Uit het Kamp der Vrije Denkers. Dit nummer bestaat uit twee bladen * * * * eerste blad 10 ROTTERDAM, 13 Mei. zijn twee bladen in Parijs, gelezen dagbladen, welke door 6 , ,, ^ brengen van groote offers op je been moeten gehouden. Wij bedoelen ,,L'Action" en „La Raison', T0< g e r beide geredigeerd door den fralligen Victor Charbonnei, beide jun-ctericaal van den titel tot de aditrtenties. Strijden voor de vrije gedachte is hun doel en ter bereiking van dit doel hebben Joodsche geldschieters diep in hun brandkast moeten tasten, moeten zij nog voortdurend pvaie sommen storten. En dit alles om de menschen toch maar te doen gelooven, dat de priesKrs het uitvaagsel zijn der metischheid. kloosterlingen nog minder dan jit uitvaagsel, de heele Katholieke Kerk eene instelling, welke zich alleen weet te handhaven door het laagste boerenbedrog, de grofste immoraliteit. De opschriften, onder den titel, zooenaamd „en manchette" afgedrukt, zijn dikwijls van dien aard, dat een huzaar met vier en twintig dienstjaren achter den rug er zeer terecht over blozen zou. Laster en leugen, smaad en grove spotternijen, ziedaar de groote helpers van deze vreemdsoortige apostelen der v-r ij e gedachte, welke eenieder vrijheid van, gelooven en denken veroorloven, mits men zoo vriendelijk zij juist hetzelfde te denke|n als deze vrije denkers. Sinds eenigen tijd is er een ge- 1 weldige strijd ontstaan in het kamp, j waar tot toen. onverpoosd de krijgsleus galmde van wijlen Gambetta: „Het clericalisme is de vrijand!" En 't was ook hier: „Cherchez j la femtne!" j Marguérite Durand. directrice van „La Fronde", het vrouwenorgaan, wedijverend in beruchtheid met zijne bestuurster, die als dagblad in den strijd om het bestaan bezweek, Marguérite Durand ofte „Margot" tout rourt, deed haar intree als mededirectrice op de bureaux van de ■Action". Zij werd begroet met bijna dezelfde eerbewijzen als haar. ten deele vielen, — courtisane en courtoisie van de slechtste soort herinneren zich vaak. te vaak hunne „verwantschap" — toen zij' in de gerechtszaal te Rennes bij het DreyfusPr°ces hare rol als journaliste verfde naast nog een andere, een oudere. als in de fabel van „le bon ^iontaine" was het verschijnen dezer iPoule" weldra de naaste aanleiding een verwoed gevecht tusschen de ^'de anti-clericale kemphanen Charwiffiei en Bérenger. >,Margot" schaarde zich aan de a ide des laatsten en als in Vondel's Rommelpot van 't Hanekot", een rj" Zestigste en scherpste onzier hedichten, was het voor Charbonnei spoedig; Anne Koppe, die most gaen, ^ytepickt door. ieleken haen. Met dit verschil echter, dat beucens Bérenger en het pershenM. Durand de overige leden 311 de redactie den „uytepickte" getw'^en ^gen en weken achtereen was het f* '«vrije gedachte" vol „gefloers". Hanen „bits van bek ^ s P°ren" gingen elkaar te lijf; de stoven op den wind, het uitgekraai vervulde de Parijsche l "V terwijl het opgemelde pers^r [Jr ? voor eigen veiligheid desondanks een bemoedigend pio^-^lw^d' hooren, om den karnen t een gedeelte van v^J 3111 vier ' oor naast de schoonste " u 't iijn staart, tot volhouden s Poren en krachtdadig verzet, ling e . n ^ s verflauwde de belangstelh^t n anti-clericale vechtpartij; bl^K r( 'P er toire der scheldwoorden "todd 3 ® e ' laru ^ e W; al de beschikbare "[x ° ver en weer, was verbruikt. ,^ ra k de strijd rtiet nieuwe Vernamen wij reeds vroeger, hoe senator Delpech, een der sectarische ma?onnieke kopstukken, artikelen teekende — „teekenen" verschilt nog al van schrijven" — dié zekeren geldmannen groote voordeelen beloofden te brengen en Delpech een rijk honorarium voor zijn „teekenen"; bleek in eene vergadering ' van vrijdenkers. dat die heeren den handschoen niet durfden opnemen voor den „belasterden" Delpech, welke er maar niet toe besluiten kon het gerecht in den arm te nemen tegen den „eerloozen Charbonnei, nog st (pardon, u ziet, hoe aanstekelijk het slechte voorbeeld is!) nog riekend naar wierook en sacristie-odeuren, thans is er nog helderder licht opgegaan. De „Raison" bevat een artikel, waarin Mme. Marguerite Durand. de onbekeerde Thaïs van het meest verlichte, meest vooruitstrevend feminisme, op de onbarmhartigste manier wordt afgetakeld; waarin wordt aangetoond en bewezen met de stukken, hoe deze vrouw uit eene moeilijk te bepalen wereld — veel minder dan de demi-monde! — zich tot beschermer koos een van de meest gevreesde „souteneurs", welke 's nachts de Parijsche straten onveilig maken; hoe deze souteneur, „de Tonkinees" genaamd, opgenomen werd onder de aandeelhouders van „1'Action", op voorwaarde, dat hij de Janitsaar zou wezen van deze sultane der vrije gedachte en der allervrijste moraliteit. Charbonnei, die tot heden enkel de waarheid in deze geschiedenis liet meespreken, verklaart, dat hij de bewijsstukken in handen heeft van hetgeen hij beweert, dat — we vertalen woordelijk getrouw — „Chansel Félix, souteneur van zijn vak, recidivist, zeven maal veroordeeld wegens het toebrengen van slagen en verwondingen, wegens moordaanslag enz. enz., bekend bij den anthropometischen dienst (waar het „geschreven portret" van misdadigers wordt genomen) en zorgvuldig genoteerd bij de politie, ook genoteerd staat onder de aandeelhouders van de „Action" (vier aandeelen); dat hij' tegenwoordig was, gelijk de presentielijst aantoont, op de vergadering van aandeelhouders, welke ons lot besliste, dat hij tegenwoordig was, om den eerste den beste der onzen, die eenig verzet mocht plegen, zonder vorm van proces te lijf te gaan." En hij besluit: „Dat is kort en goed monsterachtig ! „Is er grooter schande denkbaar dan die, waarmee Mme. Marguerite Durand en M. Bérenger de Vrijdenkerij overlaadden ? De naam van den Tonkinees op de lijst der aandeelhouders! En toch, het feit is onwee rlegbaar!" Onze lezers zien het: de zaak der vrije gedachte, de strijd tegen, het clericalisme is te Parijs in goede handen. Joden, die gaarne een „mooien" slag sloegen ter beurze, geven senator Delpech, grootmachtige der Loge, zijn naam cadeau, niet in letterbanket, maar in klinkend goud, opdat zijn naam en invloed hunne plannen dienen; hunne helpster is eene Mme. Durand, „femme a tout faire" in, den ongunstigen zin van de spraakmakende Parijsche gemeente, een Henry Bérenger, een Tailhade en andere journalistieke modderaars en modderwerpers. Om het orgaan van zulke lieden te steunen offeren Joodsche bankiers hun dierbaar geld, bij honderdduizenden. Doch zij beleven er ook genoegen van. Immers, zoet is 't, wanneer men verteerd wordt door den puden haat tegen den Christus en Zijne volgelingen. langs den publieken weg te hooren schreeuwen: „Nieuw clericaal schandaal! De Dominicanen van X. betrapt enz." Wijl schrijven „enz ", omdat onze pen weigert dergelijke vieze leugens weer te geven. Thans zijn de verzonnen clericale schandalen in anti-clericale veranderd, maar echte, waarachtige schandalen ditmaal, die in honderdvoudige mate het slijk doen terugvallen op de Vrijdenkerij; het slijk, waarmee zij door verachtelijke huurlingen de Kerk en hare dienaren, al wat den Katholiek dierbaar is, heeft pogen te bezoedelen. Wat lafaards en ook wat fraai gezelschap! De politiek van den dag. De klucht van een niet-herstelde Herstelde. Er werd dezer dageri in een der rechtsche biaden, naar aanleiding eener liberale uiting van minachting over het gehalte van Christelijke volksvertegenwoordigers, gevraagd, of dan links geen zwakkere broeders zetelen? Eene gebeurtenis uit (le allerlaatste dagen geeft daarop een scherplijnend antwoord. Men herinnert zich de lijdensgeschiedenis van het »Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond"? — Zoo niet, dan halen we ze even in heelkorten trek op: Het Verbond sukkelde en kwijnde. Het zou nieuw leven gaan putten in een afscheiding van de liberale partij en aansluiting bij de vrijzinnige democratie. Hetgeen onder de goede zorgen van den heer Nolting geschiedde. Maar hetgeen tevens de eer niet had, in den smaak van een deel der leden te vallen, die meer zwak hadden voor Borgesius dan voor Drucker. En dezen scheidden zich weer, onder de auspiciën van den heer De Klerk, van het gereorganiseerd Verbond af en organiseerden een nieuw: het Hersteld Alg. Nederl. Werkliedenverbond. Nu sukkelden en kwijnden er twes Verbonden. Toen schijnt tot den heer De Klerk de diepzinnigheid der zedespreuk te zgn doorgedrongen: Saam genoten vreugd is dubbele vreugd, saam gedragen smart is halve smart. En hij besloot eenvoudig rechtsomkeer te maken en — om een bijbelsche uitdrukking te bezigen ; de heer De Klerk is soms bij belsch — terug te gaan daarheen, vanwaar hij was uitgegaan. . Of overwegingen in verband met verkiezingskansen eenigen invloed op dit besluit hebben uitgeoefend, meldt de geschiedenis niet. Feit is, dat de heer De Klerk, weloverwogen, zijn Hersteld Verbond maar weer heeft opgeruimd. liet is als de verloren zoon teruggekeerd naar het ouderlijk huis, en vader Nolting heeft het met open armen ontvangen. Eu in plaats van het beste kalf te slachten, heeft de heer Nolting méér gedaan: hjj heeft zichzelven geslachtofferd. Hij treedt af als voorzitter van het nu Dubbel-Hersteld Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond, om plaats te maken voor.... Laten we zeggen: voor een ander; want het zou onkiesch zijn jegens den heer De Klerk, op de gebeurtenissen vooruit te loopen. Genoeg zij het te zeggen, dat de beide heeren, die elkander kortelings nog vinnig besteden, zich eerlang in omarming en broederkus aan den volke zullen vertoonen: op de bondsvergadering van de hereenigde gescheidenen, einde dezer maand, zullen beiden in éene namiddag vergadering broederlijk als sprekers optreden. 't Is waar, dat de heer De Klerk daartoe zijne martelaren-liefde voor de liberale beginselen heeft moeten inslikken. Hij heeft het liberalisme moeten afzweren en de vrijzinnig-democratische geloofsbelijdenis moeten afleggen. — Eene zwenking, welke de heer De Klerk trouwens, als een ervaren man met de meeste gratie heeft uitgevoerd. Als eenige belooning heeft hij daarvoor gekregen, dat het hereenigd Verbond nu niet een vrijz.-democratisch werkprogram zal maken maar zich met het liberale der ex-Herstelden tevreden zal stellen. Zoodat het Alg. Ned. Werkliedenverbond in beginsel vrijzinnig democratisch , in de practijk liberaal is geworden. Een hinken dus op twee gedachten , een de-kool-en-de-geit-sparen, een zeilen tusschen twee stroomingen , dat een lust moet zjjn voor een in zulke dingen ervaren president in spe, als de heer.... Maar, we zouden immers niet op de gebeurtenissen vooruitloopen ? Alleen kunnen we ons best verklaren, dat een man uit éen stuk, als Nolting, ervoor bedankt om langer zulk een Verbond te leiden, en dat zijne zelfopoffering hem dus niet te zwaar zal zijn gevallen. Daarentegen zal het Verbond hoog in de gratie gestegen zjjn bij de Liberale Unie, die met haar beginsel-program en urgent e-program ook zulk een goochelaars-politiek tracht te voeren. De slotsom der geschiedenis is geene andere dan deze: dat het beginsel der verdeeldheid, die het Werkliedenverbond reeds eenmaal deed uiteenvallen, onder het dek der schqneenheid opnieuw in zjjn volle kracht is binnengehaald. Tot dusver was het Verbond slechts in tweeën gebroken, en kon de breuk gelijmd worden. Op den duur echter zult ge het in scherven zien vallen, — iionherstelbaar." --- Buitenland. POLITIEK OVERZICHT. Zoo nu en dan duiken in de Europeesche pers berichten en beschouwingen op, die aantoonen, dat men in Europeesche diplomatieke kringen nog I allesbehalve gerust is op de verwikkelingen, die uit den Russisch-Japanschen oorlog kunnen voortvloeien. Onlangs werd het bericht weder verspreid, dat tusschen Rusland en Turkije eene overeenkomst was gesloten betreffende den doortocht der Russische oorlogschepen uit de Zwarte Zee door de Dardanellen. Andere mededeelingen willen weer weten, dat te Constantinopel de nederlaag der Russische troepen aan de Jaloe met vreugde is begroet. Zelfs zouden oorlogszuchtige gevoelens zich hebben meester gemaakt van sommige Turksche hoog waardigheidsbekleders. Vooreerst heeft men echter van deze zjjde niet het ergste te vreezen. Eerder blijft men bevreesd voor de houding van China én niet minder voor e\entueele vredesonderhandelingen. En dat deze vrees niet geheel ongegrond is, kan wei bljjker; uit een onderhoud, dat Reuter's vertegenwoordiger te Londen had met den Japanschen staatsman, baron Soejematsoe, naar aanleiding van de in continentale pers en elders uitgesproken vrees omtrent den invloed van Japan's succes op Japan's toekomstige politiek en zijn positie in het verre Oosten. Baron Soejematsoe verklaarde dat de eerste wensch van Japan is, Rusland zoo ver mogelijk terug te dringen. Onder geen omstandigheid zal Rusland toegestaan worden eenigen politieken invloed of eenig territoriaal bezit in Korea. De positie van Japan in Korea zalzijn als die van Engeland in Egypte. Wat Mandsjoerije betreft, Japan wenscht hier geen andere rechten dan die, welke alle mogendheden overeenkwamen in Mandsjoerije uit te oefenen. Mandsjoerjje zal aan China worden teruggegeven, maar er zullen maatregelen worden genomen om in de toekomst onmogelijk te maken een terugkeer der toestanden als voor den oorlog bestonden. Wellicht zal een soort van bufferstaat onder Chineesch opperbestuur in Mandsjoerije worden gevormd. Wat China betrett, zeide baron Soejematsoe, dat er geen twjjfel kan zijn van Japan s begeerte dat China's onzij digheid zal bljjven gehandhaafd. Het meeste gevaar levert Rusland /■f.'.f, want de Russen doen verschillende dingen, die de Chineezen irriteeren en tot een verbreking van China's neutraliteit zouden kunnen aanleiding geven. De Japansche staatsman echter verklaarde niet de minste waarde te hechten aan de vrees, in Europa geuit, dat een wijziging in China's houding aanleiding zou kunnen geven, dat Frankrijk of Duitschland in den strijd zouden worden betrokken. Hoe ook het succes van Japan moge zijn, zjjn staatkunde zal deze zijn: de verzekering van de meest mogelijke vrijheid in het Verre Oosten aan alle mogendheden. Geen Westersche mogendheid behoeft eenige vrees te koesteren, dat Japan aan grootheidswaanzin zal gaan lijden. Ons dunkt Japan's plannen ten opzichte van Korea en Mandsjoerije wijzen reeds op een bedenkelijk hoogheids waanzinnig streven, en Rusland zal zich natuurlijk tot het uiterste verzetten te,.en het volvoeren van deze plannen. Doch zal Europa, zal Engeland meer in 't bijzonder zich niet kanten tegen een Russische machtsvermeerdering, die noodzakelijk zou moeten volgen, wanneer Japan's plannen mislukten? Zal Amerika niet insgelijks handelen? Zie daar eene vraag, die men maar liefst niet beantwoordt. Hopen we, dat de Russische dipiomatie, ingeval Rusland overwint, erin slagen moge de positie van Korea na den oorlog zóo te regelen, dat geene mogendheid eene aanleiding zou vinden om een nieuwen oorlog te beginnen. * * * Dezelfde Engelsche correspondenten, die van meening zijn, dat de nederlaag der Russen aan de Jaloe oorlogszuchtige neigingen heeft opgewekt in Turksche regeeringskringen kunnen hunne vruchtbare fantasie uitputten in veronderstellingen over de beteekenis van eene som van 15.000 roebels, die de Czarina aan de Macedonische vluchtelingen heeft geschonken. Wij voor ons zien er niets anders in dan een liefdegift. Dezelfde correspondenten beweren , dat Japansche agenten onrust stoken in Macedonië. Men behoeft dit volstrekt niet te gelooven om toch van meening te zjjn, dat het in de veelgenoemde Turksche provincie nog volstrekt riiet in het reine is. Ten bewijze hiervan het volgende bericht uit Sofia aan het Weener » Neue Abendblatt" : »In Macedonische kringen beweert men dat alle hoofden van benden, o. a. Sarafoff, Tartscheff, Grujeff en Mateff eene vergadering zouden houden om te beraadslagen over de te volgen tactiek. Het meerendeel zou ongunstig gestemd blijven voor eene hervatting der revolutie, reeds in dit jaar." Ten slotte zou de oogenblikkeljjke stilte dus slechts een uitstei van executie beteekenen. • » • j De verdeeldheid onder de Katholieken in Frankrijk, geboren uit het | verschil van meening over een of anderen regeeringsvorm: koningschap, keizerrijk, republiek, heeft dezer dagen weer nieuw voedsel gekregen door een zoogenaamd interview, dat zekere heer Dimier van de (royaIistische-Meyersche) „Gaulois" met Z. H. den Paus heeft gehad. Bij die gelegenheid zou Pius X zich in dien zin hebben uitgelaten, dat hij, den weg van Leo XIII den rug keepend. het royalisme voor Frankrijk boven de republiek acht te stellen. Triomfkreet natuurlijk in de „Gaulois", als van zelf gevolgd door een geroep van „Aux armes, citoyens!" (Te wapen, burgers!), aangestemd door socialisten en radicalen, kortom door al het magonnieke geboefte, 'twelk achter „de republikeinsche verdediging" wegschuilt, om tegen het Katholicisme te kunnen woeden. Moest het wel zonderling klinken, dat Paus Pius de wijze politiek van. wijlen zijn grooten voorganger eensklaps verlaten zou. thans blijkt, het, dat wie Sint Thomas' ongeloovigheid volgden, wat betreft het interview der „Gaulois", de wijste partij kozen. Gelijk de Pauselijke staatssecretaris aan een ander Katholiek journalist, den heer Louis Latapie, verklaarde — met verzoek, aan die verklaring de grootste publiciteit te willen geven — blijft de Paus aan het vroegere politieke program vasthouden. „Indien er ooit verandering komen mocht in de meeningen des H. Vaders, wat aangaat den republikeinschen regeeringsvorm, dan zal de H. Stoel de moeite nemen, om de Katholieken daarvan te verwittigen langs een anderen weg dan dien van audiëntie-verslagen, welke altoos aan onjuistheid laboreeren. zoo niet aan partijdigheid." Die woorden van Mgr. Merry del Val moeten voor de „Gaulois" en voor de mannen der „republikeinsche verdediging" een leelijke streep door de rekening zijn. Een sluwe partijzet was het zeker van de „Gaulois", om in deze dagen zulk een interview' te publioeeren. Zoo hij van sluwheid getuigt, hij getuigt minder van eerbied voor den H. Stoel, en hij bewijst vooral, dat bij lieden als Arthur Meyer, directeur van de „Gaulois" en Katholiek misschien, de algemeene belangen der Kerk achtergesteld worden bij ellendige partij-belangetjes. Philippe VII, de pretendent, moge in zijn nopjes wezen over zulk journalistiek geknoei, Pius X kan en moet weinig tevreden zijn over dergelijke afkeurenswaardige practijken. En ook voor het Katholieke Frankrijk is het aanblazen van dit twistvuur rampspoedig. Nu meer dan immer front dient gemaakt door alle Katholieken van alle partijen tegen den algemeenen vijand, komt Meyeris „Gaulois" de tweespalt nog vergrooten. Jammerlijk! Zoo die man al gedoopt is, heeft hij toch iets meer van dein semiet overgehouden dan het uiterlijk alleen. fRANKRIjK. POLITIEKE BOEVENSTREEK. Menig lezer heeft zich vnellicht met ons afgevraagd, wat toch wel de oorzaak wezen mocht van den haat, waarvan sommige Fransche bladen tegen Rusland, tegen den bondgenoot blijk geven. Een vriend verraden zij altoos eene laagheid, (hem verraden en verlaten en beschimpen bovendien, wanneer het ongeluk aan zijne deur klopt, wanneer hij beproefd wordt en geslagen, dat wijst op eene groote laagheid van karakter, op een algeheel gemis van eergevoel. De internationale Fransche Russenhaters schijnen niets te .gevoelen van dit alles, niets te begrijpen van de schandelijkheid van hun gedrag. Maar de haat is er en hij sch5|nt voort te spruiten uit beweegredenen, welke lijnrecht in strijd zijn met Frankrijks belangen, Frankrijks toekomst en geluk. Zoo de „Vérité Fran^aise" geloof verdient in dezen, zou een politieke boevenstreek tegen Rusland, op touw gezet door eeiie bende financiers met elastisch geweten, en -gesteund door den Panamist Rouvier, minister van financiën, leehjk mislukt zijn. De heeren wilde ter beurze eene paniek doen ontstaan door het verspreiden van leugenachtige berichtten omtrent den oorlog in het Oosten, omtrent Russische nederlagen enz., nederlagen in hun hoofd geleden, om zoodoende de Russische fondsen te doen dalen. Door die paniek meenden zij de nieuwe Russische leening van 800 millioen onmogelijk te maken. Zij rekenden buiten den waard. Rusland zag' af van het uitschrijven eener openbare leening en bood aan de groote Fransche bankinstellingen voor 800 millioen 5 pet. obligatiën, welk aanbod door genoemde banken met veel genoegen aangenomen werd, daar zij bijzonder gebeten zijn op minister Rouvier. Het gevolg zal wezen, voegt de „Vérité" er bij, dat onze nationale 3 pet. obligatién nog minder aftrek zullen vinden dan vroeger. Zelfs de „Action" erkent dit en zucht er natuurlijk over met groote verzuchtinge. DE UITZETTING DER PARIJSCHE REDEMPTORISTEN. Beducht voor de kloeke vuisten der Elzas-Lothariingters, voor die van de omwonende arbeiders in het algemeen, aan wie de EE. PP. Redemptoristen bij voorkeur hunne zorgen wijdden, hadden de uitvoerders van Combes' onrechtvaardige wetten het niet durven wagen, de paters Redemptoristen het vorig jaar uit te drijven. Hun was toegestaan het klooster op den boulevard Ménilmoniaint te blijven bewonen, tot er nader door de rechtbank zou uitgemaakt zijn, of hun vertoeven aldaar, al of niet wettig kon genoemd. Deze laatste zin moet aldus verstaan worden: „Béthune, Roger en Monniot," drie Redemptoristen, noemden zich de eigenaars der gebouwen en hadden in die hoedanigheid voorloopig verlof om te blijven. Dinsdag jl. om vijf uur in den morgen zijn de ministeriëele inbrekers, naar alle eischen van het inbrekersberoep te werk gegaan. Na eerst de huurders van de belendende gebouwen, die aan de paters toebehooren, zoover gebracht te hebben, dat dezen door vreesaanjaging er toe overgingen om met den liquidateur nieuwe huurcontracten te sluiten, hem aldus erkennend als eigenaar, ging het behoedzaam naar een klein poortje in de passage René. „Wat verlangt ge?" vroeg de portier. „Open in naarn der wet!" De portier wist genoeg, en terwijl hij zich kleedde, kwam de alarmklok in beweging. Het mocht niet baten. In een ommezien was het slot opengebroken, de ijzeren boom afgelicht en de liquidateur met zijne mannen verspreidden zich door het klooster. De uitzetting zelve vroeg slechts enkele minuten. Slechts vier paters waren aanwezig: de paters Béthune, Blum, Henri en Monniot. Tijd om te protesteeren hadden zij niet. Zij werden in gereedstaande huurkoetsjes geduwd en konden slechts enkelen hunner toegesnelde vrienden de hand reiken. Duez, de liquidateur, heieft alle sloten van ihiet klooster doen vervangen door andere en drie agenten houden de wacht in het gestolen en bestolen heiligdom. Bezit is in dit geval toch wel diefstal, niet waar? AZIË. DE OORLOG. Het verwarring stichtende bericht over een veldslag bij Liao-Jaing is gebleken onwaar te zijn. Maar toch zweeft er iets geheimzinnigs over het oorlogsterrein; den oplettenden toeschouwer moet het duidelijk zijn, dat de beide tegenstanders zooveel mogelijk trachten hunne bewegingen met een ondoordringbaren sluier te bedekken. Slechts uit enkele losse berichten kaïn men bij benadering opmaken, wat de beide partijen in het schild voeren. Vooraleer we echter deze berichten gaan ontleden, is het nuttig te wijzen op de vele onbetrouwbare tijdingen, die thans de ronde doen. De tijd voor de beursspeculanten is gekomen, en men kan er zeker van zijn, dat de berichten over een veldslag, waarin generaal Sassoelitsj is gesneuveld, over de ontruiming van Nioetsjwang, over de vernieling van het Russische eskader door de Russen zeiven enz. enz. van hen afkomstig zijn. En dat ze hiermede maar al te gemakkelijk hun doel bereiken, blijkt wel uit de plotselinge stijging der Japansche papieren. De berichten dan, waarover wij zooeven spraken, betreffen op de eerste plaats den toestand OP HET SCHIEREILAND LIAO-TONG. Niemand kan met zekerheid zeggen, wat daar eigenlijk gebeurd is. Terwijl de Russen zeggen, dat het spoorwegverkeer hersteld is, spreken de Japanners dit vlakaf tegen. Waarschijnlijk moet men zich den toestand aldus denken: De bij Pi-tse-wo gelande Japanners hebben eene voorhoede van 1600 man vooruit gestuurd, die een trein beschoten en schade aan den spoorweg toegebracht hebben. Daar dit troepje echter te zwak was, trok het weer spoedig terug uit vrees van verpletterd te worden. Daarop is een Russische trein met munitie en oorlogsbehoeften uit Liao-Jang naar Port Arthur vertrokken en daar behouden aangekomen. De Japansche hoofdmacht uit Pi-tsewc« is toen verder doorgenikt en heeft de spoorwegverbinding opnieuw afgesneden. Op deze wijze zou de sdiijiubare tegenspraak te verklaren zijn. Deze veronderstelling stemt ook vrijwel overeen met het bericht, dat de Japanners, die te Pi-tse-wo geland zijn, langzaam oprukken naar' Kintsjou, waar de vooruitgeschoven posities van de Russen uit Port Arthur zich bevinden. Wij verkeeren echter nog steeds in onzekerheid over hét aantal Japansche troepen, dat te Pi-tse-wo geland is. En hiervan hangt ten slotte alles af, te meer daar de Russen volgens de jongste berichten op Liao- tong heel wat meer troepen hebben dan men aanvankelijk dacht. Oeneraal Stoessel moet over minstens 30.000 man kunnen beschikken; en het is voor de Japanners geen kleinigheid tegen eene dergelijke macht in eene krachtig versterkte stelling op te tornen. Van beide kanten zwijgt men echter volkomen over de plannen op dit punt; en daar het absoluut noodzakelijk is het aantel gelande Japanners te kennen alvorens een oordeel te kunnen uitspreken over de beteekenis hunner beweging, kunnen we niet anders doen dan nadere berichten afwachten. Zeker is, dat generaal Stoessel wel een beleg verwacht, want volgens betrouwbare berichten laat hij alle gebouwen, die voor het geschut hinderlijk zijn, met dynamiet vernielen. De Japaniners in zee hoorden de ontploffingen en meenden dat de Russen hunne eigen schepen deden zinken. Jammer voor hen waren het integendeel tevens de gezonken branders. die de Russen opruimden. Menigeen zal zich misschien hebben afgevraagd, waarom generaal Koeropatkine geen flinke troepenmacht uit Liao-Jang naar het zuiden stuurt om de Japanners tusschen deze macht en die van generaal Stoessel dood te drukken. We zullen trachten dit te verklaren en tevens op te helderen, waarom het voor de Russen van belang is terug te trekken, iets wat velen zeer verkeerdelijk als een bewijs van zwakhet beschouwen. Daartoe is "het noodig in het oog te houden, dat de Japannerts niet alleen bij Pi-tse-wo staan, doch ook BIJ FENG-WANG-TSJENG Men neme nu een passer in de hand en zette het eene been daarvan op het punt, dat de ligging van Liao-Jang aangeeft, het andere op Feng-Wang-Tsjeng. Dan trekke men een halven cirkel in de richting van Pi-tse-wo; en men zal opmerken, dat deze plaats nog juist iets verder van Liao-Jang ligt dan Feng-Wang-Tsjeng. Wat volgt hieruit? Dit: wanneer de Russen eene groote toepenmacht uit Liao-Jang naar het zuiden zouden zenden, zouden de Japanners uit Feng-Wang-Tsjeng in geforceerde marschen op Liaorjang aanrukken en deze plaats innemen nog voor dat de verplettering der japansche legermacht bij Pi-tse-wo had kunnen plaats hebben. (Men zal wel begrijpen, dat voor groote aanvallende troepenbeweginggen de spoorweg niet bruikbaar is.) En bereikten de Russen door deze beweging nu maar met zekerheid de vernietiging der Japansche legermacht bij Pi-tse-wo, dan zou er nog iets voor te zeggen vallen, maar dit zou zeer onwaarschijnlijk zijn, want de Japanners zouden tijd genoeg hebben om zich terug te trekken in de richting van Takoesjan. Verder geredereerd. Bij FengWang-Tsjeng staan ongeveer 80.000 Japanners. Deze zenden eene divisie af in westelijke richting naar Haitsjoeng — op onze groote kaart kan men den weg gemakkelijk vinden — en rukken bovendien in noordelijke richting op naar Sai-ma-ki, langs de rivier Loeng-Wang-Ho. De bedoeling der macht, die naar Sai-ma-ki oprukt is blijkbaar een punt noordelijk van Liao-Jang te bezetten, waardoor Koeropatkine zou afgesneden worden van de verbinding met Moekden en Kharbin. Hij zou deze macht wel kunnen aanvallen maar zou dan w eer terzelfder tijd blootstaan aan een aanval op de te Liao-Jang achtergelaten troepen, door de divisie, die naar Hai-Tsjoeng oprukt en welke zich BIJ TAKOESJAN met de aldaar gelande 4 regimenten kan vereenigen om later samen te werken met de Japansche troepen te Pi-tse-wo. In deze omstandigheden zou een terugtocht van Koeropatkine op Moekden en afwachting van de versterkingen uit Kharbin niet alleen gerechtvaardigd doch zelfs een gebiedende eisch zijn. Koeropatkine bepaalt zich dan ook voor het oogenblik tot een voortdurend observeeren van den vijand, welke taak bij Feng-Wang-Tsjeng aan generaal Sassoelitsj. bij Takoesjan aan generaal Chakovitsj is toevertrouwd. Hierbij komen natuurlijk wel eens kleinere cavalerie-gevechten voor, waarbij de Kozakken uitmuntende diensten bewijzen. Bij Takoesjan was het dezer dagen bijna tot een bloediger botsing gekomen. De Kozakken hadden eene hinderlaag gelegd aan 1500 oprukkende Japanners en het scheelde maar zus of zoo of dezen waren er ingeloopen. Zij werden echter nog juist bijtijds verwittigd door de Ghineezen. IN KOREA doen de Kozakken steeds meer van zich liooren. Eergisteren hebben zij ten getale van 200 een aanval gedaan op Andsjce. Zij werden natuurlijk teruggeslagen, omdat zij te zwak waren, maar de hoofdzaak is, dat zij op de Japansche verbindingslijn staan. De aanval kostte den Japanners 4 dooden en 6 gewonden. Volgens de Japansche rapporten is de geheele macht der Kozakken echter slechts 700 man, en als dit waar is, beteekent hunne beweging niet veel. Zij leggen 40 K.M. per dag af. VERSCHILLENDE BERICHTEN. Gevaarlijke betoogingen. Bij de betoogingen, te Tokio gehouden na de overwinning bij de Jaloe. zijn 21 personen gedood en 40 gewond, 't Waren meest jongens. die in een gracht geduwd of in 't gedrang te pletter gedrukt werden. Lergelijke betoogingen zijn zoowaar nog duurder aan menschenlevens dan Japansche aanvallen op Port Arthur. l J racti sche cadcaux. De keiiviv .i van Japan heeft beloofd aan a..c Japuw.ers, d.'e in den oorlog een arm of been verliezen, kunstledematen te zullen geven, om de treurige gevolgen van de verwondingen, in den strijd voor het vaderland opgedaan, zooveel mogelijk weg te nemen. ---