Adressen over vrije en orde-oefeningen. ROTTERDAM, 5 October. In een onzer laatste nummers plaatsten wij een bericht uit Waddinxveen over adressen aan H. M. de Regentes betreffende het onderwijs in de vrije en orde-oefeningen in de lagere school, welk vak, zooals men weet, op 1 Januari a. s. verplichtend wordt. In het eerste adres wordt uitstel van die verplichting verzocht, op grond dat het den onderwijzer niet mogelijk gemaakt is, zich voor het onderwijs in vak j te bekwamen. Terwijl elders daartoe van Rijkswege verschillende cursussen voor de onderwijzers werden opgericht en bekostigd, wat met de billijkheid strookt, aangezien de wet ten opzichte van gemeld vak eene terugwerkende kracht heeft, bleef men in die streek van zoodanige cursus verstoken. Naar ons oordeel ontbreekt het dit motief niet aan redelijken grond, en kunnen wij slechts de hoop uitspreken, dat de poging van het geacht bestuur der Waddinxveensche school met succes moge bekroond worden. Minder goed kunnen wij ons vereenigen met het tweede adres, dat, hetwelk van de ouders der leerlingen is uitgegaan. Wij vermoeden , dat de samenstellers van dit adres óf de wet op het lager onderwijs, zooals die in 1889 gewijzigd is, niet geraadpleegd óf niet begrepen hebben. De ouders der betrokken leerlingen verklaren , dat zij met de vrije en orde-oefeningen niet ingenomen zijn; naar hunne meening kan de tijd op de school nuttiger besteed worden dan met het onderwijs in dat vak. Oefening der spieren hebben de kinderen op het platteland toch reeds genoeg, ware het slechts door de veelal lange dagelijksche schoolmarschen, welke zij af te leggen hebben. Wij laten die redeneering in hare waarde; wij voor ons loopen ook niet met de vrije en orde-oefeningen weg en gelooven, dat zoolang de lagere school den kinderen des volks niet beter kan leeren lezen, schrijven en rekenen, geen tijd aan die oefeningen moest verspild worden. Maar hierover kan verschil van gevoelen bestaan, en wij eerbiedigen de overtuiging, welke op dit punt met de onze in strijd is. Doch nu vragen de ouders aan II. M., dat vak j uit art. 2 van de wet gelicht worde. Is dit verstandig ? Wij twijfelen er aan, want al ware de schoolwet niet een kruidje-roer-mij-niet geworden, dat niemand den moed heeft aan te raken, zou, bij een toestaan van het verzoek, de wetswijziging zoo spoedig haar beslag krijgen, dat de ouders met Nieuwjaar a. s. geholpen zouden zijn? Dit is immers onaannemelijk. Hebben de onderteekenaars van dit adres natuurlijk alle recht het H. M. aan te bieden, als ouders hebben zij een geheel anderen weg in te slaan. Dat zij dien niet kennen, blijkt uit hunne vraag: wat gedaan, waar leerplicht niet bestaat, als bij eventuëele invoering van gemeld onderwijs de ouders hunne kinderen daaraan onttrekken? Wat gedaan? Dan wordt er niets gedaan; dan wordt het onderwijs eenvoudig niet gegeven; de onderwijzer is uit den brand, en de school krijgt als naar gewoonte haar subsidie. De ouders (en zelfs sommige besturen van scholen) weten nog maar al te weinig, dat zij het vak der vrije en orde-oefeningen geheel in de hand hebben en volkomen in staat zijn vak j in de wet tot een doode letter te maken. Laat ons dit aantoonen. De derde alinea van art. 16 der schoolwet luidt als volgt: „De in de aobool toegelaten kinderen zyn ln elke klasse verplicht aan het onderweg in alle de aldaar onderwezen vakken deel te nemen, met uitzondering van de vakken, vermeld in art. 2 onder ; en s." J is vrije en orde-oefeningen, s is gymnastiek. De kinderen zijn dus verplicht alle vakken der lagere school zich te laten onderwijzen, maar niemand kan hen verplichten deel te nemen aan het onderwijs in de vrije en orde-oefeningen en de gymnastiek. Weigeren derhalve alle kinderen eener school dat onderwijs te volgen, dan kan het niet gegeven worden, en de onderwijzer is er van zelf van ontslagen. Niemand toch kan onderwijzen, als hij geen kinderen heeft, die het onderwijs willen ontvangen. 't Staat zoo duidelijk in de wet, dat geen vergissing of verschil van interpretatie mogelijk is. Ten overvloede blijkt het uit de stukken, tusschen de Kamer en de regeering over de onderwijswet gewisseld. Aanvankelijk stond de boven aangehaalde alinea 3 niet in art 16 van de wet. De commissie van voorbereiding echter meende, dat hiermede de zaak niet in orde was, toen de vrije en orde-oefeningen eenmaal in art. 2 opgenomen waren. Zij meende, dat de ouders de bevoegdheid moesten hebben hunne kinderen niet aan dat vak te doen deelnemen, als zij dit niet wenschten, en aangezien het twijfelachtig was, of de wet die bevoegdheid verleende, verlangde zij, dat deze zaak bij de behandeling van art. 16 beslist werd. De minister was bereid aan dit verlangen tegemoet te komen. In zijne Memorie van Beantwoording zeide hij, dat, vermits de behandeling van dit leervak, ofschoon zich in den regel niet verder uitstrekkende dan tot die oefeningen, welke zonder toestellen gemaakt worden, bewegingen van het lichaam en gymnastische spelen, toch verband houdt met de physieke ontwikkkeling van het kind, het wensclielijk schijnt aan de ouders de bevoegdheid te geven, hunne kinderen aan het onderwijs in dit vak niet te doen deelnemen. En de daad bij het woord voegende, bracht hij eene nieuwe alinea, de boven geciteerde al. 3, in art. 16. Het schijnt ons toe, dat dit alles zoo duidelijk is als de dag. En wat volgt er uit? Dat de ouders geen adressen behoeven te zenden aan H. M. de Regentes om de vrije en orde-oefeningen af te schaffen, om de eenvoudige reden dat zij het zelf kunnen doen. Zij hebben slechts aan den onderwijzer te verklaren, dat zij, gebruik wenschende te maken van de bevoegdheid, hun verleend in art. 16 al. 3 van de onderwijswet, niet willen, dat hunne kinderen in de vrije en orde-oefeningen onderwezen worden. Daar moet de onderwijzer voor zwichten. Leggen alle ouders die verklaring af, dan behoeft de onderwijzer het leervak niet te onderwijzen. Doen dit inderdaad alle ouders te Waddinxveen , dan was ook het eerste adres overbodig. Maar wat als voor een of enkele kinderen die verklaring niet gegeven wordt? Ja, dan is de onderwijzer de lijdende partij, en moet hij het vak onderwijzen, doch il y a des accommodements, zelfs met de schoolwet. Stel dat het bestuur eener bijzondere school verklaart geen kinderen toe te laten, wier ouders de bovengenoemde verklaring niet geven willen — zulk bestuur is niet verplicht alle kinderen aan te nemen, die zich aanbieden — dan krijgt het alleen kinderen op de school, die geen onderwijs verlangen in de vrije en orde-oefeningen, en het vak behoeft niet gegeven te worden, en de onderwijzer is gered. Waarlijk, als de onderwijswet geen lastiger bepalingen had dan deze, men zou nimmer in moeielijkheden verkeeren; wie niet van vrije en orde-oefeningen gediend is, behoeft er zich niet over te bekommeren. Art. 16 al. 3 geeft hem alles wat hij verlangen kan. --- FEUILLETON. DE NICHTJES DER BARONES. Naar het Fransch van gravin De La Rochère. [9] VII. De vreemdeling. Veertien dagen later was er geen sprake meer van ziekte ot zwakheid bij Sophie. leder op het kasteel had zijne gewone levenswijze hernomen; de barones speelde weder haar schaakspel, waarvan zij zoolang beroofd was geweest. Sophie had wel een paar malen geprobeerd, ten minste den loop der verschillende stukken te leeren, maar haar karakter was te wispelturig, om zich met znlk een ernstig spel bezig te houden, zoodat zij weldra de eerste pogingen liet varen. Bij gebrek aan beter, vermaakte Sophie zich dan, als de barones en Clémence schaakten, met Franpoise, de kamenier, te babbelen. Deze was een Provenpsalsch boerinnetje, luchthartig, onontwikkeld, dat lezen noch schrijven kon, maar niet van natuurlijken geest verstoken was. Eensdaags ontmoette Sophie het dienstmeisje op de trap met een veger in de hand en een plnmeau onder den arm. „Waar gaat ge met die toestellen heen, Franpoise f " vroeg ze. „Naar de boekenkamer, zooals juffrouw Martine bevolen heeft." „De boekenkamer F Wat is dat F" „Wel, dat il de kamer, waar losveel boeken in zijn: roode, blauwe, groote en kleine, brnine en groene, met meoie omslagen en leelijke." „Waar is die kamer dan? Ik heb er nooit van gehoord." „ Op de tweede verdieping. Niemand komt er ooit dan ik, om het stof af te nemen. Als mejuffrouw eens wil kijken, heeft ze slechts mee te gaan. Martine heeft mij den sleutel meegegeven." „Is Martine er de bewaarster van F" „Ja, en als ik klaar ben met afstoffen, moet ik haar den sleutel terugbrengen." „ Goed, ik ga met u mede; dat zal mij altoos wel een kwartiertje afleiding geven," De boekenkamer, zooals het dienstmeisje de bibliotheek noemde, was een groot vertrek met boekenkasten aan alle mnren, tot aan den zolder beladen. Een antieke tafel eu eenige stoelen benevens een trapladdertje maakten verder het ameublement uit van de zaal, die een heerlijkheid voor een boekenliefhebber zou geweest zijn. Zij bevatte werken van allerlei aard, van kunst en wetenschap, in velerlei talen, gedichten en plaatwerken, door vele geslachten verzameld; de barones zelve had er haar aandeel bijgevoegd in den vorm eener verzameling romans, die zij vroeger maar al te veel had gelezen, doch waarin zij nu geen oog meer sloeg, en die, zooals zij wel zorgde, ook anderen niet in handen kwamen. „Hier zijn nog meer boeken dan bij alle boekverkoopers van Toulon, ziet ge wel, mejuffrouw F" zeide Franpoise. „Als u wilt, zal ik u nu en dan wel een pakje er van brengen, om uw ledige uren te besteden; de juffrouw heeft slechts te zeggen, welke zij het liefst heeft: blauwe, roode of groene; ik vind de roode het mooist, vooral de vergulde." Sophie moest lachen om deze naïeve taal. „ Ik zal ze zelf wel uitzoekenzeide zij ; „ die mij het meest aanstaan, zal ik hier op de tafel leggen. Ge moet ze dan naar mijne kamer brengen en in de lade sluiten. Maar ge moogt er niemand iets van zeggen, ook niet aan Martine, hoort ge F" „Wees u maar gerust, juffrouw; ik ben zoo dom niet, als ik er misschien wel uitzie. Als deze boeken u niet meer bevallen, zal ik ze ternghalen en n andere brengen," „Goed zoo," zeide Sophie. „Ge zijt een best meisje, Franpoise. Doe nu uw werk maar, dan ga ik intusschen mijn gang." Zij klom op het rolladdertje en begon de titels van eene menigte werken te lezen, waarna ze er nu en dan een ter zijde legde. Zou deze wijze van boeken keuren wel minder dom geweest zijn dan die van het buitenmeisje, dat de innerlijke waarde naar den omslag beoordeelde F Na veel aarzelen had Sophie een half dozijn boeken terzijde gelegd, die ze aan Franpoise overgaf. Nn ging zij weder naar het salon en nam hare plaats naast de speeltafel in. Men ging vroeg ter ruste op Bélestar. Zoodra Sophie op hare kamer was, draaide zij de deur op slot en trok de schuiflade van hare kast open. De boeken lagen er onder het linnengoed, zooals zij bij wijze van voorzorg Franpoise op het hart had gedrukt. Zij bekeek de platen van het eerste werk, dat haar in de hand kwam; bet was La nouvelle Héloïse van J.-J. Rousseau, en in weerwil der bekentenis van den schrijver zeiven, die in zijne voorrede zegt, dat elk jong meisje, dat dit boek openslaat, verloren is, werd haar twintigjarig hart er gelukkig niet door aangestoken, want bij den vierden uf vijfden brief van Héloïse of Saint-Preux viel zij van verveling in slaap en schrikte slechts wakker, om zich te bed te begeven. Ongelukkigerwijze viel de proefneming met het boek, dat zij den anderen ochtend in handen nam, geheel anders uit Zij had een modernen roman gevonden , tamelijk sleeht geschreven weliswaar en vol onzinnige sentimentaliteiten en onkiesche verhoudingen , maar het boek scheen haar in de hoogste mate boeiend toe, zij las het laatste hoofdstuk om te weten hoe het zon afloopen, en verslond het toen van het begin tot het einde. Van lieverlede werd zij aan het romanlezen verslaafd ; in hare verhitte verbeelding meende zij, dat het koude nuchtere leven al de onmogelijkheden en merkwaardigheden aanbiedt, die de romanschrijvers aaneenlijmen; zij ging zich eigen romans voorstellen, waarin de helden dikwijls veranderden, maar waarvan zij altijd de heldin was. In droomerij en lusteloosheid wachtte zij steeds den bekoorlijken prins, den schitterenden officier, den beroemden kunstenaar, den graaf of ten minste den ridder af, die haar nit het spookkasteel zou komen verlossen, waarin zij meende opgesloten te zijn; maar evenmin als zuster Anna uit Blauwbaard zag zij iets komen. Het leven op Bélestar, dat zij dikwijls vervelend bad gevonden, werd haar nu onverdraaglijk, en zij begon te gelooven, dat zij zeker de tering zou krij gen, als bet nog lang zoo moest dnren. „Ik bemerk, dat Sophie nog niet geheel hersteld is," zeide de barones tot Martine; „ze ziet er kwijnend uit, is zenuwachtig in de hoogste mate, en ze wordt zoo bleek als een doek." „Och kom, dat zal met het mooie weer wel beter worden," antwoordde Martine, die teer onverschillig Jegens juffrouw Saint-Séverin was geworden, sinds lij van de zorg te haren opzichte was bevrijd. De dames van het kasteel, zooals men ze te Bandol noemde, reden alle Zondagen naar de dorpskerk. Op een mooien Mei-ochtend daalde het rijtnig, waarin de barones met hare beide nichtjes gezeten was, tamelijk snel de helling voor Bélestar naar Bandol af, toen het paard schrikte van een boer, die met een wiegelenden balk op den schouder over den weg kwam. Het dier sprong zoo schichtig ter zijde, dat de koetsier van den bok viel, en het paard, zich niet meer ingetoomd voelende, in dolle vaart den berg afholde. De dames in het rijtuig gilden van angst en meenden reeds tegen een boomstam aangeslingerd te worden , toen een jong man op de kromming van den weg verscheen, die het paard naar den kop sprong en het met veel moeite in bedwang wist te krijgen. De dames stapten uit het rijtnig en bedankten haar redder ten vriendelijkste, die zieh een zeer wel opgevoed persoon toonde. De koetsier kwam hijgend aanloopen — hij had slechts een paar kneuzingen opgedaan — en zag al dadelijk, dat het lemoen van het rijtuig gebroken was, zoodat het niet mogelijk was, den rit voort te zetten. „ Dan zullen we verder te voet naar Bandol gaan zeide mevrouw De Kerthézel. „U wilt mij dan wellicht veroorloven, n den arm aan te bieden F" vroeg de jonkman. „Zeer gaarne," antwoordde de barones, die niet gemakkelijk liep. --- BUITENLAND. Politiek Overzicht. De toestand van Europa boezemt gsene ernstige bezorgdheid in, verklaarde de Ooetenrjjksche kanselier voor de delegaties van de beide deelen der monarohie. De openbare meaning is kalm en hecht niet veel beteekenis aan de algemeene bewapening. Er heeraeht in Europa eene vredelievende stemming, en er bestaat niet de minste vrees, dat eenige mogendheid eraan denkt eene andere aan fe vallen. Aldus graai Kalnoky. Het trekt de aandacht, dat zijne verklaringen zoo voorwaardelijk zyn. Van OoBtenrjjk's betrekkingen met de andere mogendheden kon hy niet meer zeggen, dan dat ze „bevredigend" waren, en voor oorlog behoeft men niet „ ernstig" bezorgd te wezen. Dit voorbehoud is zeer gewettigd. Naar omstandigheden moge de toestand van Europa zoo goed mogelijk zijn, dit belet niet, dat, zoolang alle mogendheden steeds strijdvaardig liggen, en bare betrekkingen slechts te; nanwernuod hoffelijk kunnen heeten, een onbedachte daad, een onberaden woord zelfs den sttijd kan doen ontbranden. En dat de toestand op scherp staat, toont het feit, dat Griekenland zich heeft laten belezen, om zijn protest tegen de sluiting van Griekeehe scholen in Bulgarije niet alleen b|j de Porte maar ook by de Duiteehe en Oostenrijksche regeeringen in te dienen. Te Weeneu is het stuk reeu's overhandigd; te Berlijn wordt het elk oogenblik verwacht. 't Ware te wenschen, dat de Duitsche regeering, in plaats van zich met vreemde scholen in het Oosten te bemoeien, een beter oog bad voor de sohoolkwestie in haar eigen landen, bijzonder in Pruisen. In Posen is men daar in de laatste jaren ijverig bezig met het vestigen van nienwe Evangelische scholen. Daar de Protestantsche bevolking in die Poolsche provincie zeer onbeduidend is, kan ze znlks niet geheel uit eigen krachten verrichten. Met het oog op de germanisatie van die Btreken neemt de regeering grootendeels de kosten daarvan op zich. Zulk een handelwijze is allerhatelijkst tegenover de Katholieken. Afgezien ervan , dat de „ germanisatie " van Polen in dit geval de protestantiaeering meebrengt, worden de beide geloovige gezindten van Dnitsohland weder op den voet van sohandelijke ongelijkheid behandeld. De Katholieken der Berlijnsche voorsteden smeeken sinds jaren tevergeefs om eigen Katholieke scholen, hoewel zij veel aanzienlijker minderheden vormen dan de Evangelischen in Posen. Sterker nog: in het hart der Katholieke Rijnstreek, te Coblenz, waar de Katholieken zulk eene sterke meerderheid vormen, dat er 38 Katholieke schoolkinderen zijn tegen 1 Protestantseh, heeft het laatste zijn Evangelischen onderwijzer, maar voor de Katholieken is geen onderwijzer van hnn geloof te krijgen. „Dat zijn dingen", zegt de Germania, „waarop altijd de aandacht moet gevestigd worden, tot men ons eindelijk recht schenkt, volle en ware gelijkheid laat heerschen." Maar 't is te vreezen, dat vooreerst de regeering weinig oog voor zulke verhoudingen zal hebben; zij heeft het te kwaad met een crisis in haar eigen boezem. De gewichtige militaire wetsontwerpen schijnen buiten het Pruisische ministerie om door den keizer, den rijkskanselier en de militaire overheid gereedgemaakt en zoo bij den Bondsraad ingediend te zijn. Hierover zijn de Pruisische ministers beleedigd. Men zou kunnen vragen, waarom juist zij van tevoren hun oordeel zouden moeten geven, terwijl de Beiersche, Saksische en andere ministers erbuiten gelaten worden, en in den Bondsraad toch de belangen van alle Staten, Pruisen wel het sterkst, vertegenwoordigd zijn. Maar het Pruisische ministerie is er nu eenmaal sinds Bismarck aan gewend, in Pruisen den dictator van geheel Duitsehland te zien. De liberale oppositie protesteert dus luide tegen het gebeurde en hitst de eigenliefde der PruiBen op, om hen te doen gelooven, dat de keizer zeer tegen hun belang gehandeld heeft, door de ambten van rijkskanselier en PruiBisoh ministerpresident te scheiden, want, zeggen z|j, als Caprivi voorzitter van den koninklijken ministerraad ware geweest, zou hij zijne collega's niet onkundig van de zaak gelaten hebben. Daarentegen zullen de Zuid-Duitsche Staten en allen, die vóór een redelijk verbonden rijk en tegen Pruisen's opperheerschappij in Duitschlank zijn, juist in het gebeurde een bewijs vinden, dat de splitsing der beide ambten slechts in het belang van het Duitsohe keizerrijk in zijn geheel is. Het land, waar de democratische theorieën wel het sterkst worden toegepast, is ongetwijfeld de Zwitsersche bondsstaat Tessino. Met eene meerderheid van 4000 stemmen is bij volksstemming tot eene grondwetsherziening besloten. Daarin zal, met handhaving van het proportioneel algemeen kiesrecht, het volk de bevoegdheid worden gegeven bij referendum wetten in te dienen, de Kamer te ontbinden, wetten, door deze gemaakt, te verwerpen, den voorzitter der Kamer in staat van beschuldiging te stellen, zijne eigen reohters te kiezen, vanaf den eenvoudigen vrederechter tot de raadsheeren in het hof van cassatie, enz. Hoe die proefneming zal uitvallen ? 't Zal er waarschijnlijk mee gaan als met het algemeen stemrecht in Frankrijk, waarvan ligaro dezer dagen naar aanleiding van het Nederlandsche kieswetsontwerp zeide, dat hij zioh niet begrijpen kon, hoe andere landen Frankryks voorbeeld volgden met de invoering van een kiesstelsel, waaraan het enormen last heeft, en waarvan het zich helaas niet meer kan ontslaan. Jtolfe. Uit het Valicaan. De Paus heeft gisterenochtend den nieuwen gezant van Pruisen, den heer Von Bülow, ontvangen en een onderhoud van een half uur met hem gehad. De vorige gezant, de heer Von Schlözer, blijft dezen winter nog te Rome wonen, zoogezegd voor zijne gezondheid, maar waarschijnlijk om zijn opvolger op de hoogte der zaken te helpen. De correspondent van Daily News verzekert, dat de Russisohe regeering den Paus gevraagd heeft, onder welke voorwaarden hij erin zou toestemmen de vale bisschopszetels in Polen op heffen, maar dat de Paus daarover alle bespreking vlakaf heeft geweigerd. frankrijk. Benan. Eenige zinsneden uit Renan's werken , die zijn karakter doen kennen: — Laat Frankrijk vergaan! Laat het vaderland vergaan! Daarboven staat het rijk van den Plicht en de Rede. — Nog langen tijd zal het publiek zijne toejuichingen en hulde aan het valsche brengen. — Ik gevoel, dat myn leven altijd bestierd wordt door een geloof, dat ik niet meer heb. Het geloof heeft dit eigenaardige, dat het, verdwenen zijnde, nog werkt. — Ik zou een vrijzinnigen Csssar willen. — 't Gaat ermee als met alle dingen, die men gelooft: men ia er niet recht zeker van. — Inderdaad, dat ben ik: een mislukt priester. €«gflattïr. Godsdiensthaat. De verkiezing van den Katholiek Stuart Knill tot lord-mayor van Londen, heeft in geheel Engeland de dweepzuoht der oude Protestanten opgewekt. Te Folkestone trokken eergisteren een aantal Anglicaansche geestelijken met den aartsbisschop van Canterbury aan het hoofd naar het kerkencongres. Op weg daarheen kwam een aantal personen met een banier waarop No Popery , den stoet op zijde. Op de banier was het beeld van den Protestantschen zendeling Ridley Latimer aangebracht. De politie verspreidde de betoogers, waarbij de banier werd verscheurd. Het bleek, dat de betoogera den optocht der Anglicaansche geestelijken voor een Roomsohe processie hadden aangezien. Zij zeiven waren niet het minst verbaasd over hunne dwaling. — Het roodvonk. In de afgeloopen week werden te Londen 429 personen door het roodvonk aangetast en in de hospitalen der omliggende plaatsen opgenomen. Ouitscljlanö. Gouden feest te Welmar. Bij het souper, dat eergisterenavond den Nederlandschen koninginnen bg hare aankomst te Weimar werd aangeboden, trok de groote hoffelijkheid van den vorstelijken gastheer de aandaeht. Zoo waren bij het dessert de bonbons gewikkeld in papiertjes met de Nederlandsche kleuren; op de taarten waren afbeeldingen van steden en kasteelen uit Nederland te zien. Ook bjj de versieringen der atad spelen de Nederlandsche leeuw en driekleur eene eerste rol. Aan het in gothisehen stijl opgetrokken raadhuis vormt het middelpunt van alle versieringen een verguld Nederlandsch wapen. De Nederlandsche gezant te Berlijn, jhr. Van der Hoeven, is gisteren te Weimar aangekoman. Nog zijn als Nederlandsche gasten aangemeld de heeren graaf Van Bylandt en baron Tindal (leden der hoofdcommissie voor het Nederlandsche huldeblijk), Van der Ondermeulen en jhr. Hartsen (leden van het hoofdbestuur der sporttentoonstelling te Scheveningen), G. Boissevain en De Vries (van de stoomvaartmaatschappij Nederland). Toen de kleine Koningin, gisterenochtend bij heerlijken zonneschijn in het park eene wandeling makende, met kinderlijke vriendelijkheid allen groette, die zij tegenkwam, verwekte zij algemeen vreugde en welbehagen. Overal spreekt het volk van het allerliefste koningskind. Gisterennamiddag werd volgens de N. R. Ct. aan koningin Wilhelmina een bijzonder genoegen bereid. De groothertog liet een jachtwagentje met zes kleine Spaansche hitten bespannen en reed met dit span eigenhandig zijn nichtje naar het lustslot Belvedere, dat een uur ver van Weimar aan het einde van het groote park ligt. In een tweede rijtuig volgden de groothertogin en de koningin regentes. Na den terugkeer was er groot gala-diner, waaraan een zestigtal personen deel namen. Zwaar zilverwerk van groote kunstwaarde prijkte op den diseh. De dames droegen meerendeels blauwgrijze en oranjekleurige toiletten; ook de groothertogin was in het blauwgrijs met korten witten sluier. Koningin Emma droeg gelijk steeds haar donker weduwkleed met langen zwarten sluier. Koningin Wilhelmina had een wit kanten kleedje aan. Op uitnoodiging der Weimarsche kunstbroeders zal de Hollandsche schilder Roohussen uit Rotterdam overkomen om getuige te zijn van de uitvoering der door hem ontworpen groapen, die ala levende beelden op den eigenleken jubeldag (Zaterdag) in den hofschouwburg zullen worden vertoond. Dichtkunst, muziek en schilderkunst werken daarbij samen tot verheerlijking der vorstenhuizen van Saksen Weimar ea OranjeNassau. Eenige historisohe groepen stellen o. a. voor: Luther op des Rijksdag te Worm* ea Willem den Zwager, zijne schatten aan de Nederlanden ten offer brengend (de jongste Nederlandsehe historie critiek schijnt in Weimar nog onbekend); Rochussen hieft den vrede tusschen prins Maurits en markies Spinola, de inneming van Den Bosch door prins Frederik Hendrik, en de verzoening van De Ruyter en Tromp door prins Willem III in beeld gebracht. Zondag is er historische optocht, uitsluitend op Weimar betrekking hebbende. Er zullen zestig feestwagens, eenige hoaderden ruiters en eenige duizendtallen voetgangers aan deelnemen. Vorstelijke gift. De prins-regent van Beieren heeft 5000 mark voor de Hamburgsche noodlijdenden geschonken. — Proces-Baart. De heer Baare heeft zijn klaeht wegens laster tegen den redacteur Fusangel, die het Bochumer stempelproces ongunstig had besproken, ingetrokken na wederzjjdsche eerverklaring. Oostenrijk, Krankzinnige prins. Dom Fedro van Saksen' Coburg-Gotha, kleinzoon van den laatsten keizer van Brazilië, is te Weonan plotseling krankzinnig geworden, waarschijnlijk tengevolge van een val van het paard. Hü meende keizer van Brazilië te zijn en leed aan vervolgingswaanzin. Met veel moeite belette men hem, zich uit het venster te werpen. De cholera. Te Antwerpen is de quarantaine voor alles wat uit Rotterdam of Amsterdam komt op éen etmaal bepaald, voor herkomsten uit Fransche havens is de quarantaine van eene week gehandhaafd. In Noord Amerika heeft de cholera een zonderling gevolg. Oreral hebben de papierfabrieken moeten sluiten wegens het verbod tot invoer van lompen. De papierprijs stijgt er. Duitschland . Ziehier het verloop der ziekte te Hamburg in de laatste dagen: Vrijdag 47 zieken, 14 dooden; Zaterdag 43 en 21; Zondag 26 en 12; eergisteren 43 en 9. In het geheele r\jk kwamen overigens Maandag slechts éen ziekte- en twee sterfgevallen voor. Oostenrijk . Wat Hamburg was, dreigt Budapesth te worden; de cholera grijpt in die stad hoe langer hoe sneller om zich heen. Eergisteren kwamen er 25 ziekte- en 11 sterfgevallen voor. België . Antwerpen 3 zieken, Charltroi idem. Frankrijk . Parijs 17 zieken, 8 dooden; voorsteden 7 en 4; Havre 3 zieken, 2 dooden. ---