O'CONNELL. VI. t i:l V -Ail J? 'j'. k 1 ,* ilsli h-d ' ' :üVJ Rotterdam, 30 Augustus 2875; De opheffing van de Iersche Katholieken-vereeniging baatte der Engelsche regeering niets, want het groote genie van O'Connell wist haar dadelijk onder een anderen vorm te doen verrijzen. Mocht geen Katho* lieke vereeniging meer bestaan, welnu, tot de nieuwe vereeniging werden lieden van alle geloofsbelijdenis toegelaten, mits zij slechts de statuten wilden aannemen. Daarmede was voor den schijn het godsdienstig karakter der vereeniging weggenomen, maar bleef het inderdaad bestaan, want er traden natuurlijk geen andere Protestanten toe, dan die de eischen der Katholieke Ieren billijk achtten en die des noods wilden ondersteunen. Deze vereeniging stelde het zich ten plicht iedere veertien dagen eene vergadering te houden op een of andere plaats van Ierland, waardoor de beweging in alle streken levendig bleef. De maatregel van de regeering had niet alleen voor de Ieren geen schadelijk, maar zelfs een gelukkig gevolg, want zij kwamen nu in meerdere aanraking met hunne goedgezinde Prötestantsche landgenooten en gebruikten dezen onder O'Connells leiding als een stormram tegen de regeering. In 1826 moesten verkiezingen voor het Parlement plaats hebben. Tot nu toe hadden de Katholieken het kiesrecht, maar gebruikten het bijna niet, tenzij zij daartoe door de landlords, van wie zij afhankelijk waren, gedwongen werden. In dien zin schreven wij in een vorig artikel, dat de Katholieke Ieren geen kiesrecht hadden. Zij bezaten het, maar hadden er niets aan. Doch na de wijziging zijner vereeniging besloot O'Connell zijnen Ieren er gebruik van te laten maken. Daardoor zouden zij het kiezen leeren en ten andere de regeering kunnen bestrijden. Dit laatste zou geschieden, wanneer door de hulp der Katholieken leden in het Parlement werden gebracht, die hen helpen wilden. Een proef nam O'Connell in het graafschap Watterford. Daar was sinds lang lord Beresford, de rijkste grondeigenaar des lands, als Parlementslid afgevaardigd, en de edele lord meende niet anders, dan dat hij opnieuw zou gekozen worden. Aan de mogelijkheid van eene nietverkiezing dacht hij niet eens. O'Connell wèl. Deze riep de Katholieken op om den Protestant Stuart hunne stemmen te geven, en wat gebeurde ? De eigen pachters van Beresford lieten hem in den steek en gingen voor Stuart stemmen, die dan ook met groote meerderheid gekozen werd. In andere districten werd hetzelfde spel gespeeld en door O'Connell overal glansrijk geWonnen. Deze tactiek, om van geen andere voordeelen te gewagen, vergrootte den steun, dien hij reeds sinds lang in het Parlement bezat. Inmiddels werd ieder jaar door Burdett in het Parlement voorgesteld den Katholieken Ieren den toegang tot het Lagerhuis te verschaffen, natuurlijk zonder den eed af te leggen, doch ieder jaar werd dit voorstel verworpen. Dan vertoonde zich hier, dan daar oppositie. O 'Connell begon eindelijk in te zien, dat op deze wijze ^ strijd wel eeuwig zou kunnen duren, en kwam na rijpe overweging tot het besluit een stouten stap te Wagen. Hij zou namelijk zich zeiven tot lid van het Engelsche Parlement laten verkiezen; men zou dan afwachten of Regeering en Volksvertegenwoordiging het voor hunne rekening zouden durven nemen hem We g te jagen. Met de uitvoering van een genomen besluit wachtte hij nooit lang, en nauwelijks was dan ook eene verkiezing uitgeschreven voor het graafschap Clare, of 0'Contiell stelde zich tot candidaat tot onbeschrijfelijke Verbazing van geheel Engeland en Ierland. Onmiddellijk ï e rtrok hij naar het graafschap, riep de kiezers bijeen en hield een der schoonste redevoeringen, die hij tot de Ieren gehouden heeft. «Medeburgers," zoo riep hij hun toe, »uw graafschap behoeft een vertegenwoordiger. Ik kom u eerbiedig uwe stemmen vragen, om tot dézen eerepost verheven te worden. Wat mijne geschiktheid betreft om die te bekleeden, daarover laat ik het oordeel aan u over. De regelmatige gewoonte van in het openbaar te spreken en vele jaren openbaar leven maken mij misschien evenzeer geschikt Ierlands belangen in het Parlement te vertegenwoordigen als ieder ander. »Men zal u zeggen, dat ik rechtens onbevoegd beh gekozen te worden. Die bewering, mijne vrienden, is onwaar. Ik ben wettig bevoegd gekozen te worden en om vertegenwoordiger te zijn. Het is waar, dat ik als Katholiek den eed niet zweren kan én natuurlijk niet zweren zal, welke aan de Parlementsleden wordt voorgeschreven. Maar het gezag, dat deze eed vastgesteld heeft, het Parlement zelf, kan dien ook weder afschaffen. En ik koester de gegronde hoop, dat, wanneer gij mij verkiest, zelfs de dweepziekste onzer vijanden de noodzakelijkheid zal inzien voor den gekozen vertegenwoordiger des volks een beletsel weg te nemen, dat hem weerhouden zou zijn plicht jegens Vaderland en Koning te vervullen." Nadat hii od deze wiize ziine denkbeelden ontwikkelfl had, besloot hij met de volgende woorden: «Kiezers van het graafschap Clare 1 Kiest tusschen mij, die den eed verafschuwt, en mijn tegenstander Fitzgerald, die hem twintigmaal gezworen heeft. Zendt mij naar het Parlement, en het is waarschijnlijk dat zulke godslasterlijke eed voor immer verdwijnen zal. De discussie , welke de poging om uwen vertegenwoordiger uit het Huis te sluiten, zal uitlokken, zal een machtigen indruk te voorschijn roepen in geheel Europa; zij zal zulk een uitdrukking van ontevredenheid tegen Engelsche dweepzucht verwekken in alle beschaafde landen van Europa, dat de stemmen aller edeldenkenden en goedgezinden in Engeland, Schotland en Ierland, vereenigd met den algemeenen kreet van alle volken der aarde , iederen tegenstand verpletteren zal, en Peel en Wellington zullen niet langer ra staat zijn de poorten van het Parlement voor de Katholieken van Ierland te sluiten." Was deze rede herhaaldelijk door toejuichingen onderbroken, er ging een storm op, toen O'Connell geëindigd had. Een onbeschrijfelijk tooneel vertoonde zich; de Ieren vielen elkander om den hals en schreiden van bewondering en vreugde. De gewichtige stap, door O'Connell gedaan, verhief hem in hunne oogen schier tot een bovenaardsch wezen, en door de eindelooze rijen van het auditorium liep het besluit om op O'Connell en niet op zijn tegenstander , die twintigmaal den verfoeielijken eed gezworen had, de stem uit te brengen. De uitslag van de verkiezing bleek dat het besluit ernstig was gemeend; O'Connell kreeg 2057, Fitzgerald slechts 952 stemmen. Wij behoeven niet te zeggen, dat deze uitslag zoowel in Engeland als in Ierland een onbeschrijfelijken indruk maakte. In Engeland wist men niet wat men zou aanvangen. Toegang tot het Parlement kon men O'Connell niet geven, en hem afwijzen was niet mogelijk, wilde men Ierland niet aan de vier hoeken in brand steken. Men besloot tijd te winnen en maakte daarom een einde aan de Parlementszitting van het jaar; hierdoor kreeg men ten minste eenige maanden om te overwegen wat men doen zou. Die overweging leidde tot de verlossing der Ieren. In de Troonrede die op den 5 Februari 1829 uitgesproken werd, kwam een paragraaf voor, die de noodzakelijkheid aanwees van eene ernstige bespreking van het Iersche vraagstuk, en lord Peel bracht den 5 Maart een Wetsontwerp in het Parlement tot emancipatie der Ieren. Dit ontwerp bracht in hoofdzaak eene wijziging in den eed waardoor hij door Katholieken kon worden afgelegd, en gaf den Katholieken Ieren de bevoegdheid om Staatsambten te bekleeden, behalve eenige weinige, die in het ontwerp werden opgenoemd, als stadhouder des Konings in Ierland, lord kanselier, lord zegelbewaarder en luitenant des Konings. Om intusschen het woedende Hoogerhuis eenigermate te gemoet te komen, bevatte het ontwerp ook eenige bepalingen, die den Ieren minder aangenaam waren maar op de hoofdzaak niets afdeden, als b. v. dat geen Katholiek bisschop den titel van zijn diocees mocht aannemen, de priesters zich buiten de kerken niet in ambtsgewaad mochten vertoonen, de Jesuïeten geen novicen mochten aannemen enz., alle welke bepalingen echter spoedig in vergetelheid geraakten. Het Parlement nam het wetsontwerp met 320 tegen 142 stemmen aan, en op den 10 April keurde ook het Hoogerhuis, ziende dat alle verdere tegenstand onmogelijk was, het ontwerp met 213 tegen 109 stemmen goed, en reeds drie dagen later werd het door den Koning bekrachtigd. Wie zal het wagen de vreugde der Ieren te beschrijven, toen hunne godsdienstige emancipatie een voldongen feit was? Zij mochten nu God dienen naar dé voorschriften der H. Kerk, hun voor een aantal eeuwen door den H. Patricius medegedeeld, en zouden niet meer vervolgd worden, omdat zij den paus uit Londen niet als hun geesteliik opperhoofd konden erkennen. Daar zou in het openbaar, noch in het Parlement, noch voor de rechtbanken, meer van de H. Eucharistie gesproken worden als van eene «vervlóekte afgoderij;" de H. Maagd, de zoo beminde toevlucht der Ieren, zou niet meer officiëel worden bespot, in een woord de Katholieke godsdienst zou vrijelijk mogen beleden worden en geen aanleiding meer geven tot zedelijke of stoffelijke verdrukking der Ieren. Een juichkreet klonk door geheel Ierland; een reeks van feesten deed alle vroegere rampen vergeten, en.... reeds het volgende jaar zonden de Katholieke Ieren 40 Katholieke vertegenwoordigers naar het Parlement. --- BUITENLAND. Italië. Zooals men weet, heeft Garibaldi een jaarlijksche rente van 100000 francs gekregen, en heeft hij nu alle gelegenheid om te voldoen aan de «liefdadige neigingen" van zijn hart. Met dat geld is nog al wat uit te voeren, en als men het volk en vooral de ongelukkigen zooveel liefde toedraagt als de Italiaansche (?) correspondent van de N. R. Ct. tot vervelens toe van Garibaldi verhaalt , dan kan men verwachten dat de «held" de hand nog al eens in de beurs zal steken. Dat heeft hij dan ook reeds gedaan. Naar de Herzogewina heeft hij voor de opstandelingen en de gewonden de somme van 100 francs (zegge: een honderd francs) gezonden. Dat is inderdaad een vorstelijke gift. Door een ander feit heeft hij getoond dat hij het volk, dat zoo diep onder de belastingen gebukt gaat, niet nog meer wil uitzuigen. Dit toonde hij op de volgende wijze: De generaal had té Civita-Vecchia een villa betrokken voor zich en zijn familie, en dé werkliedèn-vereeniging aldaar zag zich de vereerende taak opgedragen om Garibaldi en de zijnen van leeftocht te voorzien. Eiken morgén zond zij haar de villa 20 a 22 pond vleesch, vier kippen, verscheidene kilogrammen vruchten en andere fijne artikelen van consumtie. Men liet niet na aan die gerechten alle eer te bewijzen, maar minder geregeld was men in het betalen. Sedert een paar dagen heeft Garibaldi zijn villa verlaten, en de hotelhouder haastte zich zijn nota bij het gemeentebestuur van de stad in te dienen, hetwelk toch wel niet minder zou kunnen doen dan in het onderhoud voorzien van den ex-dicator, terwijl de gemeenteraad van Napels nog zeer onlangs 500 francs maandgeld had toegekend aan een radicalen patriot, die zoo ongelukkig was geweest om schulden te maken in een koffiehuis. Nu doet zich echter de moeielijkheid voor, dat de rekening van den hotelhouder van Civita-Vecchia alles behalve matig is: voor één maand, logement er niet onder begrepen, bedraagt zij 7726 fr. en 35 centimes. Elk diner komt er op voor a 100 frans, elk souper a 30 francs. Men dronk bij den generaal 18 liter Chiari en verbruikte 45 kilogr. ijs daags; wat de bedienden betreft, zij hadden voor eigen gebruik in die dertig dagen niet minder dan ttegen vaten wijn noodig gehad. In't kort de gemeenteraad van Civita-Vecchia weigerde die nota te voldoen, maar de schuldeischer is daarmee met tevreden, en de zaak zal nu waarschijnlijk voor het gerecht komen. Hij moet wel een lasteraar zijn, die durft beweren dat Garibaldi het volk niet als zijn melkkoetje bemint. — Men schrijft uit Rome aan de Germania: De Jood Arbib, die, zoo als andere Joden mij verzekerden, nog daarenboven een «slechte Jood" is, en die, sedert hij door de bres mede binnentrok, zich nooit in de synagoge liet zien, schreef gisteren in zijne Liberta, dat de kardinaal-aartsbisschop Mac-Closkey een half millioen voor den Paus medebrengt, en men hem, niet om zijn persoon, maar om het half millioen in het Vaticaan zeer vriendelijk zal ontvangen. Dat alles is nu weder echt Joodsch! De eenige gedachte van dat volk is altijd het geld, en naar zich zeiven beoordeelt het alle anderen. De gedachte aan een half millioen maakt den Jood woedend en verbitterd, omdat hy het niet snappen kan. Dat er daarenboven nog Christenen zijn, die jaarlijks millioenen ter beschikking van den Paus stellen, opdat hij werken van christelijke barmhartigheid kunne volbrengen, verhoogt die woede natuurlijk tot razernij. Al wat men den Paus geeft houdt de Jood in zijne onbeschaamheid voor een jegens hem en zijn soort gepleegden roof. — De Piëmonteesche minister voor schoone kunsten en onderwijs Bonghi wil thans belachelijk genoeg den Paus niet meer den titel toestaan van il regnante Pontifice, maar noemt hem il Pontifice vivente, alsof de H. Vader door het tijdelijk verlies zijner wereldlijke macht ook Ha Kerk niet meer receflrt,. De «thans levende" heer Bonghi belooft zich van zijne geestige phrase inieder geval meer effect, dan zij werkelijk maken zal. Spanje. De liberale bladen hebban het zeer druk over den val van Urgel, dat .... waarschijnlijk nog vallen moet. Het Handelsblad ziet in dien val den geheelen ondergang der Carlisten in een naaste toekomst. Wij zetten het den knapsten en slimsten, uit de tot heden verschenen telegrammen met grond tot den val van Urgel te besluiten. Er zijn er hoofzakelijk drie, welke er van spreken. De militaire commandant van Puycerda heeft een bericht van Martinez Campos - uit Seo d' Urgel ontvangen, waarin gezegd wordt, dat de preliminairen van de overgave der forten geteekend is. Het garnizoen is krijgsgevangen gemaakt. Men heeft het om zijne schitterende verdediging de krijgseer toegestaan. Op het oogenblik der verzending (26 Aug. 6 uur 's avonds) had de overgave plaats van het Castillo. Den volgenden morgen zou de overgave der Citadel volgen. Uit dit bericht blijkt dus niet dat de vesting Urgel overgegaan is. Van dit bericht, hét gunstigste iïitusschen van allen, hadden onze liberale bladen nog geen kennis (gisteren hadden de Parijsche bladen het pas) toen zij Zaterdag reeds juichten over den val van Urgel. Een telegram uit Bourg-Madame van 27 Aug. zeide dat Urgel dien dag gecapituleerd had, en het garnizoen met den bisschop krijgsgevangen naar Puycerda was gevoerd. Onze liberale bladen beginnen nu al dadelijk te spreken van de rechtbank, voor welke de bisschop zou worden gevoerd, omdat hij .... een priester vermoord heeft. Zooals wij vroeger hoorden, heeft de bisschop dezen moord gepleegd, nadat hij door de Carlisten vermóórd was. Eindelijk zeide een telegram uit Perpignan van den 27 Aug. 's avonds, dat het bericht uit Bourg-Madame niet bevestigd werd. Wel was het zeker, dat de commandant van Puycerda naar Cette getelegrapheerd had op bevel van Martinez Campos, dat men naar Barcelona 12 stukken geschut zoude terugzenden, die te Püycerda waren aangekomen voor de belegeraars van Urgel. Latere berichten zijn op dit oogenblik nog niet gekomen, en men waagt niet veel, als men beweert dat, ware Urgel werkelijk ingenomen, de zoo vlugge liberale telegraaf dit niet alleen zonder omwegen zou bericht maar ook talrijke bijzonderheden zou opgenoemd hebben. Daarentegen is van de Carlisten uit Hendaye van 27 Aug. 4 'uur des avonds het volgende bericht gekomen, waaruit zou blijken dat Martinez Campos geen rede had om kanonnen terug te zenden: «De brigadier Villa des Pratz heeft den 19 de kolönne Valejo te Villaifranca de Panades verslagen ; hij' heeft 90 man gedood, velen gewond, 32 gevangen genomen, 170 geweren, drie ladingen munitie, eenige paarden en andere goederen buit gemaakt. »Martinez Campos heeft twee aanvallen op Seo de Urgel gedaan maar is met groote verliezen teruggeslagen. — Wij vinden in de Conservatore van Florence den volgenden brief, dien de fl. Vader geschreven heeft aan Mgr. den bisschop van Jaen, en dien wij aanbevelén aan de Alphonsisten , welke stout genoeg geWeest zijn om te spreken van de góedkeuring, die door den H. Vader gegeven zou zijn aan een gouvernement, dat de bisschoppen vervolgt: Eerwaarde Broeder, heil en Apostolische zegen. Wij hebben met diep leedwezen vernomen, wat gij Ons meldt in uwe brieven , gedateerd van den feestdag \an het H. Sacrament, namelijk dat gij rampen en vervolging te lijden gehad hebt, omdat gij uwe plichten als herder in de verdediging der zaak van den godsdienst en de Kerk niet hebt willen verzaken. Terwijl Wij, Eerwaarde Broeder, de beleedigingen, die uw bisschoppelijk gezag zijn aangedaan, betreuren en veroordeelen , zien Wij echter dat gij zoodoende verdienste en roem verwerft door uwe deugd, en Wij gelooven dat men op u de woorden van den prins der apostelen, den H. Petrus, kan toepassen: «Acht u gelukkig, iéts te lijden om de rechtvaardigheid." Doch met denzelfden apostel moeten Wij er bijvoegen: »Vrees niet, en wees niet ongerust." Gij weet, wat die woorden beteekenen; laat u niet zoozeer aandoen of terneerslaan door de vrees, dat gij er aan zoudt gaan denken om uw bisschoppelijk ambt te laten varen op het oogenblik, waarop meer dan ooit de noodzakelijkheid daar is om de kudde te bewaken, en zich juist een ijverig en waakzaam herder te toonen, zooals Wij weten, dat gij zijt. Wij verklaren u dus in onzen Heer dat wij thans uw verzoek niet kunnen inwilligen en uw ontslag als bisschop niet kunnen aannemen, en Wij vermanen u met de woorden van den apostel Paulus om altijd standvastig en onwrikbaar in den dienst des Heeren te blijven. Wij bidden Hem, dat Hij u door Zijne goddelijke genade moge sterken en u met troost en vrede vervulle. Moge door Zijne alvermogende kracht het verkeerde hersteld worden in de wereld, waarin de bedorvenheid zoo groot is, en het moeilijke pad in een ap i^euamen weg veranderen. Wij betuigen u ten slotte, Eerwaarde Broeder, onze oprechte achting, en overtuigd, dat gij aan Ons woord zult gehoorzamen, waartoe uwe bewonderenswaardige vroomheid Ons het vertrouwen geeft, verleenen Wij u volgaarne om die reden en als een voo/teeken der goddelijke genade Onzen apostolischen zegen, aan u en de gebeele kudde, die gij bestuurt. Gegeven te Rome bij Sint Pieter, den 10 Juli van het jaar 1875, het dertigste van Ons pausschap. PIUS IX, P aus. Frankrijk. Volgens de Gazette de France wordt kardinaal Antonelli eerstdaags te Parijs verwacht, en zal hij zijn intrek nemen bij den nuntius. — Sedert kort zijn 20 francsstukken geslagen van een nieuw model. Aan de eene zijde ziet men een gevleugeld genie, dat aan zijne rechterzijde den lictorenbundel en aan zijn linker den Gallischen haan heeft. Op de keerzijde staat «20 francs" in een eikenkrans. Duitschland. De Indépendance prijst Döllinger, omdat hij zoo goed met zijn tijd meegaat. Dit laatste bestaat hierin dat Döllinger zich van jaar tot jaar meer en meer schikt naar de eischen zijner tegenstanders. In 1871 wilde hij op het Munchener congres niets weten van de organisatie van oud-Katholieke parochies; eenigen tijd daarna stemde hij er in toe. In 1874 wilde hij dat de priesters, die als zij afvielen, zich zouden bepalen tot een protest; later stemde hij toe dat zij priesterlijke func♦iën irmiHpn hliiven verrichten. In 1871 en 72 handhaafde hij de bepalingen van het Concilie van '1'rente, in 1873 liet hij die los en bestreed zelfs de oecumenciteit van dat Concilie. In 1872 oordeelde hij nog over de Oostersche kerk zooals de Univers en de Monde het doen — het is de Indépendance, die het zegt — en in 1874 reeds viel hij de Grieken om den hals. Als Döllinger in 4 jaar zoo vooruitgegaan is, wat zou er dan thans nog van de Katholieke Kerk bestaan, als zij ook zóó gehandeld had? Turkye Men meldt uit Weenen van 27 Augustus: De Oostenrijk-Hongaarsche gedegeleerde de consul-generaal Wassich en de Russische gedegeleerde consul Jasztrebor komen den 31sten te Ragusa te zamen, waar zij zich met Duitschlands gevolmachtigde, baron Lichtenberg, zullen vereenigen. De gedegeleerde van Frankrijk, de consul-generaal te Weenen, en de Italiaansche zaakgelastigde de consul Durandy begeven zich van Serajewo onmiddellijk naar Mostar, waar de gedegeleerden waarschijnlijk een te samenkomst houden. Volgens berichten uit Constantiopel zet de buitengewone commissaris der Porte, die vanwege Turkije de onderhandelingen met de opstandelingen moet voeren om hen tot onderwerping te brengen, aan boord van 't jacht »Izzedin" naar Kleck zijn reis voort. — De Times bespreekt de voorgenomen zending van Server-pacha bij de insurgenten in de Herzegowina, en meent dat zij waarschijnlijk wel even vruchteloos zal zijn als de missie van Omer-pacha in 1861, tenzij de Christelijke Mogendheden door een eventueel krachtig optreden Turkije op werkdadige wijze te hulp komen. De Times spreekt verder den wensch uit, dat ook de met' Oostenrijk en Rusland rivaliserende Mogendheden de zending van Server-pacha ondersteunen zullen, omdat zij op die wijze tijd zouden winnen; intusschen zal het ook aan deze Mogendheden niet onbekend zijn, dat de missie vruchtloos zal zijn, en dat zij nu of later toch tusschenbeide zullen moeten treden. Het komt den Times veel raadzamer voor, het ijzer te smeden, zoolang het heet is. Amerika. " In een der binnenlandsche bladen van nieuw-Grenada komen yselijke bijzonderheden voor, medegedeeld door een ooggetuige, van de aardbeving, die de stad Cucuta van de aarde heeft weggevaagd. Het verhaal van dien ooggetuige werd gisteren door de N. R. Ct. gegeven en luidt als volgt: De eerste schok werd gevoeld op Zondag den lüden Mei des namiddags ten half 6 ure; deze schok duurde ongeveer twintig seconden, en werd met ongeveer vijf minuten tusschenpoozing door verschillende andere gevolgd; enkelen meenden nog tot na middernacht schokken te gevoelen; hoe dit zij, ten half zes in den ochtend werden allen door een sterken schok uit den slaap opgeschrikt; de bedeesden werden door angst overvallen, en allen, die tot dusverre om de aardbeving gelachen hadden, werden ernstig. Doch den 17en Mei en den nacht van den 18en gingen rustig voorbij, zoodat den 18en elk zijn gewone bezigheden hervatte. Dié dag echter zag het noodlottig einde van het liefelijke San José de Cucuta. Ten halt twaalf voelde men zulke hevige schokken, dat de algemeene kreet Misericordia, Misericordia de lucht vervulde. Vijftien seconden lang slingerde de g r ond op en neder als een schip zonder ballast in een holle zee. Van de korte tusschenpoozen tusschen de schokken kon een. enkele gebruik maken om naar een veilige plaats te ontsnappen, doch hevige stooten op en neer volgden daarop; de geheele lucht was vervuld met donder en geraas en gekraak, en over de geteisterde stad kwam een wolk van stof, zóó dik, dat personen, die in hun angst elkander omarmden, elkaar evenmin zagen als in den donkersten nacht. De op en neer gaande beweging hield aan; niemand kon op de been blijven; niemand kon opstaan ; de angstkreten Miséricordia verstomden spoedig; zij, die onder de puinhoopen waren blijven leven, werden door 't stof verstikt. Deze verschrikkelijke toestand hield twee minuten aan. Ten laatste blies een windvlaag de stofwolk weg. Zij, die zich konden oprichten, zagen van de stad, die nog maar weinige minuten te voren het bekoorlijkste tooneel had opgeleverd, niets dan een puinhoop. Van San José de Cucuta bleef als stad niets over dan de herinnering. Onmogelijk is het de paniek te beschrijven, die toen de rampzalige inwoners beving. Bitter, droevig was de verwarring die ontstond. Hier zag men een man vergeefs naar zijn vrouw, ginds eene moeder vruchteloos haar kind zoeken. »Help, help, hier is moeder", was de kreet van een meisje, half krankzinnig van schrik en angst. Het akeligst waren de kreten, die men van onder de puinhopen opving, van hen die worstelden om zich er uit te werken. »Om Godswil kom spoedig, ik stik," was het angstgeschrei, dat de ongedeerden noopte te helpen, maar zij werkten zich de handen aan 't bloed zonder hulp te kunnen verleenen; de werktuigen waren evenzeer onder 't puin bedolven. Door de aardbeving was ook de waterleiding vernield; de rampzalige gekwetsten smeekten om water — nergens was het te bekomen. Nog was de maat van rampen niet vol. De haardvuren begonnen hier en daar brand te veroorzaken; dikke rookwolken stegen op, de kreten om hulp verdubbelden; toch kon niemand hulp aanbrengen aan de ongelukkigen, die, met verminkte ledematen tusschen balken geklemd, met ijselijke zekerheid den dood door 't vuur te gemoet zagen. Een regenbui stuitte eindelijk een poos den voortgang der vlammen. De aarde beefde echter nog voortdurend; zooveel mogelijk werden de dooden en gewonden weggedragen; sommige gekwetsten strompelden half kruipende, half loopende zelf voort. De verschrikkelijke dag werd door een nog akeliger nacht gevolgd. Enkelen hadden buiten de stad een soort tent weten op te slaan; anderen wachtten, op den naakten grond liggende, den dag af. Zoo goed mogelijk werden de dooden begraven. De toestand der gekwetsten werd echter ondragelijk door de stortregens, die des nachts vielen, zoodat hun gekerm niet ophield. In weerwil van de stortregen nam de brand in de puinhoopen weer toe, en wanneer de vlammen eene bewaarplaats van buskruit bereikten, bracht het donderend geraas van den ontploffing nieuwe verschrikkingen aan in dezen akeligen nacht. Eindelijk brak de dag aan; 2 a 3000 overgeblevenen maakten zich gereed de plaats te verlaten; waar meer dan 8000 lijken, do lnpht roprls mf>t. ripst.rinmrpn hf»ernnnf>n te vervullen, half verkoold onder de puinhoopen lagen. Niemand der overgeblevenen was er of, hij moest een of meer van hen, die hem dierbaar waren geweest, achterlaten. CHINA. Sinds een paar dagen zijn allerlei verontrustende berichten uit China gekomen. De Engelsche gezant te Peking, de heer Wade, zou beleedigd zijn en aan zijne regeering om instructiën en versterking van troepen gevraagd hebben. Een later bericht echter verzacht den indruk, dien de eerste berichten gemaakt hadden. De heer Wade had den onderkoningen officieel bezoek gebracht, en deze had hem aan de deur laten wachten. Daaaop was de heer Wade heengegaan, doch de onderkoning had zich bij hem verontschuldigd. Men voegt er bij dat de toestand niets ernstigs schijnt te hebben. ---