zijn van b leedigend karakter en de gedaagd» Vereenig ng mitsdien veroordeeld tot het betalen eener schadevergoeding van / 250 en de koBten. Leeuwarden, 12 April. Tea aanzien van de ve. kiezing voor vijf leden van da Provinoiale Statsn in het district Leeuwarden , heeft de R.-K. kiesvereeniging aldaar besloten, aan de verkie zing deel te nemen, wanneer met de anti-revo lu'ionairen een candidatenlyst kan worden vaft gesteld, in den zin van vier anti revolutionairen en één katholiek. Door de R. kiesvereeniging • s met byna eenpurige stemmen tot oasdidaat benoemd de heer mr. Jnlius Verwer, adro aaf aldaar. Aan het bestuur is opgedragen, met de R. K. kiesvereaniging te Wytgaard, en met de acti-revolutiooa-re vereeniging in het district, te dezer zaken in nader overleg te treden. Schiedam, 18 April Het verslag der Kamer van Koophandel ia verschenen. Het constateert, dat over het algemeen de toestand van handel en n\j verheid gedurende het afgeloopen jaar gunstiger was, dan mocht worden verwacht, en klaagt, dat de invoer van gedistilleerd in andere landen door protectionistische maatregelen belemmerd wordt, terwijl de regeering hier te lande oog steeds het vrijhandelsstel blijft toegedaan. „Wenscheiyk ware het dan ook, dat ook hier te lande eens de proef werd genomen met een verstandige, oordeelkundige protectionistische politiek, zoodat proefondervindelijk kon worden u.tgemaakt, welk stelsel voor ons het meest aanbevelenswaardige was." De Weener- of schepgist-fabrieken werkten met minder ongunstigen uitslag dan de gewone branderijen Voor den moutwijn konden slechts middelmatige prijzen worden bedongen. Ofschoon algemeen de onbillijkheid der patentwet voor onze branderijen wordt erkend en ook de minister van financiën ten volle den ongelijk uitgeoefenden druk bevestigde, blijft zij nog steeds voortbestaan. Aan verschillende distillateurs in andere steden wordt de bevoegdheid verleend op niet geverifieerde billetten uit te slaan, terwijl de distillateurs hier ter stede die faciliteit niet konden verkrijgen Noodzakelijk is het, dat bij het particulier initiatief de regeering het hare verricht om de industrie in onze gemeente weder te doen herleven. Van regeerin^swege schijnt echter niets te verwachten, getuige het onlangs ingediend wetsontwerp tot verhooging van den accijns op het gedistilleerd. De gisthandel leverde stof tot tevredenheid op. De kwaliteit van de schepgist werd over het algemeen zeer geroemd. De uitvoer van gist naai- België en Engeland neemt toe. De prijzen waren iets hooger dan het vorig jaar. De prijzen der spoeling waren in het afgeloopen jaar vry hoog. Van onverkoof baarheid van dit artikel was dit jaar geen sprake, ja zelfs in sommige tijden van het afgeloopen jaar was het bijzonder schaars De scheepvaart was over het algemeen vr$ levendig. Voorzeker zou zij nog grooter zijn geweest, indien niet door het verbod van uitvoer van granen uit Rusland de invoer van die artikelen stremming had ondervonden en indien de buitenlandsche kooplieden konden besluiten de schepen met granen te Schiedam te doen lossen. Die lossing toch kan hier ter stede goedkooper geschieden dan elders. De graanhandel zou groote winsten hebben afgeworpen, indien niet de prijzen waren teruggegaan. Vooral tegen het najaar ontstond een aanzienlijke prgsverhooging, doordien in Rusland, wegens heerschende hongersnood, een verbod van uitvoer werd uitgevaardigd. Amerika en andere landen wieten aan de behoefte te gerooet te komen D« veehandel leverde geen bevredigende uitkomsten op. Het vette vee was over 't algemeen goedkoop en het magere vee duur in prijs. De vetmesterij was evenals de achapenweiderij niet winstgevend Alhoewel vele werklieden door het uitbreken van tal van fabrieken zonder werk geraakten, is de toestand der arbeidende klasse hier ter stede vrij gnnBtig. Vele werkgevers deden hunne werklieden tegen ongelukken verzekeren. Breda, 12 April. Naar wij vernemen, wes heden de toestand van onzen burgemeester mr. E. De Man zeer ernstig. De zieke memt geen voedsel meer tot zich, verlaat zijn ziekbed niet meer en verkeert bijna geregeld in slapenden toestand. Met recht wordt gevreesd, dat de 75jarige zieke niet meer herstellen zal. — Totnutoe werden alhier de Israëlitische dooden naar het Israëlitisch kerkhof te Oosterhout gebracht. Onlangs verzocht de Israëlitische ge meente, waaronder n. b. zeer vele gegoeden zijn, aan ons gemeentebestuur een lap gronds om bet tot kerkhof in te richten, welk verzoek van dp hand gewezen is. Thans vraagt geno md kerkbestuur een stuk grond te koop, nl. in de z. g. Loopschans. Verwondering mag het wekken, dat voor dat doel, zoo dicht bij onze gemeente, grond wordt gevraagd, te meer daar die soort kerkhoven niet mogen geruimd worden. Waar schijnlijk zal daarom ook dit verzoek wel niet worden ingewilligd. Oorschot, 12 April. Een : ge landlieden gingen vóór eenige dagen naar eene jaarmaiki te Tilburg. Toen zij des namiddags op eeue kar huiswaarts keerden, bemerkte men tusschen Moergestel en Oorschot, dat bet onderstel der kar in brand stond, en dat twea korven en andere voorwerpen, in den rosdoek geborgen, nagenoeg geheel door het vuur verteerd waren. De brand werd spoedig gebluseht, zonder veel sohade aangericht te hebben. Vermoedelijk vras by door het onvoorzichtig uitkloppen eoner pijp ontstaan. Oud-Heusdeil, 12 April. C. Vos, een man van 60jarigen leeftijd, sedert eenigen tiji met zijn gezin alhier woonachtig, kwam hedennamiddag medegereden op een wagen met hooi; ter plaatse gekomen „de Witte Brug" tusschen Heusden en hier, liep een der raderen van den wagen, waardoor deze omviel en C. V. zee 1 onzacht op da keisteenen terecht kwam, waardoor hij zoodanige kwetsuren bekwam, dat bij reeds denzelfden avond daaraan is overleden. Maastricht, 13 April. Do vestingwerken, buiten de gewezen Brusselsche en Tongersuhe poorten, worden thans geheel opgeruimd, hoofd zakelijk ter wilta van den tramweg Glons— Maastricht. Voor de opruiming van de dikke muren der zware casematten wordt dynamiet gebiuikt. --- WRAAK? III (Slot). ROTTERDAM, 13 April. In onze voorgaande artikelen hebben wij breedvoerig aangetoond, waarheen een onredelijk verbond met de anti-revolutionnairen ons voeren moet; doen zien, dat op de eerste plaats daaruit een overheersching der Calvinisten voortvloeit en vervolgens dat deze niet minder noodlottig voor het Christendom is dan die der liberalen. Wanneer derhalve de N. Delftsche Ct. van de laatsten zegt: ,,Er bestaat geen enk«le reden om te veronderstellen, dat de kwade boom in de toekomst goede vruchten zal opleveren," dan spreekt zij slechts de halve waarheid, aangezien hetzelfde van de heerschappij der anti-revolutionnairen kan en moet gezegd worden. Ongelukkig komt dit verkondigen van de helft der waarheid voort uit onwetendheid omtrent het wezen der zaak. Deze onwetendheid is oorzaak, dat de N. Delftsche Ct., in een tweede fout vervalt, als zij naar aanleiding der beruchte handelingen van de Delftsche Calvinisten, door haar zelve zoo strengelijk afgekeurd, het volgende schrijft: „Zeker, indien wij aan bet gevoel van bitterheid wilden toegeven, dan was deze gelegenheid zeer gepast, om de anti-revolutionaire party voor goed den rug toe ta keeren. Maar er bestaat nog altijd een bij uitstek Katholieke d ugd: de zelfverloochening. Esrlyk en openhartig verklaren wy de taal van sommige onzer medestanders in de pers niet te begrepen. Ongetwijfeld handelt de anti-revolutionaire party zeer verkeerd en bekrompen, wanneer zy een zetel aan de liberale party p ijs g efc, alleen omdat nu toevallig een Katholiek daarvoor in aanmerking komt. Maar ge ft ons dit het rejht om even verkeerd te handelen ? „Sedert wanneer is de toraak, de wraak t?n nadeele der Christelijke maatschappij nog wel, ons Katholieken geoorloofd? Indien de anti-revolutionairen onze vyanden zijn (wy beschouwen hen veeleer als onhandige vrienden, aan wier politieke opvoeding nog heel wat ontbreekt) laten wy dan , naar het Evangelisch voorschrift, gloeiende kolen hun op het hoofd laden en hen brengen tot de overtu.ging, dat de Katholieke party het meest uitblinkt in zelfverloochening, offervaardigheid en plichtsbetrachting. Missichien dat daartoor meteen de nevelen van het Protestantsch vooroordeel zullen wijken." Dat alles klinkt zeer Christelijk, maar zou het inderdaad Christelijk wezen? Of hebben wij er hier aan te denken, dat het kwaad wel eens de gedaante aanneemt van den engel des lichts? Laat men toch oprecht zijn: men wil door dik en dun met de anti-revolutionnairen heen; men wil met hen het gezag weer vermeesteren, dat verloren is; men wenscht nog eens terug naar de vleeschpotten van Egypte uit de jaren 1888—1891; om tot dit doel te komen, kruipt men in de houding der slaven voor de Calvinisten, kust hun het stof van de voeten, biedt hun de tweede wang, als zij op de eerste het schaamrood der vernedering hebben doen komen, en verdedigt dan zijne houding, die in het oog van eiken rechtgeaarde afkeuring vindt, met een beroep op de Christelijke zelfverloochening. Neen, dat is geen zelfverloochening; dat heeft een heel anderen naam. Wanneer men omgang heeft gehad met een slechten vriend, en men gedwongen is geworden hem te verlaten, dan oefent men geen Christelijke zelfverloochening, als men hem weer opzoekt ; de Christelijke moraal leert daar heel iets anders over. Men kan dan nog beweren, dat men, aldus handelend , hoop heeft, dat „ de nevelen van het Protestantsch vooroordeel zullen wijken", maar doet dan eenvoudig als de Katholiek, die in strijd met het voorschrift zijner Kerk een Protestantsch meisje huwt, in de hoop van haar te bekeeren. De straf voor dit kwaad wordt niet zelden hierin gevonden, dat de Protestant den Katholiek „bekeert." Evenmin is het wraak, wanneer men eene partij schuwt, die ons leed gedaan, ons op den rand des verderfs gebracht heeft. Men behoeft de leden dier partij niet te haten, mag dit zelfs niet doen, maar daarom is een bondgenootschap met hen nog niet noodzakelijk. 't Staat als een paal boven water: eerstens dat de Calvinisten evenmin een geloovige partij zijn als de liberalen; ten tweede dat zij met den steun der Katholieken niets beoogen dan hunne beginselen en wenschen te doen zegevieren, en ten laatste dat zij den Katholieken een onverwinlijken haat toedragen. Tegen zulke lieden op zijne hoede zijn, in geen nauwe relatie met hen willen komen, hun geen nieuwe gelegenheid willen geven, om ons verachtelijk en verraderlijk te behandelen, neen, dat is geen wraak nemen; geen enkele Roomsche Catechismus zal daaraan dien naam geven. Wanneer overigens de N. Delftsche Courant gedreven wordt door zulk een groote zucht om te bekeeren, om de zelfverloochening enz. der Katholieke partij te doen uitblinken, waarom beproeft zij dan hare krachten ook niet aan de liberalen? Dezen zijn in haar oog veel slechter, dus veel ongelukkiger dan de anti-revolutionnairen ; wanneer zij hun nu eens gloeiende kolen op het hoofd ging laden, tegenover hen de Katholieke zelfverloochening eens beoefende, door een bondgenootschap met hen te sluiten, en wanneer dientengevolge de nevelen van het liberale vooroordeel verdwenen, zou zij dan niet eveneens een in haar oog goed werk verrichten? Ja, zou zij dat naar hare meening niet aan de Christelijke maatschappij verschuldigd zijn? En nu zij dit nalaat, nu zij van de liberalen niets wil weten, met hen geen bondgenootschap wil sluiten, moeten wij nu ook vragen: „Sedert wanneer is de wraak, de wraak ten nadeele der Christelijke maatschappij nog wel, ons Katholieken geoorloofd?" Na deze heldhaftige beoefening der deugd, waarvoor echter helaas geen canonisatie wordt verkregen, heeft het slot van het artikel der N. Delftsche Ct. iets vermakelijks. Wij lezen nl.: „Opdringen zullen wy onze hulp niet, want al zouden wy gaarde verstandiger handelen dan de party, die in een Katholiek nog zoo moeilyk een Christenmensoh kan zien, wy weten al te goed, dat het met opgedrongen hulptroepen kwaad vechten is " Na hare hulp zoo krachtig opgedrongen te hebben als slechts mogelijk is, en wel aan menschen, die haar letterlijk wegschoppen , zegt de N. D. Ct. , dat zij hare hulp niet zal opdringen. Nauwelijks was zij te Delft zelf (en hare eigen geloofsgenooten te Amersfoort) op de laagste wijze behandeld, of zij bood nieuwe lastdiensten aan hen, die haar den rug toekeerden, aan hen, die „nog zoo moeilijk in haar een Christenmensch kunnen zien." Een Turk dan? Neen zelfs geen Turk, want liever Turksch dan Paapsch. Laat de N. Delftsche Ct. voortaan liefst van hare zelfverloochening zwijgen; deze deugd is hier gelijk aan goud, dat van het edelste der metalen slechts den schijn heeft 't Is onze diepste overtuiging, dat onze „wraak" heel wat Christelijker is dan hare „ zelfverloochening." ---