KAM & VAN RHIJN KAM & VAN RHIJN WONINGINRICHTINGEN, Schiedamschesingel no. 9 ROTTERDAM. BEHANGEN. BESPANNEN. BETIMMEREN. Tel. 3384. Advert. 13 --- KOLONIËN. UIT ONZE OOST. haventoèstandien te semarang. In verband met die komst van den havenadviseur te Semarang, ten einde een onderzoek in te stellen naar hetgeen in het belang van de Semarangsche havenvej-betering moet worden verricht, werden, naar de Indische bladen meldr den, op initiatief van de. Handelsvereeniging aldaar, vergaderingen gehouden van de exporteurs, de importeurs en de directies der prauwenveeren. Men wenschte aan te dringen op het afmaken der verbetering van de prauwerhaven. Voor de toekomst werd echter alleen verbetering mogelijk geacht door een geheelen havenaanleg. Een verbeterde prauwenligging werd in elk geval urgent genoemd. In de Locomotief ran 25 lp ril treffen we een verslag aan van een onderhoud, dat een der redacteuren met den havenadviseur over de havenverbetering had. Diens persoonlijke meerling is, dat tijdelijke voorziening ten spoedigste kan worden aangekvat door het bouwen van kaaimuren en het verschaffen van goedangruimte aan de prauwenhaven, waar geen verzakkingen zijn voorgekomen. Daarbij zal dan een zandlaag worden aangebracht, waarvoor het zand wel te krijgen is. Voor de toekomst bestaan nog geen plannen. Eerst zal een onderzoek moeten plaats hebben naar de economische vooruitzichten van een haven te Semarang in verband met het achterland en de spoorwegpolitiek. In elk geval zal er naar gestreefd worden, Semarang een haven te geven, waarop 't recht heeft. Een stelsel van zelfbetalende exploitatie behoeft niet dadelijk toegepast. Zooiets geschiedde ook niet in Europa. HET INDISCHE BIOSCOOPGEVAAR. „Een film, welke ons niet is moegvcallen, nadat wo den roman gelezen en het drama hadden gezien", schrijft de „Java-Bode" van 26 April van een in een der stadsbioscopen vertoonden film „Notre Dame de Paris". „Bovendien vinden wij het geen gélukkige keuze. Hier wordt tegenover do Mohammedaansche bevolking, een Katholiek geestelijke in een niet al te schoon licht gesteld. Het zal voor de Katholieken en ook voor hen, die begrijpen, dat dergelijk o vertooningen geen goed zullen doen, niet aangenaam zijn, een Christelijk priester als een gewetenlooze te zien afgebeeld. Waarom keurde de politie dozen film goed, waar zij anders nog al waakzaam, vaak te waakzaam, is, wanneer zij vreest, dat tal 1 van lieden door da vertooning kunnen worden getroffen." Maar dit laatste nu nog daargelaten — ook in ons lieve vaderland worden vaak Roomsche gevoeligheden niet ontzien — welken indruk moet een dergelijke vertooning maken op de in den regel talrijke Inlandsche on Chineesche bezoekers? Deze vraag mocht ook in ander opzicht wel eens door de overheid onder de oogen worden gezien. Wat te zeggen van een ook in dezelfde stad vertoonden film, waarvan een der Rataviasche bladen in slecht Nederlandsch volgend „verslag" geeft: „Liefde en haat, regeeringsintriges en idem verwikkelingen houden den toeschouwer zeven kwartier in spanning. Intusschen wordt het oog aangenaam verrast door eenige alleraardigste opnamen van een damesbal, terwijl schoone, verleidelijke dansen elkander en bovengenoemde' liefde en haat, mitsgaders regeeringsintriges afwisselen." De Oosterling moet Zoodoende wel een lagen dunk krijgen van de Westersche beschaving, van het Christendom, de overheid! en.... de Euröpeesche vrouw! Moet tegen zulk vuil nu niets van overheidswege worden gedaan? NORMAALSCHOLEN VOOR INLANDSCHE ONDERWIJZERS. Naar de „Javabode" van 26 April vermeldt, is besloten tot het oprichten voorloopig van vier normaalscholen voor de opleiding van hulponderwijzers bij de inlandsche scholen der 2de klasse. Een dier scholen zal in Wlcst-Java te Poerwakarta, (Krawang), één in Oost-Java te BI' tar (Kediri) en een tweetal in Midden-Java, te Poerwokerto (Kedoe) en Salatiga (Semarang) worden opgericht. Door de regeering is thans last gegeven om zoo spoedig mogelijk een aanvang te maken met den bouw dier scholen en gijn golden toegestaan voor het treffen der vereischte voorbereidende maatregelen, in afwachting van het gereedkomen van de bouw-ontwerpen. Het aantal leerlingen van elke school zal ongeveer 80 bedragen, allen gewezen leerlingen van een met goed gevolg doorloopen 2de klasse school, die iin, onder onmiddellijke leiding van de inlandsche onderwijzeres der school te stellen kosthuizen, gehuisvest zullen worden. i REORGANISATIEPLANNEN S. £. | Sommige bladen weten te melden, dat groote reorganisatieplannen van den dienst der Staatsspoorwegen in overweging zijn. De algemeene gedachte is, de afscheiding tusschen Ooster- en Westerlijnen te doen wegvallen. Om dit denkbeeld tot uitvoering te brengen. zijn natuurlijk zeer belangrijke wijzigingen noodig in de organisatie van den dienst. Intusschen staat omtrent de plannen nog niets definitief vast. Als een practische proef wordt alleen de 2e afdeeling van Randoeng naar Weltevreden overgebracht. SOKKENGEBREK BIJ HET INDISCH LEGER Het „Soer. Hbl." van 21 April schrijft: „Het sok'kengebrek in het leger is zoo" groot, dat veel soldaten zonder sokken moeten uitrukken en tengevolge hiervan wonden aan da voeten oploopen. De recruten bij de depöt-bataljons, die 's morgens in het natte gras moeten marcheeren, hebben geen verschooning en Ioopen. zoodoende kans een buikziekte op te loopen. De oorzaak van het gebrek is, dat de goederen niet op tijd uit Nederland werden aangevuld, ondanks de dringende verzoeken." De schuld zou dus bij het Departement van koloniën liggen. --- INGEZONDEN. (Buiten vei He iactic V ,.PRIESTER-SOLDATEN". | Aan het slot van een stuk over „Priestersoldaten" schrijft de „Limb. Koerier": „Men behoeft er zich dan ook geenszins over te verwonderen, zegt de „Msb.", dat bij de soldaten een terugkeer naar het katholicisme valt waar te nemen, zelfs bij hen, die tot dusverre vijandig tegenover elke godsdienstige uiting stonden. Wij voor ons, zouden geneigd zijn te vreezen, dat men, om den verplichten krijgsdienst der geestelijken (die een inbreuk op het Kerkrecht isj goed te praten, bezig is do beweerde \ wrdeelen daarvan zoodanig te overdrijven, dat naïeve katholieken in andere landen haast moeten gaan denken niets beters in het belang van den godsdienst te kunnen doen, dan ook de priesters tot den krijgsdienst te verplichten." Do voorstelling van zaken in dezen laatsten zin is absoluut onjuist Niemand onder de Katholieken (en de Msb. dus evenmin *), zal het goedpraten, dat de priester de wapens draagt en medestrijdt. De vijanden van het katholicisme, dio door de geestelijkheid tot den krijgsdienst te dwingen, de Kerk meenden te schaden, zijn weer bedrogen uitgekomen. Talloos velen, die zich den priester slechts voorstelden zooals deze hun stelselmatig was afgeschilderd en voorgesteld door de demagogen van het vrijdenkerdom, door wijmetselaars, socialisten en consorten, zijn thans de oogen geopend en van die misleiding bekomen. Ook hier kwam uit het kwade veel goeds voort. Daar zal echter wel niemand zoo dwaas zijn om nu te concludeeren, dat dat kwade dus wel kan worden goedgepraat. ! R. *) Reeds eenige malen, men zie avondblad 24 Februari en 4 Mei, werd in de Maasbode tegen den actieven dienst der priesters geprotesteerde, juist als strijdend tegen het Kerkelijk recht. Indien de Limb. K. zich dit had willen herinneren, zou zij dan deze onvriendelijke en niet eerlijke conclusie niet hebben ingehouden? Een erkenning van enkele goede vruchten is toch nog geen goedkeuring van het verkeerde systeem? (Red .X --- SPORT EN SPEL. SPARTA—VITESSE. Kaarten voor den extra trein naar Amsterdam zijn hedenmorgen nog aan het loket van het station D. P. te bekomen. DE ROEIWEDSTRIJDEN VAN HOLLANDIA. Men seint ons uit Oudshoorn: De verdere uitslagen van de Hollandia roeiwedstrijden luiden als volgt: Oude Sciff: Deelnemers Laga en Amstel. La ga wint met drie bootslengten; tijd van Laga 8 min. 7 sed. Ovcrnaadsche Vier: Deelnemers Laak en Lagia. Gewonnen door Laga met zes bootslengten; tijd 7 min. 513/5 sec. Jonge Acht: Deelnemers Nereus en Laga. Nereus wint met twee bootslengten; tijd 6 min. 531/5 seconden. Overnaadsche vier, geroeid door dames. Deel49 sec. Vierriems veteranen: Laga en Njord. Laga wint met vele bootsleng'.en in 8 min. 30 2/5 sec. Jonge sciff: Njord en Amstel komen uit. AmStel wint met vele b'ootslengten in 8 min. 16 1/5 sec. Oude vier: Nautilus kwam niet uit wegens ontstentenis van De Bij. Laga won dus; tijd 8 min. 3 4/5 sec. Oude acht: deelnemers Nereus en Laga. Een zeer spannende race welke gewonnen werd door Laga in 6 min. 50 sec. De wisselbeker is daarmee voor de derde maal 'door Laga gewonnen. SCHQOLWED'STBIJDEN TE BOTTERDAM. Afdeeling A. Zeevaartschool versus Handelsschool I 0—4. Combinatie Libanonschool-'s Gravendijkwal versus Schiedam I 0—1. Afdeeling JB. Schiedam II—Christelijke H. B. S. 4—0. Combinatie Libanonschool-'s Gravendijkwal II tegen school van; den heer Kreiken 1—2. ïlandelssch. II—school v. d. heer Vellenga 1—0 --- Hors-d'Oeuvre. WEEKPRAATJE. Iets wat ons als Amsterdammers on Rotterdammers sterk interesseeren zal is de jongste Studie van den vroegeren Rotterdamschen, thans Amsterdamschen hoofdcommissaris van politie Th. M. Roest van Limburg, gepubliceerd in de Juniaflevering van „de Gids''. De schrijver trekt daar een parallel tusschen de twee grootste steden van ons land, Amsterdam E® Rotterdam, een vergelijking, welke, wij behoeven er geen chauvinistische jongens op kostschool foor te zijn, ons inziens 'ten gunste van Rotterdam uitvalt Rotterdam is als groote stad, wat nog niet „Groszstadt" beteekent, nog jong. Een halve eeuw jierug telde het nog geen 100.000 inwoners. Thans reikt het aan de hal/ millioen. Maar haar snelle uitbreiding gebeurde hoofdzakelijk door de snel op elkaar volgende annexaties van naburige kleine gemeenten, die volgens kïcn schrijver nog geen tijd hebben gehad geestelijk met haar tot één geheel te vergroeien. ■Dat maakt, zegt de heer Roest van Limburg, Idat de volksgeest over het geheel nog den eenvoud heeft van de provinciestad, Voor sommige deelen — Chflrlois, Delftshaven, Kralingen, — nog een min of meer dorpsch karakter heeft behouden. „Bovendien" — vervolgt hij — „groeit de bevolking Van Rotterdam, althans voor een deel, aan van uit Brabant en de Zuid-Hollandsche eilanden en zonder nu te willen spreken van „donkere" deelen van ons vaderland, behooren Üe Noord-Westhoek van Noord-Brabant en de dorpen achter de dijken, zooals men ze noemt, nu juist niet tot et, zit ik iii deze uitdrukking evenmin iets beleed igonds, als wanneer beklaagde van den man getuigd zou hebben, dat hij op een leeuw geleek." („Limb. Koerier*'). —GD—« PROMOTIES VAN SEYTHOFP, In „Panorama" teren wy by een portret van D|r. Hensen: „Tot directeur van het Nederla ndsch Historisch Instituut te Rome is, in opvolging van den onlang» overleden Dr. G. Brom, Kardinaal Hensen henofvnatbaar. Van welko vatbaarheid hij terdege wist partij te trekken. Daarentegen is het dier veroordeeld op een en hetzelfde punt te blijven ilaan. — Zegt dat de wetenschap of.... uw persoonlijk gevoelen? — Allebei. Vergelijk de beschrijvingen maar van bijenkorven, mierennesten en Wat de dieren wijders voor kunstigs en vernuftigs hebben uitgehaald.... Tusschen de beschrijvingen van de £>udste auteurs, die daarover handelden, Aristoteles, Plinius en ft'iet het minst den Bijbel, en 'die der modernste etymo-, ortni- en zoölogen, Vindt ge geen haartje verschil. — Weet ik, en daarom schijnen mij de diersoorten ook aan geen vooruitgang te doen. Maar de individuen, pastoor. Is het niet mogelijk door dressuur de afzonderlijke dieren vooruit te brengen? Aan die geleerde paarden van Krall is het, als ik zoo zeggen mag, ten ftiinste gelukt uit het moeras te raken. •— Zeg dat gerust mijn jongen, daarmee schop (e mfjn stelling riiet omver. Want tegelijk met iet paard, niet waar, trekt ge den wagen uit bet moeras? En als een rijtuig dat in den Slodder vast zit, vrijkomt en doorrijdt, aan wie ceeft ge de eer? lAan het voertuig of aan flen.... voerman? Aan den koetsier natuurlijk! — 'Juist wat ik al meer gezegd heb. Ook als een 'beest wordt opgehaald, omhooggetrokken en zoogenaamd „geleerd" wordt, ook dan komt heel de verdienste daarvan aan den mensch en niet aan de kar, pardon, aan het paard. En nu, zóó uit het moeras, spring ik welgemoed in de v ij f d e kloof: de mensch is een redelijk wezen, hij kent en erkent plichten, heeft in één woord plichtsgevoel, weet dat hij goed te verlichten, kwaad te mijden en 'n vergelding in te wachten heeft. Bij het dier zie of hoor ik niets van dit alles. — Ja, 't is nu eenmaal een feit, dat je bij dieren geen rechters of rechtbanken vindt — Ooit een koetsier zijn paard hooren soebatten ieen hoogte te nemen in naam van den plicht. — Evenmin als de keukenmeid haar kat, «die een kuiken steelt, met de straf van 't hiernamaals dreigt. — Dank voor je gewaardeerde assistentie! Je moogt een kwaad .hart bezitten, Jantje, maar in elk geval heb je een goed hoofd. Bij het dier alzoo geen goed of kwaad, geen deugd of ondeugd, niets van dat alles. — Niets van dat alles, en toch nemen we de dierenwereld tot model van meer dan ééne deugd: trouw van den hond, lijdzaamheid van het schaap, werkzaamheid van de mieren. — Modellen, toegestaan, maar geen modellen van deugden. Immers zijn ze onbewust wat ze zijn, hebben voor hun handeling geen vrije keuze, gelijken «enigszins op een schoonschrift-modelij dat klein-Jantje eertijds onder de oogen kreeg. In den grond der zaak is het God die ons die voorbeelden geeft, en alwederom niet het dier. — Ja, dat moet wel zoo zijn, Pastoor, we weten dat het beest igeen loon in het hiernamaals te wachten heeft, omdat ze wat ze doen, zonder bewustzijn deen. Trouwens zou het hun niet Licht vallen i van den kant van God te verhopen, wijl ze geen Ahnung hebben, dat zooiets bestaat. — Zesde en laatste kloof, die ons van het dierenrijk scheidt, te weten: wij zijn uiteraard godsdienstige wezens, in staat om God te kennen niet alleen, maar om riem te beminnen, te eeren en te dienen. Ooit iets van dien aard bij je viervoetige vrienden bespeurd? — Dat juist niet Wel eens menschen ontmoet, die even weinig aan den Godsdienst deden als hun kat . — Die heb je ook, helaas, maar op zijn minst, zijn ze toch voor verbetering vatbaar. Men kan ze waarschuwen, aanporren, en ten slotte loeren God te dienen, in elk geval daartoe de noodige stappen doem met de stille hoop," dat het wel eens iets uit kan halen. Maar probeer eens wat godsdienst bij te zetten aan een aap! Laat mij eens een maandje met rust, en leg je kwistigen tijd, je aangeboren snuggerheid en je ongeloofelijk volhardingsvermogen eens aan dai karweitje ten koste. Tot vandaag was men zoo zeker van fiasco, dat men er nooit aan begonnen is. — Dan zal ik er ook maar voor passen, zei Jan en schudde het stof van do apentuin van de schoenen. Intusschen weet ik nu wat te zeggen als iemand in mijn presentie durft beiweren, dat de mensch maar een ontwikkeld dier zou zijn. -- 'Het best is zulk een liefhebber door te sturen naar den Congo. Want eens belandde in het hart van Afrika een geleerde van dat slag in 'een r.egerkraal en werd daar zoo kranig door het opperhoofd ontvangen, dat hij hem vroeg of hij wel eens meer een blanke gezien had. — Wel zeker, klonk het grif, we hebben immers onzen missionaris, die ons verhaalt van den goeden God en van Zijn hemel. — Onzin, dwaasheid, klinklara leugens, protesteert natuurlijk de darwinist. — Weihoe, moet ik dan God niet dienen om mijn ziel te redden? — Je ziel, 'n mooi ding, wees toch verstandig, man. Luister, de mensch stamt af van een aap! Ik die hier Yoor je stai, ben zelf een geciviliseerd de aap, meer niet Dat Is bij ons al lang bewezen!. Dat woord bracht den wilde in diepzinnig gepeins. Wat nooit gebeurde, hij liet zijn avondboterham staan, en verzamelde in den nacht de mannen van den*stam en sprak: kindertjes, wat is het toch een eeuwige tijd geleden, dal ik het laatst) 1 menschenvleesch geproefd heb, eu ik hield er toch zoo van en het bekwam me' toch goed! — Maar, vader, de Padre heeft immers gezegd, dat we er kwaad mee doen, dat God het verbiedt ' — Juist, kindertjes, dat wou ik ook zeggen, maar heeft God ook verboden...,, een aap te slachten? — Een aap, nee, dat niet. Daar liad de Padre niets van gezegd. — Komaan, dan gaan we a-ccoord. Wat ginder onder zijn temt ligt, is 'n aap. Dat heeft hij me zelf gezegd. Pak hem voorzichtig beet. steek het vuur aan en snor ons oude braadspit weer eens op! r MAX. Naschrift: Als Kees zijn particulier adres wil geven, zal ik hem persoonlijk schrijven. -o—o­ --- LETTEREN EN KUNST. Men schrijft ons uit den Haag d.d. 5 Juni: In café Hollandais hield heden de Ned. Vereeniging van Letterkundigen onder voorzitterschap van den heer K. J. L. Alberdingk Thym (Lod. van Deyssel) .een vergadering. De voorziiter herdacht in' zijn openingsrede het 10-jarig bestaan der vereeniging. De tijden zijn er niet naar om dit feit feestelijk te gedenken. Slechts slipte spr. een en ander aan fietreffende de stichting en de belangrijkste gegebeurtenissen. De heeren Robbers, van Hulzen en spr. hadden 't initiatief genomen tot die stichting. Spr .ging na hoe de verschillende bestuursfuncties en die van het ondersteuningsfonds en diverse commisies in den loop der jaren bezet waren en bracht speciaal hulde aan den heer Piaspels, penningmeester van af de oprichting en aan den heer 3imons wegens zijn verdienste ten aanzien van het ondersteuningsfonds. Ook mannen van wetenschap werden in de vereeniging opgenomen, die tevens het initiatief nam tot de stichting van het Verbond van Kunstenaarsverenigingen. Hulde brengt spr. aan „Pulchri", „de Larensche Kunsthandel", den heer Robbers (altijd een groote kracht van de vereeniging van wie veel initiatief uitging) den heer Fr. Bastiaanse (secretaris), den heer Simons, mr. H. Louis Israöls, dr. Pi H. van Moerkerk Jr., en Jan Feith en .gaat meer in het bijzonder na elk verdiensten ten aanzien van de vereeniging. Aan het jaarverslag van den secretaris wordt ontleend, dat het aantal leden van de oprichting af, met uitzondering van een enkel jaar, is toegenomen van 38 tot 182 (gewone) leden. De oorlogscrisis oefende een niet al te ongunstigen invloed. Van de oprichting zijn er nog 5 lid. Ook de financiën van de vereeniging en van het ondersteuningsfonds gingen zeer vooruit in den loop der jaren. Spr. gaat na de bemoeiingen der vereeniging ten aanzien van het uitgaaf-contract, de Berner Conventie en de Vlaamsche Vereeniging 1 , de rechtskundige hulp aan de leden verstrekt. Deze feilen zullen alle in een propagandaboekje worden gememoreerd. Uit het verslag over het afgcloopen jaar bleek, dat het aantal leden nog eenigszins steeg. Van Aug. 1914, na de verwoesting van Leuven, werd hier te lande een protestbeweging op touw gezet; een telegram werd door de vereeniging naar Antwerpen verzonden, waarin leedwezen werd betuigd en hulp werd beloofd. Inderdaad werd financieel eenige hulp verleend en werden boeken gezonden naar de Vlamingen in de interneeringskampen. De heer Robbers besprak de kwestie van de twee „groene" weekbladen. Z. i. is de vereeniging in deze kweslie te veel opgetreden als arbiter, te weinig als vakvereeniging. Z. i. was de redactie de geestelijke eigenares van het blad en had de vereeniging dat moeten uitspreken. De Uitgeversbond heeft krachtig gesteund de opvatting van de uilgevers. Daartegenover dient deze vereeniging partij te kiezen. Spr. erkent, dat het verzoek van den heer Wiessing, om een boycot uit te spreken over de oude „Groene", te vèr ging. Aan de literaire critiek in de oude „Groene" is te zien, dat de uitgeefster niet populair is onder de literatoren. De heer Van Hulzen betreurt, dat de heer Robbers deze zaak bij het jaarverslag en niet als een afzonderlijke kwestie behandelt. De exploitatie van een blad heeft tot taak te zorgen, dat het blad leesbaar is. De practijk leert geheel iets anders dan de opvatting van den heer Robbers. Het gaat niet aan spr., die bleef bij de öude redactie, voor een onderkruiper uit te maken, gelijk geschied is. Spr. hoopt, dat de belangen van intellect en exploitant later nog meer uitvoerig zullen worden behandeld. Secrelaris en voorzitter doen vervolgens nog eenige mededeelingen, deze zaak betreffende, o.a. in verband met een niet geplaatst ingezonden stuk van den heer Van Hulzen, waarop deze Weder inging, en de heer Robbers antwoordde. Spr. hoopt, dat de vereeniging alsnog een motie zal aannemen, uitsprekende, dat de schrijvers de geestelijke makers van een blad zijn, zonder meer. Eenige verdere bespreking volgde nog, waaraan de secretaris en de heer A. E. d'Oliveira deelnamen. Deze laatste ontriedt een motie Robbersi. Al staat men met zijn sympathie aan de zijde van den heer Wiessing, deze heeft toch een aantal fouten begaan, dat „niet zoo heel klein is". Nu ligt het niet op den weg der vereeniging critiek te oefenen op een der ieden. Daarom is het z. i. beter, dat de vereeniging zich buiten de kwestie houdt. De heer Haspels houdt vervolgens een betoog in geheel gelijken zin in verband met de statuten. 7± i. dient de vereeniging te blijven op aesthetisch terrein en niet als censor op te treden. • Mevr. Top van Rhyn—Naeff sloot zich geheel bij het laatste betoog aan. Daarentegen betoogde de heer J. B. Ubink dat de vereeniging zich heeft te plaatsen op bet standpunt der vakvereeniging. De heer Maurits Esscr (Gerard van Eekeren,) ontraadt de motie. Als uitgever en auteur beide kent hij beter de verhoudingen dan de meeste leden. Da uitgevers hebben ook geestelijke rechten ten aanzien van de onderneming, die ze tot bloei brengen en behoeven zich niet altijd in den hoek te laten dringen. Spreker hoopt, dat deze quaestie het volgend jaar hier meer principieel zal worden behandeld. Mej. Nine Minnema klaagt over de eenzijdige voorlichting der vereeniging in deze quaestie door de heeren Wiessing en Simons. Ui. is de ledenlijst door de heeren misbruikt Spr. keurt af. dat de secretaris een ingezonden stuk in de Mededeelingen weigerde. Da heer Querido gaf in overweging de zeer belangrijke zaak door een oommissie te doen onderzoeken, en het volgend jaar hier te behandelen. D>e heer Fabricius is het met dit betoog ecnsl, doch vindt een vol jaar uitstel te lang. Verschillende sprekers voeren nog het woord, waarna de voorzitter het standpunt van de vereeniging uiteenzet De uitgevers der oude „Groene" hadden het recht den heer Wiessing te ontslaan. Daarom kon het bestuur geen ander standpunt innemen. Bij opstaan en zitten werd ten slotte met groote meerderheid tot het instellen van een commissie besloten. De commissie zal in de namiddagvergadering worden benoemd. Aan het verslag van dan penningmeester bleek, dat het batig saldo de geleden verliezen heeft ingehaald. De ontvangsten bedroegen f 2055, de uitgaven f 1510. Het jaarverslag van het Ondersteuningsfonds meldde, dat voor noodlijdende Belgische letterkundigen afzonderlijk gelden werden ingezameld. Vier leden werden ondersteund met f 560, tegen f 947 het vorig jaar. Besloten werd de volgende vergadering zoo mogelijk te houden te Antwerpen, anders te Amsterdam. Herkozen weiden de bestuursleden, de dames Ina Bouditer-Bakker, en Top van Rhijn-Naeif en de heer Van Hulzen; gekozen de heer C. S. Adama van Sclieltema; tot lid van de commissie voor het ondersteuningsfonds, de heer Ary Prins. Na de pauze stelde de voorzitter voor inzake do quaestie, naar aanleiding van beide Groenen ontstaan, een commissie te benoemen, bestaande uit da heeren Robbers, Esser en Gyriel Buysse met h et recht zich met anderen te assumeerenl zoodat het aantal leden bijv. 5 zou bedragen;. De heer Ubbink hoopte, dat ook mr. Israëls als jurist in deze commissie zal worden gekozen. De heer D'Oliveira keurde af, dat het bestuur in deze candidaten stelde. Da heer Robbers verklaarde zich niet beschikbaar te stellen. De heer Van Hulzen achtte het benoemen van een commissie overbodig. De heer Robbers sprak daarna over het formaat onzer boeken en het plaatsen van liet jaar hunner verschijning op het titelblad. Spreker stelde voor een tweetaf moties; ^ waarin le werd uitgesproken, dat de boeken het jaartal op het titelblad moeten dragen. Een aantal firma's dateeren, andere niet; omdat ze meenen, dat de boeken dan minder goed verkoopbaar zijn. Spit had een onderzoek ingesteld bij uitgevers, die wèl dateeren en het bleek, dat ze geen schade daarvan ondervinden. Do heer Van Hulzen wees er op, dat het euvel zeer gemakkelijk kan worden voorkomen!, door achter aan dat werk een datum te plaatsen!, en de heer WeismaAn door dien te plaatsen achter aan de voorrode. Do heer E sser wees crqp, dat de datum aan het eind van een boek meer den datum aanwijst, waarin het boek geschreven werd. Ten tweede stjelde de heer Robbers voor, dat de boeken van cenzelfden schrijver en ook andere boeken in hetzelfde formaat dienden te worden uitgegeven. Do boekenkast zal daardoor een meer aesthetisch aanzien krijgen. Niet meer dan een zestal formaten zou spreker gewenscht achten voor litteraire Werken. De heer Van Moerkerken bepleitte een kleiner formaat dan thans veelal gebruikelijk is. In dio richting dient de vereeniging te Werken. Do beide moties werden bij acclamatie aangenomen. De door het bestuur voorgestelde heeren Robhers, Esser en Buysse, weiden in de bovengenoemde commissie gekozen. Een voordracht van den heer André de Ridder, getiteld: ,,De Vlaamsche Vereeniging van Letterkundigen", werd wegens het late uur van de agenda afgevoerd, waarna de vergadering werd gesloten. Hunne Excellentiën baron Fallon en Minister Poullet brachten Vrijdagmiddag een bezoek aan de nationale tentoonstelling yan kunstwerken in „Pulchri Studio" te 's-Gravenhage. Zij werden ontvangen en rondgeleid door den heer J. H. van Mastenbroek, commissaris van het comité van Nederlaodsche beeldende kunstenaars, waarvan de tentoonstelling uitgaat. nieuwe uitgaven. Bij W. Zwagers te Rotterdam is een oorlogskaart van Italië—Oostenrijk-Hongarije uitgegeven met afz. kaartje der Ital.-Oostenr. grenzen, waaropi aangegeven de concessies van O.-H. aan Italië. ---