Kerknieuws Den 21en Mei a. s. zal het veertig jaar geleden zijn, dat de Weleerw. Zeergel. heer C. Sprengers de H. Priesterwijding ontving; den 14en Aug. d. a. v. hoopt hij te herdenken zijn veertigjarig professoraat aan het instituut voor doofstommen te St. Michiels Gestel. --- Letteren en Kunst MUZIEK. In de kerk van den H. Antonius van Padua te Rotterdam werd gisterochtend eene missa uitgevoerd van den heer W. Hevdt, te Nijmegen. Het merkwaardige van deze mis, die slechts in handschrift bestaat, is, dat ze geschreven is door een eenvoudig dilettant, lid van een der Nijmeegsche kerkkoren. De schrijver toont een muzikaal zeer begaafd man te zijn, wien, als hij de muzikale loopbaan gekozen had, wellicht een schoone toekomst in die richting zou gewacht hebben. De mis is, zoowel voor de stemmen als de begeleiding, over 't algemeen technisch knap bewerkt en verdient onder dit opzicht de aandacht. De componist was tijdens de uitvoering onder de Hoogmis in de kerk aanwezig. Wij stellen ons voor, nader op het werk terug te komen. Nu reeds zij inmiddels gezegd, flat het niet kan gerangschikt worden onder de Kerkmuziek; ze vertoont, hoewel ze zeer zelfstandig en oorspronkelijk is, ten volle het karakter der Verhulst-, Heinze- en Van Bree-missen. GEBRUIKSKUNST. Bij een verkooping van oud Meissener porselein te Berlijn gehouden werden ontzaglijke sommen besteed voor voorwerpen, die vroeger misschien een paar stuivers hebben gekost. Een theepot bracht 245 mark op, een koffiekan met een bloem er op 300 mrk., een bloemenvaas met wijnranken 340 mrk., een relief met een apostel 400 mark, een kan met een relief uit een Zwaanservies, Ariadne's triomftocht voorstellend, 905 mark. Een hofnar, gemodelleerd door Josef Fröhlich. haalde den hoogsten prijs, 1200 mark Veel van deze voorwerpen werden gekocht voor het Dresdensche museum. --- Uit Tijdschriften. PRINS-PRIESTER. In de „Katholiek" schrijft Simon Boers over Zürich. Hij heeft de stad op Vastenavond bezocht. In de benedenstad was het éein en al straatrumoer, brooddron kenheid, woeste uitgelatenheid. lm de stille bovenstad staat de Liebfrauenkirche; z is dicht bezet. Prins Max va;n Saksen, neef van koning" Albert, professor aan de Kath. universiteit van hreyburg, houdt er de vastenpreek. Ziehier, hoe Simon Boer: het beschrijft: „Om halt vijf begint de klok te luiden en steeds stroomen meer menschen naar binnen. Om kwart vóór vïjï staat 't breede middenpad ein alle Zijpaden tot aan 't altaar toe vol wachtenden, dicht tegen elkaar aangedrongen, een onbewegelijke ■massa. „Eindelijk begint 't orgel te spelen, en — prins Max van Saksen. Alles staat op. In 't eerste oogenblik denk ik, dat 't nieuwsgierigheid va;n de menschen is om den prins-priester ti zien, maar nieklokslag vijf uur gaat de deur van 't sacristie open en haastig betreedt een jonge, tengere man in priestergewaad 't altaar mand rekt den hals uit of verheft zich op de teenen. De menigte büjft onbewegelijk staan, als een stille betooging van eerbied en bewondering. 't Koor 2ingt een korte hymne, dan begeeft zich onder verwachtensvolle stilte de geestelijke naar den preekstoel. Men kan een speld hooren vallen. „Daar staat hij tegenover de duizenden, die gekomen zijn om hem te zien en te (hooren. Een er blozendi uitziende jonge man, fier van houding. „Een ©ogenblik overziet hij de menigte. „In tnomime Patris et Filir iet Spiritus Sancti", klinkt 't met helder sonoor tenorluid door de kerk. En dan, ieder woord met nadruk uitsprekende, starende op een punt boven de menigte, werpt hij zijn. mooi-gebouwde zinnen in de ruimte. En hij begint de eerste van zijn Vijf meditaties over de vijf kruiswonden van den Zaligmaker. Wondere tegenstelling! Beneden in Zürich een tierende, beschonken, walgelijke menigte mannen en vrouwen, door gemeene kleeding en gebaren eikaars lagie hartstochten prikkelend. Een beestentroep! Een troep lafaards, die zich nu onder hun maskers veilig voelen, die nu den Iaften jr.oed hebben hun vuile lusten te laten •uitrazen. Een troep gillende en tierende Maenaden iai wellust-waanzin rondspringende. „En daar boven, op den kansel van de Liebfrauenkirche, die, tegen de helling van den Zürichberg aangebouwd, op de stad onder zich neerziet, staat hij, die den prachtigen moed heeft gehad om de voorrechten ten privileges, die zijn geboorte uit een vorstelijk huis hem bood, prijs te geven; hij, die tegenover de heele wereld aj i {geloof, zijn bcerÏÏjk 'innig geloof heeft beleden door die mannelijke daad: zijn roeping te volgen, de leer van den grooten Meester te prediken, hen. die in den levens-strijd dreigen te bezwijken, op te heffen, in zijn armen te redden en te helpen met zijn priester-liefde. „Dc gewijde prins-priester. • Hij vraagt geen masker om zijn handelingen te verbergen. Openlijk zegt hij wat hij te ziegjgien heeft, hij, prins Max van Saksen. ,,En terwijl da;ir beneden duizenden den woestai dans der gemaskerde-n aangapen, staan hier duizenden roerloos, onbewegelijk, en zien als 't ware den priester dc woorden van de lippen. En allen zijn doordrongen van eerbied en bewondering voor dezen jongen man, die een grootscher daad volbracht dan menig koning en keizer, van wien de historie melding maakt; dezen jongen man, die den strijd met 't leven niet beeft gevreesd; die alles hoeft verlaten, om alles te kunnen vinden. „Een wondere tegenstelling! „Ave Princeps-Sacerdos! ,,Na de preek blijf ik' nog eenige oogenb! ik ken buiten dc kerk staan, om de menschen massa aan te zien, die zonder einde uit de kerk stroomt. Overal staan troepjes met stralende gezichten, met elkaar te praten en te gesticuleeren. „Cheibe schön, was?"l) klinkt 't in 't harde Zürichsche dialect. „En langzaam daal ik weer af in de troebele Fastnacht-atmosfeer van 't feestende Zürich." 1) „Cheibe" is een vrij ruw inaar door ieder en overal gebruikt versterkingswoord. HISTORISCHE ANECDOTE. S. Kalff vertelt in „Eigen Haard" de volgende anecdote over de Oranjeklanten ten tijde van prins Willem III: De prins met Zijn valk op die vuist uitgaande om te jagen „met veer op veer", was eene figuur den volke reeds vroeg gemeenzaam; men herkende hem aan dien valk. De Leidsche studentenkompagnie bezat een Oranjevaandel, waarin het beeld van de godin Pallas met haren uil stond. Bij een oploöp van het gepeupel in 1672 meende men, dat het Prinsenwapen, door toedoen van de anti-stadhouderlijken, met voordacht uit het vaandel was weggelaten. Met een ledig biervaatje als trom, een blauwe boezelaar aan 'een ragebol als vaandel, trok een troep razende wijven naar het wachthuis. Men moest en zou het vaandel zien, om te weten of de studenten wel de rechte broeders waren. Baron de Nostits, aan wiens hoede het vaandel was toevertrouwd, kwam naar buiten en zei tegen de dreigende vrouwenschaar: „Wat praat jelui van een vaandel! Wij hebben niet het wapen van den prins, maar wij hebben den prins zelf in ons vaandel, precies zooals hij* nu tot behoud van 't vaderland gewapend is. Ja, zelfs heeft hij het valkje bij zich, waarmee hij gewoonlijk ter jacht gaat." Pallas met haren uil was voor die dames geheel hetzelfde als de prins met zijln valk. De stormwind in vrouwenrokken was tot bedaren gebracht en de zaak eindigde met een dronk en een dans. De Nostits dacht zeker wel aan het spreekwoord van den uil en den valk. Met dat al zorgde de magistraat van Leiden, dat het Prinsen wapen spoedig' in, een hoek van 't vaandel stond. HET JODENDOM. Een Zwitsersche statisticus heeft onlangs een statistiek opgemaakt van de Joden over de geheele wereld. Hij zegt te kunnen verzekeren, dat er bijna 11 inillioen in Europa 'en 8 millioen btuten Europa zijn. In Europa telt Rusland er 5 millioen, Oostenrijk-Hongarije 1,860,000, Duitschland 568,000, Rumenië 300,000, Engeland 200,000, Turkije 120,000, Holland 97,000, Frankrijk 77,000, Italië 50,000, Bulgarije 31,000, Zwitserland 12,000, Zweden 3500, België 3000, Spanje 2500 en Portugal 300. KOREA. In de „Aarde en haar Volken" schrijft jonkvrouw von Schmidt auf Altenstadt herinneringen aan haar reis door Korea en China (Mei—Juli 1902). Het volgende is er aan ontleend: Korea is een eigenaardig land ; een land met een historische oudheid gelijktijdig aan die van Thebe en Babyion, maar waarvan geen sporen zijn overgebleven. Sinds onheugelijke tijden was het in een waas van mysterie gehuld door de strenge afzondering waarin het volk ieefde. Men zou Korea kunnen vergelijken met de prinses uit 't sprookje, die eeuwen lang geslapen heeft en plotseling niet schrik ontwaakt zijnde bemerkt dat zij niet meer alleen is in haar paleis, maar dat allerlei vreemde machten aan de poorten van haar paleis staan, gereed om binnen te treden. Maar eer het zoover was, hadden toch reeds enkele onversaagde Westerlingen gelegenheid dit geheimzinnige land te betreden. De eerste aan wien dit gelukte was een Portugeesch Jesuïet, die door Hideyoshi (de japansche Napoleon) in 1594 als kapelaan in den veldtocht werd medegevoerd. In 1053 strandde er een Hollandsch schip op 't eiland Quelpart. Dit schip, de „Sperwer", was op weg naar de Nederlandsche kolonie te Decima, toen het door een hevigen storm uit den koers dreet en op de Koreaansche kust terecht kwam. De opvarenden, 36 in getal, werden naar Seoul gebracht en gevangen gehouden. Ruim een jaar bleven zij daar, werden toen naar verschillende plaatsen in het land vervoerd, mochten zich vrij bewegen, maar bleven onder toezicht staan. Toen deze gevangenen te Seoul aankwamen, troffen zij daar drie landgenooten aan, die sedert 1627 door de Koreanen gevangen gehouden werden. Deze mannen, Jan Janszoon Weltevree en twee kameraden, behoorden tot de bemanning van het Nederlandsche jacht „Ouderkerke" en werden gevangen genomen toen zij aan wal waren gegaan om water en levensmiddelen te halen. De gevangenen van de „Sperwer" bleven ruim 13 jaar in Korea; eindelijk gelukte het aan eenigen van hen, onder wie Hendrik Hamel uit Gorkum, te ontkomen naar het eilandje Goto, van waar zij hun weg naar Decima vonden. Hendrik Hamel keerde naar Holland terug. Hoewel hij een man was van weinig ontwikkeling, had hij zooveel gezien en opgemerkt gedurende zijn verblijf in Korea dat zijn geschriften in Rotterdam werden uitgegeven en spoedig daarna in het Fransch en Engelsch werden vertaald. In 't begin hechtte men weinig vertrouwen aan zijn beschrijving van Korea, zijn bewoners, hun zeden en gewoonten; eerst later, toen meer geletterde mannen zijn indrukken bevestigden, bleek het hoe scherp en juist deze eenvoudige zeeman Korea had leeren kennen. In 1886 werden te Seoul twee Holiandsche schepen opgegraven, de eenige zichtbare bewijzen van het verblijf der Hollandschc gevangenen. De Koreaan is in tegenstelling van zijn buurman den Japanner, van nature afkeerig van water en heeft daarbij een bijzonder sterk ontwikkeld kieschheidsgevoel. Wanneer hij zich eens een enkele maal aan een bad waagt (meer dan driemaal per jaar baden is ongekende luxe in Korea), dan geschiedt dit in 't donker, opdat niemand het zien zal. Het gezicht van een onbedekt lichaam wekt zijn ergernis en 't is menigmaal gebeurd dat een Japanner, die volgens de gewoonte van zijn land zijn dagelijksch bad aan den kant van den weg nam, met steenen geworpen werd. Stilstaande voor een gaarkeuken, kunnen wij juist zien hoe een Koreaansche juffer bezig is, van hondenvet, geklopte eieren en fijn gehakt knoflook een „ommelette aux finés herbes" te bereiden, die het gehemelte van een Koreaanschen fijnproever mag streelen, maar een Europeaan kippenvel bezorgd. Ook haaienvleesch behoort tot de lekkernijen, getuige de talrijke verkoopsters, die heel geduldig achter haar uitstalling zitten te wachten op hongerige klanten. Het vleesch is bijzonder grof, taai en grillig van vorm. Af en toe houdt een voorbijganger stil, snijdt of trekt een stuk van de bruine vleeschmassa en verorbert het met zichtbaar genoegen. Kleine peuzels schijnen het ook al te waardeeren; zij leggen hun snoepcent (hier een kleine koperen munt met een vierkant gat in het midden) op 't uitstaltafeltje en krijgen daarvoor eenige vierkante blokjes haaienvleesch dat zij behandelen als een trekbrok. De schrijfster heeft ook een audiëntie bijgewoond bij den Koreaanschen minister van binnenlandsche zaken.... toen plots de telefoon rinkelde. ,,'t Was een keizerlijke boodschap, waardoor de tegenwoordigheid van zijn excellentie op het paleis werd vereischt. Plechtig rees hij dadelijk overeind en maakte zich gereed om te vertrekken. Van alle kanten kwamen dienaren aangeschoten om hem te. helpen. Gesteund door twee van hen stond hij op. Terwijl deze hem onder de armen vasthielden tilde een derde beurtelings zijn voeten op; een politiedienaar stak er een paar hooge vilten laarzen aan, vervolgens werd hem het gazen overkleed aangetrokken, een zijden koord om het middel geknoopt en de plooien van het kleed afgetrokken, zooals men dit bij kleine kinderen doet, wil het jurkje netjes zitten. De hooge baret van zwart gaas met de beide uitstekende vlerken werd hem op het hoofd gezet. Gedurende deze bezigheden had zijn excellentie zich laten begaan alsot hij een levenlooze pop was, voortdurend speelde een welwillende glimlach op zijn eerwaardig gelaat, dat zulk een vreemde tegenstelling vertoonde met zijn hulpeloosheid. Met een kort aanspraakje en een apathische beweging van een toegestoken hand die hij willoos liet drukken, nam hij afscheid. Ondersteund door de beide mannen strompelde hij naar de deur als een kind dat pas leert loopen. Buiten stond een kleine draagstoel met een puntig dakje en een miniatuurraampje. Men geleidde hem tusschen de draaglatten, het dakje werd opgeslagen, twee politiedienaren nemen eerbiedig buigend een slip van 't gazen overkleed in de hand en een derde persoon, waarschijnlijk iets hooger in rang, gaf hem een zetje, waardoor hij achterover in den draagstoel tuimelde. Daar hij niet bij machte scheen zijn beenen binnen boord te halen, deden de politiedienaren dit, 't deksel werd dichtgeklapt, en onder 't uiten van een lang aangehouden kreet van de dragers als toeken van vertrek, werd Zijn Excellentie plechtig weggedragen ais een kanarievogel in een kooi. Ziedaar een staaltje van Koreaansche etiquette nauwkeurig beschreven en vervat in een lijvig boekdeel, waarin de aristocraat trouw studeert. De hulpelooze wijze van zich te bewegen, waarvan de minister ons zulk een duidelijke voorstelling gaf, noemt men den Nvang-pam-gang (aristocraten-manier) en geldt als iets zeer voornaams, want de persoon in kwestie wil daarmede als 't ware te kennen geven dat zijn beenen! niet in staat zijn 't gewicht van zijn waardigheid te dragen; hij is steeds door zoovele dienaren omringd, dat deze voor hem moeten loopen. Wordt in plaats van den draagstoel 't rijpaard als vervoermiddel gekozen, dan kan men genieten van 't verk wikkel lijk schouwspel een hooggeplaatst persoon in het zadel te zien tillen. Twee dienaren die rechts en links van 't kleine paardjt gaan, ondersteunen hem onder de armen, twee andere houden de teugels van het paard vast. Hoe dwaas zulk een vertooning in onze oogen lijkt, met den grootsten ernst op 't gelaat beweegt zich de verwijfde edel man, en de dienaren leggen een eerbiedige dienstvaardigheid aan den dag, een hetere zaak waardig." Nog een typisch staaltje is dit: „De Koreaan schijnt teen grooter wel lust te kennen dan languit (met zijn spierwit gewaad) op straat te gaan liggen en de eene pijp voor, de andere na te rooken In dezen toestand kan niets ter wereld hem raken. Ik zag twee jonge mannen in die houding op de markt; zij waren zelfs te indotent om hun beenen terug te trekken, zoodat voorbijgangers, vrachtossen en paardjes er over heenstapten, terwijl zij ,geheel vervuld van hun pijp, blauwe rookwolkjes omhoog bliezen." Is het wonder, dat een zoo ontzenuwd volk ten onder gaat? --- Wetenschap. Uit hel woestijnzand van Turkestan, aldus schrijft de „Köln. Ztg." — begint thans een stem van lang vervlogene eeuwen tot ons te spreken. Van den Sanskritist Aurelius Stem is thans een uitvoerig verslag over wonderbaarlijke ontdekkingen verschenen, die hij in het gebied van Khotan, in het zuiden van het Chineesche gedeelte van Turkestan, gedaan heeft. Men wist van deze streken alleen, wat de Chineesche pelgrim Hioeën Tsjang verhaalt, n.l. dat daarheen te allen tijde van Indië uit kolonisten verhuisd zijn. Ook hadden onlangs gedane vondsten van eenige bladen van een document op berkenbast, dat Boeddhistische spreuken bevat, op de ruïne van Khotan opmerkzaam gemaakt. Inderdaad hebben de opgravingen, die met behulp van de Indische overheid daar in den winter van 1900 ondernomen werden, tot de grootste verrassingen geleid. Op het ruïneveld, dat eene uitgebreidheid van verscheidene honderden kilometers heeft, stootte Stein eerst op een houten deurstijl van een bedolvenen boeddhistischen tempel, rijk versierd met reiiefs en fresco's, massa's handschriften van religieusen inhoud bevattend in Sanskriet dateerende uit de zesde en zevende eeuw. Heeft in dien tijd het woestijnzand deze tempelruïne bedolven, zeer veel oudere stukken berichten van een zeer bedrijvig cultuurleven in het Oosten van het Khotan gebied. Het zijn vele honderden houten tabellen en strooken leer bedekt met schriftteekens, die in het noordwestelijke Indië tot ongeveer 300 jaren na Christus gebezigd werden. Zij bevatten, evenals de papyrusoorkonden een massa verslagen en verordeningen betreffende regeerings- en politiezaken, dagvaardingen, rekeningen, contracten enz.; zij vormen een rijk materiaal voor cultuur- en rechtsgeschiedenis, als volgens het verslag van een eersten kenner, prof. Oldenberg in de „Deutsche Rundschau", nog nimmer uit de Indische oudheid bewaard gebleven is. Zelfs de zegels der oorkonden uit klei, zijn veelal ongedeerd gebleven en geven fraaie bewijsschriften voor de verbreiding der Grieksche cultuur. Want de zegels waarmede deze uiterste voorposten van de oud-Indische cultuur in Turkestan hunne brieven en documenten verzegelden, bestonden nergens anders uit, dan uit de beeltenissen van Pallas Athene, Eros, Heracles, enz. De zeer kostbare vondst is in het Britsch museum gebracht en wordt daar wetenschappelijk bewerkt. --- EEN ZONNEVLEK. Een groote vlek heeft zich sedert Zondag aan den oostelijken rand van de zon vertoond en zal — zoo wordt aan de „Frankf. Ztg." geschreven — nog eenige dagen ongeveer zichtbaar blijven, alvorens aan den westelijken rand te verdwijnen, als gevolg van de omwenteling der zon. De middellijn der vlek is ongeveer 1/70 deel van de middellijn der zon, zoodat de vlek anderhalt maal zoo groot is als onze geheele aarde. Met een tooneelkijker is de vlek te onderscheiden; met een verrekijker kan men bovendien ten westen van het midden der zon nog een groep van vijt kleine vlekken waarnemen en onder de groote nog een van minder afmeting. Men moet de glazen natuurlijk dot maken, om de oogen te beschermen tegen het schelle licht. --- Onderwijs In de Zaterdag te Utrecht gehouden ververgadering der Vereeniging van Hoofden van scholen kwarn ter sprake het rapport in zake schoolartsen. Namens het H. B. werd de volgende motie voorgesteld; „De algemeene vergadering enz. spreekt uit dat de beteekenis dezer instelling noch van haar hgyiënische, r.och van haar paedagogische zijde voldoende overwogen is, waarom zij iedere beslissing omtrent dit vraagstuk ontijdig acht." Deze motie werd geamendee: J in dien zin, dat deze zaak met bekwamen spoed moet overwogen worden. Aldus geamendeerd werd de motie aangenomen. Eindelijk werd behandeld een voorstel van het bestuur der Prov. Ver. NoordHolland, gedaan naar aanleiding van een protest van de instituteurs, dat deze niet in de pensioenregeling zijn opgenomen. De vergadering besloot in den geest van het voorstel stappen te doen, ten einde ook de instituteurs opgenomen te krijgen. De bibliothecaris van de polytechnische school te Delft, de heer J. F. L. Schneider, zal met 1 Mei zijn ambt nederleggen en 's rijks dienst verlaten. REIJMERSLOK (L), 4 April. Alhier is benoemd tot onderwijzeres in de nuttige handwerken, mej. M. L. Magermans. --- Financiëele Mededeelingen DIVIDENDEN. Coöperatieve winkelvereeniging van het district Rotterdam der vereeniging „Eigen Hulp", 9 pCt. Residentie Hypotheekbank te 's-Gravenhage, 51/2- pCt. Coöperatieve winkelvereeniging „Eigen Hulp" te Leeuwarden, 4V2- pCt. op de aandeelen 5 pCt. van het verbruik. --- Sociale Berichten. EEN ADRES. De bestuurders van het R. K. Secretariaat van metaalbewerkers hebben een adres aan den minister van koloniën gezonden, waarin zij mededeelen met leed. wezen te hebben kennis genomen van den uitslag der aanbesteding voor de levering van 172 diverse spoorwagens met bijbehoorend ijzerwerk, ten dienste van het departement van koloniën, gehouden te 's-Gravenhage 3 Maart 1904. Dat zij, de lijst der inschrijvers nagaande, hebben gezien, dat onder de twaall mededingers, de hoogste een Duitsche firma voor f 122677 inschreef, terwijl op een en twee na de laagste inschrijvers Nederlandsche firma's zijn' welke respectievelijk voor f S8265 en f S8684 inschreven. Dat niettegenstaande deze scherpe mededinging der Nederlandsche industrie het werk toch is toegewezen aan den laagsten inschrijver, een buitenlandsche firma, welke voor t 74080 inschreef. Dat een groot deel van het verschil der laagste inschrijvingen zal verloren gaan aan reis en verblijfkosten ten dienste der controle. Dat de buitengewoon groote malaise in de metaal-industrie in Nederland door dergelijke besluiten steeds grooter zal worden. Dat op de fabrieken waar genoemde industrie wordt beoefend, een beduidend aantal werklieden zijn ontslagen wegens gebrek aan werk, terwijl nog zeer veel andere op nominatie staan voor ontslag, zoo er niet spoedig verandering ten goede komt. Dat zonder werk zijn voor de arbeiders beteekent zonder brood, en een hongerige maag geen bron van tevredenheid is. Dat toen, bij het begrootings-debat in December 1903, de toestanden aan de fabriek der firma Enthoven door de afgevaardigden Passtoors en Helsdingen werden ter sprake gebracht, door Uwe Exc. de toezegging werd gedaan, terdege te zullen opletten of bij de firma's welke in aanmerking komen voor werken bestemd voor het departement van koloniën misstanden bestaan, van welke toezegging adressanten met waardeering hebben kennis genomen. Redenen waarom adressanten Uwe Exc. eerbiedig doch dringend verzoeken: le. Om uwe belofte bovengenoemd gestand te doen, en rekening te houden met de arbeidsvoorwaarden voor de werklieden ook bij buitenlandsche firma's, omdat zoo deze bepaling enkel voor Nederlandsche firma's geldt de Nederlandsche industrie geheel wordt doodgedrukt. 2e. Bij zoo'n klein verschil op de aanneemsom, niet bij de buitenlandsche ter markt te gaan doch in navolging van verschillende andere landen de binnenlandsche industrie te steunen, opdat deze niet te gronde worde gericht door gebrek aan werk. --- SIGARENMAKERS EN TABAKSBEWERKERS. n de vergadering op Maandagmorgen gehouden, werd de volgende motie aangenomen: „Het congres, gehoord de discussie in zake het leerlingstelsel, is van oordeel dat beperking in het toelaten van leerlingen beslist noodig is; dat het de plicht der afdeeling is om, zoo mogelijk en met vermijding van ernstige conflicten, het aantal leerlingen zooveel mogelijk te verminderen, opdat wij verkrijgen een stelsel, waarin de jongens niet zooais thans, alleen uit hooide van individueel belang worden uitgebuit, doch tot goede vakmannen worden opgeleid, draagt het hoofdbestuur op, zoowel in de agitatie nopens de arbeidswet, als in leventueele) combinatie met de zustervereenigingen eveneens in die richting te werken, die tot bedoelde beperking en tot eene regeling van het leerlingstelsel leidt." Bij een firma te Amsterdam is bericht ontvangen, dat de Belgische gasfabrikanten, overeengekomen zijn de loonen der werklieden te verlagen. Er bestaat vrees, dat tengevolge van dit besluit een staking onder de gaswerkers in België zal uit" " breken. L.„ 14 tot 16 ct. per uur en een werkdag van 10 mir in hpf 7Amprcpi'/npn M11 ic H i'p De timmerlieden te Heerenveen vragen aan de patroons een loonsverhooging van 12 uur in het zomerseizoen. Nu is die werkdag 13 a 14 uur. Door de besturen van de ziekenfondsen, welke de verschillende werklieden-vereenigingen in de dorpen om Den Haag hebben opgericht, is besloten een bond te vormen, zoodat de eene de andere in alles bijstaat. Zoo zullen leden van een vereeniging bij verhuizing naar een nieuwe gemeente, aldaar terstond lid van het ziekenfonds worden, ook al waren zij boven de jaren om nog als lid aangenomen te kunnen worden. Het bestuur is als volgt samen-, gesteld: G. F. v. d. Wal, Loosduinen, voorzitter; J. v. Eijk, Rijswijk, secretaris; J. v. Vliet, Monster, penningmeester en Westerman, Schipluiden, lid. („Tel.") --- Rechtszaken. NED. HERV. WEESHUIS TE ALMELO. De weesvader J. H. Piersma is ter strafzitting der rechtbank te Almelo van 12 April a. s. gedagvaard ter zake, dat hij in 1898 — in ieder geval na 1 Maart van dat jaar — of in 1899 in het weeshuis te Stad-Almelo, Arie Sluiter heeft mishandeld door hem opzettelijk gewelddadig aan te grijpen, op den grond te werpen en te slaan en vervolgens in de waschkamer van het weeshuis Gerhard Hinnen heeft mishandeld door hem opzettelijk te slaaa, tengevolge waarvan deze tegen een muur is gevallen en een bult op het voorhoofd heeft bekomen; en voorts dat hij in of omstreeks den zomer van 1898 of 1899 in den tuin van voormeld weeshuis opzettelijk Jan Ossenkoppele gewelddadig heeft aangegrepen en met het hoofd tegen den schommelpaal heeft geslagen of gestooten en daarna in de gang van het weeshuis geworpen en geslagen. Als verdediger zal optreden jhr. mr. B. de Jonge, advocaat te Zutohen. --- Gemengd nieuws MOORDAANSLAG. Zondag in den vroegen morgen heeft te 's Gravenhage aan den Noord West Buitensingel een moordaanslag plaats gehad. Reeds sedert eenigen tijd bestond er een veete tusschen twee bewoners van genoemde straat, den bierhuishouder Van der Kley en den vrachtrijder Rausc-h. Laatstbedoelde kwam gisterenochtend omstreeks 6 uur in het bierhuis van v. d. K. en zonder dat er een woordenwisseling aan was vooraf gegaan, loste R. drie revolverschoten op den kastelein, die daardoor ernstig verwond neerzeeg. De dader vluchtte daarop het huis uit den Loosduinschen weg op, waar hij, volgens zijn later afgelegde verklaring, het vuurwapen, waarmede hij het misdrijf had gepleegd, in de vaart wierp. Twee personen, die zich tijdens het voorgevallene in het bierhuis bevonden, droegen den verwonden kastelein naar diens bed, waarna de politie met het misdrijf i n kennis werd gesteld. Per raderbaar werd de verwonde, bij wien o. a. een der kogels in de zijstreek was gedrongen, naar het gemeente-ziekenhuis vervoerd. De politie slaagde er in den loop van den voormiddag in den dader aan te houden. Naar het commissariaat aan het Alexandersveld overgebracht, trachtte de 25-jarige R. het te doen voorkomen alsot hij van het gebeurde niets wist , masir spoedig daarna legde hij tegenover den commissaris, den heer Wulffers, een volledige bekentenis af. Als oorzaak van zijn handelen noemde hij, dat de kastelein hem grof beleedigd had, tengevolge waarvan hij in drift was ontstoken. Ook de beide personen, die ooggetuigen waren van de misdaad, werden door den commissaris verhoord. De dader is naar het huis van bewaring overgebracht. De toestand van den verwonde is zeer ernstig. Zaterdagnacht had een ernstige vechtpartij plaats in een danshuis in de Lutkeiiieuwstraat te Groningen. Twee politie-agenten die waren ontboden om de orde te herstellen, geraakten dusdanig in de knel, dat z5 de sabel moesten gebruiken en een van hen tot tweemaal toe zijn revolver moest afschieten. Een der belhamels kreeg een ernstige wond aan het hoofd. Eenige personen werden gearresteerd. , Het nieuwe gebouw der Electrische j Centrale te Amsterdam is danig aan j het verzakken naar het schijnt. In een der muren is een geduchte scheur ontstaan , die van het dak tot den grond loopt en reeds zoo wijd is, dat de buitenlucht er door heen is te zien. Ook de muur tusschen het ketelhuis en de machinekamer vertoont eenige scheuren, maar van minder ernstigen aard. In de gemeente Heukelum, nabij Leerdam, hebben een zestal jongens, van 10 k 12jarigen leeftijd, Donderdagmiddag een vondst gedaan van waarde. In de fundamenten van een afgebroken woning, welke in vroeger eeuwen bij j ' een klooster behoord moet hebben, delfden zi) al spelende een klein, rond - aarden potje op, waarin 34 gouden en | 17 zilveren munten en gedenkpenningen | bleken geborgen te «gn, bijna zonder uitzondering alle even gaaf, o. a. een i gouden Carolus van Carel V, dateerende w u lr e eeUW ' en een Groot van Willem \ I De vinders behooren tot behoeftige gezinnen. Men meldt aan de »Tel." uit a „ , Zondagavond kwam de vrouw.'*' , ^ .... . , w v ati „ oud-agent van politie in den "Wink e ]. : den pandjeshouder B., in de Oeverst-* alhier. Terwijl zij aldaar stond m ' ..... '.•Derk zij iemand op in het achterlig ft welk zij den pandjeshouder meded^ Deze vloog ijlings naar achter er trol daar den welbekenden I, \y ' mAt. PPr» rrol/ll/ioti a ...» * ' 4^;, 1 met een geldkistje, waarin on f 600, ten nadeele van B. ontvrij „„ïP 'L ^' e f> die zich toegang ' door net uitsneden van een * . werd daarop door de Dolitie schaft door het uitsnijden van eer werd daarop door de politie i>, gesteld. v " ar '«!t „ g Het plan bestaat om aan den 0 toom bij Amsterdam een villana t' er ' bouwen in den geest als de W graafsmeer te zien geeft. Arbed'* woningen komen er niet, maar zakelijk burgerwoonhuizen. Uit Oldenzaal schrijft men a*. »Zw. Ct. Voortdurend neemt de uitzettirc, Nederlandera uit Duitschland toe y ruim een week werd een gezin van ^ personen herwaarts getransportJ? thans zijn weer zeven personen éen gezin behoorende, naar hier' bracht, en de eerstvolgende lastige Aus!a n L" over de grenzen doet brengenvaak ligt de schuld bij de zeiven: verstoring van de openbar,? orifc vechtpartijen, openbare dronkenfeV enz. zijn meestal de oorzaak der zetting. * De Haagsche brandweer werd avond om ruim half 7 gealarmeerd J een fel uitslaanden brand in de R aa[ straat no. 55. In het perceel is g# - tigd een groothandel in rijwielen onderdeelen, waarvan een zeer gr^ hoeveelheid geborgen was op de vrt magazijnen in gebruik zijnde zolders Daar schijnt de brand ontstaan te n'a' Althans de vlammen sloegen aansta» het dak uit van bet achtergebouw, wijl dikke rookwolken opstegen. De brandweer tastte het vuur kraeünaan wist onder leiding van den commandant jhr. Wichers den brand te W perken tot den zolder. De daar aaiwezige goederen werden een prooi der vlammen, terwijl de beneden-etages, waar eveneens magazijnen zijn gevestigd! mede belangrijke waterschade opliepei In een klein uur was het vuur met vier stralen op de waterleiding bedwongen. Een kleine ontploffing van carbid, dat ook op de eolders was geborgen, had gelukkig geen ernstige gevolgen. De oorzaak van den brand is tot nu toe onbekend. In de benedenmagaiijne was gewerkt, op de zolders niet. (N. Ct) Men meldt uit Groningen aan de »TeL': Zaterdagnacht ongeveer half vier taai een felle brand uit in de stoomnieelfabriek van den heer B. H. Schuitema aan het Damsterdiep. De fabriek, waarin zich ongeveer 100 zakken meel bevonden , is geheeP uitgebrand; het woonhuis , beneden gelegen, bekwam vees waterschade. Te ongeveer 7 uur de brandweer het vuur gebluscht. brand ontstond in de maalderij en werd het eerst ontdekt door de meid, die tegenwoordigheid van geest genoeg beat, om de brandweer onmiddellijk te telefoneeren. In een groot heerenhuis te Heusdei:. voor een paar dagen pas betrokken door den rijks-veearts Hilwig, werd men Zaterdag een sterke gaslucht gewaar. Men ontdekte dat de gaslucht kwam tusschen de zoldering en het plafond. Men stak een lucifer aan om naar het let te zoeken en opeens ontbrandde het i isr opgehoopte gas en een geweldige k" a deed zich hooren. De ruimte tusschen den dubbelen zolder was met hooi gevuld , dat direct vlam vatte. Met buiten* gewone krachtsinspanning is men 1 brand in zijn begin meester gewordenEr is echter aan alles schade toegebracht , ook door het misschien onw' matig gebruik maken van water. brak Zaterdagmorgen even na 10 uur, t brand uit op het bovenhuis van mej^ e wed. Broeckx in de Heuvelstraat te Tiburg. Reeds sloegen de vlammen 1 het dak van het achtergebouw, toen 0 politie met twee slangen wagens scheen en het vuur spoedig bluschw('s Hert Ct.) ONGELUKKEN. ,, In het Oost-Friesche grenspw 1 ^ Döse verkeert men zeer onder den 1 "' druk van een droevig ongeval, waar V drie menschenlevens het slachtofle r ^ geworden. In de bovenwoning van u echtpaar S. hoorde men des aV0! ^ ongeveer acht uur op de slaapka- 111 ^ waar het dienstmeisje de kinderen fl' bed bracht, plotseling een hevigen , ' onmiddellijk gevolgd door angstig ^ geroep. De kamer stond in een j e wenk tijds in lichtelaaie en toe! ^ aSi brandweer den brand meester ^ ontdekte men in een hoek va "- j e ; vertrek het lijk van het dienst» ^ in hare onmiddellijke nabijheid , a aC [jtden tienjarigen Herman, terwijl e #er d j ar j ge p au l dood in zijn bedje _ gevonden. Waarschijnlijk zijn t door den hevigen rook gestikt, » „gen van hen had brandwonden e enige beteekenis. . ïe rM en vermoedt, dat het origf* p . oorzaakt is door het ontploffen der — Onder Overschie is ZatenM jD dag j.1. een alleen wonende vr hare woning dood gevonden. gen s had het den buren reeds, be Hat bar e woning gesloten bleef. Nadat ' en in den loop van den dag herhaalde malen op de deur geklopt had, heeft men tleze ten slotte geforceerd. Vermoedelijk is misbruik van sterken drank de oorzaak. y j .^ ( j a g nac j lt had de wed. v. d. Blink, wonende in de Pauwsteeg te Utrecht , het ongeluk van de trap te vallen. E en ^ aar inwonende zuster, op bet gerucht wakker geworden, stond 0 n en vond haar bewegingloos op den irrond liggen. Een geroepen geneesheer kon slechts den dood constateeren, ontstaan tengevolge van schedelbreuk. In een voetzoekersfabriek te Scranton (Ver. Staten) zijn twaalf arbeidsters door' een ontploffing gedood. In het Pruisische dorp Possessern, bjj Angerburg, heeft een groote brand 50 cebouwen, waaronder 25 woonhuizen, vernield. Drie kinderen en een man kwamen om het leven. Honderd gezinnen zyn zonder onderkomen. De grootste rozenstruik der wereld vindt men zonder twijfel te Toulon en we l in den tuin van de Marine. Deze roos, » Lady Banks " geheeten , en behoorende tot de groep der Banksia-rozen , bekleedt een muur van 25 M. lengte en 6 M. hoogte. De omtrek van den stam nabij den wortel is bijna een meter. Jaarlijks prjjkt deze roos in April en Mei met meer dan vijftigduizend roosjes. Een zonderling geval van slaapwandelen wordt in Engelsche bladen bericht. Een 17-jarig dienstmeisje te Bouchton, is na 's avonds aldaar ter ruste te zijn gegaan, den volgenden morgen wakker geworden te Norwich, «ngeveer 29 kilometer van die plaats. Zij had zich in den slaap gekleed en in den nacht die groote wandeling gedaan, zonder iets er van te weten. Een paar maanden geleden deed het meisje in den slaap eene nachleiijke wandeling van 12 kilometer. De slaapwandelaarster is onder observatie van geneeskundigen gesteld. Een New-Yorkpche dame, die onlangs door een verwonding 7j centimeter huid verloor, heeft door haren geneesheer in de bladen een advertentie laten plaatsen, waarin een gezonde vrouw werd gevraagd, die haar een stuk harer huid wilde afstaan tegen een prijs van f 100 per centimeter. Er meldden zich 150 vrouwen aan , die bereid waren voor den genoemden prijs een stuk van haar huid op het lichaam der rijke dame te laten overbrengen en de dokter heeft uit die gegadigden eene jonge vrouw gekozen, die zeer blijde is op deze wijze f 750 te verdienen. De groote spinnerij van Shaw & Co., te Ancoats bij Manchester, is gedeeltelijk door brand vernield. Een massa ruwe katoen ging in vlammen op. De schade beloopt een half millioen guldens. De fabriek heeft 1500 werklieden. ---