Kameroverzicht. TWEEDE KAMER. ROTTERDAM, 24 November. Indische begrooting. Dat is gisteren voor de Kamerleden, en in meerdere mate voor den voorzitter en den minister van koloniën, geen kleinigheid geweest: een goed deel van den ochtend, den ganschen namiddag en den ganschen avond redevoeringen over Indië te hooren afsteken. En indien alles nog maar belangrijk ware geweest! Doch dat liet vaak veel te wenschen. Het debat begon met de repliek van den minister, die zeker interessant was. De spreker kwam op tegen de meeningen over een spanning tusschen hem en den gouverneur-generaal. Hij erkende wel, dat het plan tot ondersteuning van Indië uit Den Haag aan Batavia was opgelegd, dat de gouverneur-generaal het onvoldoende had geoordeeld, en er op diens raad eenige wijzigingen in het plan gebracht waren, maar hij verzocht den gouverneur-generaal, over wien ,hij' de verantwoordelijkheid heeft, buiten debat te laten. De G.-G. toch steunt het plan volledig. Ook voor de instelling van een Kolonialen Raad, zooals de heer Verhey gevvenscht had, en voor de aanstelling van een luitenant-gouverneur-generaal, zooals de heer Fock later in overweging gaf, blijkt deze minister niet te vinden. Het plan omvat nu ,voor 't eerste jaar: Openbare werken f 685.000. Militaire uitgaven „ 572.800. Landbouw-hulp! „919.600. Emigratie „ 11.400. f 2.188.800._ Een groot deel van het voorschot gaat weg, zoo merkte de heer Roëll op, aan andere doeleinden dan kanalisatie, het eenige middel pm den Indischen landbouw afdoende te helpen. . Over 't denkbeeld, dat weer door den heer Van Kol ,te berde was gebracht: verkoop van de Buitenbezittingen, gewaardigde de minister niet zich druk te maken. Alleen protesteerde hij tegen de beschuldiging van den heer Van fier Zwaag, dat onze Buitenbezittingen geen belang zouden hebben bij ons bestuur; spr. beriep zich op de getuigenissen van den Russischen oud-consul Bakounine en den Amerikaanschen schrijver Herster, in de „Review of Reviews". Daarentegen werd de heer Van Kol door verscheidene andere sprekers geducht in 't nauw gebracht met zijn verkoopsplannetje. De heer Pijnacker Hordijk vroeg hem, of de eilanders onder een andere koloniale mogendheid zooveel beter zouden worden ? In Britsch-Indië lijdt de bevolking hongersnood! Daarenboven: wie zal er een milliard geven voor onze Buitenbezittingen? Én is de 30 millioen rentr daaruit dan voldoende om voor Java en Sumatra te doen, wat de heer Van Kol wil? De heer Fock noemde het middel van den heer Van Kol dan ook een vergif, waarmee men den patiënt zou afmaken, en de heer Bos zeide zeer aardig, dat de heer Van Kol den hongerige voeden wil, na hem eerst de beenen en armen te hebben afgezet. Verder bewees deze vrijz.-democraat, dat de heer Van Kol, die in zijne rede tegen het kapitalisme in Indië uitvoer, in zijn geschrift ,,Land en Volk" gewezen had op het groot be'ang, dat de Javaan bij de vestiging v 'an industriëele ondernemingen had. Dat was een oud boekje, antwoordde de heer Van Kol. Toch niet; van 1896, deed dr. Bos hem opmerken. Enfin, hij was van inzicht veranderd, en overigens hield hij zich met a l dat „gepeuter en geleuter" niet op, hervatte de in !t nauw gedrevene. Wat den verkoop van een deel van ons bezit betreft — en hier was hij snediger — behoefde men zoo hoog niet van onze nationale eer op te geven, want indertijd hebben we de Goudkust toch ook verkwanseld. Overigens — en hier zou men gewaand hebben Wintgens te hooren in plaats van Van Kol, zoo oud-conservatief kwam hij uit den hoek — behoefde men onbeschaafden menschen als Alfoeren, Dajaks en Papoea's niet naar hunne meening te vragen, als men hen verkoopen wil. En het verbranden van weduwen (de reden onzer expeditie naar Tabanan) vond hij nu zoo heel erg niet; het volk weet daar niet beter, of 't behoort zoo, en het opofferen van honderden mannen aan een oorlog vond hij veel vvreeder. Van minder allooi nog was de rede van den heer Hugenholtz. De minister had diens beweren,, als zouden er bij de expeditie in Korintji door onze troepen gruwelen zijn gepleegd, tegengesproken. Nu draaide de heer Hugenholtz het over een ander land en zeide, dat officiëel bevestigd was, hoe onze troepen in Atjeh biddende inlanders hadden neergeschoten. Verder gaf hij te verstaan, dat de oorlogen en expedities eigenlijk alleen gevoerd worden op aanstoken van kapitalisten, die daaraan wat verdienen willen — wat den voorzitter deed verzoeken geen insinuaties te bezigen, die vroeger in 't parlement niet voorkwamen en tot de onedelste middelen behooren. Een zeer juist woord sprak de heer Van Vlijmen, toen hij zeide, dat alle geldelijke hulp in Indië niet veel baten zal, zoolang men de inlanders overlaat aan het uitzuigingssysteem van Arabieren en Chineezen. Doch we zouden afdwalen van het hoofdmoment: de rede van den minister. De heer Idenburg dan verdedigde het goed recht van den gouverneurgeneraal om zelf over het uitzenden van expedities te beslissen, buiten den minister om; hield vol, dat men in Indië lang zulke onjuiste begrootingen niet maakt, als hier beweerd wordt; en weigerde de 22 ton in te trekken. Wel wilde hij met zijne ambtgenooten overleggen, om er een bijdrage van te maken. We leven in een overgangstijdperk, zeide hij; na de daling zal weer rijzing volgen. Laten we niet mismoedig zijn, want dit verslapt in Indië de geestkracht; laten we ons liever veerkrachtig toonen, niet desespereeren en zoo Indië's moed sterkerr. De algemeene beschouwingen zijn nu afgeloopen. Heden de onderdeden. --- FEUILLETON. De dochter van den kolenbrander. Novelle naar het Duits c h Vajl JOHANNES BAPT. DIEL, S. J. 5] Wat was er echter in dien langen tijd a " Verena geworden? Na haar afscheid aan het dorpje was *'J gelukkig in de stad aan den Beneenrtjn aangekomen en werd daar liefdeoi opgenomen, dank de voorzorgen van en goeden, ouden pastoor. Niemand lette r °p, dat zij maar een arm boerenkind as . dat niets gezien had als het don, er e woud en de bergen van haar geboortegrond. Men gaf slechts acht op dit ï; haar eenvoud des harten en haar " ef de en trouw. «Zorgt voor het kind, alsof het uw was ' Want het is rein en onbemet en bezit een gouden hart," zoo had aa ' Xl ( stoor ' n zïjn vaderlijke bezorgdheid . 11 zijn verwanten geschreven. En deze gelden daarnaar. ui' aar Verena wilde, trots deze liefde, v^d tot last zijin; zij wilde haren kost df-ri m ' n ' zooa ' s ^j 1 die ook in haar va'and met werken verdiend had. en °° zij in dienst bij eene bejaarde . vrome dame, die belangstelling voor ha-^ nvoudige meisje getoond had en drirki daarom tot zich nam en als eene nu te [ behandelde. Hoe goed Verena het °° k had, veel moest zij toch verduren. Immer dacht zij aan haar vader, die nu verlaten was en niemand had om hem met liefde te verzorgen. Menig innig gebed steeg uit haar hart op, als zij 's avonds voor haar bed neerknielde of 's morgens in de kerk verwijlde. Dikwijls dacht zij aan haar dorpje terug en zocht in den geest die plekjes, waar zij het liefst vertoefde': het plekje grond bij ! moeders graf, het afgelegen huisje in 't gebergte en de meiier met zijn blauwe rookwolkjes — haar hart had dit alles meegenomen. Zoo toefde Verena in den vreemde. Haar vader echter naderde meer en meer den afgrond. Toen hij zich van de vlucht Zijner dochter overtuigd had en niet wist waarheen ze gevloden was, ontstak hij in hevigen toorn. Vreeselijke verwenschingen stiet hij tegen haar en tegen den pastoor uit, die hem het verblijf zijner dochter verzweeg. De roode Frans hielp hem hierin trouw, want ook hem was zijne prooi ontrukt. Tegelijk trachtte hij den kolenbrander steeds dieper in 't verderf te storten. Hij trok met hem. van de eene herberg naar de andere en verschafte hem de middelen. om> zijn drankzucht te voldoen. Deze snaak had een rare geschiedenis achter den rug. Als vreemdeling was hij in de bergen gekomen en niemand wist wie hij was of vanwaar hij kwam. Eerst later vernam men, dat hij uit het Schwarzwald stamde en de zoon was van een vermogenden kolenbrander; dat hij echter in een slechten reuk stond en reeds een jaar in den kerker had doorgebracht Na Zijne vrijlating was hij naar den Taunus gekomen en had er met Hans kennis aangeknoopt. t)e overige bewoners van het woud verachten den vreemdeling, wijl zij' van hem het ergste vermoedden. Op den kolenbrander echter had hij een onweerstaanbaren invloed. Met een gloeienden hartstocht voor diens arm kind bezield, dacht hij nog steeds, dat het oogenblik eens zou komen, waarop hij Verena zou bezitten. En hoewel hij' niet wist, waar zijl vertoefde, gaf hij toch den moed niet verloren, haar verblijfplaats te ontdekken. Ondertusschen wachtte de oude vader op het meisje — weken en maanden. Daar kwam eindelijk de eerste brief van Verena in 't woud aan. Die pastoor zond hem inaar 't gebergte en met sidderende! hand opende de kolenbrander het schrijven zijner dochter. „Lees mij het schrijven voor," zei de roode Frans hoonend; „misschien is er leen groet in van mijne bruid." Toornig rood overtoog bij deze spotternij het gelaat van den kolenbrander; hij wilde antwoorden maar durfde niet. Een oogenblik stond hij besluiteloos; dan las hij luide de volgende regels: „Lieve vader! Gij' moet niet kwaad zijn omdat ik u verlaten heb; de lieve God wilde het zoo en daarom deed ik het. Ik weet, dat gij nu eenzaam en verlaten zijt en dat spijt mij; maar mijne ziel met zonde bevlekken uit liefde tot u, mocht ik niet. Ik zal zeker terugkomen en u de oogen toedrukken, als God u voor mij tot zich roept. Maar ook hier ben ik bij u en dagelijks denk ik aan u. Wees om mij onbekommerd; het gaat mij goed en de vreemde menschen behandelen mij met alle liefde en vriendschap. Ik zond u een geschenk; het is het loon der vier maanden, die ik gediend heb. Men wilde mij vooruitbetalen en ik zond het u, daar ik nu niet meer met u kan werken en uwe liefde vergelden. Neem er een geldstuk af en laat daar een heilige Mis voor opdragen voor mijne zalige moeder en woon de Mis bij, ik bid er u om, vader. Ik groet u duizendmaal en God behoede u tot dat ik u wederzie. Uw dierbaar kind, Verena." Zoo schreef het meisje. De roode Frans lachte luidkeels; Hans echter vouwde den brief te samen, zette zich op een steen en bedekte zijn gelaat met beide handen. Reeds gedurende het lezen moest hij meermalen ophouden, daar hem de tranen in de oogen kwamen. Thans liet hij ze vrij loopen, zoozeer was hij getroffen door de woorden van zijn kind. Hij ontvouwde nogmaals den brief en las hem nog eens door. Zacht fluisterde hij de woorden voor zich heen: „Mijne ziel met zonde bevlekken uit liefde tot u, mocht ik niet." Nog denzelfden dag bracht Hans het geld zijner dochter naar den pastoor, hoe ook de roode Frans met hem spotte en hem trachtte terug te houden. De pastoor was verwonderd den man bij' zich te zien, die reeds sinds jaren zijn drempel niet overschreden had; maar die verwondering steeg ten top, als de kolenbrander slechts deze woorden uitbracht: „Neem het geld, eerwaarde heer; het komt mijn kind toe. Ik ben een arme, ongelukkige vader." Hij brak in tranen los; maar de pastoor troostte hem: „De Heiland is pok voor u aan 't kruis gestorven en heeft ook voor u Zijn bloed vergoten. Vertrouw, Hij 1 kan u rein Wasschen en zal het doen om wille van uw braaf kind." Het ijs was gesmolten, en Hans gaf zich over, open en vertrouwiend, als een klein kind aan moeders hand. Lang bleef hij alleen met den grijzen pastoor en, toen hij eindelijk afscheid nam, ging hij getroost en gelukkig het wöud in. De vrede, dien hij sedert den dood zijner brave vrouw niet meer bezeten had, was in zijn hart teruggekeerd. Van af dezen dag vervolgde de roode Frans als een booze geest den kolenbrander; geen oogenblik week hij van zijn zijde, en door spot en zelfs hatelijke mishandelingen trachtte hij hem op zijn ouden weg terug te brengen. Maar Hans bleef standvastig — en Verena bad voor hem. Het gebed van een arm kind voor zijne ouders is machtig; het komt voort uit de liefde en tusschen de liefde en God bestaat een geheimzinnige, vast aangehaalde band — het samenstel aller zegeningen. Het tweede voorjaar sinds Verena's afscheid aan 't woud brak aan. Zij 1 woonde nog steeds aan den Rijn, want zoolang de roode knecht bij haar vader bleef, kon zij niet naar haar dorp terug keeren. Hij had zware bedreigingen tegen haar geuit, zoodat men voor het leven vain het meisje beducht moest zijn. Op zekeren dag kreeg zij een brief van den ouden pastoor. Hij schreef haar, dat de roode Frans sinds twee maanden uit de streek verdwenen was; niemand wist waarheen hij gegaan was. Hij zou wel niet meer terugkomen. Verena moest dus naar haar dorpje terugkeeren en de nalatenschap harer moeder weder overnemen. Vader Was oud geworden en verlangde innig inaar haar. Verena's hart popelde van vreugde, toen zij deze regels las. Zij had gaarne aanstonds de stad verlaten om het groene woud, de bergen en haar dierbaren vader weder te zien. Maar liefde en dankbaarheid hielden haar terug. De oude weduwe, bij welke Verena woonde, was reeds sinds den winter aan, 't ziekbed gekluisterd en haar ziekte nam steeds een treuriger verloop. Toen het meisje dien brief kreeg, ging zij er mee naar de zieke en las hem haar voor. Zij had reeds sedert lang geen geheimen meer voor haar, maar als eene dochter deelde zij met haar vreugde en leed. „En nu gaat ge mij verlaten, mijn kind?" vroeg de zieke, toen zij' den brief gehoord had. „Neen, ik blijf bij u," sprak Verena vast en besloten, „minstens tot gij beter zijt." „Verwacht dat maar niet," haastte zich de zieke te antwoorden; „ik ben oud en 't is goed voor mij te sterven. Maar gij moet tot uw vader terugkeeren, opdat hij niet langer in eenzaamheid wegkwijnt." „Gij zijt meer verlaten dan hij," antwoordde Verena, „en gij' hebt mij noodig. Neen, ik blijf bij u; ik zal dit aan vader schrijven en hij zal er mee instemmen." Tranen van vreugde kwamen bij deze wóórden in de oogen der kranke vrouw. Zij was in werkelijkheid ook meer verlaten als de kole'nbrander. Hare kinderen lagen in 't graf, naaste familie bezat zij niet en zoo deed het haar goed aan 't hart, door iemand bemind te worden, al was het dan door een arm 1 , eenvoudig kind uit het woud. Zoo gingen lente en zomer voorbij en Verena volhardde steeds in hare liefdevolle opoffering. --- De politiek van den dag. Het was voorspeld, dat de pers van links zich ergeren zou aan het mislukken van den toeleg om minister Bergansius over art. 109 Militiewet te doen struikelen. Na het sociaal-democratische „Volk" komen ook de vrijzinnig-democratische „Arnhemsche Courant" en de liberale ,,N. R. Ct." en „Nieuwe Courant" betoogen, dat men in het intrekken van de voorgestelde bepaling op het blijvend gedeelte toch vooral niets anders zien moet dan eene verzwakking van het ministerie. De „Arnhemsche" spreekt van een echec en een droevige houding, ja van een smadelijken aftocht des ministers, van afval van een deel der verbondenen en kan zich absoluut maar niet begrijpen, dat de „Maasbode" over den dag van 18 dezer zoo tevreden was. Ze is wèl diplomatiek, de „Arnhemsche" ! Het Rotterdamsche orgaan koerst de zaak over een anderen boeg. Men moet niet meenen, dat de Katholieke partij zooveel invloed heeft op generaal Bergansius, zoo ongeveer is haar gedachtengang; neen, dr. Kuyper was het met den minister van oorlog niet eens en heeft hem doen bukken. En het Haagsche blad ziet er nog wat anders in: eigenlijk is het niet zoozeer de heer Bergansius als wel de heer Kuyper, die den aftocht blies; de premier toch kondigde dezen voorzomer uitbreiding van de legersterkte aan. De heeren zijn het dus niet eens. De eenen zieggen, dat het haken-enoogen is tusschen den minister van oorlog en de Kath. fractie; de anderen verklaren, dat dit niet waar is, maar dat Bergansius zit onder de plak van Kuyper; en de derden beweren, dat het eigenlijk Kuyper is, die onder de pïak zit van zijne bondgenooten. We hadden het wel voorzegd, dat de linksche pers allerlei beschouwingen zou ten beste geven, om het mislukken van het politieke oppositie-spelletje te bemantelen. Laat ze gerust zijn. De „Arnhemsche" moge al of niet den schijn aannemen het niet te kunnen gelooven, — een feit is het, dat de verhouding zoowel in het ministerie als tusschen de meerderheidsgroepen, elk in zich èn onderling, van de beste is, die men wenschen kan. Intusschen: als men een koningsarend had willen schieten en men vindt een doode musch, is het altijd nog verstandiger zich met dezen buit verheugd te toonen, dan over zijn „pech" te jammeren. De wijze, waarop 1 tegenwoordig de oppositie in sommige organen der liberale pers gevoerd wordt, geeft anders geen hoog denkbeeld van de onbevangenheid der critiseerende partij. Terecht wijst de „Standaard" erop, dat men, bij belangrijke benoemingen, niet slechts de benoeming als zoodanig maar de persoon des benoemden begint aan te vallen. Dit gebeurde met de aanwijzing van ds. Visscher, doctor in de theologie, tot hoogleeraar in dat vak, dit deed nu weer de „Nieuwe Arnhemsche" bij de keuze van jhr. Van Swinderen tot vice-president van den Raad van State. Beiden hadden geen verleden, dat hen voor die ambten geschikt maakte, heette het. Daargelaten, dat dit ten opzichte van den rechtsgeleerden oud-commissaris der Koningin in Drente zeker niet gelden kan, — ei, waarom protesteerde de liberale pers piet, toen een generaal tot onderkoning van Indië, een ingenieur, oud-minister van waterstaat, tot gouverneur van Suriname, een schoolopziener-dorpsburgemeester tot gouverneur van Curagao benoemd werden ? Ja, waarom niet? Maakte hun verleden hen wèl geschikt? Of was het feit, dat zij tot de liberale partij behoorden, voldoende pm alle bezwaar bij voorbaat jyeg te nemen ? --- Uit de Pers. HET CONGRES TE BOLOGNA. De „Tijd" schrijft een reeks flink gedocumenteerde artikelen over het Congres te Bologna, in welke artikelen af en toe de toon van een reqhtmatige verontwaardiging gehoord wordt over het woeste optreden van den bekenden abbé Romolo Murri en over de „vlegelachtige, baldadige en schandelijke" houding van Murri's aanhangers. Ter kenschetsing van dezen abbé mogen hier een paar documenten uit genoemde artikelen volgen. Eerst een brief van prof. Toniolo — een man van groot gezag bij ernstige Katholieke sociologen — aan Murri: Wij beiden, zoo schreef „l'illustrc professeur" - gelijk de „Univers" hem noemt — aan Murri, wij 1 beiden droomen van eene grootere maatschappelijke aspiratie der christelijke beschaving. Maar gij, (wellicht zonder het te wieten) gij: brengt het volk en vooral de jeugd onder den indruk der overtuiging, dat dit niet kan gebeuren zonder de banden van de tucht der Kerk en! haar moederlijke leiding losser te maken en in zekeren zin te verbreken. Ik, integendeel, stel mij altijd tot doel (ik weet niet, of ik in mi|n pogen zal slagen) dei menschen te overreden, dat geen enkele ware en duurzame hervorming", in de orde der bestaande behoeften en der rechtmatige aspiraties van de beschaving, mogelijk 'is, wanneer deze zich niet meer en meer aanpast aan de leerstellingen, den geest en het bestuur van de Kerk en den H. Stoel. Overdenk, dierbare vriend, wèl het alternatief, waarvoor gij 1 geplaatst zijt. Het is niet zonder waarde hier een keuze te doen, waar het hier gestelde dilemma beantwoordt aan twee historische en plechtige ervaringen, welke als twee wegen zijn, welke alle hervormers (de ware en de valsche, de groote en de kleine) zijn opgegaan. Een dezer wegen loopt uit op de' Kerk, de christelijke beschaving; de ander heeft tot eindpaal: noch de Kerk, noch de beschaving, maar den opstand en den dood. En wat antwoordt de „held", de „koning" van het Congres? Murri verzet zich tegen de beschuldiging, dat hij zich wil scheiden van de Kerk en den Paus en bevestigt, dat de „Osservatore Romano" het ten onrechte heeft doen voorkomen, alsof hij door den Paus gedesavoueerd was; hij voegt hieraan deze merkwaardige wóórden toe, welke den eigenwaan en den overmoed van dezen man treffend teekenen: In alles wat het geloof en het leven, der Kerk aangaat onderwerp ik mij' aan zijn oordeel met de leerwilligheid van (Jen laatsten der geloovigen Maar er is een standpunt, dat ik handhaaf en zal bijven handhaven op een gebied, dat niet onmiddellijk en uiteraard in verband staat met de leer en de tucht der Kerk. Ik bedoel de practijk van het christelijk leven, de gebreken der menschen en der lijden, de leemten in onze (priesterlijke) studies, de sociale betrekkingen tot het Katholicisme, de openbare actie en het openbaar leven. CWt zijn op zich zelf staande kwesties, weliswaar met de geschiedenis der Kerk verbonden, maar overigens burgerlijke en sociale vraagstukken van practischen aard. Aldus denkende en handelende?" geloof ik de voetsporen te drukken van degeinen, die in den loop der eeuwten met een gansch rondborstige vrijmoedigheid de stem verheven hebben, om de Katholieken op hunne tekortkomingen en plichten te wijzen, — de voetsporen van den H. Petrus Damianus en Dante, van de H. Catharina van Siena en Savotnarola, die, gelijk zijn tijd het meebracht, geweldig was in zijm middelen. Groote namen, waarbij ik den mijne onder één opzicht vergelijk: gelijk zij plaats ik mijn eigen belang minster hoog dan het belang der Kerk en des Heeren. Op Welk document de „Tijd" zeer terecht het volgende kantteekent: Zoo tooit de man, die door den zachtzinnigen Leo en den goedaardigen Sarto met zooveel lankmoedigheid verdragen •werd, zich zelf met de kroon van het martelaarschap, alsof ihiif geheel onverdiend ware berispt, neen, met schorpioenen gegeeseld door beulshanden. Zoo beroept deze priester zich op het voorbeeld van groote Heiligen, om zich te ontrekken aan het gezag niet van den een of anderen bisschop, wat reeds hoogst laakbaar zou zijin, maar van den Opperleeraar der christenheid zeiven, die krachtens zijn herdersambt in vraagstukken, verwant aan geloof en zeden, in de laatste instantie te beslissen heeft, van den eminent geleerden en genialen Leo XIII, naar wiens wijsheid en waarschuwingen zelfs de niet-Katholieken met eerbied luisterden. Diep treurig, dat men in deze laatste dagen in een paar organen der Katholieke pers een man als dezen Murri nog ziet verdedigd en.... bewonderd worden. Zoo de gezonde Christelijke volksbeweging, de echt Katholieke democratie, zooals Leo XIII en Pius X die wijlen, zich ooit voor een gevaarlijk soort vijanden moet wachten, dan zeker wel voor lieden als deze Murri en zijn onbesuisde medestanders. LEVENSBERICHTEN. Grappig is het wel maar ook ter snede wat de Haagsche briefschrijver van de „Arnh. Ct" zegt over sommige „Levensberichten" van de Leidsche Maatschappij der Ned. Letterkunde : Of het wel een aanbevelenswaardig gebruik is bij de Leidsche Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde om haar afgestorven medeleden in een deftig „Levensbericht" te herdenken, betwijfel ik, maar dit neemt niet wieg, dat er in die breede rij van jaarbundels menig opstel voorkomt, ten volle waardig om met aandacht en belangstelling te worden gelezen. Het is volstrekt onnoodig hier te onderzoeken of misschien deze of gene, wiens biographie in den onlangs verschenen bundel een plaats kreeg, zonder schade had kunnen gemist worden, — er zijta er daarentegen bijj, wier goed recht op een waardeerende herdenking wel door zeer weinigen zal worden betwist. Voor den satirieken geest is misschien ook in dezen bundel de stof niet moeilijk te vinden, al geloof ik niet dat zelfs de heer J. de Koo zich ditmaal tot zulk een ironische beschouwing geroepen zou Voelen, als hij jaren geleden in de „Amsterdammer" eens ten beste gaf ten koste van een paar levensbeschrijvers, die, om dan toch wat van de afgestorvenen te zeggen, tot de nietigste bijzonderheden uit dier leven hun toevlucht namen. Zoo' was b. v. een dier overledenen — een brave en gemoedelijke dominee uit Leiden, — jarenlang secretaris van het Leidsche departement van het „Nut" geweest en het notulenboek aldaar bevatte, volgens den schrijver, geen keuriger geschreven notulen dan die van zijn hand. Fluks maakte de satiricus zich van dit punt uit de lofrede meester om uit te roepen: „wie zooals ik een zwak heeft voor net geschreven Nutsnotulen begrijpt, wat ik blij de lezing hiervan gevoeld heb. Zoodra ik een vrijen dag heb, moet ik naar Leiden en stap ik haastig naar den tegenwoordigen secretaris om Hem te zeggen, sla wat ik u bidden mag het notulenboek voor mij op ter plaatse, waar de notulen vaa wij'ien den heer R. staan. Om dien uitnemenden landgenoot te eeren wil ik mij' in de aanschouwing dier fraai geschreven regelen verlustigen." Van een anderen overledene vernamen wij, dat hij het grootste deel van zijn leven als rechterlijk ambtenaar, laatst als officier van justitie, in den Haag had doorgebracht, en dat hij, gepensioneerd zijnde, lang geaarzeld had of hij 1 in de stad zou blijven of wel zich geheel buiten zou vestigen. Ten slotte betrok hij: maar een villa aan het eind der Zeestraat, dicht bij' het Scheveningsche Tolhek. „Geniale gedachte, roept de spotter uiit, uitnemende keuze voor een „dolce far ïiiente", dichtbij het zeestrand en niet ver van de Besognekamer, binnen en buiten tevens, al naar verkiezing." Maar na deze grappige uitvallen vraagt hij toch aan de heeren levensbeschrijvers om ons gevoel wat meer te sparen. Door hun toedoen wordt 't schier overal eenj kerkhof. Wij kunnen niet naar Leiden gaan om de een of andere merkwaardigheid te zien, of aandoeningen overstelpen ons nu bij de gedachte „hier bewerkte die uitstekende Nutssecretaris zijn voortreffelijke notulen, maar 't is nu uit met die pennevruchten." Of, als wij' 's zomers een vroolijken dag te Scheveningen willen passeeren, dan wordt onze vreugd beneveld bij den aanblik van gindsche villa, Waar die geëerde ex-off. v. just. de genoegens van het stads- en van het buitenleven zoo wel heeft weten te veneenigen. Zoo maakt men van alles een Mausoleum en jaagt ons tal van aandoeningen op 't lijf ter wille van menschen, wier naam ons zelfs onbekend was, totdat die volijverige levensbeschrijvers onze kalme rust kwamen storen. ♦ *■ * RAAD VAN STATE. Aan de „Middelburgsche Courant" wordt uit Den Haag geschreven, dat onder de aangezochten voor het vioe-presidentschap van den Raad van State zich ook bevond jhr. mr. Ruys de Beerenbrouck, doch dat de commissaris der Koningin in Limburg bedankte. De werkelijk ernstige ontstemming, die het bekende artikel van den heer Daehne van Varick in de „Standaard" onder de Katholieken heeft verwekt, — en die nog nawerkt — moet aan dezen stap van de regeering niet vreemd geweest zijn. Hieromtrent zijin ons zeer stellige en vertrouwbare inlichtingen verstrekt. De schrijver wijst erop, dat de benoeming van een bevriend president van den overwegend liberalen Raad van State groote waarde heeft voor het tegenwoordige kabinet. Naar buiten bemerkt men dit minder, maar inderdaad kan het in vele gevallen van beslist gewicht voor het ministerie zijn, indien de vice-president van goeden wille is. Ten bewijze hiervan behoeft slechts gewezen te worden op het feit, dat alle aanvragen om advies, hetzij van de Kroon, hetzij van de departementen uitgaande, door de handen van den vicepresident gaan. Hij kan hier dus bespoedigen of talmen al naar gelang de omstandigheden — stel de wenschen van het bevriend kabinet — dit medebrengen. Mocht een minister nog eens advies verlangen, alweer is dan met een welwillend vice-president veel te bereiken. In tijden van minister-crisis kan het ook geen onbelangrijke factor zijn, wie deze hooge betrekking' bekleedt, daar het gebruik dan wil, dat de Koningin zijn advies inwint Zooals gezegd, naar buiten bemerkt men gewoonlijk van dit alles niet veel, maar voor het kabinet heeft het, althans kan, het groote waarde hebben. Met de benoeming van jhr. Van Swinderen is het kabinet dus èn uit een zeer netelige positie gered èn is zijn verhouding tegenover den liberalen Raad van State versterkt; om niet te spreken van het voordeel dat het er door in zaken van tiagelijksch en praktisch regeerbeleid ongetwijfeld kan ondervinden. --- Buitenland. POLITIEK OVERZICHT. 't Schijnt, dat Waldeck Rousseau zijne verantwoordelijkheid begint te gevoelen. Een progressistisch senator, een vriend van den pnzaligen vervaardiger der wet op de congregaties, heeft in een interview aan de „Patrie" verklaard, dat Waldeck Rousseau hem dienzelfden ochtend nog gezegd had, er niet aan te denken den strijd tegen Combes op te geven. Waldeck zou er bijgevoegd hebben: „De ministeriëele meerderheid is zoo zwak, dat een zeer klein schokje, dat ik bereid ben te geven, voldoende zal zijn om haar ten onzen gunste te verplaatsen." De heer Waldeck Rousseau wil voor het einde des jaars in den Senaat nog meermalen het woord voeren, en hij zal zijne vrienden aansporen niets van hunne werkzaamheid te verliezen. In de Kamer hebben de gematigde groepen zich tot eene combinatie vereenigd onder den naam van „Fédération républicaine." De „Action libérale" is echter niet ,bij deze organisatie aangesloten, docli blijft onder leiding van Jacques Piou, die eene onuitputtelijke werkkracht ten toon spreidt, geheel onafhankelijk. Behalve de „Action libérale" wier innerlijke organisatie langzamerhand verbetert, werken ook de progessisten onder Méline hard aan hunne organisatie. Van de niet-ministeriëele partijen zijn zij op het oogenblik wel de best georganiseerde. * # ♦ Te Panama heeft nu een samenkomst plaats gehad van regeeringsafgevaardigden der nieuwe republiek jen van eene delegatie der Columbiaansche regeeering onder generaal Reyes. De Panameesche afgevaardigden hebben daarbij verklaard geen onderhandelingen te willen voeren, daar de afscheiding van Columbia onherroepelijk is. Zij voegen er bij, geen Columbiaansche delegatie meer te willen ontvangen, zoolang Columbia de nieuwe republiek niet erkend heeft. De Columbiaansche afgevaardigden zijn daarna naar Washington vertrokken. Generaal Reyes moet in een interview hebben verklaard: „Ik heb tot den Amerikaanschen admiraal Coghlon gezegd, dat de Vereenigde Staten, indien onze pogingen te Washington falen, tegen het geheele Columbiaansche volk zullen te strijden hebben, en da,t het een tweede Boerenoorlog zal zijn." In afwachting van den uitslag der besprekingen te Washington heeft de Columbiaansche president Marroquin een verklaring gericht tot het Amcrikaansche volk, waarin hij herhaalt, dat de revolutie van Panama een militaire en niet een politieke revolutie is geweest en dat de Vereenigde Staten hunne verbintenissen hebben geschonden. Hij verklaart zich overtuigd, dat het Amerikaansche volk zich verzetten zal tegen deze overtreding der verdragen." Dat deze „overtuiging" intusschen niet zoozeer is eene werkelijke overtuiging, doch meer een diplomatiek woord, blijkt uit het verzoek, dat de president gericht heeft tot president Castro van Venezuela, om hem moneelen steun te verleenen. Bij dit telegrafische verzoek voegde president Marroquin de verzekering : „ Mijne natie is, evenals ik, bereid voor alle offers om de onschendbaarheid van Columbia te handhaven." De Vereenigde Staten bereiden zich ook voor op den strijd, dien zij thans inderdaad schijnen te verwachten. Twee groote pantserschepen, de „Kearsarge,, en de „Massachussetts" zijn naar de landengte vertrokken met troepten en eene groote hoeveelheid munitie. Ingeval dat de oorlog onvermijdelijk blijkt, zal nog een veel aanzienlijker mobilisatie volgen op' deze partiëele. * * * In de Zuid-Amerikaansche neger-republiek San Domingo duurt de revolutie voort. San Domingo is de oostelijke republiek op het eiland Haïti. Zij 1 telt ruim 500,000 inwoners, heeft eene staatsschuld van 84 millioen dollars, drie oorlogsschepen en een niet zeer sterk landleger. De huidige strijd wordt geleverd tusschen de beide pretendent-presidenten Gil en Jimenez. De partij' van den laatste, die leigenlijk de opstandelingen partij is, schijnt bij: de hoofdstad zelf overwonnen te hebben na een strijd van drie dagen. Gil moet naar het Duitsche consulaat gevlucht zijn, ofschoon de stad zelf nog in zijne handen is. Daarentegen schijlnt de regeeringspartij' in het noorden te zegepralen Waar de havensteden Monte Christo, Puerto Plata, Barbara de Samana en Sanchez gebombardeerd zijn door de oorlogsschepen der regeering. Ook de havenplaats San Pedro de Macoris in het zuiden werd onlangs door een regeeringsoorlogsschip gebombardeerd zonder voorafgaande waarschuwing. Daarbij werden Amerikaansche eigendommen beschadigd, wat natuurlijk tot een eisch om schadevergoeding aanleiding zal geven. De Amerikaansche gezant heeft gezegd, dat de toestand in San Domingo zieer ernstig is. President Gil doet alles om zich te handhaven. Hij' heeft zelfs aan de Ver. Staten het protectoraat over de republiek aanbevolen, maar hiertegen kwam de geheele bevolking op. Gisteren had hij; aan de vertegenwoordigers der Ver Staten, Spanje en België opgedragen met de revolutionnairen, die de stad belegeren, te onderhandelen. Maar deze laatsten wilden er niets van weten en eischten de overgave. Gisteravond ten 6 ure was de wapenstilstand van 48 uren verstreken en zou het bombardement der stad herbeginnen. Ter bescherming van de belangen der vreemde natiën liggen voor San Domingo behalve «enige Amerikaansche oorlogsschepen, de Diuitsche kleine kruiser „Gazelle" en de kanonneerboot „Panther" en het Nederlandsche pantserschip „De Ruyter". ITALIË. UIT ROME. Het comité voor de viering van het 13e eeuwfeest van den H. Gregorius den Groote, heeft zich thans definitief gevormd en bestaat uit: Vorst Don Mario Chigi, voorzitter; hertog Calfarelli, ondervoorzitter; graaf Mario Carpegna, baron Rud. Kanzier, leden; Mgr. E. Respighi, secretaris en ridder E. Serafini, schatmeester. Voorts verscheidene raden onder wie wij noemen: de prelaten Wilpert, Duchesne en Prior, den archaeoloog professor Marucchi, Don Lorenzo Perosi, P. Janssens 0. S. B., P. de Sauti S. J., graaf Pecci en advocaat Pericoli. Een aantal geleerden heeft zich bereid verklaard onder leiding van Mgr. Duchesne tijdens de Paaschdagen een feestvergadering bijeen te roepen, waarin voordrachten over archaeologie, kerkelijke geschiedenis der eerste eeuwen, oud-Christelijke litteratuur en liturgie zullen gehouden worden. Voor de eerste maal zullen de vrienden en bevorderaars der gregoriaansche muziek gelegenheid hebben in zoo grooten getale bijeen te komen en met elkaar kennis te maken. Ook wordt hun de gelegenheid gegeven uitvoeringen van Gregoriaansche gezangen bij te wonen, die ijverig en zorgvuldig ingestudeerd worden. Inlichtingen over het feest zijn te bekomen aan den Circolo di San Pietro, Rome, Piazza di Pietra, no. 26. DUITSCHLAND. PRINSEN IN EEN CIRCUS. In het circus van Munchen werd dezer dagen eene liefdadigheidsvoorstelling gegeven, waarbij de leden van het koninklijk huis, de adel en het officierenkorps tegenwoordig waren. De zaal was natuurlijk overvol. Bijzonder toegejuicht werd een quadrille te paard, uitgevoerd door,., prins en prinses Frans, prins Leopold en eene hofdame. Het eerste paar was in de uniform der lichte ruiterij van Napoleon, het tweede in »de kurassiers-uniform van hetzelfde tijdperk. Buiten Munchen is zoo iets wel niet mogelijk. En dat is maar goed ook. ENGELAND. ENGELSCH. Voor eenice dagen werd uit Australië een telegram gezonden naar Engeland langs den nieuwen kabel door den grooten Oceaan. Dit telegram bereikte Engeland binnen het half uur. De Eastern Telegraph Company hoorde daar.an en wilde zich niet laten overbluffen. Den volgenden dag werd een telegram langs hare lijnen gezonden dat Engeland bereikte in 19 minuten. Gewone perstelegrammen bereiken thans in éen uur Engeland, vroeger was er negen uur voor noodig. De buitengewone telegrammen die in zoo korten tyd Engeland bereikten, betroffen dan zeker wel een zeer gewichtige zaak, zal men zeggen. 0 zeker, ze betroffen.... eene cricket wedstrijd tusschen All-England en NewSouth-Wales. Iets belangrijkers kan men zich moeilijk denken in Engeland. Of het zou een test-match moeten zijn RUSLAND. NOG EEN TUBERCULOSE-GENEZER. Een correspondent der »Presse Associée " heeft te St. Petersburg inlichtingen verkregen over zekere genezingen van tering in Rusland door den heer Kisel Zagoranski, oud-mijningenieur, door een middel, dat hij gekregen heeft van een oud-opzichter der Siberische mijnen. De heer Zagoranski, doet zijne patienten een drank innemen, waarvan hij de samenstelling niet heeft kenbaar gemaakt, en schrijft hun een open lucht kuur voor. Hij heeft op deze wijze de tering-baccillen bij meer dan een lijder vernietigd: of liever gezegd, vele getuigen zeggen dit. TURKIJE. EEN TURKSCH PRINS GEARRESTEERD. Te Constantinopel is aangehouden de Turksche prins Loetfoellah, een zoon van wijlen Mahmoed-Pacha, den schoonbroeder des sultans. De arrestatie had plaats op het oogenblik, dat de prins in eene vermomming uit Parijs te Constantinopel aankwam. De autoriteiten in de Turksche hoofdstad verdenken hem van betrokken te zijn in een complot tegen de regeering of den sultan, omdat zijn plotselinge terugkeer niet anders te verklaren is. Prins Loetfoellah en zijn broeder hadden zich bij den dood van Mahmoed Pacha ertegen verzet, dat het lijk huns vaders naar Constantinopel werd overgebracht en hadden zelfs geweigerd in Turkije terug te keeren niettegenstaande de herhaalde uitnoodigingen van den sultan en diens vertegenwoordiger te Parijs. De Bosphorus is ook zoo diep. AFRIKA. DE GOUDDIEFSTAL die onlangs heeft plaats gehad op den spoorweg tusschen Pretoria en Nylstroom is, zooals thans blijkt, gepleegd door den bewaker van den postwagen, een Engelsch soldaat, en twee medeplichtigen, eveneens Engelschen. De soldaat had met deze laatsten afgesproken den zak met goud uit den wagen te werpen. De anderen zouden het goud begraven, om het later onder hun drieën te verdeelen. De soldaat heeft bekend. AMERIKA. MET EEN ROEIBOOT OVER DEN OCEAAN. Kapitein Eisenbraum, de moedige Amerikaansche zeeman, die zich voor 110 dagen te Boston inscheepte in een zeilbootje, niet grooter dan de reddingsbooten onzer trans-Atlantische stoomers, is eergisteren te Gibraltar aangekomen. Hij heeft zijn notedopje door alle stormen heengestuurd. De tocht is in zooverre van nut, dat de mogelijkheid er door aangetoond is om met reddingsbooten op grooten afstand de kust te bereiken. ---