's-GRAVENHAGE. HET DISTRIBUTIEWEZEN IN DE RESIDENTIE Gevolg gevende aan een van de zijde van de Haagsche JournalistenvereeDiging gedaan verzoek beeft de wetihouder van financiën, de heer mr. P. Droogleever Fortuyn, met een aantal journalisten een onderhoud gehad, waarin hij eenige aangegeven onderwerpen behandelde, met bet doel, door middel van de verschillende persorganen, heit publiek inzicht te geven in de moeilijkbeden, welke in bet distributiebedrijf te overwinnen zijn, en in de wijze waarop deze moeilijkheden worden overwonnen. De wethouder verklaarde steeds uit te gaan van het standpunit, dat de burgerij gemakkelijker de ateedb moeilijker vrordende omstandigheden zal drta. gen, naarmate zij een meer volledig inzichlt in die omstandigheden — en dus in de noodzaak en het nat van de verscihiliemde maatregelen — heeft. Hij" stelde daarom, en hij zal dat blijven doen, samenwerking met en voorlichting uit de bui-gerij op zeer boogen prije, niet alleen, omdat bet publiek zich daardoor beter aanpast, maar vooral ook omdat deze eamenweüking en voorlichting voor heen heel groote practische waarde heeft. In overeenstemming met 'e wethouders standpunt ia dan ook het bestaan van de bekende commissie van advies in zake de distributie en 3e levensmiddelettivoorzreaiiiig, welke commissie zeer nuittig werk heelt gedaan met haar adviezen en tot B. en W. gerichte verzoeten. Dank zij haar medewerking is nog dezer dagen de regeling tot stand gekomen, door welke koopere vtan sajet de beschikbaar gestelde hoeveelheid in gedeelten konden beftalen. De beschikbaarstelling tod kindermeel is eveneens ©en uitvloeie®! van het werk der commissiie. Een andere pogkng, met het doel het zeeprantsoen te verhoogeu, ie niet gen slaagt!, omdat er geen voorraad is, die een verhooging toelaat. Integendeel moest het rantsoen zelfs verlaagd worden, tor ijl een vergoeding, door de botschik'baarslcll ing van zeeppoeder, evenmin mogelijk bleek. Een andoren vorm van samenwerking, die met commissies uit de burgerij, stelde de wethouder evenzeer op prijs. De voorlichting door de ?erechillci'de commissies uit den middenstand de huisvrouwen en nu weer — met de vleeschmoeilijkheden — uit de slagers, heeft heel veel nuj. afgeworpen. Even nuttige instellingen zijn de consultatiebureaux, die min of meer filialen van heft levensmiddelen bedrijf zijn geworden. Het had de aandacht van den wethouder getrokken, dat men vooral in Scheveningen liever naar het consultatiebureau loopt, dan naar de Prineegracht. In verband daarmede is er, a'.due de wethouder, overwogen om in verschillende stadsgedeelten zoa te noemen bijkantoren van het • ervcvsmiddelenbedrijf te vormen, waar men biljettau zou kunnen inleveren en afhalen en alle inlichtingen ontvangen, die men over de uitgebreide distributiemaatregelen wenscht. Dat zou voor het publiek een groot gemak zijn. En het doel van den wethouder is nu eenmaal het de burgerij zoo gemakkelijk mogelijk te maken. Van dat streven getuigen de pogingen om het vormen vian file's bij het afhalen van kaarten bons te voorkomen, welke zoo prachtig geslaagd zijn bij; de uitreiking der brandstoffenkaarten. En nu weer zijn aan alle politiebureaus boekjes voor het bijbeuden der maximumprijzen beschikbaar gesteld voor een Lagen prijs. De aandacht der huisvrouwen zij -in het bijzonder hierop gevestigd. Het verbruik der centrale keuken besprekende, Jrfiette de wethouder uiteen, dat het succes der keukens verband hcfudt met den economischen toestand, waarin hert publiek verkeert. De winter is voor de keuken niet de gunsigste tijd. Dan toch gebruiken velen de kachel om op te koken. - Buiten de ranitsoeneering is, althans voor kleine beurzen, bijna niets meer te krijgen, zoodat thans vrij wel alle artikelen op bons verkrijgbaai worden opgebruikt. Een merkwaardig voorbeeld geeft bijv. het verbruik van de aardappelen. Hoewel verleden jaar het rantseen kleiner was, was het verbruik niet z0 ° groot als het totaal aantal inwoners maal het rantsoen. Er werd dus overgehouden. En nu het rantsoen greoter is — ni. 4 kilo — wordt alles opgebruikt. Hetzelfde zien we met * de andere artikelen. Er is geen gezin meer, >dat zijn bonnen niet opgebruikt, hetgeen natuurlijk de elasticiteit in het verbruik der Centrale' Keuken in gevaar brengt. Daarom is ook aangedrongen op verhooging van het aardappel rantsoen. En "^hoewel de kritieke tijd voor de aardappelen begint, heeft de wethouder veel hoop, dat het met de rantsoeneering wel beter zal gaan. De Centrale Keuken heeft thans vrijheid gekregen om niet precies zooveel bons te vragen als zij gebruikt. De burgerij zal dat tot baai groote vreugde reeds bemerkt hebben. Een en ander is te danken aan de nieuwe bepaling, dat de groote steden hun overschotten mogen geven aan de Centrale Keuken. Wat de vleeschvoorziening betreft, zijn we in een heel moeilijke periode. Langen tijd is er voldoende vleesch geweest Nu er echter maximnmprijaan zijn vastgesteld, is er geen vleesch meer. De webhouder kon zich wel voorstellen, dat hef publiek den indruk moest krijgen, dat de vaststelling van maximumprijzen het verdwijnen van de artikelen beteekent. Het wachten is nu op het Rijk, waarvan we afhankelijk zijn. Het aantal aan de gemeente 's-Gravenhage toegewezen beéïi ten is bekend. Het oordeel van den wethouder over de vleeschvoorziening is niet gunstig Hij acht den toestand zeer ernstig. Op zich zelf is een rantsoen van 2 ons per week per hoofd niet zoo ongunstig te noemen als men hoort, dat het verbruik daa nog 40 pot. van het normaal verbruik van bef rundvleesch bedraagt. Het nader bericht echter, dat onder het rantsoen ook de eenheidsworst eö alle viecsch begrepen is, maakt het oordeel over de voorziening minder gunstig Voor de, restaurants zal een rijksregeling gelden, volgens welke een zeker percentage van het normaal verbruik wordt toegewezen — de vaste gasten moeten hun bons afgeven — en voor den gaande-en-komenden man een zeker surplus. De wethouder sprak de meening uit, dat de toestand ongeveer met Juli—Augustus weder normaal zou zijn. De viecsch nood vergeleek bij met de melkschaarscbte, welke een gevolg is vart een abnormalen, kunstmatigen toestand. Deze meening van den wethouder was gevestigd op het oordeel van verschillende deskundigen. De melkschaarschte zal zeer spoedig zijn afgelocpen. De zorg voor de zieken en zuigelingen heeft in het bijzonder de aandacht van den wethouder,. Hij roemde de gevonden oplossing van de moei* lijkbeden tusschen B, en W. en de geneeskundigen. De samenwerking van beide zijden is; thans uitstekend. De geneeskundige dienst vat haar taak zoo breed mogelijk op. De werkzaamheden van de ingestelde commissie van beroeg in zake de ziekenverzorging breiden zich hoe langer hoe meer uit. Ten slotte maakte de wethouder, in antwoord op gestelde vragen, eenige losse opmerkingen. Hi| meende, dat de voorraad koelhuisboter voor nikt zoo lang meer zou kunnen strekken. Dat de restaurants in de toekomst in rüime mate vieescül zouden kunnen geven, is totaal onjuist. De maximum-capaciteit der nieuwe inrichting van " de Centrale Keuken bedraagt 40.000 Liter. De wethouder zal overwegen van de resultaten der, vergaderingen der commissie van advies in zake de Üistributie — welke vergaderingen één maal per maand worden gehouden — een -communiqué tc verstrekken, zooals dat ook in Amsterdamf gebeurt. Hij besloot het onderhoud met zijn lof uit fó spreken voor het werk van de leiding en hel pareoneel van het levensmiddelenbedrijf. Stond de wethouder vroeger sceptisch tegenover veel ambtenarij, dat is nu, niet meer het geval. Rekenen we, dat ongeveer 25 nieuwe regeer lingsbeschikkingen per dag verschijnen, dan kun* nan we niet anders dan bewondering voelen vooij de vlugge afwikkeling van zaken door het levend midddenbodrijf der residentie. i< ...,.£.. Vl'ICiiAADBij den gaaiic-enteraad ie ingekomen ocn adres jvan bet bestuur der 'is-Gravenliaagsclie Sigaren. IwinkeJiensvereemigtag, houdende verzook om onitiheven te worden van de varplichting, oru langer bet roods verbod voor kinderen te publiceeren. Burgeanoosti&r en Wethouders stellen den Raad ivoor, naar aanleiding van een desbetreffend verzoek van belanghebbenden bij de groenten, en li-uitmarkt, om in verband m«t de invoering van den vervroegden zomertijd genoemde markt een half uur later te doen aanvangen dan bepaald is «n artt. 18 en 20 detr Marktverordoning en zulks itot ultimo September. BOUW VAN EEN HOTEL AAN DE ZEESTRAAT Door de Maatschappij tot Exploitatie van het Braeks Doelen hotel is een nieuw plan aan B. en W. voorgelegd omtrent den bouw van een hotel ivan den eersten raag op den hoe* ttAM,* Famili© Bioscoop. De leden wei&e deze demoni. A . x, t-nTi-n^n 171 r*'h stratie wenschen by te wonen, kunnen zien daarvoor opgeven bij den eecretaris. Mr. Willinige Gratama hot Hierna verkreeg Mr. Willinige woord, tot het houden eijner voordraioht over „Kort en snel recht". Het onderwerp van snel en goed lecbt aldus spr. is ongetwijfeld van actueelen aard. Het belang van handel en industrie wordt door onze trage Techtsprak aanzienlijk geschaad. Maax ook het industrieale belang eisebt een vluggen recht. e.praak, want wanneer het jaren lang'moet duren dat een of ander onrecht beslecht wordt, dan Wordt daardoor ons rechtsgevoel gekrenkt. Met voorbeelden, uit eprs. praktijk, ^ette Mr. Gratama aiteen welk een lange en moeilijke weg er in Tuis land moet bewandeld worden, alvoirens er recht gesproken is in hoogste instantie. Een civiete procedure heeft minstens 3 jaren noodig voor dat hij is opgelost en daarvan zien verschillende menschen van een rechtsvordering af, waardoor niet meer het recht wondt beschermd maar juist het onrecht welig tiert. Diep ingrijpende gevolgen heeft deze uitspraak voor een persoon, waarmede zijn bestaan op 't spel staat. Die mam wordt gesleept van de eene rechtbank naar de andere, voortdurend verkeert bij in spanning, en wanneer hij het proces dan na jaren, wint, dan is hij zenuwziek en een gebraken man. Ook het getuigenverhoor lijdt aanzienlijk nadeel door het jarenlange traineeren van een zaak; de menschen weten de finesses van de- detail| aaken van een en ande arT £y en voor rechter en beide leggen mondeling hunne bezwaren bloot. De rechter vraagit -^ e ten moet en kan op één dag al C0 ncusieis nemen, de advocaten kunnen dö j^pidteclie zijde nog toelichten en de uitspraak kan fogp&ald -worden over 8 dagen. ** groote griet tegen den h^endaagschen »*** * ** ?Ün opleiding v^te admintotraiuenaaa is voor ©en groot deel schuld ... do slecMe ealarieermg van ons© rechters, waar, * , voor noout d© besft© krachten waaraan men zooze©r be&oeft© heeft zich zullen aanbieden. , , , . Hettweedebegmsel, dat verbetoring^l geven noemde epreker het afschaffen van het ho^er beroep. Heft wul er bij spneiker niet dn. dat doe , , , . tusBohenechakel gebmiteen, wat ongeveer een J * aaT durut Het hooger beroep kan reebtsoffizefcer^eid veroorzaken. Waax het eene college een beslfcstag precies tegenovergesteld aan het andere kan uitsipreken, komt het publiek iin de meening dat toch een van die twee colleges onrecht moet gestoken hebben. goed onderlegde rechters waaruit oins rechtscollege bestaat niet in staat zouden zijn om een behoorlijk oordeed over de zaak te vellen, en dat daarvoor nog drie raadehee/ren noodig zijn. Waarom als met todh zijn zaak voor het hoogste rechtscollege wil zien uitgemaakt niet ineens voor den Hoogen Raad gegaan, en moet men eerst het Hof Spreker wilde eindigen met den wensoh uit te spreken, dat er toch eens spoedig verandering komt in de onmogelijke behantdeling deT procesrechten. Het is werkelijk niet zoo'n zware taak als men eich denkt. Spreker constateerde met voldoeniimg dat reedis twee ontwerpen kant en klaar j liggen om behandeld .te worden, maar spreker j voor zich geloofde dat niet alleen de Juristen daar ! aandrang op moeten uitoefenen, maar de giroote ! drang daartoe moet komen van uit de kringen . vam handel en industrie zelf, welke toch meestal de lijdende partij zijn. Spreker beloofde dan dat j de tijd niet ver meer zou zijn dat een fundamenj teele verandering van osts procesrecht ter hanid word genomen. Met den wensch dat ook het . Haagech depa/rtement zou medeweirken tot een dergelijken stap eindigde eipr. zijn met aandacht gevolgde rede. Hierna werd gepauzeerd, waarna gelegenheid bestond oim met spreker vam gedachten te wisselen waarvan geen gebruik wepd gemaakt. De voorzitter den spreker beantwoordende herinnerde spreker er aan dat de industrie reeds sedert eenige jaren bezig is met sneller recht te verkrijgen en noemide als voorbeeld hi/ervaai, de arbitrage-oommissie voor de bouwbedrijven, over welk onderwerp spreker nader uitweidde. Hierna niets meer aan de orde zijnde sloot de voorzitter onder dankbetuiging aan den spreker de vergadering. LANTAARNOPSTEKERS EN METEROPNEMERS Hot bestuur der Vereemigiag van lantaaróofpsitekers en jneteropnemers heedjt den geaneeiitraad een adres van adhaesie aangeboden aan de adressen van den Neef. Bond van gemeemte-amibitenaren, de poiaiüevereenig-iinig „Door Eendrachlt saam Verbonden". en andere vereeiniiigffinigen van gemeentewerklieden, ter zafleo verhoog l iing van loon en van duurtotoeslag. Adressant uit den wecsch dait tihana de lantaamiepsibefcera niet ecWfcer gesteld worden. mo_ als meermalen beef,t plaats geihad. --- Stadslucht. 7) — Die hij Kdeedigt en kwetst, voegde Greta eir aan toe. En daarbij ben ik met mijn weik ten achter geraakt. Als Emma dat ziet. Ik geloof dat het van mij verstandiger geweest zou zijn door te werken, en niet naar u te luisteren. — Ik dacht, mijn levensgeluk — uw levensgeluk wilde ik zeggen — is toch belangrijker dan die kous, maar hel komt op de opvatting aan. Greta haalde de schouders op. Ze keek niet op, toen Van Galen opstond, om haar trotsch stilzwijgen te verbreken, en een paar schreden naar de deur deed. Daar zij het ecfoler niet scheen te bemerken, begon pa ij weer: Ik voel het gansohe gewicht van uw verwijt — brei u maar wear door; ik zal u geen aanleiding meer geven over storen te klagen te hebben! En hij ging heen. Eerst toen de deur klapte, keek Greta op; hij was weg; zij hoorde het geklap van een tweede deur, en na eenige minuien, viel de huisdoirr in het slot. Ik ben dom, zei ze zacht voor zich, ik heb ïne zeker onbeholpen gedragen, dat die goeie Jongen zoo boos geworden is; hij is veel beter dan Bortel. en veel, veel verstandiger. Maar hij heeft de adressen nog njet geschreven; Emma zal daardoor zdee, dat ar iets heeft plaats gehad, wat zal ik' nu zeggen? Zal ik ze zelf schrijven? Ze stond radeloos voor de tafel en keek somber en treurig, als een kind, dat een vaas gebroken heeft. Toen ging ze opeens zitten op den stoel, waarop zooeven Van Galen nog gezeten had, en begon te schrijven. En terwijl ze luidop, evenals Van Galen, de woorden van de adressen opnoemde, schreef ze met keurige hand de adressen. Maar het wilde niet erg vlotten. De letters liepen door elkaar; in haar oogen stonden tranen, en plotseling rolde er één langs haar wangen op, het papier. Ze legde de pen neer en droogde met haar zakdoek haar tranen af, terwijl ze naar de deur keuk. Er werd gebeld O, als hij eens terug kwam', en haar zoo hier vond?.... Greta sprong bij deze gedachten op, pakte in allerijl de onafgewerkte kous op en liep naar haar kamer, tervdjl ze den deurvleugel zoover openliet, dat zij kon ziefi, of Van Galen er wederom was. Ze had ach niet vergist; hij was teruggekomen met een klein pakje in de hand, dat hij op tafei neerlegde. Daarbij viel zijn blik ^op dc couverts, die door Greta geschreven waren; hjj zag de natte plek, waardoor de inkt gevloeid was, Eien gMukkig glimlachje v!óog over zijn gezicht. Maar wat was dat? In haar werkmandje lag nog de kluwen wol, waarvan de roode draad over den grond hing naar de deur, om daaraciiter te verdwijnen. De „Draad van Ariadne", zei >Van Galen; de vijand heeft een tweeden aanval vriezend, de vluciht genomen Als ik' me niet vergis, zit aan het einde van den draad het ondeugende meisje vast. Bij deze in zichzelf gesproken woorden nam hij de kluwen cn begon den draad op te winden. Natuurlijk ondervond hij dadelijk weerstand; hij trok een paar malen, tot de deur, die op een kier stond, open ging en Greta mei de kous in haar hand, met neergeslagen blikken en schijnbaar uit haar humeur, verscheen. Ge trekt mijn hoele werk uit, zei ze .zacht en met hoogrood gezicht. — Juffrouw Greta, zijt ge nog boos? begon Van Galen, langzaam verder opwindend, zoodat Greta telkens dichter bij hem moest komen, of ze wilde of niet. — Zeker, ben ik dat, antwoordde ze. — Omdat ge uw kous niet klaar kunt krijgen2 vroeg Van Galen lachend. Nu, kijk eens hier. En bij deze woorden scheurde hij het papier van het pakje, dat hi| had meegebracht, cn dat een paar kinderkousjes bevatte, van dezelfde klemals zij aan het breien was; hij zwaaide cr triomfeerend mee heen en weer ea riep: — Ziet ge wat ik hier voor u heb'? Greta keek op, en eik spoor van verdriet (verdween van haaf geziclht. Wat hebt ge daar? vroeg ze verrast. — Kijk maat eens, antwoordde Van Galen, ernstiger wordend. En nu, zeg eens, zoU UW Beitel in mijn wanhopigen toestand ook op dien inval gekoinen zijn? Greta schudde heftig het hoofd: Dien valt nu heelemaal niets in, want hij is niet half Zoo verstandig als gij', mijnheer mijnheer..,, Willem, flapte de spring-in-'t-veld er uit. — Greta I riep Van Galen geestdriftig, toen nam hij de kous uit haar hand en boog zich over haar Manke, teedere vingers, die bij innig aan zijn lippen drukte. Bet gekraak van een deur was een sein, üat er onraad was. Toen Emma binnentrad, zat Van Galen aan tafel aan zijn werk, en zijn pen vloog over het papier heen, en luidop zei hij onder het schrijven de adressen weer op. — Kijk' eens, zusje! riep Greta, de gekochte kousen in de hoogte zwaaiend. Zijt ge tevreden over meï — Gs zijt op den goeden weg! antwoordde Emma, wie de rol van voogdes zeer goed beviel met weimcenende openhartigheid, zonder den blik van verstandhouding op te merken, die tusschen Greta en den zoogenaamden medehelper van Emma in de opvoeding van haar zus gewisseld werd. (5e nam die kousen aan en ging de kamer uit, * • • Toen Van Galen in de beste stemming n#a? huis ging, vond hy den bfcfef, dien de kruier *8 morgens namens mevrouw Weber voor hem gebracht had. Bij was niet weinig verwonderd, fa plaats mn des welbekenden fikfef van de pianist* een nog gebed frisch en zeer breedvoerig schrijven te ontvangen, welke de onderteekening van zijn nicht droeg, en waaruit duidelijk op te maken viel, dat hij aan den assistent van dr. Weber gericht was. Hij liep dadelijk naar mijnbeer Van Bergen, om van Liza de oplossing van dit onbegrijpelijk raadsel te krijgen; eerst bij Zijn tweede bezoek op een der volgende dagen gelukte het hem, Liza alleen te spreken te krijgen. Het arme meisje bevond zich in een zeer ongewone stemming, die, toen ze zich met baar galanten neef alleen bevond, tot wanhoop steeg. Ze had gisteren een bezoek aan Greta gebracht, cd had gehoopt in het geheime laadje een antwoord op haar langen brief te vinden. In plaats daarvan vatte haar haastig toegrijpende hand een kleine gouden broche met een vergeet-mijnietje in mozaïek er op, en met een gegraveerd opschrift ar in, luidend: „Waar liefde woont, gebiedt de Heer Zijn zegen". Van Galen, die gekomen was om opheldering, stond voor een nieuw raadsel. Hij stelde dadelijk Liza gerust, door te zeggen, dat dr. Huiskens met de gouden broche haar een teedere attentie had willen bewijzen, maar Liza was overtuigd dat daarachter tets steken moest, want re had dr. Huiskens vandaag nog een paar minuten lang gesproken; hij deed zeer verlegen, en ging op haar toespelingen of hij de schenker van de bnoühe was, heelemaal niet in. Het kleinood was dus waarschijnlijk toor een ander bestemd, besloot Liza in tranen uitbrekend, misschien voofl Greta, die is veel aardiger dan ik 1 '! Vsn Galen zag in, dat hier heel wat duister* nissen en misverstand moest opgehelderd wor« den. Hij stelde echter zijn nicht gerust, zoo goed en zoo kwaad dit ging, en beloofde haar de zaali nader te onderzoeken. Het „corpus delicti" nanS hij met zich mee. • • • De ouders van Liza hadden haar verdriet naiO* welijks opgemerkt. Het stille hui? was, sederf papa Van Bergen begonnen was op zijn manie® het leven te genieten, zoo veranderd, dat ge?rf tijd tot het opmerken van dergelijke nietigheden overbleef. Mijnheer Van Bergen was geheel anders geworden. Hij had het voorzitterschap van do kegeidub neergdegd > en mét de luidjes. met wiel hij tot heden omgegaan had, had hij de relaties verbroken, en wns lid geworden van een deftigs societeit. Hij, die vroeger idden den schouwburg bezoeïï! — hij was in drie jaren tijds alleen naar de opera „Die Stummc von Portid" geweest, en daarbij was hij ingeslapen, zcod&t de binocle hem uit de hand gegleden was — werd thans een habitué, die debutanten en gevierden spelers 1 menig bloemstuk en krans liet bezorgen, en aart menig souper pa afloop van den schouwburg aanzat. --- NEDERLANDSCHE MUNT. NEDERLANDSCHE MUNT. HOLIAND'S MEEST GEWILDE - 10 CEAST SIGAAR. - (Advert. 6) --- SPORT EN SPEL. 10-JARIG BESTAAN VAN DEN NED. BOND VOOR LICHAMELIJKE OPVOEDING. In de kleinte zaal van het Zuid-Hollandsch Koffiehuis te 's-Gravenhage hadden zich óp den namiddag van 3 April 1908 enkele dames en heeren vereenigd, om mede te werken aan de oprichting van den Nederlandsehen Bond voor Lichamelijke Opvoeding. Hoopvol leek de toekomst van den Nieuwen Bond echter allerminst. Immers slechts zeer weinigen hadden aan den oproep van het vocrloopig comité gevolg gegeven. Aldus vangt het voorwoord van de „Studies over Lichamelijke Opvoeding", in 1911 door den N. B. v. L. O uitgegeven, aan. Thans schrijven we April 1918, en is de kleine vereeniging, met de weinig hoopvolle toekomst uitgegroeid tot een machtig lichaam, gesteund door Rijkssubsidies, door afdeelingen en cursussen vertakt tot in de kleinste uithoeken van ons land, tot een Bond van weinig reclame, maar veel werkkracht, steeds getrouw aan zijn dpel: De bevordering van de lichamelijke opvoeding van het voljc in al zijne lagen. Niet zonder strijd beeft de N. B. v. L. O. zich ontwikkeld; niet onmiddellijk hebben de autoriteiten den arbeid van den Bond gesteund; veel tegenwerking ondervond de "Bond, en juist van sportvereenigingen e.d., die nog niet beseften, van hoe groot belang de Bondsarbeid ook voor hen was„ en die ten onrechte in den Bond een concurreerende „sportvereeniging" zagen. Maar het hoofdbestuur bleef trouw aan het! Bondsdevies: 0 Willen is kunnen", werkte slechts voor de „zaak", en liet niet zich afleiden dooi' persoonlijke of speciale vereenigingsbelangen, en thans, na 10 jaren arbeid kan hij niet alleen met trots terugzien, op hetgeen hij lot stand bracht, maar smaakt hij ook de voldoening dat zijne denkbeelden en beginselen als juist zijn bevonden, en door allerlei corporaties en personen nagevolgd worden. De omstandigheden, waaronder de Bond in 1909 zijn arbeid begon waren niet gunstig." Bij' de autoriteiten bestond nagenoeg geen belangstelling voor de lichamelijke opvoeding, in het leger vond zij eenige belangstelling, uitsluitend uij: mi| litaire beweegredenen^ in de fehool. was de liehaI melijke ,'opvoeding" beperkt tot wat sporadische gymnastiek en vrije- en orde-oefeningen, in de sportwereld was „sport" synoniem met voetbal, en voerde men een feilen pennestrijd tegen alles wat .gymnastiek" heette. In vergeten hoekjes ,(deed" men wat aan korfbal en athletiek. Een rijk arbeidsveld lag dus voor den Bond open. Terecht begreep de Bond, dat de lichamelijke opvoeding beginnen moest op de school, en wel in de eerste plaats de lagere school. Wilde men iop de school iets bereiken, dan móest begonnen worden den onderwijzer voor de goede zaak te wimien. In Augustus 1909 organiseerde de Bond op eigen kosten te Breda een spelleiderscursus te Breda; de cursus had zoo'n succes, dat de Bond in 1910 van het Dep. van Binnenl. Zaken een subsidie van f6000 kreeg, om dit werk voort te zetten; de Bond pakte krachtig aan, en zoo werden in 1910 niet alleen te Breda, maar nog in 15 plaatsen in Gelderland spelleiderscursussen georganiseerd, waarbij het Ned. Onderwijzers Genootschap krachtige medewerking verleende. Het resultaat overtrof de verwachtingen; ongeveer 1000 onderwijzeressen en onderwijzers werden in 1910 tot leiders van lichaamsoefeningen pp de school gevormd, zoodat het Dep. van BinnenL "Zaken in Ue volgende jaren de subsidie voor deze cursussen tot f20.000 verhoogde. Jaarlijks heeft de Bond in alle deelen van ons land ongeveer 1000 leerkrachten voor de scholen opgeleid, en elk jaar de beste krachten tot een maximum van "130 per jaar in Breda een „Centrale Cursus" doen volgen, waar zij geschikt gemaakt werden tot cursusleider voor nieuwe cursusse^. Een spelregelcommissie verzamelde en ontwierp een groot aantal spelen en wedkampen, zoowel voor de school als voor de óuderen, en gaf deze in handige boekjes uit. Afzonderlijke cursussen voor kweekelingen werden in het leven geroepen, en de laatste jaren heeft de Bond ook op groote" schaal zgn. „kindereursussen" georganiseerd, Waarbij de cursisten het geleerde met kinderen konden toepassen.. Ook buiten de school verrichtte de Bond vruchtbaar werk. De Bond zocht en vond samenwerking met 3e bestaande sportbonden (het waren er toen nog maar weinige!); waar. destijds in die Bonden de sport veelal uitsluitend als doel en niet als middel werd opgevat, trachtte de Bond eene andere inrichting van de „wedstrijden" te propagandeeren. Waar tot nog toe de groote massa niet deelnam aan wedstrijden, omdat alleen gestreefd werd naar mooie resultaten („records") van enkele bevoorrechte sportbeoefenaren, trachtte de Bond een. middel te vinden, om iedereen tot deelname aan lichaamsoefeningen aian te moedigen. Zoo ontstonden de zgn. 4-daagsche „wedstrijden" in den vorm van marschente voet, of te paard, per rijwiel, of per boot, waarbij 4 dagen achtereen een. niet te grooten aifstand, binnen een bepaalden tijd moest worden afgelegd, en waarbij ieder deelnemer, die aan bepaalde normale eischen bij aankomst voldeed, een „herinneringsprijs'' kreeg. Geen snelheidswedstrijden dus, waarbij' de van nature het meest begaafden, vanzelf prijswinnaars waren, maar een soort „betrouwbaarheidswedstrijden", waarbij tevens gestreefd werd de deelnemers de mooiste streken van ons vaderland te leeren kennen. Ook dit sloeg in. De 4-daagsche marschen werden spoedig ook in het leger populair en de verhoogde mars eh va ardigii eid van ons leger in de laatste 10 jaren, is zeker voofc een groot deel te danken aan deze inarschetn. Trouwens, de Bond ondervond hierbij spoedig de meest mogelijke medewerking van de l^gerautoriteiten. De 4-daagsch'e roeiwedstrijden werden voor het eerst in 1909 van Arnhem naar Kampen gehouden, in 1910 en 1911 Van Arnhem naar Dordrecht. Prof. Damstè noemde ze die belangrijkste gebeurtenis in onze roei sport, die in lange jaren is voorgevallen; zij gaven aanleiding tot oprichting en opleving van tal van roeivereenigingen, en de populaire Rondvaart door Nederland van de laatste jaren, mag zeker wel het beste bewijs genoemd worden, dat de Bond het juiste middel gevonden hegft, om dewatersport nieuw leven in te blazen. Ook de A. N. W>. B. organiseerde de laatste jaren „rondritten" door .Nederland. . i Bij velen zuilen ook nog in het geheugen liggen de zgn. „eindwedstrijden", die de Bond te 's-Gravenhage organiseerde, in de jaren 1909, 1910, 1911 en in 1913 te Assen. Ook deze wedstrijden waren middel, geen doel. • Het publiek zag daar een staalkaart van lichaamsoefeningen; alle bonden en vereeniging en demonstreerden er „hun" sport; tevens werden e£ de „eindwedstrijden" van het leger gehouden. Immers ook in het leger voerde de Bond eene krachtige propaganda, door bemiddeling van zijne militaire vertegenwoordigers. Waar jaarlijks een 23.000 jonge mannen in het leger ingelijfd worden voor hunne eerste militaire oefening, zccht de Bond middelen, om bij deze miliciens belangstelt ling en liefde voor gezonde lichaamsoefeningen op te wekken. Waarneer zulks gelukte, keerden immers jaarlijks 23.000 propagandisten voor de goede zaak in de burgermaatschappij terug. Gemakkelijk ging die propaganda in het leger niet. De militaire chefs „klaagden" over de lastige inmenging van een „burgerbond", tezelfdertijd, dat „burgers" hunne medewerking aan den Bond onthielden, omdat de Bond „militair" was: De Bond hield gelukkig vol, meer en meer ontstond belangstelling voor lichaamsoefeningen in de kazernes, en het is zeker eene groote voldoening voor den Bond, dat thans de militaire autoriteiten zelf krachtig dte deelname aan lichaamsoefeningen door militairen bevorderen.Van, diezelfde militie maakt de Bond ook gebruik, om een juist overzicht te krijgen van de tegenwoordige lichamelijke ontwikkeling der natie. Met toestemming Van den Minister van Oorlog wordt n.1. voor ieder militieplichtige een kaart ingevuld, o.m. vermeldende, of de man vroeger reeds aan .een of endere Vorm 'van lichaamsoefeningen deed, of hij lid van gymnastiek", ot sportvereeniging, e.d. is, enz. Die 20.000 kaarten worden op het Bondsbureau jaarlijks verwerkt tot een statistiek, welke een aardig beeld elk jaar geeft van den stand en de ontwikkeling der lichaamsoefeningen in ons land. Zoo blijkt eruit, dat wielrijden „de" sport in ons land is; daarop volgt schaatsenrijden (80 pet.). Aan öe meest populaire spori in ons land, voetbal, doet... 2 è 3 pet. 1 Wel een bewijs, hoe voetbal nog te veel .kijksport is. Volledig gymnastiekonderwijs ontving gemiddeld 10 pet. Veel heeft de Bond bijgedragen tot den groei en ontwikkeling van de verschillende sportlicbamen in ons land; overal steunde de Bond^ zonder eenzijdige propaganda, doch liet de techniek der lichaamsoefeningen aan de betrokken vereenigingen. Door de Bondswedstrijden werden voor het eerst gymnastiek, sport en athletiek tot elkaar gebracht; toen He Zweedsche gymnastiek belangstelling vroeg, was het weer de Bond die deze gymnastiek op iHoutrust door Belgen liet demonstreeren, naast de Nederiandschc gymnastiek. Cricket en hockey bracht de Bond op den Central en Spelleiderscursus te Breda tot! de gymnaistiekleeraren en ohdexwijzers, korfbal is eigenlijk geheel tot bloei gekomen door de spelleiderscursussen en daardoor „het" spel geworden, in de onderwijzerswereld. De door de Coubertin en Hébert voorgestelde stelsels van lichaamsoefeningen dped de Bond door eene Nederiandschc vertaling in ruimen kring bekend worden; ook door de uitgave van de „Studies over Lichamelijke Opvoeding" werd Ide aandacht op de vaardigheidsgymnastiek gevestigd en gaf de Bond daardoor ook een stoot tot de instelling der vaardigheidsdiploma's en van het Ned. Olymp.'Comité. En vergeten we ten slotte niet, hoe het boekje „Op, Hollandsche Jongens, naar buiten" van het hoofdbestuurslid van Hoytema, de padvindersbeweging in Nederland deed ontwikkelen. Belangrijk werk verrichtten ook • de verschillende afdeelingen vstn den Bond. Sportvelden, speelterreinen, gelegenheden voor gymnastiek en zwemmen, ontstonden door den arbeid der tifdeelingen in allerlei steden en dorpen. Ia de eerste plaats steunde men de lichaamsoefeningen der minder-gegoeden; populair zijn o.m. geworden de Volksklassen gymnastiek en de Openluchtspelen. Schoolkinderen der Haagsche afdeeling het „volkszwemonderricht" der afdeeling Haarlem en de volksspeelterreinen te Breda, Arnhem, Culemborg, Delft, Leiden en Oldenzaal. Steeds heeft het hoofdbestuur vbor oojgen gehouden, dat de Bond niet dienden-voor volmaking van een of andere soort, of tot hetj .uitzoeken of opleiden van eerste krachte;n op een of pndier gebied van turnen ot sport. Diaarvioor dienden andere vereenigingen; de Bond had een ethisch doel, een opvoedende taak; de verhooging dqr volkskracht van de Nederlandscbe natie. Het Nederlandsche volk gezond en gelukkig, naar lichaam en geest, te nxaken, ziedaar het ideaal^, dat de Bond thans 10 jaren onvermoeid heeft nagestreefd. De tijden zijn er nu niet naar om een luidruchtig jubileum te vieren, maar wanneer het hoofdbestuur in deze dagen terugdenkt; aan de toestanden van het voorjaar 1908, en ziet, hoeveel er in die 10 jaren ten goedie is veranderd, door den rustigen, doelbewusten en idealistisch en arbeid van den Bond, en ondanks de laksheid of tegenwerking van velen, van wie de Bond juist medewerking had mogen verwachten, dan zal er toch eene feeststemming heerschen in hetj ,1'jondsgebouw aan 3e Gillesstraat te 's-Gravenhage. t Dat het den Bond vergund moge zijn, onder leiding van haren tegenwoordigen voorzitter, jhr. mr. G. Ci von Weiier, zijne belangrijke sociale arbeid met het^elfd'o succes als in de algeloopen jaren voort te zetten, gesteund door de medewerking van allen, die ons volk gelukkig en krachtig willen! Wie weet, wat in de komende jaren, nog van ons volk gevorderd zal worden; dat de Nederlandsche Bond voor Lichamelijke Opvoeding krachtig blijve voortwerken aan de verhooging "der volkskrachtS ; | ] | --- Achtste Duitsche Oorlogsleening 5 Vo Duitsche Rijksleening Koers van Uitgifte 98 pCt. Het Rijk mag de obligaties op zijn vroegst tegen den Isten Gciober 1924 opzeggen en kan, in verband daarmede, ook den rentevoet daarvan niet van te voren verlagen. Mocht het Rijk na dien datum voornemens zijn, den rentevoet te verlagen, dan moet het de obligaties opzeggen en de houders de terugbetaling daarvan tegen de volle nominale waarde aanbieden. 4 1 /2 °/o Duitsche Schatkistbiljetten Koers van Uitgifte 98 pCt. Uitlootbaar tegen 110 pCt. tot 120 pCt. Wendt Bankier. voor verdere inlichtingen tot Uwen De termijn van inschrijving sluit op Donderdag den 18 en Aprs!, des nam. Sen 1 ure. (Advert. 195) --- INGEZONDEN. (Buiten verantwoordelijkheid der redactie.) i NEDERLAND] EN DE VOEDSEL- j VOORZIENING. Bijna iederen dag wordt onze aandacht ge^ vraagd voor de voedselvoorziening cn blijkt uit mededeelingen De bezwaren om aan het verzoek van adressanten te vcldoen zijn v;jji aljerlei aardj waarvan wel het gebrek aan ruimte en leerkrachten het voornaamste is. Buitendien begaat er gevaar voor de subsidies van rijk en (provincie., die uitsluitend voor het vissclrerijonderwjjs zijn gegeven. De heer J. G. Caspaiie te (Groningen wordt aanbevolen voor tijdelijk ieeraar in de ^gymnastiek aan het stedelijk gymnasium aldaar. ---