Dit nummer bestaat uit twee bladen EERSTE BLAD VERHUIZINGEN. In het belang eener goede en geregelde bezorging van onze courant, verzoeken wij beleefd orin ten spoedigste kenniN te willen geven van yerliuizingen en daarbij het oude »n nieuwe adres zoo volledig mogelijk op te geven 6 DE ADMINISTRATIE. --- Buitenland. ITALIË. DE NIEUWE CHORAAL-UITGAVE. De Romeinsche correspondent der „Germania" seint aan zijn blad: „Met het oog op in Frankrijk verspreide geruchten, als zou de uitgeversfirma Desclee uit Rome een monopolie hebben gekregen voor de choraal-uitgave en zelfs eene poging wordt gedaan om de regeering in de zaak te betrekken, ben ik gemachtigd op de stelligste wijze te verklaren, dat de Paus nooit privileges of monopoliën voor de nieuwe choraal-uitgaven zal geven. Ik kan er dit nog bijvoegen: als vroeg of laat de H. Vader eene uitgave zal verklaren als bijzonder in overeenstemming te zijn met het „Motu Proprio", zal dit geene der bestaande zijn doch eene geheel nieuwe uit de Vaticaansche drukkerij, welke dan vrij door een ieder zal mogen nagedrukt worden. EENE BEKEERING. Den 30en Maart j.1. heeft in de kerk van St. Sy'.vester in Capite, de Engelsche parochie te Rome de heer John Hiver, vroeger pastoor der Episcopale Kerk van St. Marcus te Philadelphia, zjjne dwaling afgezworen. De heer Hiver is de zoon van generaal Robert H i ver, onder-staatssecretaris van oorlog te Washington. FRANKRIJK ABBÉ L0ISY schrijft aan de «Éclair ": Het is juist: lo. dat ik afzie van den vrijen cursus, dien ik gaf aan de Sorbonne, en niet alleen voor het tweede semester van het tegenwoordige schooljaar; 2o. dat ik dien prijsgeef op eigen initiatief; 3o. dat ik het doe met het oog op de pacificatie der gemoederen in de Katholieke Kerk. Die drie punten staan vast, en meer is er niet. Over de betrekking tusschen mijn besluit en de regeling mijner Kerkelijke positie, hoop ik van harte, dat men er niets van zegge, want er valt niets van te zeggen. Ik heb uit eigen beweging gedaan, wat mij het meest opportuun voorkwam; ik weet niet, wat daarvan het gevolg zal zijn. Er is dus slechts werkelijke zekerheid over de drie punten, hierboven aangegeven. AMERIKA. DE PEST. Te Lima, de hoofdstad van Peru, is de builenpest uitgebroken. Er zijn een 40tal lijders in de barakken. De schepen uit Peru, die in de havens van Centraal-Amerika aankomen , moeten eene quarantaine doen van 24 uren. AZIË. DE OORLOG. De heeren Japanners zijn wel zoo vriendelijk geweest ons althans gedurende de Paaschdageh met rust te laten, en de Russen, die voor het oogenblik nog enkel defensief optreden, hebben die rust niet gestoord. Al meer en meer blijkt, dat de Russen vooreerst wel in hunne defensieve houding 1 zullen volharden. Hunne legermacht aan de Jaloe is alleen bestemd om den vijand op te houden. Zooals reeds lang voorzien werd, biedt generaal Misjtsjen ten Zuiden van de Jaloe geen ernstigen tegenstand. De Russen zijn zelfs reeds uit Widsjoe teruggetrokken en bezetten nu den Noordelijken oever der rivier. Zij hebben niet willen strijden met de rivier in hun rug. 't Staat te bezien, of zij het oprukkende Japansche legerkorps enistigen tegenstand zullen bieden bij het overtrekken der rivier. Wij gelooven het niet. Er zal wel bij gevochten W r orden, bloedig gevochten misschien, maar van eene blijvende verdediging zal geen sprake zijn, daar de bedoeling der Russen slechts is den vijand na eenig oponthoud naar het Noorden te lokken. In Port Arthur is alles rustig. De Russen gebruiken hun vrijen tijd om de gestrande Japansche branders vlot te m(aken en voor havendiensten te gebruiken. Alexieff heeft de vestingWerken geïnspeepteerd en de herstelde schepen bezocht. VERSCHILLENDE BERICHTEN. DE VIJANDELIJKE LEGERS IN OOST-AZIË. Van, deskundige zijde worden de volgende cijfers opgegeven betreffende het Russische leger in Oost-Azië op het eind van Maart: Veldtroepen. Deze bestaan uit de le, 2e, 3e en 4e Siberische divisies. De eerste divisie (commandant luitenant-generaal Saiharoff) telt 37 bataljons scherpschutters, 3 bereden compagniën, 18 escadrons, 17 batterijen, met tezamen 54.400 man (waarvan 42.421 strijdbare), 28/0 paarden en 160 kanonnen; de tweede divisie (commandant luit.-generaal Zusulic) heeft 37 bataljons, 3 bereden compagniën, 12 sotnien, 12 batterijen, te zamen 53.000 man met 41.000 soldaten, 2000 paaiden en 126 kanonnen; en de 4e divisie (commandant luit.-generaal Zarubajeff) bestaat uit 49 bataljons, 3 bereden compagniën, 12 sotnien, 16 batterijen, te zamen 56.200 man met 52.000 soldaten, 2000 paarden en 126 kanonnen. Vestingtroepen. In Port Arthur (luitenant-generaal Sminnoff): 3 bataljons vestinginfanterie, 2 bataljons vestingartillerie, 12 compagniën genie,. In Wladiwostock (generaal-majoor Voronec) 6 bataljons vestinginfanterie, 2 bataljons vestingartillerie, 1 compagnie gefnïe, 1 telegraaf-afdeeling. In Poszjetc: 1 ttiijrieompagnie, 1 compagnie artillerie. In het geheel aan vestingtroepen 30.000 man. De beschikbare reserven van het Mandsjoerijsche leger bestaan uit 29 sotnien met te zamen 4700 man en 4340 paarden van de Kozakken-regimenten en 15 bataljons met 15.000 man, waarvan 14.150 strijdbaren van de infanterie. Hierbij moeten nog gerekend worden de Zaamoersche en Oesoerische spoorweg ^-brigades, te zaimlen, 6 bataljons met 6500 man, waarvan 6450 soldaten. Verder nog 4 bataljons pioniers, vormende 2214 man. Beschermingstroepen voor de spoorwegen in het geheel 35.000 man. Nog staan ter beschikking van het legerbestuur: De Baikalsche Kozakken-divisie (generaal-majoor Grekoff) 24 sotnien, 2 batterijen met 4430 man (3950 strijdbaren), 3600 paarden en 12 kanonnen. De totaal-sterkte der op het einde van Maart in Oost-Azië beschikbare troepen bedraagt 318.000 man. Hierbij komen nog de in de hoofdkwartieren, treinen, leger-afdeelingen en onder het beheer van den stadhouder staande troepenmacht, welke bij elkaar ook nog wel 40.000 man bedragen. Zoodat de algeheele macht op 360.000 man gerekend kan worden. Hiervan bestaat het veldleger uit 280.000 man; de rest doet in de vestingen en als verbindingstroepen dienst. Het totaal aantal paarden bedraagt 20.410, der kanonnen 556. * * * Het Japansche leger. Het „Militar Wochenblatt" geeft, op grond van de nieuwste opgaven, het volgende overzicht van Japan's sterkte te land. • i , 1 Het actieve leger telt 143.000 geweren, 9500 sabels en 702 kanonnen; het is ingedeeld in 13 divisies — garde en le tot 12e regiment linietroepen — van 12 bataljons, 3 eskadrons, 6 (bij de 7e divisie 9) batterijlen, elk met de daarbij behoorende speciale wapens. Daarbij komen als op zich zelf staande afdeelingen twee cavalerie-brigades van 8 eskadrons elk met twee brigades veldartillerie van 18 batterijen elk. Het reserve-leger is ongeveer 80.000 man sterk, waaruit 13 gemengde brigades van zes bataljons, een eskadron eln een batterij elk gevormd kunnen worden. Het nationale leger, dat bestemd is voor de verdediging van het eigen land, omvat 130.000 man. Dan zijn er nog 34.500 aanvullingstroepen, die in 52 bataljons, 17 eskadrons, 19 batterijen en speciale wapens zijn ingedeeld. * * * De Russische intendance zal al iheel spoedig verbazend veel werk krijgen. Het vakblad „La France Militaire" merkt op, dat voor een leger van 300.000 man en 100.000 paarden dagelijks 1600 ton verschillende levensmiddelen noodig zijn, dat is de lading van 6 treinen van 30 tot 35 Wagens ieder van den Transsiberischen spoorweg. Om deze te vervoeren is zieker een dag noodig, aangenomen dat er niet tegelijkertijd troepentransporten plaats hebben. Maar in de stapelmagazijnen van Port Arthur en Moekden zijn voorraden voor 6 maanden, zoodat de dienst per spoor niet zal behoeven plaats te hebben voor Juni a.s. Op dit tijdstip zal de concentratie der troepen voltrokken en de spoorweg beschikbaar zijn voor de intendance. Alle vrees voor gebrek bij de Russische troepen is dus verdweneln. Bovendien zijn Mandsjoerije en de Russische kustprovincie landbouwende streken, rijk aan granen en vee. Rusland zal er over 60.000 ton graan kunnen beschikken. In de geheele landstreek zijn ongeveer 700.000 stuks hoornvee en een aanzienlijk aantal varkens. Ten slotte kunnen de meelmolens te Kharbin dagelijks 400 centenaars meel leveren. Gepantserde treinen. De „Germania" verneemt uit St. I-"etersburg, dat de minister van spoorwegen in Duitschland thans een zeker aantal gepantserde treinen heeft besteld voorden Transsiberischen spoorweg. De levering moet geschieden voor half Mei. Doofgeschoten. Kapt. Sjtsjenonovitsj, van de „Retvisan", is doof geworden tengevolge van de ontzettende kanonnade aan boord van dat schip bij de eerste poging der Japanners om de haven af te sluiten. Ook de scheepshond, een groote NewFoundlajider, is zijn gehoor kwijtgeraakt. --- Binnenland. KON. BESLUITEN. ■Kantongerecht. Benoemd is tot kantonrechter te de Lemmer mr. F. Beudeker ,thans griffier bij het kantongerecht te Helmojid. Rij k s ve I d w a c h t. Aan H. M. W. van Meel is op zijui verzoek ontslag verleend uit zijne betrekking van districtscommandant tevens inspecteur der Rijksveldwacht. Hoogere krijgsschool. Met 1 Apfil zijn benoemd: tot leeraar in de staatswetenschappen aan de hoogere krijgsschool O. C. R. Hoetink, thans burgerlecraar, niet behoorende tot het vaste personeel blij die inrichting, en tot bibliothecaris bij de hoogere krijgsschool, de gep. serg.-majoor H. J. V. A. Hilgers. Onderschei din g. r Aan Hr. Ms. ordonnans-officier, den le luit. jhr. H. A. van Reigersberg Versluys, van den grooten staf, is vergunning verleend tot het aannemen en dragen van de orde teekenen van ridder 3e kl. der Kroonorde van Pruissen. t Mr. J. S. Baron VAN HARINXMA THOE SLOOTEN. Even na middernacht is heden de burgemeester der Residentie, mr. J. S. baron van Harinxma thoe Slooten, die reeds sedert eenige dagen ernstig ongesteld was, overleden. Bijna zes jaren was de overledene als burgervader der hofstad in functie, en gedurende dat tijdperk heeft hij steeds getoond, dat moeite en opoffering hem nooit te veel was, wanneer het de belangen gold dergenen, die aan zijn zorgen waren toevertrouwd. Mr. J. S. baron van Harinxma thoe Slooten bereikte den leeftijd van 47 jaren. De zesde Limburgsche Katholiekendag zal dit jaar worden gehouden te Heerlen, op Pinkster-Maandag, 23 Mei, onder beschermheerschap van Z. D. H. Mgr. J. H. Drehmanns, bisschop van Roermond. Het program luidt als volgt: H. Mis te 8.45 ure in de kerk van den H. Pancratius. Optocht van de deelnemers aan den Katholiekendag te 11 uren. Opstelling van den stoet aan het station. Afdeelingsvergaderingea: I. Provinciale Bond van Kruisverbonden in Limburg. Inleider: mr. C. M. F. Kneepkeng, Weert. II. R. K. Onderwij zersbond in het bisdom Roermond. «Lectuur". Inleider dr. A. Geurts, Rolduc. III. Limburgsche R. K. Volksbond. «Organisatie". Inleider: de heer A. H. Vliegen, Gulpen. IV. Limburgsche Landbouwbond. »De koopvernietigende gebreken in den veehandel". Inleider: de heer Th. J. A. Aquarius, burgemeester van Haelen. V. R. K. Patroonsbond voor het bisdom Roermond. «Katholieke Patroonsvereenigingen ". Inleider: pater P. Bruin S. J., Oudenbosch. Gesloten Algemeene Vergadadering des namiddags te 3 uren in de zaal der Wed. Dirix. Toegankelijk voor de leden der bij den Katholiekendag aangesloten bonden. Receptie ten Raadhuize te 4j uur, vanwege het gemeentebestuur voor de commissie der Limburgsche Katoliekendagen, de besturen der Limburgsche bonden en de plaatselijke regelingscommissie. Algemeene Vergadering te 5 uren, in de kerk van den H. Pancratius. Sprekers : prof. Keuller (Roermond) en dr. Trimborn (Keulen). In eene plechtige openbare zitting van den Hoegen Raad, door eenige leden der balie met den deken, mr. Vlielander Hein, en enkele andere belangstellenden bijgewoond, werd Zaterdagmiddag 3 uur mr. A. M. B. Hanlo geïnstalleerd als raadsheer in den Hoosen Raad. Uit Delft wordt ons geschreven: * Op Woensdag, 6 April a. s. zal door het Rotterdamsche Brondgeest-Ensemble in de schouwburgzaal van Stads Doelen, alhier worden opgevoerd «Salome", drama van Oscar Wilde. In enkele boek- en sigarenwinkels worden pbotografieën tentoongesteld van de hoofdpersone::, die in dit drama zullen optreden, in de rol , welke zq vervullen. We weten, dat de afd. Nijmegen van den R. K. Onderwijzersbond protest tegen de opvoering van «Salome" heeft aangeteekend, welk protest aan de bevoegde autoriteiten is ter hand gesteld en met kwistige hand onder de Katholieken van Nijmegen is verspreid. In dit protest komen de volgende zinsneden voor; » Het Bijbelverhaal wordt in dit drama verminkt en onteerd; de hoofdpersoon treedt in »al de perverse zinnelijkheid der Oosterlinge op; de opvoering is eene beleediging voor de Katholieken van Nijmegen." Nu vragen we ons at: Zou naar aanleiding van het bovenstaande , het niet op den weg der Katholieke vereenigingen van Delft liggen , om gezamenlijk op te trekken, teneinde van de bevoegde autoriteiten te verkrijgen, dat de opvoering van » Solome" alhier verboden wordt f Wij voor ons zijn er van overtuigd, dat autoriteiten , wanneer ze met den inhoud van het drama kennismaken, de opvoering hiervan beslist zullen verbieden , daar het drama de godsdienstige overtuiging van een groot deel der Delftenaren krenkt en beleedigt. * ♦ * Het bovenstaande bereikte ons Zaterdag te laat om nog geplaatst te kunnen worden. Heden meldt men ons nader: Door de geestelijkheid van Delft, verschillende Christelijke vereenigingen en veie particulieren (zoowel antirev. als Katholieken) is een adres aan den burgemeester gezonden van den volgenden inhoud: „ Onder^geteekenden hebben met leedwezen vernomen, dat dezer dar gen hier ter stede zal worden opgevoerd het tooneelstuk „Salome". „Wijl dit stuk, zoowel uit moreel als godsdienstig oogpunt beschouwd, ten zeerste in strijd is met en kwetsend voor de overtuiging van zopvele duizenden Christenen hier ter sted 'e, verzoeken oude rg-ete e kenden, mede in naam van die allen, eerbiedig, doch met allen aandrang aan U, Edelachtbare, de opvoering' van dit stuk vooralsnog te beletten, teneinde moodelooze krenking van wat hun heilig en dierbaar is te voorkomen." KAMPEN, 2 April. In de gisteravond ehouden vergadering der R.-K. kiesvereniging is candidaat gesteld voor een lid ari den gemeenteraad in het 2e district Ie heer A. Schilder Bz., veehouder, die ok candidaat is der antir. kiesv. »NeJerland en Oranje". » ZALT-BOMMEL, 2 April. Aan den heer Krieger té Amersfoort is in een heden gehouden vergaderiing van den gemeenteraad concessie verleend voor het aanleggen van een tramweg van het station naar deze gemeente. --- Motu Proprio VAN Z H. DEN PAUS, OVER de Codificatie van het Kanonieke Recht. ROTTERDAM, 5 April. Nauwelijks hadden Wij door een ondoorgrondelijk besluit der Goddelijke Voorzienigheid de zeker moeilijke taak van de Universeele Kerk te negeeren aangenomen, of Wij stelden als hoofddoel en legden Ons om zoo te zeggen als wet op: alles te herstellen in Christus, voorzoo ( ver Onzie krachten zouden toelaten. Wij spraken het uit reeds in de eerste brieven, door Ons tot de bisschoppen der geheele Katholieke wereld gericht. Naar dit doel hebben Wij tot dusverre al Onze geesteskrachten gericht. Naar dit beginsel hebben Wij al Onze ondernemingen geregeld. Daar Wij nu duidelijk inzien, hoezeer voor de herstelling in Christus de kerkelijke tucht nuttig is, welker goede ordening en bloeiende toestand slechts overvloedige vruchten, kunnen voortbrengen, hebben Wij met geheel bijzondere zorg aan deze zaak Onzen geest en Onze werkzaamheid gewijd. De H. Stoel heeft, voorzeker, in oecumenische Conciliën of wel buiten de Conciliën, steeds de kerkelijke discipline gebouwd op uitstekende wetten, naar gelang van de bijzondere toestanden der tijden en de behoeften der menschen. Maar, zelfs de meest wïjZe wetten blijven gmakkelijk onbekend aan hien, die zij verplichten; en ze kunnen dientengevolge niet worden toegepast, zooals het behoort. Ten einde deze ernstige moeilijkheid te vermijden en de kerkelijke discipline beter te verzekeren, ,werden verscheidene Collecties der heilige Canons gevormd. Zonder over de al te oude schrijvers te spreken, oordeelen Wij het nuttig hier te herinneren aan Gratianus, die in zijn vermaard „Decreet" niet alleen de H. Canons in een geheel wilde vereenigen, maar ze tevens aaneenvoegen en in overeenstemming brengen. Na hem vormden Innocentius III, Honorius III, Gregorius IX, Bonifacius VIII en Clemens V met Johannes XXII, Onze Voorgangers, in navolging van het werk van Justinianus voor het Romeinsche recht, authentieke collecties van decretalen. Uit deze drie laatste Collecties en het decreet van Gratianus is thans nog voornamelijk samengesteld het zoogenaamde corps van het kajnonieke recht. De bijeenkomst van het Concilie v ^n Treinte en de afkondiging van nieuwe wetten maakten deze verzameling onvoldoende en de Pausen Gregorius XIII, Sixtus V, Clemens VIII en Benedictus XIV wijdden hunne krachten aan nieuwe uitgaven van net Corps van het kanonieke recht, ofwel aan de samenstelling van andere collecties der H. Canons, waaraan onlangs werden toegevoegd de au thentieke collecties der decreten van zekere Romeinsche congregaties. Maar al hebben deze werken rekten aa.n de hand gedaan om, naar omstandigheden, de moeilijkheden te verminderen, zij beantwoorden toch aan alle behoeften. De uitgebreidheid der collecties alleen reeds een belangrijke moeilijkheid. In oen loop der eeuwen zijn zeer talrijke wetten opeengestapeld in vele «eelen. Een zeker aantal, geschikt voor de tijdvakken, Waarop zij wer" afgekondigd, zijn afgeschaft of in onbruik geraakt. Andere rijn wegens e veranderde tijden, moeilijk geworden, m de toepassing of van minder V r° r ^ welzijn der zielen. Vele Onzer voorgangers droegen ^ r g aan deze moeilijkheden tegete komen, wat betreft verschilnde deelen van het recht, die van Hj"g^nte behoefte waren. Vooral bwi S u? en ' Jeo XIH, heiliger naS^oacntems, deden dat. De eerste ^Perkte door de Constitutie „Apos. ® Sedis" de censuren latae n t i a e; de laatste verzachtte door de Constitutie „Officiorum et munerum" de uitgave en censuur der boeken ,en door de Constitutie „Conditae a Christo" stelde hij regelen vast voor de godsdienstige congregaties met enkelvoudige beloften. Maar aanzienlijke prinsen der Kerk en zelfs een vrij groot aantal kardinalen verzochten met aandrang, dat alle Kerkelijke wetten, tot dusverre afgekondigd, in een enkel geheel vereenigd en in duidelijke orde zouden gerangschikt worden; dat de afgeschafte of in onbruik geraakte zouden weggelaten en andere, zoo noodig, beter geschikt zouden worden naar de behoeften der tijden. Verschillende bisschoppen deden heizelfde verzoek op het Vaticaansche Concilie. Wij keuren goed en aanvaarden deze zeer gewettigde verlangens en hebben het plan opgevat ze eindelijk verwezenlijken. Doch, daar Wij r wel weten, hoe uitgebreid en ,vaar deze taak is, hebben Wij uit n beweging, uit zekere kennis etfi na rijpe beraadslaging besloten en bevolen ten uitvoer te brengen hetgeen volgt: I. Wij 1 stellen een raad in, of, zooals het heet, eene Pauselijke commissie, waaraan de leiding en de zorg voor geheel deze zaak zullen worden toevertrouwd. Deze zal samengesteld zijn uit verscheidene kardinalen van de H. Roomsche Kerk, die met name door den Paus zullen aangewezen worden. II. Deze raad zal tot voorzitter hebben den Paus zelf en bij diens afwezigheid den deken der kardinalen. III. Er zal bovendien een behoorlijk aantal consultoren zijn, die de kardinalen zullen kiezen met goedkeuring der Pausen, onder de meest bevoegde mannen in kanoniek recht en theologie. IV. Wij verlangen, dat het geheele episcopaat zijn steun en hulp zal verleenen aan dit zeer belangrijke werk, volgens te geschikter tijd vast te stellen regelen. V. Wanneer het plan, in dezen arbeid te volgen, zal vastgesteld zijn, zullen de consultoren de materie ervan voorbereiden en hun advies uitbrengen in vergaderingen onder voorzitterschap van den kardinaal, die door den H. Vader als secretaris zal zij!n aangewezen. Vervolgens zullen de kardinalen den arbeid en het oordeel der consultoren ernstig onderzoeken. Ten slotte zullen alle resultaten aan den H. Vader worden overgelegd om voorzien te worden van de vereischte goedkeuring. Wij verlangen, dat de in deze letteren ter kennis gebrachte besluiten worden geratifiëerd en uitgevoerd, ongerekend alle daarmede strijdige clausulen, zelfs al worden deze eene speciale of zeer speciale vermelding waardig geacht. Gegeven te Rome, bijl St. Pieter, den veertienden dag der Kalenden van April op het feest van St. Jozef, Bruidegom der allerzaligste Maagd Maria, in het eerste jaar van Ons Pausschap. PI U'S X, Paus. f Alweer „reactie"? Door directeuren van Rijks hoogere burgerscholen, is vanwege den minister van binnenlandsche zaken eene aanschrijving ontvangen, waarin wordt medegedeeld, dat het maandschrift „Vragen des Tijds" niet meer voor de schoolbibliotheken mag worden aangeschaft. Aldus de „Arnhemsche Courant", — die zich daar bitter over ergert en de regeering weer het verwijt van „reactie" toeduwt. Is er reden tot die ergernis? Rijks hoogere burgescholen zijn toegankelijk voor jongelui van alle gezindte, niet waar? En ze zijn wettelijk verplicht tot neutraliteit, niet alleen onder godsdienstig maar ook ook onder staatkundig opzicht. Durft de „Arnhemsche Courant" beweren, dat „Vragen des Tijds" tot die onzijdige soort van lectuur behoort ? Of is het maandschrift, dat onder redactie staat van mannen als mr. Van Gilse en mr. Kerdijk, niet eene erkende spreekbuis van de vrijizinnige democratie en daarmede gepaard gaande anti-clericale gezindheid? Was het verleden jaar, tijdens de Spoorwegstaking, onder den invloed van dr. Pekelharing, niet vlakaf-revolutionnair? En zijn de schoolbibliotheken der h. b. s. wel bestemd om jongens van 12—18 jaar propaganda-geschriften van politieke coterieën in handen te spelen ? We kunnen ons de ergernis der „Arnhemsche", wier hoofdredacteur ook de „Vragen des Tijds" redigeert, als een menschelijk gevoel van spijtigheid volkomen verklaren. Maar daargelaten nog, dat het verwijt onrechtmatig is, — zou het, juist olm 1 de persoonlijke unie, die tusschen beide organen bestaat, kiescher geweest zijn, als de „Arnhemsche" de critiek aan een coHega hadde overgelaten. --- De politiek van den dag. Soc.-dem. Congres. Drie dagen achtereen hebben de afgevaardigden der Sociaal-Democratische Arbeiders-Partij te Dordrecht in jaarcongres gezeteld. Beide Paaschdagen, en heden bovendien, is er geredekaveld, en getwist, en beraadslaagd. In het Zondagsblad van „Het Volk'' hadden de afgevaardigden de boodschap meegekregen, hoe .... d : afgevaardigde, die van het rechte hout is, Beseft dat spreken zilver, maar dat zwijgen goud is. En als 't op stemmen zou aankomen, zoo werd hun verder de les gelezen: Breek niet uw hoofd mei wegen en met wikken, Maar roep zonder blozen ot te blikken: De ander heeft het mooi gezeid Maar ik stem met de meerderheid! „De ander", is natuurlijk de oppositie. En de heeren en dames-afgevaardigden : advocaten, vrije vrouwen, „zelfbewuste" arbeiders enz. hebben dit stemvee-lesje braaf ter harte genomen en trouw met de meerderheid van Polak, Troelstra en Tak gestemd. Schaper, den driftigen, vinnigen maar eerlijken Schaper, scheen deze fraaiigheid, die reeds Zaterdagavond met een feestspeech van Troelstra en scène werd gezet, niet te bevallen. Hij had tenminste geschreven, dat hij niet kwam en ook niet van zins was, verandering te brengen in sommige zijner opvattingen, die verleden jaar de ontstemdheid van de souvereine vergadering hadden gewekt. Tak vond in den loop van het Congres nog gelegenheid om even op Schaper af te geven, die rondborstig genoeg was geweest om in eene te Eindhoven gehouden rede de aanvallen van „Het Volk" op den godsdienst af te keuren. Maar Tak kwam er zelf ook niet niet zonder kleerscheuren af. Door Amsterdamsche, Dordtsche en Apteldoornsche afgevaardigden werd nogal rake critiek geleverd over de huns inziens onbevredigende wijze, waarop het „Volk" wordt geredigeerd. Maar... de afgevaardigden kenden hun lesje. Nadat de hoofdredacteur Tak en de redacteur Vliegen het blad verdedigd hadden, werd Tak in zijhe functie bevestigd.... bij acclamatie! Wel ja, waarom niet? —. Als 't op stemmen gaat,.... Wees dan niet desperaat, Breek niet uw hoofd.... Enz., enz. Zie boven „zonder blozen of te blikken". Eveneens zonder aan deze verlegenheids-uiting onderhevig te zijn, had de voorzitter, Henri Polak, in zijne openingsrede medegedeeld, dat de Partij aldoor groeit en geen naweeën heeft van de Aprilbeweging. Waarna uit het jaarverslag van den secretaris Van Kuykhof bleek, dat het aantal leden der partij in den jare 1903 is.... gedaald van 6500 op 5600! Geen afgevaardigde, die eenige verklaring vroeg van deze tegenspraak tusschen 's voorzitters en 's secretaris' woorden. „Breekt niet uw hoofd met wegen en met wikken", mijne vrienden. „En waagt het niet éen woord daarbij te kikken", had er in den Hermans-poëzie-stiji van 's „Volks" Zondagsblad bijgevoegd kunnen worden. Er zijn nog verschillende merkwaardige puntjes uit dit driedaagsch Congres aan ie stippen; we zullen ze echter voor 'een, volgend no. bewaren en thans slechts erop wijzen, dat de boeman der S. D. A. P., Domela Nieuwenhuis, de leider van het Anarchisme, erfvijand der SociaalDeunocratie, juist dien dag zijn zilveren feest als agitatorisch journalist vierde. Het moet Troelstra wel gehinderd hebben, dat in het huldealbum aan zijn tegenstander bijdragen stonden niec alleen van burgerlijke elementen als Anna de Savornin Lohfrian en Frans Netscher, Toorop en Thorn Prikker (wat hem veeleer een hoopvol teeken van vermolming in sommige kringen zal hebben geschenen) maar ook van mannen als Fred. van Eeden en.... zijn medelid op de Kamerbanken: Geert van der Zwaag. ---