Avondblad Dit nummer bestaat uit TWEE Bladen EERSTE BLAD BINNENLAND Raad van State. Raad van State, afd. voor de geschillen van ir behandelde gisteren het beroep van den jesl'iur. flemee nte Stedum tegen het besluit van Sïi nuleerde Staten van Groningen dd. 28 Tuli 1910, hii goedkeuring is onthouden aan het besluit Waar i>d ontslag is verleend uit zijne betrekking vamVr *flrr \viizer aan de openbare lagere school te Crarstr n weoens het niet nakomen van art. 19, alinea' ? der' Instructie voor het onderwijzend personeel n de openbare lagere scholen in de gemeente Steü. 3 |nra bepalende dat de onderwijzers verplicht zijn i wónen in het dorp waar de school staat aan welke ;; verbonden zijn. De lieer Beishuizen, sedert 1878 onderwijzer te r.1 rsthuizen verhuisde in 1902 naar Loppersum. Ini 1907 werd in de Instructie voor de onderwijzers in de gemeente Stedum de bepaling opgenomen, Ilat de onderwijzers moeten wonen in het dorp waar hun school staat. Beishuizen bleef echter te Lopnersum wonen er. vroeg vrijstelling van genoemde bepaling, welke vrijstelling hem voor een bepaalden tijd werd verleend. Bij het verstrijken Jaarvan verzuimde hij tijdig opnieuw vrijstelling aan te vragen. Inttissclien werd hem nogmaals voor een jaar vrijstelling verleend onder mededeeling dat hij daarna geen vrijstelling meer z-ou kunnen bekomen. Nadat vervolgens op een verzoek om vrijstelling voor ombepaalden tijd geen gunstige beschikking was gegeven en'de heer B. toch te Loppersum bleef wonen volgde het ontslag. In overeenstemming met het Schooltoezicht weigerden Gedep. Staten het besluit van den Gemednteraad goed te keuren op grond dat B. te Garsthuizeti geen geschikte woning kon bekome®. Wel zou' d . berispelijk gehandeld hebben door niet tijdig dispensatie aan te vragen, maar daardoor was het ontslag niet gerechtvaardigd. En het jgold hier öou goed onderwijzer. In beroep betoogde de Raad, dat het voor hem noodzakelijk was om' in te grijpen waar z.i. i> onwillig bleek. En er waren nog wel geen klachten over schade aan het onderwijs door het ver &f wonen van den onderwijzer, maar in de toekomst zou dit toch wel van storend en invloed op het onderwijs zijn. Over het beroep gehoord bleven het Schooltoezicht en Gedep. Staten bij hunne meening ten gunste van E. Ook het Gemeentebestuur handhaafde in een nadere memorie zijn standpunt. Van h et hoofdbestuur van dan Bond van Nedorl. Onderwijzers en het bestuur der afd. Loppersum van dien Bond werden adressen ontvangen tot ondersteuning van de belangen van Beishuiaen. Nadat Staatsraad Mr. Henny verslag over de zaak had uitgebracht werd het beroep van den Gemconiteraad mondeling toegelicht door den wethouder den heer P. H. Veendorp. Deze bepaalde zich aanvankelijk lot enkele opmerkingen. B. zou ingetrokken hebben zijn bewering dat hij vergeten had tij/digi dispensatie te vragen. Hieruit zou dus volgieji dat; hij opzettelijk verzuim pleegde. De heer F L. Ossendorp, voorzitter van don Bond van Onderwijzers, als gemachtigde van BeishuizcW optredende, betoogde dat het Gemeentebestuur heeft gepoogd de aandacht af te leiden van de zaak waar het eigenlijk om gaat. De bepaling door het Geimeenlebcstuur gemaakt kan door B. niet worden nageleefd. Het standpunt van het Schooltoezicht en' van Gedep. Staten was daarom juist. Er was volstrekt geen onwil bij B. Herhaaldelijk heeft hij verzocht dispensatie en wat hij doen mocest om die te verKrijgen. Van een tegemoetkomende ■ houding van het Gemeentebestuur werd wel iets beweerd, maar bleek volgens spr. niet veel. Tegen eene onderwijzerol in handwerken, die op grooten afstand van haar school woont werd nooit bezwaar gemaakt. Maar het had er allen schijn van alsof de bewuste bepaling gemaakt is voor Beishuizen alleen. Misschien vond! men liem — die in het bestuur van den Onderwijzersbond zitting had, veel deed in de arbeidersbew : egingj gekozen werd in de Prov. Staten enz. — wel wat lastig. Wethouder Veendortp betoogde hierna nog eens de wenscheliikheid van de bepaling om de onderwijzers niet te ver van die school te doen woii.-n, vooral (en plattelands waar de verkeersmiddelen niet zoo gemakkelijk zijn. Voorts bestreed spreker dat fr bij het Gemeentebestuur eene antipathie is voor De wethouder en de gemeentesecretaris, de heer rommer, gaven voorts eenige inliahtingen op tot herf gerichte vragen. ' Ook de heer Beishuizen zelf deed nog eenige raedefr n # en ,. o.a. omtrent al of niet te verwachtön' lep 6Wer ^ van ' ie ' gemeentebestuur door het vereen!! ^ an op hypotheek voor het bouwen van' i ', s ,e Garsthuizen. Dat zoodanige hypotheek! weihj ZOU kunnen worden was wel gezegd door den' 7n^ri° U - maar 'n zulke bewoordingen en onderdanige omstandigheden dat B. dit ' volstrekt niet l< e ?, e toezegging kon beschouwen. K °n. beslissing volgt later. * * * drr 0 ?!' s w erd behandeld het beroep van het bestuur Arnhp ereenlR ' n g »' le ' Arnhemsche Leesmuseum" te belasC™ ' e gen de beslissing van den directeur deivan a ' < ' aar °P zijn verzoek om plaatsing inrichr genoemde vereeniging in gebruik zijnde belasting® *».? de ''i st voor vri jdom van pei-soineele werd hierover verslag was uitgebracht, toeselirht , roc P door den heer H. Goedhart Jr. tiiJdA a ,' s belanghebbende en tevens als gemach1 het appelleerend bestuur. D * * * Wcrdfn°l? ende beroepen betreffende Hinderwet-zaken van r]nn n" s . ™' stercn behandeld voor de Afdeeling htstiiur a " van State voor de geschillen van fflenie^fp firma P. H. Kaars Sijpesteyn te KromVa n 29 In^u besluit van B. en W. dier gemeente besluit v waarbij de voorwaarde is gewijzigd bij ■Verbonden 11 f ' enoernd college van 27 Mici te voren', ^ilbreidim. 3311 de ' laar verleende vergunning lot ten der ? V i 3n .j lare stoomweverij door liet inrich-> door Sia , ;er 'j tot kokerij. Blijkens het hierover viseerde i sraat ' M r : Henny uitgebracht verslag adten annoi; P rov hieiale hoofdingenieur en Gexl. State duchten VOOr ''.Pl^llante, Daar g'een brand'gavaar at htto de Z ° U Z ^ n vatl rïe onderhavige inrichting, hrandbln hoofdingenieur het voorschrift om, <1 ir>. Fm,, "/ delen aanwezig te liel>l>en niet noo° m fi>nnn S | Cn .i Z0 . u . ' let besluit van B. en \V. ook ■ administratieve redenen behooren le van verdun '- eru w te Twisk tegen de weigering in de J ln 8 v °or eene stoomgraanmalerij aldaar Mr. de " a PP0rteur hierover was Staatsraad' seerden van Babberich. Gedep. Staten advi? w. - - - - - Wi OD r» - vujii nvt i>caiun VSIl Bl door B en'Vv van het verzoek om vergunning Sedaan. geen voldoende afkondiging was ^'ijzin™" van [' rma A - Kuyt te Sneek tegee de v&orwaartlm aar verzoek om ontheffing van twee) il '"g is verlet* vs ' aaron der haar in Juni 1909 vergun° n "eeiidernn • vo,l>r eene bewaarplaats van lompen ? n d. Nadm " : ' n oemde gemeente aan het Klein'* en Sta a .„ "lerover verslag was uitgebracht door daarbij ' r - Henny, lichtte K. zijn beroep toe, 8ev olge van cr over beklagende, dat hij tenhet ' verzuim van het gemeentebestuur, Van keliik hesluit af te kondigen niet-ont— „van de Z 'J n in z 'jn beroep. r n ne ffl ever weduwe H. J. J. Pagnier geb. M. H. L. v 0 aan \I Cn A ^'jdcren te Maastricht betreffende ,^'eende ver™, '?" or f en zijne rechtverkrijgenden Jabrinif _ >l - r gunni"~ '| ■ f , 1>r iek aan ?, >'°t uitbreiding van zijne zeepP pporteur 9' Vrouweplein no. 17 aldaar, ^erich. De - • ^' aa t sra; "l Mr. de Nerée van Staatsraad JH zaak werd niet mondeling toegelicht. ^adsver^d^ 11 ' 7 Dec - de heden gehoudea direciiV'f un J T ^ 38 W e da voorzitter medio, da-t oii.de 0 ^- Eleetr.. Spoorweg llaatsch. met d» h over c ' e s P03rbi-ugr jte OurleweteWeiispi.',.'?. r z ake heitoemde raadscommissie o e S e erin„ 1Jk; acht, 'daar deze quaestie bij de ,' Js e or3 f h a , a, mangig ï s gemaakt en in dozen t -i5ï£_t;a 1 at mo B i. 00r van den Milaister van W,a~ worden afgewacht. Ged. Staten, habbeii eindelijk hun goedtceuriay i>n Pfhf aar» hnl Trmi 01 T.,ll gehecht aan het raadsbesluit van 21 Juli 1910 tot ruiling van grond met de Holl. Electrische Spoorweg Maatseh., tot het Verleggen yan den openbaren wsg en tot den .bouw van een vïaduct U» Nieuwewetering. Van B. en W. van Alfon was een nchrij ven ingekomen inzake den voorgenomen bouw van een electrische centrale voor Alfen, Aarlandórveen en Oudishoorn, welke centrale eveneens 6troom zou leveren aan de EaSurige gemeenten. Gevraagd werd, of Alkemade ,belang in dit onderwerp stelt. Bij de igedachtenwiaseling hierover gaven enkele leden als hun meeniag te kennen, dat gas voor de huisgezinnen praetischer zou zijn. Daartegenover werfl het bezwaaa' geopperd, dat iln den slappen vT:enfiodom Je KoelofareitclBveen de gasbuizen moeilijk gelegd kunnen worden, terwijl de verbinding met de woningen door een vaarwater moet geschieden. Toesloten wer'd niet alleen aan Alfen maar ook afin Leiden opgave van conditiën te yragen. Tot onderwijzer te de Kaag wordt benoemd do heer P. de Zomer te IJzendijke, terwijl aan mejuffr. Gr. J. van Betten te Boelof aren dsveon eervol ontslag werd toegekend ala onderwij zes-os. Door voortdurende vermindering van het aantal kinderen op d.o gaggi&are school, zal in de daardoor ontstane vacature niet behoeven j;e worden voorzien. Door de inspecteurs voor de yolkagezondheid to 's-G-ravenhage en te Utrecht ia op aandrang de r Begeering een plan ontworpen voor een waterleiding ten behoeve van een groot aantal gemeenten in Utrecht, Z.uidi-Holl and en NoordHolland. De uitvoering van dit wei"k zat geschil den naar Zuid-Bevelandsch model. In het voorloopiig comité hebben reeds zitting genomen de burgemeesters van Abcoude, Harmelen, Water graafsmeer en Haarlemmermeer. De priöe d'ea'j was aanvankelijk ontworpen op de Lage Vuur» sche, doch vanwege het Ministerie van Oorlog is hierop aanmerking gemaakt, omdat beter g& oorcfeeld werd de prise d'eau te maken binnen de Ho'landschs waterlinie. Ook wilde men rekening houden met eventueele aansluiting vaa Hiilegom, Lisso, Sassenheim en Noordwijk. Naar aanleiding hiervan spraik de raad zich in beginsel uit voor een goede drinkwatervoorziening, mits deze niet te bezwarend voor de gemeente is. De burgemeester zal in het coniïté zitting nemen, terwijl event. kosten 'ten laisle der gemeente komen. Nu een verordening op het rijden met motorrijtuigen is vastgesteld, werd voldaan aan den wensch van Ged. Staten en He gesloten-verklaring van de volgende wegfin cpgaheveai.: Ie. de weg langs Oudewetori.ng en Brajemermeer; 2e. de Langeweg van het Braseniermoer naar Nieuwewetering en 3e. de weg door Roelofarendsveen. De Nieuweweg van Bij pwetering maar Poogtaade blijft evenwel gesloten. Na .afdoening van nog eenige andere zakea werd de vergadering gesloten. NOORDWIJK, 8 Deo. Giste-ren werd bij enkele candiclantslelling tot I'd van don gemeenteraad geko^on de heer W. van Boelcn, reeder enjpensionh'o idei- ta Noordwijk aa'i Zee in de vac. Graaf van Limburg Striium. GOUDA, 8 Dee. Gist ren werd tot lid van de Kamer van Koophandel en Fabrieken gekozen, de heer C. van Veen Az. * WAALWIJK, 8 Dec. I>o raad dezer gemeente is door den voorzitter tegen Vrijdagavond 7 uur bijeengeroepen ter behandeling van: a. Ontwerp-b&sluit tot het aangaan eener tijdelijke geldleening, groot f 17.500. b. Wijziging begroot'ng 1910. c. Benoeming van een Gasthuisme&ster en een lid van liet Burgerlijk Armbestuur. d. Benoeming gascommissie voor 1911. e. Machtiging tot verpachting van het Marklgeld voor 1911. f. Bepaling der Irooilijn voor de nieuwe straat, voor de Oostzijde van dé Kloostersteeg, bezuiden den Staa'sspoorweg en voor de Oostzijde van de Putsloeg benoorden dien spoorweg. g. Vaststelling der rekening van de gemeente en van het Burgerl'jk Armbestuur, van het Gasthuisbestuur en van de Kamer van Koophandel en Fabrieken. h. Vaststelling der begrooting voor 1911. i. Ingekomon stukken. * OOSTBURG, 8 I!e?. Vanwegei de, afdeeling Oostburg van den Volksbond zal hel volgend jaar een huisvl jt-tentoonstelling worden gehouden. * AVEERT, 8 Dec. In de raadsvergadering van Woensdagmorgen word de rekening over 1909, sluitende met f 215.152.26V2 aa'i inkomsten, f 211.703.261/a aan uitgaven en een batig saldo ad f 3149 vastgesteld. De begrooting voor 1911, sloitende aan inkomsten en uitgaven, (waarbij een post ad f 435.66 voor onvoorziene uitgaven) met f 75.987.65 werd tekens goedgekeurd. In dezelfde vergadering werd voor het eerst eene commissie van Financiën (3 ledeiu) en eene commissie van Weg en Werken (5 leden) gekozen. Tevens werd aangedrongen door de commissie van. comptabiliteit op scheiding van gemeenteadministratie en administratie van de Stedelijke Gas'abriek. Voor de gasfabriek eis elite men een commercieels boekhouding. --- AMSTERDAM, 8 Dec. 1910 Raadsverkiezing district II. Het ve-rkiezingsbnreau der' Algem. R. K. Prop. Club is gevestigd Kattenliurgplein 8B. Ledein en zij die zich voor deze verkiezing intere-ssceren worden daar iederen avond vanaf 7 uur afgewacht. Smal rijdlsii. Er wordt den laatsten tijd druk propaganda hi onze stad gemaakt voor het harder rijden der trams. De directie van de gemeentetram sc'iijnt aan de stemmen, die hiervoor uit het pub;.ik opgingen, een gewillig .oor te hebben verleend. Op verschillende lijnen zijn maatregelen genomen om het sneller rijden te bevorderen, terwijl de wagenbestuurders instructies kregen in denzelfden geest, 't Is dan ook duidelijk merkbaar, dat we den laatsten tijd ,,harder gaan." Nu doet zich zooals bij alle nieuwe maatregelen, waarbij het groote publiek betrokken is, het gewonU verschijnsel voor dat er tweeërlei klachten rijzon, ten eerste van menschan, die blijven boweren, dat het nog niet hard genoeg gaat, uitgaande van dei stelling: vraag het onmogelijke, om het mogelijke te krijgen; van den anderen kant zij die vreezenl voor ongelukken de nieuwe maatregelen critiseeren. Met beiden hebben we geen rekening te houden; immers op z.i zulbn rijden, daar zij zich dan niet verantwoord ach tan. Wij meonen, dat met den psihychischen toestand der wagonbestuurders wel "degelijk rekening moet worden gehouden ea dat zij s dierpe voorschriften moeten hebben, waaraan zich te houden om hu.i verantwoorde! ikheid te dekken, wil meci ernstige ongelukken voorkomen. Gisteron nog kwam er een ernstig ongeval voor, doordat een mo'.orwagan van lijï 1 ; op de N. Z. Voorburgwal ec-n melkboer pen eindweg meesleurde. Ook werd ons go.raagd de aandacht te vestigen op het harde rijden door nauwe en diukke straten. Het donkbeeld lijkt o >s niet ongezond om voor sommige straten een kleinere snelheid voor te schrijven. Vergisson wij ons niet dan is vroeger bepaald, dat in nauwe winkelstraten — zooals de Vijzelstraat, waar de tram bijna la igs de geveis schuurt en waar do winkelstand door de tram is vermoord — do tram niet sneller mag rijden dan een rijtuig in matigen draf. Een algemeen gebod: zoo snel mogelijk rijden, zonder nadorc bepalingen, lijkt ons ten eèaienmale verkoerd, hoezeer wij grootere snelheid der tram ook gewenscht achten. Uitglfta grorad! in erfpacht. Door de Zandl.yverantie-Maatschappij is tot B. en W. hot verzo:k gericht van. de gemeente in erfpacht to mogen ontvangen een gemeienteteri-ein aan de Vliotstraat groot pl.m. 3106 vierk. 'M. Tevens heeft de Mij. verzocht in ibruikleetn te mogon ontvangen de langs de zuidzijde van dat terrein gelegen vaarsloot. Tegon uitgifte van den grond voor '20 jaar tegc'n een canon van, f 0.40 per vierk. M. bestaat bij B. en W. geon bezwaar. De zuidelijke helft der Vaarsloot oehter is reeds in erfpacht uitgegoven aai de firma van Voorst en Co. zoodat aan het tweede verzoek niet kan worden voldaan. Tegon uitgifte in erfpacht van de andere helft der sloot voor een jaarlijkschen canon ad f 1 bestaat bij B. en W. geen bezwaar. In dezen geest is door B. en W. een voordracht ingediend. • • • Met ingang van 1 Soptember 1907 was aan de vennoots hap, handel nde onder de firma D. Goedkoop Jr., in orfpacht uitgegeven een terrein, gelegen aan de Noordzijde van liet IJ, ten oosten van het terrein der Amsterdamsehe Droogdok Maatschappij, ter grootte van 11.984 vierk. "M 1 . Nu is het gehl ken, dat de a r scheidin,g atan de Noordzijde van het terrein, buiten de terreingrons is geplaatst, waardoor een strook gemeentegrond is ingenomen, welke eene oppervlakte beslaat van o igeveer 33 vierk. M. Naeat de firma op dit fa.it opmerkzaam w,as gemaakt, heeft zij aanstonds het verzoek ingediend d&zfe strook grond, mede in erfpacht te mogen ontvangen. Waar B. en W. hiertegen geen bezwaar lielbben, stellen zij den Raad voor hen te machtigen aan bovengenoemde firma het terrein in erfpacht uit te geven tegen ean jaarl jkschen cano-i van f 0.20 per vi>rk. M., onder dezelfde voorwaarden als waaronder het terrein in 1907 in erfpacht werd uitgegeven, met dien verstande, ciat hel. recht geacht ;al worden te zijn ingegaan op 1 September 1907 on mede op dezelfden datum eindigt, als waarop het erfpachtsrecht van het eerste uitgegeven terrein verstreken zijn zal, met welke regeling de firma zich heeft vereenigd. Ontwikkel nig naar Rcomsche baginselern. Voor de leden der vei-eeniging „Ontwikkeling naar Roomsche Beginselen" hield de heer Jos. Frings gisterenavond een lezing, met li htbeelden geïllustreerd, over het onderwerp: „De hedendaags.he mailstoomer in woord en beeld.'" Tn plaats van den voorzitter, die afwezig was, opende de heer J. Debrus de vergadering op de gebruikelijke wijze en heette den spreker van deze.n avond met liartel 'ke woorden welkom, waarna hij den heer Friings het woio.rd verleende Spreker ving dan aan met te wijzen op de enorme ontwikkeling der zeeschepen, welke tak van industrie steeds gelijken tred heeft gehouden met d;e ontwikkeling op het gebied van automobielen, vliegwerktuigen enz. Met de ontwikkeling der staalindustrie, nam ook de industrie van het bouwen Van stalen zeeschepen een hoogra vlucht, daar stalen zeeschepen vele en groote voordeelen boden op de ijzeron. In onze dagen nu doorklieven ontelbare zeekasteolen de wateren der groote zeeën en bieden binnen hun stalen htiid allj genoegens welke een stedeling in zijne woonplaats maar geboden kunnen worden. Meer en meer ontstond er tusschen Engeland en Duitschland met hunne vele trlansallanlische stoomvaartlijnen een ware wedstrijd in het op stapel zetten van grootere en moderner ingerichte ze-'kasteelen. Vervolgens beschreef spr. de inrichting enden bouw van de „Kaiserin Augusta Victoria'", 'een Oceaanstoomer der Hamburg-Amerika-linie, hiermede een beeld gevend van der hooga trap van ontwikkeling, waarop de industrie van den scheepsbouw staat. Dit schip is n.1. niet minder dan 213 M. lang en bevat naast een menigte hutten, rook-, lees- en tuinzalen zelfs een concertzaal, waar een Zigeuner-orchest voor de noodige opgewektheid min boord zorg draagt. Na ten slotte nog de ontwikkdliug te hebben' geschetst der machines ter voortbeweging deir zeeschepen en de voordeelen te hebben opgesomd der stoom-,.turbines", die een grootere snelheid kunnen ontwikkelen dan de stoomketels, sloot de heer Frings zijn interessante iezing onder luid applaus der 1 opgekomen leden. R. K. Studlemtent-verean'gling „St. Thomas Aquinas". Vergadering op 7 December. Na voorlezing van de ingezonden stukken en notulen wérd de praeses, de heer A. v. Ides, tot Unie-afgevaardigde benoemd. Daarna gin e- men over tot de installatie van de lustrum-commissie voorzoover de aangeschrevenen zich daartoe bereid hadden verklaard, nl. G. 'Goovels, J. Hengst, 'J. Hermans, A. Lilesker, J. da Smit, D. S tas sar en A. v. Berckel. Vervolgens kreeg de heer W. PenriB het woord over het onderwerp: Vereenvoudigde spelling. Na eerst te hebben vastgesteld dat hij de ziaak nfet} van philologisch standpunt wil behandelen, maar slechts van den praieüsch'en k ant; > voorzoovert nl. ieder een weinig ontwikkeld mensch er over kan oordeelen, gaat spr. over. lot bespreking yan het stelsel-De Vries en ten Winkel, waar de wetenschappelijkheid het groofie struikelblok is voor de praktijk. De vereenvoudigde nu komt niet ,.een geheel nieuwe spelling invoeren, maar alleen de. bestaande verbeteren. Dit alles pal spr. nader uitwerken. De eerste vraag ia: Is het tegenwoordig stelsel zoo absoluut onbruikbaar ? Spr. haalt hiervoor getuigen aan als prof. Taco Ronda, Jan Kalff, prof. v. Aelten en prof. Sy■ aons. Dit wat het wetenschappelijke betreft. Wat het praktische aangaaft: geen. mensch, zelfs geen hoogleeraar aan de faculteit der letteren .schrijft zonder 'f outen. Enkele van die moeilijkboden en inconseauenties van het stelsel-de Vries en ta Winkel laesit opr. de vergadering voor. De belachelijke "regels over de bindings n worden door spr. naar verdienste gehekeld. Ook de bin diitgs s wordt even aangeroerd. Dan kregen, we eenige vermakelijke staaltjes van dwaasheden, waartoe de willekeurige regeling der geslachten leidt. Jacob Grimm, prof. Cosijn, prof. Kluyver, de Hertog en tal van anderen erkennen openlijk, hoewel zij geen voorstanders zijn van hst Kollewijnsch, het onbruikbare van de tegenwoordige spelling. Doch niet alleen da" het stelsel moeilijk is, 't is ook nadeelig voor het onderwijs. De tijd op de lagere school wórdt verknoeid door 't aanleeren van de spelregels em dan nog met welk gevolg? De leeraren van H. B. S. en gymnasium verklaren, dat de leerlingen, die daar aankomen, na een maand hun spelregels vergeten. En wat zou men den kinderen in die uren niet kunnen leeren. Tevens kon men het onderwijs ontladen van heel wat ballast en het kind werkelijk taal leeren. Verder bleef er nog jtijd over voor gymnastiek en sport en zooveel andere nuttige dingen. Als dus het feit vaststaat, dal er moet vereenvoudigd worden, dan volgt de yi-aag: Hoe moet er vereenvoudigd?. Maar hoeven, wij daar lang.naar ie zoeken ais we ©en vereenvoudiging hebben waarvan de autoriteiten verklaren, dart ze vrij is van de groot© fouten die de vorige spelling aankleven? Natuurlijk is het stelsel niet volmaakt. Men heeft wat pioeben geven en nemen, wat vrijheden moeten laten, jnaa,r het is zeker practisch bruikbaar. De statistieken wijzen uit dat de vereenvoudigde ontzettend toeneemt, vooral onder de wetenschappelijke mannen. Verder hebben nagenoeg alle pjider wijzersvereenig'ingen hun instemming betuigd aan een adres tot de Regeering gericht inhoudend® het verzoek hei Kollewijnsch op de cchool -in te vieren. Ook Indië heeft groot belang bij die in'roering. Het tegenwoordig Nederlandsch ita veel te moeilijk voor de inlanders, wii men het N' derlandsch onder hen verbreiden dan moet m n de vereenvoudigde invoeren, 't Zelfde geldt voor de West. Spr. haalt gezaghebbende getuigen hi rvoor aan. En bewijst Zuid-Afrika, waar heit aantal Nederlandsch sprekenden en schrijvenden ve 'vijfdubbeld is, na de invoering van het Kolle.■p insch, niet, dat het stelsel levensvatbaar is? .)rie redenen zijn er volgens spr. die de invoering van. de .vereenvoudigde eischen. "o. het groote aantal aanhaligere yan het E « ewijnsch; ti. de gunstige fftemming cc voor 1 bij onderfWïjj autoriteiten; 3o. waar het Hollandsch tegen vreemd© talen te strijden heeft, zal het een krachtig hulpmiddel zijn Na de pauze bespreekt de heer PenriB de tegenwerking, die de beweging ondervindt: lo. van den kant van de regeering, 2o. enkelen die zich noemen letter-kunstenaars en 3o. van. mijnheer Schuman.n, procuratiehouder tè' Rotterdam. Den laatsten tegenstander kunnen we niet au sérieuxnemen.. De bestrijding van de letterkundigen zal meer indruk gemaakt hebben op 't publiek 1 . Maar dat daar groote namen in ontbreken, dat die onderteeke naars zelf niet zonder fouten, kunnen schrijven weet het publiek niet en toch heeft de heer Leffertstra in zijn laatste brochure dit laatste bewezen; autoriteiten op gebied van taal noemen dit stuk een dol drijven, waartegen moet geprotesteerd. Twee punten daaruit bespneekt spreker nader. Het beschaafde Nederlandsch als norm is een abstractie. Maar de Vrio.s en to Winkel baseeren op hetzelfde princiep. Dit zeggen de samenstellers zelf in hun voorrede. Ook de verwarring door het gemis van .buigingisui'tgan Hoogachtend, UEd. dw. dn., G. C. W. abonné. --- Rotterdamsche Rechtbank. Zitting van 8 December. Poging tot moord. Hedenmorgen sfr>nd terecht de 39-javige werkmar J. H. te Schoonhoven thans altlier gedetineerd, beklaagd van poging tot doodslag subsidiaii mishandeling, zwaar lichamelijk letsel tengevolge hebbende, op den pcrs>on van D, Hartman. Beklaagde, die reeds meermalen veroordeeld is, heeft wegens mishandeling zwaar lichamelijk letsel tengevolge hebbende al eens drie jaren gevangenisstraf ondergaan. Van wat hem nu ten laste was gelegd, wist tc-kl zich b'ijna niets meer te herinneren. Hij was in den kost bij de gescheiden vrouw van den mishandelde; reeds meerdere malen was de laatste voor de woning van zijn vroegere eehtgenoole komen schelden, beklaagde verwijtend in ongeoorloofde verstandhouding met zijn vrouw te leven. Het gevolg daarvan was, öat de andere kostgangers Hartman al eens een pak slaag hadden gegeven. Op Zondag 16 Octiober nu was "beklaagde dronken geweest en had met eenige vrienden van Hartman ruzi'e gehad en den volgenden daar met hem zelf. Hij had Hartmaii reeds enkele maten tevergeefs aan zijn woning opgezocht; 's namiddags trof hij hem eindelijk thuis, er ontet&na een worsteling, waarbij Hartman mef een slagersmes feel'ijk werêf toegetakeld. Dit laatste wist bekt zien echter niet te herinneren. Evenmin, dat den volgenden morgen tegen getuige 'de Bade zou hebben gezegd, sprekend over Hartman: „Ik heb hem eens lekker opgeknapt" Als deskundigen werden gehoord de drs. D. J. Groesbeek te Schoonhoven en J. O. J. Bierens de Haan alhier. ife eerste had den mishandelde aangetroffen) in zeer anaemisehen toestand op een stoel zittena., waaronder een groote zich uitbreidende plag btoed op een ernstige verwonding wees. Bij onderhoek bleek de mishandelde le een snïjwoml te ftebben in het midden van den nek, 2e een permr eerenafj steekwond, die het geheete linkerooH {iad gekliefd, 3e een snij wond over den ïinkeraim ter lengte van 17 centimeter, 4e een en'ijwond in de rechterzijde van den buik, 5e een steekwond in de tiende tusschen ruim te der ribben, welke laatste, gevaarlijkste wond een breedtir, bad van li/ 2 centimeter b'ij een diepte van 10 a 12 centimeter. Alle wonden werden door getuige verbonden, waarna het bloeden ongeveer ophield en de mishandelde op advies van getuige per automobiel naar Eudokia alhier werd vervoerd, waar hij in den nacht van 17 op 18 October onder behandeling kwam van den tweeden deskundige. Deze had de wonden eveneens onderzocht en die in den buik gesondeerd. Getuige meende, dat het mes op de 10e of 11e rib was afgestuit, wag dit niet het geval geweest, dan was hoogst waarschijnlijk een der edele organen als milt of lever geraak't geworden. Levensgevaar zou er bestaan hebben Wij intrede van infectie, dat is niet gebeurd; de wonden op zichzelf vond deze deskundige niet levensgevaarlijk. De mishandelde is ongeveer drie weken in "Eudokia verpleegd! en is toen goed op weg naar de aigeheele genezing naar huis gegaan. Het uitzicht was toen, dat hij naar alle waarschijnlijkheid geheel en al zou herstellen. Todi bleef de mogelijkheid bestaan, dat. de mishandelde er iets uit hield. Daarna werd deze zelf gehoord. Hij is ïosweikman; na het gebeurde kon hij niet goed meer zijn werk verrichten als vroeger; na een paar uur werd hij vreeselijlc moe. Dr. Groesbeek verkiaarde, dat getuige na zijn ontslag uit Eudokia •weer onder z'ijn behandeling gekomen, steeds' over die spoedige vermoeidheid had geklaagd. Op verzoek van de rechtbank begaven de artsen zich met den patiënt naar Eudokia om een tfndeizoek in te stellen, in hoeverre de verwonding in den buik invloed zou kunnen hebben op dit spoedige vermoeid-zijn. Na terugkomst zouden zij' daarover rapport Sitbrengen. Inmididela werd met het getuigenverhoor verder gegaan. Het bleek, dat beklaagde 's avonds bSf den mishandelde thuis -was gekomen, en daar ook diens broer vond, dien hij uitstuurde voor een paar lleescihen bier te llaien. Toen nam beklaagde het slagersmes uit een aan den muur hangende schede en kwam daarmede op Hartman toe. Deze wilde vluchten, ' doch viel en werd door bekl ! . ingehaald, die hem daarna, boven op hem zittend, de verschillende steken en sneden toebracht. He,ti mes behoorde aan den broer van den mishandelde, bij wien deze inwoont, en die, slager van beroep, morgens het pies nog had geslepen, omdat hij 'g middags moest slachten. 's Middags, toen bekl. den mishandelde nietl thuis trof, maar wel diens broer, zou hij hebben gezegd: „Ik moet hem hebben, dan zal ik hem wel zoeken. Jij bent een goede jongen, masr je broer moet er aan gelooven)." 's Avonds had bekl. dezelfde woorden gebezigd, voordat hij den broer van den mishandelde om bier uitzond. Deze was niet gegaan, doeh ging even de kamer uit om licht te halen, in welken tusschent'ijd hij zijn broer plotseling hoorde gillen. Hij liep toe en zag, hoe bekl. aan het snijden en steken was. Volgens getuige was bekl. dien avond niet zóó beschonken, dat hij nog wel heel goed jvist, wat hij deed. Na het verhoor der getuigen werden de deskundigen weder gehoord, die na onderzoek het onwaarschijnlijk achtten, dat de spoedige vermoeidheid van den mishandelde een gevolg is van de toegebrachte verwonding. Het O. M., waargenomen door mr. yf. F. E. Bouman, achtte ondanks het geringe 'herinnerings. vermogen van bekl. het ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen. .Wat de vraag betreft! ft er zwaar lichamelijk letsel is toegebracht, meent de Officier deze toch, in aanmerking genomen het gewone spraakgebruik, bevestigend te moeten beantwoorden, ondanks de deskundige verklaringen. Maar spr. meent, dat hier het ernstigere misdrijf: poging tot moord althans doodslag aanwezig is, blijkend uit de vele malen, dat I^'jj dien dag den mishandelde trachtte op te zoeken, waai bij telkens bedreigende uitdrukkingen' werden gebruikt. Met het oog op een en ander vroeg de Officier 2(0fi jaar gevangenisstraf. De toegevoegd verdediger, mr. H. O. van Blomin estein, meende, dat voorbedachten raad hier niet was bewezen. Tusschen beklaagde en den! mishandelde bestaat een wrok, en als gevolg daarvan heeft bekl. op dipn dag hem willen vinden, desnoods om een pak slaag te geven, maar niet mét bet voornemen, om hem van het leven te berooven. Het kan heel goed zijn, dat dp man in opgewonden toestand verkeferde, toen ivi] bi] den misnandelde kwam, bovendien hij was drenken; is het nu zoo onmogelijk, dat hij door het zien van dat mee, dat daar hing, plotseling op het denkbeeld kivam aan Zijn wrok door het toebrengen van een mishandeling uiting te geven ? En "wat het zwaar lichamelijk letsel betreft, hebben Wij niet te doen met wat het spraakgebruik d