SCHAAKSPEL. Dr. EUWE WINT. Partij Flohr-Fine remise. In de twaalfde ro-nde van het meester-tornooi, welke gisteravond te Den Haag werd gespeeld, eindigde de partij tusschen Flohr en Fine in remise. De partij duurde slechts 19 zetten. De partij tusschen dr. Euwe en Botwinnik werd na 32 zetten door onzen landgenoot gewonnen. De party tusschen Keres en Aljeehin werd na 41 zetten afgebroken in een stand, waarin de Estlander op winst staat. Ook de partij tusschen Capablanca en Reshevsky werd na 41 zetten afgebroken, waarbij de Cubaan weigerde met remise genoegen te nemen. De stand luidt thans: 1. Keres, 7 punten plus 1 afgebroken partij. 2. Fine, 7 punten. 3. Botwinnik, 6 ! /i pnt. 4. Aljeehin 6 punten plus 1 afgebroken partij. 5. Reshevsky, 5% pnt. plus 1 afgebr. part. ff. Euwe, 5V4 pnt. 7. Capablanca, 5 punten plus 1 afgebr. partij. 8. Flohr, 3% pnt. --- PAARDENSPORT. INTERACADEMIALE HIPPISCHE WEDSTRIJDEN OP DUYNRELL. W. A. van Leeuwen, Delft, op Mike won den Leeuwenburgbeker. Georganiseerd door de Leidsche Studenten Carrousselvereenigingen vonden gisteren op 't fraaie landgoed „Duynrell" te Wassenaar de jaarlijksche interacademiale hippische wedstrijden plaats, welke zich in een groote belangstelling mochten verheugen. Het programma bestond uit een zeer uitgebreide dressuurproef, waarbij drie hindernissen van pl.m. 90 c.M. hoogte moesten worden gesprongen en waarin max. 400 punten konden worden behaald en een cross country, welke eén lengte had van 2500 meter en 12 hindernissen, benevens een natte sloot bevatte. De vereischte snelheid in de cross country bedroeg pl.m. 425 meter, want wilden de deelnemers geen strafpunten oploopen, dan moest het traject in zes minuten worden afgelegd. W. A. van Leeuwen op Mike leverde in beide gedeelten de beste prestatie en legde aldus beslag op den van Leeuwenburgbeker, welke door ir. J. P. Leeuwenburg voor de beste individueele prestatie was uitgeloofd. A. G. Brom op Moulagh zag zich zoowel in de dressuurproef als cros scountry als tweede geplaatst en eindigde met 612 punten op de tweede plaats. Generaal-majoor H. T. M. baron van Voorst tot Voorst en prof. dr. P. C. Flu woonden de wedstrijden, waaraan door 55 ruiters werd deelgenomen bij. De gedetailleerde uitslagen luiden: Dressuurproef: 1 W. A. van Leeuwen, Delft op Mike 319 pnt.; 2 A. G. Brom, Amsterdam op Moulagh 305 pnt.; 3 J. Fick, Amsterdam op rijkspaard 303 pnt.; 4 N. J. Westpalm van Hoorn, op rijkspaard 300 pnt.; 5 F. H. Janssen van Raay, Delft op rijkspaard 295 pnt.; 6 J. P. van Suchtelen, Leiden op rijkspaard 290% pnt.; 7 P. A. J. Stoop, Delft op rijkspaard en D. Heuff, Delft op Master Robert, beide 287% pnt.; 8 A. J. Andrée Wiltens, Utrecht op Amigo 286% pnt.; 9 H. Simon Thomas, Delft óp rijkspaard 285 pnt. en 10 C. de Vos Van Steenwijk, Leiden op St. Hubert 281% pnt. Cross Country: 1 W. A. van Leeuwen, Delft op Mike in 5 min. 41 sec. 319 pnt.; 2 A. G. Brom, Amsterdam op Moulagh 5 min. 53 sec. 307 pnt.L 3-,A~ Jï- ten Cate, Groningen op jniss Ireland in 8 min. 58 5/10 sec. 301% pnt.; 4 C. A. Hiemstra, Utrecht op Dogra 5 min. 59 sec. 301 pnt.; 5 T. W. B. van Lynden, Leiden op Attie 6 min. 4 sec:, 296 pnt.; 6 W. J. Snouck Hurgronje, Leiden op Darling' 6 min. 21 sec., 279 pnt.; 7 A. H. ten Cate, Groningen op Telville 6 min. 23 sec., 277 pnt.; 8 G. J. Poerink, Utrecht op Vosje 6 min. 29 sec., 271 pnt.; 9 A. J. Ente, Amsterdam op Donna Piëta 6 min. 34 sec., 254 pnt.; 10 J. P. van Suchtelen, Leiden op rijkspaard 6 min. 35 sec., 265 pnt.; 11 J. W. van Beuningen, Leiden op Loulou 6 min. 39 sec., 261 pnt.; 12 J. de Kat Angelino, Utrecht op Lolly Pop 6 min. 59 sec., 241 pnt. Totaaluitslag: 1 W. A. van Leeuwen, Delft op Mike 638 pnt.; 2 A. G. Brom, Amsterdam op Moulagh 612 pnt.; 3 J. P. van Suchtelen, Leiden op rijkspaard 555% pnt.; 4 J. Fick, Amsterdam op rijkspaard 551 pnt.; 5 N. J. Westpalm van Hoorn, Leiden op rijkspaard 527 pnt.; 6 D. Heuff, Delft op Master Robert 493% punten. --- EXAMENS. EXAMEN RADIO-AMATEUR. Wijzigingen in het morseschrift. Met Ingang van 1 Januari 1939 wordt het afzonderlijke morseteeken voor de ,,ch" voor Nederland buiten gebruik gesteld, dit teeken wordt dan als twee afzonderlijke letters ,,c" en ,,h" geseind, de punt wordt vervangen door het teeken ,,punt streep punt streiep punt streep", de komma door „treop streep punt punt streep streep". Bij' de overseining van groepen, bestaande uit cijfers èn letters, moet tusschen de cijfers en de létters het teeken „punt streep punt punt streep" worden geseind. Bij' het eerstvolgend examen voor radio-amateur behoort met deze wijzigingen rekening te worden gehouden. H00GER ONDERWIJS. AMSTERDAM, 24 November. Bevorderd tot doctor in de geneeskunde op proefschrift getiteld ,,de specifieke werkingen der korte golven" de haer A. Daan geb. te Ternaard. Geslaagd voor het cand. examen economie de heeren G. A. Keesier en E. H. v. d. Beugel. LEIDEN, 24 November. Geslaagd voor het doctoraal examen rechten de heer J. de Vries, Den Haag. LEIDEN, 24 November. Bevorderd tot dootor in de wis- en natuurkunde op proefschrift getiteld: ,,on dndo-malayan ptrephyllinae", de heer C. de Jong geb. te 's Gravenhage; idem tot doctor in de rechtsgeleerdheid, op proefschrift getiteld: ,,de rechtsgrond van den omslagen der averijgrosse", de heer A. C. van Empel geb. te Middelburg. NIJMEGEN, 24 November. Geslaagd voor het candidaatsexamen in de kunstgeschiedenis de heer N. R. A. Vroom te Amsterdam. NIJMEGEN, 24 November. Geslaagd voor het candidaatsexamen kunstgeschiedenis de heer N. R. A. Vroom, Amsterdam. ROTTERDAM, 24 November. Geslaagd voor het doctoraal examen economische wetenschappen de heer E. H. Scherks, candidaatsexamen economische wetenschappen de heeren H. J. Rhee en W. F. Pelt. EXAMEN WISKUNDE L. O. 'S GRAVENHAGE, 24 November. Geslaagd de heeren: P. Oostebrink, Groningen en P. A. A. v. d. Sanden, Oirschot. Afgewez-en 2 candidaten. EXAMENS APOTHEKERS-ASSISTENT. AMSTERDAM, 24 November. Geslaagd de dames P. H. M. Kunst, 's Hertogenbosch en W. H.7 van Hoeck, Helmond. GRONINGEN, 23 November. Geslaagd de heeren S. H. Kajttouw, Zevenhuizen (Leek); B. G. Ritzen, Groningen. UTRECHT, 23 November. Geslaagd de dames J. H. de Vries, Gouda; C. L. Wassenberg, Hengevelde en A. J. van Delft, Zeist. --- LAATSTE BERICHTEN. DE AGITATIE IN FRANKRIJK. PARIJS, 24 November. (VAN ONZEN CORRESPONDENT). De ontruimingen der door de arbeiders bezette fabrieken door de politie worden moeilijker. In de Renaultfabrieken te Billancourt, welke door ongeveer 20.000 arbeiders waren bezet, werd gevochten. Een groote macht politietroepen is samengetrokken, de ontruiming desnoods met geweld door te zetten. Volgens zekere geruchten zou er bij de gevechten een doode gevallen zijn. --- VESTIGINGSWET KLEINBEDRIJF. Verplaatsen is niet onder vestigen begrepen. De Amsterdamsche kantonrechter mr. I. van Creveld heeft Donderdag vonnis gewezen in de strafzaak tegen een garagehouder, verdacht van overtreding van de vestigingswet kleinbedrijf, door het verplaatsen in de gemeente van zijn zaak gedurende den spertijd zonder vergunning van den minister. Het O. M. had wegens verplaatsen zonder vergunning ƒ 25 boete geeischt. De kantonrechter volgde geheel het verweer van den verdediger mr. B. Stoppelsteen, die had betoogd, dat verplaatsen niet onder vestigen is begrepen. De kantonrechter overwoog, dat dit juist is en dit volgt zoowel uit de taalkundige beteekenis van het woord „vestigen" als uit den tekst van art. 2 sub a. der wet. We kunnen niet inzien, aldus de kantonrechter, waarom dit artikel niet ook tijdens den zgn. spertijd zou gelden. Weliswaar spreekt dit artikel alleen van de vergunning van de kamer van koophandel en niet van het hier aanwezige geval, n.1. vergunning van den minister; echter staat vast, dat dit artikel slechts ten overvloede in de wet is opgenomen om iederen twijfel buiten te sluiten. Verder beriep de kantonrechter zich op de memorie van toelichting tot de wet en op bovenstaande gronden sprak hij verdachte vrij. --- ROTTERDAMSCHE RECHTBANK. Uitspraken. Veroordeeld werden: P. E., 35 jaar, klerk, wegens een zedenmisdrijf, tot ƒ 150 boete subs, 30 dagen hechtenis. J. B., 55 jaar, winkelier te Gouda, wegens een zedendelict, tot 1 jaar gevangenisstraf voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. A. K., 50 jaar, kantoorbediende, gedetineerd, die terechtgestaan had terzake van diefstal, werd ontslagen van rechtsvervolging. Zijn plaatsing in een krankzinnigengesticht voor ten hoogste 1 jaar werd gelast. In een zaak van J. K., 36 jaar, kruideniersbediende te Barendrecht, appellant van een vonnis van den kantonrechter alhier, waarbij hij, wegens een overtreding van de Motoren Rijwielwet, was veroordeeld, heeft de rechtbank het vonnis vernietigd en opnieuw rechtdoende verdachte vrijgesproken. --- BRANDSTICHTING TE MIJDRECHT. Op 9 April J.I. brak onder verdachte omstandigheden brand uit in een blok woonhuizen te Mijdrecht, van welk blok een smid twee woningen in gebruik had. Het dak van de vier woningen brandde vrijwel geheel weg, het gelijkvloersche gedeelte van de woningen liep betrekkelijk weinig schade op. De trap in verdachte's woonhuis was beneden verbrand, het middelste deel was intact gebleven, het bovenste deel echter werd een prooi der vlammen. De deskundige mr. Frima concludeerde, dat er twee brandhaarden waren in de woning van verd., waar het vuur uitbrak, dat zich snel over de zolders verspreidde. Het rook in het huis sterk naar benzine. De jeudige smid werd gearresteerd. Hij werd veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf, nadat de officier van justitie vier jaar had gevorderd. Donderdag diende deze zaak voor het gerechtshof, dat gepresideerd werd door mr. Joh. M. jolles.' Na getuigenverhoor vorderde de procureur-generaal mr. dr. D. Reilingh bevestiging van het vonnis en veroordeeling van verdachte tot drie jaar gevangenisstraf, echter met aftrek van den tijd in voorloopige hechtenis doorgebracht. De verdediger mr. J. Thors bepleitte vrijspraak. Arrest 8 December. --- ALKMAAR GETUIGDE VOOR DE JODEN. Te Alkmaar is Woensdagavond in de Harmonie de getuigenis-avond voor de in Duitschland vervolgde Joden gehouden. De organisatie ging uit van een comité, bestaande uit personen van de onderscheidene godsdienstige en andere richtingen. Ruim 500 personen, woonden deze bijeenkomst bij. Er werd het woord gevoerd door een achttal sprekers waa.ronder Deken E. P. Rengs, die, ieder op zijn wijze, betoogden dat de christelijke liefde, de Nederlandsche traditie en de plicht tot dankbaarheid ons moeten dwingen tot ruime hulp aan de vervolgden aan gene zijde van onze Oostelijke grenzen. De instemming der vergadering met hetgeen de sprekers zeiden, was groot. Een in de pauze gehouden collecte bracht bijna ƒ 160.— op, welk bedrag verdeeld wordt tusschen het Katholieke Hulpcomité en -het Protestantsch-Christelijk Hulpcomité. --- NEDERLANDSCH MOTORSCHIP GESTRAND. Het Nederlandsch motorschip Mulan, dat 21 dezer van Hamburg naar Mullerup is vertrokken met een lading gerst, is Donderdag ten Noorden van Korsör gestrand. Nadere bijzonderheden ontbreken. Het motorschip Mulan is 250 bruto tons groot, in 1931 gebouwd en behoort aan Joh. Muller te Zwijndrecht. --- DE INDISCHE POSTVLUCHTEN. Op de uitreis bereikten de „Valk" Singapore, de „Nandoe" Basra en de „Torenvalk" Napels. Op de thuisreis landden de „Reiger" te Jodhpur en de „Buizerd" te Medan. De „Gier" kwam op weg naar Amsterdam te Athene aan. --- TWEEDE KAMER. Avondvergadering van 24 November. Onder voorzitterschap van den heer C. Smeenk werd gisteravond de vergadering van de Tweede Kamer voortgezet. Aan de orde is Hoofdstuk VI (onderwijs, kunsten en wetenschappen) der rijksbegrooting voor 1939. De heer dr. VOS (Lib.) houdt een pleidooi voor goede lichamelijke opvoeding op de lagere school. Tevens is 40 pet. der leerlingen verstoken van elke lichamelijke opvoeding. Met het spellingbeleid kan spr. zich niet vereenigen. Dat de nieuwe spelling ten deele bij de rijksstukken zal worden ingevoerd, is een stap achteruit bij de spelling van 1934. Deze behoort volledig gebruikt te worden, en geen uitzondering moet worden gemaakt ten aanzien van de geslachtsregels volgens de Vries en te Winkel. De regeering beroept zich op financieele bezwaren, doch die wil spr. niet aanvaarden. Aan nieuwe Uitgaven in de nieuwe spelling is al wel voor 20 millioen besteed. Het onderwijs moet meer gericht zijn op de practijk des levens, door wijziging en moderniseering der leerstof. De leerling moet zelfstandig leeren denken. De democratische zin kan alleen bloeien, als ze voortdurend putten kan uit een levende bron. De jeugd bijv. moet leeren uit het hoofd rekenen, enz. De regeering moet ten deze stuwend optreden, naar Belgisch voorbeeld. Het onderwijs moet gezond-nationaal zijn en daarbij speelt de liefde voor de moedertaal een groote rol, en daarom ook neemt spr. de spelling-kwestie zoo hoog op. De jongeren moeten hun frissche krachten aan de onderwijs-opvoeding geven. Spr. wil een betere aansluiting van lager en middelbaar onderwijs. Spr. verwijst naar het rapportBolkestein. De regeering heeft niet den moed gehad, consequent door te tasten en het rapport in zijn geheel over te nemen. De heer THIJSSEN (S. D.) zegt, dat de leerlingenschaal als een donkere schaduw over ons onderwijs ligt. Spr. zal daarop bij de afd. lager onderwijs terugkomen. Spr. wil thans behandelen de spelling, het beleid van den minister ten aanzien van de uitvoering van de concentratiewet, en de M.U .L.O .-nota. De regeering wil nu een eigen regeeringsuitvoering inzake den naamvals.n en de geslachten. Spr. voorspelt dat een regeling die ingaat tegen de taalwetenschap, het verliest. Alleen het lager onderwijs kan men dwingen tot een schijnbare gehoorzaamheid. Reeds is een groot aantal kinderen het leven ingegaan, opgevoed met de spelling-Marchant. Nu zal het onderwijs gegeven moeten worden met een geslachtenlijst — de Vries en te Winkel, die op de helling staat. De minister herstelle de faciliteit-Terpstra voor het onderwijs. De concentratie-kwestie wil spr. vooral beschouwen als een van staatkundig beleid. De openbare scholen worden telken jare onderworpen aan een onderzoek, en dat is niet de bedoeling geweest van spr.'s en andere Kamerfracties. Ware dit wel zoo, de wet zou niet zijn aangenomen. De wet worde gemaakt tot wat de Kamer heeft gewild. Spr, dringt bij den minister op spoed aan. Over de M.UX.O.-nota zal spr. thans vrijwel zwijgen. Gelukkig hebben we nu eindelijk eens een overzicht dienaangaande gekregen. De verhouding tusschen administratie en examineeren is niet in orde. De eenheid ten aanzien van het examen is zoo groot niet, als wel beweerd is. Lijkt het niet op boerenbedrog? Spr. wil niet zeggen: opzettelijk. Maar de boeren worden toch bedrogen (gelach). Het geldt hier een welgeslaagde diploma-industrie. Erkenning van de diploma's van de groote steden door den minister zou al een stap vooruit zijn. Spr. vraagt saneering van het U.L.O.-onderwijs. De heer VAN HOUTEN (Chr. Dem.) zegt dat het — gezien de stukken — een hopeloos geval is, met dezen minister te debatteeren. Het is eigenlijk vreemd, dat de minister er nog prijs op stelt, met de Kamer te beraadslagen. De minister blijft, ondanks de afkeuring van zijn beleid, rustig aan omdat hij meent dat niemand het er beter kan afbrengen. Dit is niet in het belang van een goeden gang van zaken. Er is het middel van een motie of het niet goedkeuren der begrooting. De minister-president heeft gezegd dat de leerlingenschaal kabinetszaak is en dat de minister van onderwijs niet de zondebok mag zijn. Maar de afkeuring der Kamer geldt het géheele beleid van den minister. De minister heeft er in berust dat hij, in tegenstelling met enkele collega's, niet meer heeft weten los te krijgen bij de ontreddering van het onderwijs. Het voorloopig verslag geeft een heele lijst van de grieven tegen dezen minister. Een der grieven geldt de lichamelijke opvoeding. De minister wil niet meer kosten ten laste der openbare kas brengen. Maar juist in dezen tijd is voldoende en deskundige lichamelijke opleiding noodiger dan ooit. De volksgemeenschap kan waarlijk de kosten wel betalen voor het kind, wil het later geschikt zijn voor den strijd om het bestaan. Spr. vreest dat als deze minister hoofd van het departement blijft, zijn departement wel niet voldoende krijgt van hetgeen voor de werklooze jeugd beschikbaar komt. Zoo is het ook met andere onderwijs-aangelegenheden. Spr. hoopt dat er niet meer nieuwe spelling-commissies zullen komen, en dat pers en bedrijfsleven nu het regeeringsvoorbeeld zullen volgen, hoezeer spr. bezwaren heeft. De regeering passé in haar stukken de spelling-Marchant volledig toe. De heer VAN SLEEN (S.D.) zegt, dat van dezen minister weinig voor het onderwijs is te verwachten. Thans beroept hij zich op allerlei budgetaire moeilijkheden. Verleden jaar wilde hij nog voor Sinterklaas spelen Aan de zwakzinnige kinderen is nog geen recht gedaan. Voor verschillende takken van onderwijs evenmin. Ook spr. wijst op het ge brekkige der lichamelijke opvoeding. Eerst thans wijzen de kranten op dit euvel, nu de militaire organisatie het eischt. De onderwijs wet-1920 wettigde op dit terrein hooge verwachtingen. Daaraan is niet voldaan. De minister laat na, duidelijke taal té spreken. Hij schijnt er weinig voor te voelen. Gemeentebesturen, vooral van groote gemeenten doch ook kleinere en zelfs ten plattelande, denken er gelukkig anders over. Het gymnastiekonderwijs op vele scholen daarentegen ook is van een deskundige overgegaan op den gewonen onderwijzer. Het vakonderwijs schijnt bij den minister en sommige anderen het loodje te moeten leggen. De meeste onderwijzers, ouderen meestal, zijn niet in staat, behoorlijk onderricht in lichamelijke ontwikkeling te geven. Ook na de lagere school wordt de jeugd vrijwel aan haar lot overgelaten. De sport is vooral de voetbalsport dikwijls eenzijdig, en. de meesten volstaan nog met ernaar te kijken. De heer ROOSJEN (A.R.) herinnert er aan, dat het vijftig jaar geleden is dat het kabinet-Mackay een begin maakte met de financieele gelijkstelling. Spr. gaat daarna de historisch-staatkundige ontwikkeling dezer materie na'. Het analphabetisme was in 1936 1/100 pet. hier te lande, in Frankrijk 5,9 pet., België 7,15 pet., Hongarije 13 pet., Italië 26,18 pet., Spanje 43 pet., Roemenië 48,7 pet., Portugal 65,2 pet. In Engeland, Zwitserland, de Scandinavische landen is het analphabetisme evenals bij ons vrijwel nul. Men klage dus niet over de resultaten van ons onderwijs. En men smale niet op de versplintering van ons onderwijs. Spr. oordeelt dat de minister aan art. 19 L. O. wet een uiste toepassing geeft. Spr. wilde dat men de gelijkheid van openbaar en bijzonder onderwijs nu eindelijk eens waarlijk als een gelijkheid beschouwde. Spr. wijst in dit verband op de zoo geslaagde paedagogische conferentie op de Enst Sillemhoeve bij Lage Vuursche in October 1.1. Tegenover verschillende wenschen in het voorloopig verslag had de minister welwillender kunnen staan. Het voornemen, de kweekschool weer een 4-jarige te maken, verheugt spr., maar hij bepleit daarbij een betere subsidieregeling voor bijzondere kweekscholen. De lichamelijke opvoeding worde door steun aan gvmnastiekvereenigingen bevorderd, maar zonder record-jagerij. De A. R. fractie betreurt, dat de regeering 's ministers spellingbesluit reeds tot uitvoering brengt. Waar de minister schrijft dat zijn streven niet „vergeefs" is geweest, wist spr. niet, dat deze zóó met de „ch" op gespannen voet staat (vroolijkheid). Spr. wijst op andere slordigheden. De weg terug zal een zeer hobbelige zijn. We moeten ontkomen aan den spellings-chaos. De heer WOUDENBERG (N. S. B.) zegt, dat ter wille van de volkswelvaart voor het onderwijs niet gauw te veel kan worden gedaan. Spr. waardeert de toewijding van het onderwijspersoneel, met name der kweekelingen met acte. De fouten van ons onderwijs zijn te wijten aan het demoliberalisme, dat zijn tijd heeft gehad en oorzaak is van de versplintering. Ons onderwijs is echter naar zijn resultaten te duur. Er is tekortkoming aan Germaansche — dat is dus Nederlandsche, christelijke — deugden (gelach). Het onderwijs moet gegeven worden in nationalen zin, eerbied voor arbeid en gerechtigheid moet worden aangekweekt. De jeugd moet eerbied leeren te hebben voor andere volkeren. Spr. wijst op het voorbeeld elders. In het nationalistische Nederland zullen alleen het gezin en de kerk het voor het zeggen hebben. De heer DUYMAER VAN TWIST (A. R.): Duitschland. De heer WOUDENBERG: Deze interruptie getuigt niet van groote intelligentie. De VOORZITTER hamert. De heer WOUDENBERG vervolgt dat het onderwijs corporatief georganiseerd behoort te zijn. Spr. somt verdere voorwaarden op, door hem aan het onderwijs gesteld. Het is billijk, wegens de grootere inspanning, de onderwijzeres tien jaar eerder te pensionneeren dan de onderwijzer. Onder de tegenwoordige omstandigheden zal het onderwijs duur en zullen de resultaten ervan beneden peil blijven. De heer BOTTERWEG (A. R.) bespreekt het door de regeering ten opzichte van het werkfonds gevolgde systeem. De Kamer behoort zich stuk voor stuk rekenschap van de uitgevoerde werken te kunnen geven. Te eeniger tijd zal de Kamer de daaruit op den gewonen dienst komende gelden hebben te voteeren. Zal ze dan nog vrij zijn? Zullen dan de gebouwen niet al in gebruik zijn genomen? En wie moet de vaste lasten betalen? Spr. verwijst naar het kinderziekenhuis te Utrecht, een particuliere vereeniging. De Kamer krijgt in zulke gevallen te beslissen over voldongen feiten. Dit is voor regeering en Kamer een onaangename positie. Spr. vertrouwt dat de regeering voor het streven der Kamer grooter waardeering zal hebben. Spr. schetst de ingewikkelde positie van genoemd kinderziekenhuis zelf. Waarom wil de regeering nu afbuigen van de lijn, in 1931 door haarzelve aangewezen? Hier had een advies van den minister' van onderwijs ten opzichte van de gedragslijn van het werkfonds niet mogen ontbreken. Spr. wil verder overleg doen plegen. Mevr. DE VRIES-BRUINS (S. D.) ondersteunt deze opmerkingen van den heer Botterweg. Spr. wijst voorts op de beteekenis der kindergeneeskunde. Er moet meer eenheid zijn, welke niet is bevorderd door het werkfonds. De heer TILANUS (C. H.) zegt, dat de scherpe critiek, door sommige leden op den minister uitgeoefend, hem niet steekhoudend schijnt. De niet-zwak gestelde memorie van antwoord schijnt echter de critiek wel wat getemperd te hebben. Met vele andere leden is spr. het met die critiek niet eens. Zoo ergens, dan geldt hier: geef me geld, en ik geef u goede politiek. Dit betreft dan ook alle geuite wenschen. Niettemin had ten aanzien van de jeugdwerkloosheid van onderwijs wel meer initiatief kunnen zijn uitgegaan. Ook ten aanzien van de spelling is de chaos toegenomen. In 1935 had de minister kunnen en moeten ingrijpen. Er moet eenheid komen in de spelling. Wat op school geleerd is, is thans in de practijk niet bruikbaar. Weer is het wachten op een rapport, dat van de commissieFockema Andreae. Nu is er ook al velerlei verwarring, naar spr. met voorbeelden aantoont. Men herstelde wat door de ministerieele commissie van 31 October 1933 is aanvaard. Ook spr. maakt eenige bezwaren over de werkwijze van het werkfonds, bijv. aangaande het kinderziekenhuis te Utrecht en het kassencomplex in den hortus botanicus te Leiden. De heer ZIJLSTRA (A. R.) meent, dat de minister er recht op heeft, dat zijn beleid wordt gezien in het licht van het algemeene regeeringsbeleid. Spr. heeft met genoegen menige bladzijde van de memorie van antwoord gelezen. Er zal overigens altijd wel wat ontbreken. Aan klachten over resultaten van het onderwijs hécht spr. weinig waarde, als ze niet gemotiveerd zijn. Veel van die klachten zijn ook niet aan de practijk ontleend. Wat is b.v. het aandringen op karaktervorming? Is dit een vak? (Wordt vervolgd) --- VARKENSSTAPEL BLIJFT GROEIEN. Van 7 tot 12 November zijn aangebracht 50564 (v.j. 42.051) biggenmerken. Van de toekenning 1938 zijn tot 12 November 1.1. gebruikt 1.811.962 merken, tegenover 1.595.386 merken van de toekenning 1937 op het overeenkomstige tijdstip van het vorige jaar. Van Januari tot genoemden datum zijn in totaal 2.074.691 (v.j. 1.745.525) biggen ge merkt. --- VAN BRABANTS ELECTRIFICATIE. Merkwaardige data en jubilea. Op 1 en 18 December a.s. zullen de heeren ir. de Voogt en W. Merk resp. bedrijfsingenieur en bedrijfschef van .de Provinciale Noord Brabantsche Electriciteits Maatschappij den dag herdenken waarop zij vóór 25 aren voor de electrificatie van Noord Brabant in dienst traden. Voordien was de heer Merk verbonden aan de destijds bekende Peelcentrale, die Helmond e.o. van stroom voorzag. Op 8 Mei 1913 besloten Provinciale Staten van Noord Brabant in principe tot oprichting eener provinciale electrische centrale. Op 28 October van dat jaar werden in buitengewone zitting der staten de statuten van de PNEM vastgesteld. Professor G. van Swaay — technisch adviseur — werd tot eersten directeur benoemd. Honderd drie en tachtig gemeenten zegden medewerking toe, waarna ook de regeering tot steun bereid bleek. In dezelfde zitting werd besloten tot stroomlevering aan Helmond en Eindhoven en een contract gesloten met de firma De Wit aldaar. Nu werd de positieve voorbereiding van de electrificatie der provincie ter hand genomen. Bij Kon. besluit van 20 Januari 1914 werden de statuten goedgekeurd; 25 Juni van hetzelfde jaar werd de PNEM definitief opgerciht. Thans is er welhaast geen gehucht of de electrische licht -en krachtbron is er aanwezig. Talrijke fabrieken draaien flectrisch, treinen worden door de PNEM van stroom voorzien. Overal in het Brabantsche land staan de transformatorhuisjes en de ijle lijnen hangen over 't land van Noord tot Zuid van Oost tot West. Wie had het durven droomen, vóór 25 jaren? --- WEDER NACHTVAART OP DE WAAL. Doordat de stand v-n de rivier is gestegen is het verbod van rachtvaart op de Waal tusschen St. Andries en Millingen opgeheven. --- STAMBOEK VOOR HET NEDERL. TREKPAARD. Onder leiding van jhr. J. van Vredenburch hield het hoofdbestuur van voornoemde vereeniging een vergadering te 's Gravenhage. Aan de algemeene vergadering zal worden voorgesteld een nationale tentoonstelling te houden ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum der vereeniging, te 's Hertogenbosch op 29 en 30 Juni 1939. Voorts zal een voorstel worden gedaan tot wijziging der statuten, waarbij o.a. de titulatuur dér vereeniging verandering zal ondergaan. Voorgesteld wordt den bestaanden naam der vereeniging „Stamboek voor het Nederlandsche terkpaard (Belgisch type)" te wijzigen in „Nederlandsch trekpaarden stamboek". Tot hoofdbestuurs-jurylid voor de keuring tot opneming van merriën in het keurstamboek werd benoemd de heer G. O. Sneep te Ginneken. --- COMMISSIE CONTACT ECONOMISCHE AANGELEGENHEDEN. B(j beschikking van den minister van Koloniën is benoemd tot lid der by het departement van Koloniën bestaande ,,Commissie van contact voor .economische aangelegenheden!' de heer J. W. B. Everts, directeur van de N.V. Koninklijke Paketvaart Maatschappij te Amsterdam. --- SPORT EN SPEL. DE WINTERCOMPETITIE. Voor de wintercompetitie lst klas is gisteravond te R'dam gespeeld de wedstrijd R.Z.C. 2 H.Z. & P.C. 2. D Rotterdammers hebben met 3—4 verloren. De Maascombinatie verloor van S.V.H. II met -5. --- UIT ROTTERDAM. TE WATERLATING VAN HET s.s. JAPARA. Doopplechtigheid zal mevr. Oud verrichten. Naar wij vernemen, zal het ss. Japara, welk vrachtschip met passagiersaccomodatie voor rekening van den Rotterdamschen Lloyd wordt gebouwd bij P. Smit, Zaterdag 3 December a.s. te water worden gelaten. De doopplechtigheid zal worden verricht door mevrouw Oud, echtgenoote van onzen burgemeester. --- VAN „RAGTIME" TOT „SWING". In het Grand Theatre werd gistermorgen een speciale voorstelling gegeven van de nieuwe 20th Century-Fox-film ,Alexander's Ragtine Band", waarvan heden te Amsterdam en te Rotterdam de première gaat. Tot deze speciale voorstelling waren uitgenoodigd de musici van verschillende in Rotterdam werkende of gevestigde bands. --- OPBLAZEN VAN BETONNEN GEBOUWEN AAN SLUISJESDIJK. f Hedenmiddag te kwart over twee zullen op het voormalig terrein van de A. P. C. aan den Sluisjesdijk de daar nog staande betonnen gebouwen met ontplofbare stoffen worden opgeruimd. --- ONBEWOONBAARVERKLARINGEN. Door Gedeputeerde Staten zijn ongegrond verklaard de beroepen tegen de raadsbesluiten tot onbewoonbaarverklaring van de perceelen Prinsenstraat 46, Nieuwe Markt 26, Prinsenstraat 65 en Nieuwe Markt 22 en 24. Gegrond is verklaard het beroep tegen de onbewoonbaarverklaring van pand Prinsenstraat 61. --- MARKTBERICHTEN. DELFT, 24 Nov. kipeieren ƒ 4.60—5.80; eendeieren ƒ 3.50—3.80; heneleren ƒ 3.30—4.20 per 100 stuks. 'S GRAVENHAGE, 24 November Het bedrag van de heffing en de steunultkeei ■; op boter is, behoudens tusschentijdsche wijzig ïg, voor de week van 24 November tot 1 Decei.iber vastg);teld op 70 cent per kg. MIDDELBURG, 24 November. Op de eiermarkt aangevoerd 10.000 stuks, witte kipeieren 42—44 kg. ƒ 3.70; 46-48 kg. ƒ 3.81; 48-50 kg. f 3.87 , 50-52 kg. ƒ 4.03—4.10, 52-54 kg. ƒ 4.11—4.27; 54-56 kg. ƒ 4.41—4.47, 56-58 kg. ƒ 5, 58-60 kg. ƒ 5.50, 60—62 kg., 62-64 k«. ƒ 6.05, 66-68 kg. ƒ 6.01, 68-70 kg. ƒ 6.25; bruine 48-50 kg. ƒ 3.95. 50-52 kg. ƒ 4.11, 52-54 kg. ƒ 4.56; 54-56 kg. ƒ 5.12, 60-62 kg. ƒ 6.15, eendeieren f 4.07. MIDDELBURG, 24 November. Op de graanmarkt was de aanvoer redelijk. Schokkers ƒ 10.50 —11.25, ronde bruine boonen ƒ 33—35, lange bruine boonen ƒ 26—28, gelezen witte boonen ƒ 24.50—25. ongelezen witte boonen ƒ 23—24; maanzaad ƒ 22.50 —24. --- HANDELSBERICHTEN. SYDNEY, 24 Novem,ber 1938. WOL (Bericht van de New Zaeland Loan and Mercantile Agency Company Ltd.) De derde serie sloot vandaag onder een levendigen kooplust van het Continent en Yorkshire, doch de vraag van Japan was beperkt. De markt was vergeleken met de openingsprijzen van 24 October ongeveer onveranderd. --- ZEETIJDINGEN. NIEUWE WATERWEG aangekomen: 24 November namiddag: 10.5 MAAS, Hamburg; 10.15 BRITISH TRIUMCPH t, Balik Papan, n. Vlaardingen; 10.30 TYNEHOME, Sunderland. vertrokken: 24 November namiddag: 9.55 OSKAR FRIEDRICH, Danzig; 11.30 VIENNA, Harwich. LETCHWORTH, Rouaan. Wind Z.W. matige bries, kalme zee, helder. NEDERLANDSCHE SCHEPEN. HAVIK 23 van Danzig naar Antwerpen. BUITENLANDSCHE HAVENS GOLDENFELS 23 van Rotterdam te Hamburg. ULM 23 van Rotterdam te Hamburg. CURITYBA 23 van Hamburg naar Brazilië. CAVALi'LiA 23 van Hamburg naar Midd. Zee. HERANGER Rottm. n. Vancr. 21 v. Los Angeles JAPAN 23 v. Rottm. te Calcutta. NANKING Rottm. n. Japan 22 van Manilla.' NIKE t, 21 van Rottm. te Gotenburg. VERWACHT TE AMSTERDAM. GOTTFRID 23 van Borga naar Zaandam. NEREUS (Gr.) vertr. 25 van Londen. ONEGA 17 van Onega. PASS OF MELFORT vertr. 25 V. Duinkerken. STAVROS 24 van Gdynia. --- PASSAGIERSLIJST. Vai het motormailschip Johan von Oldenbarnevelt 16 November van Batavia naar Amsterdam vertrokken en 6 December a.s. te Genua verwacht mevr. F. Adam-Schalij; M. Alberts; fam. drs. D. J. B. Allaart en 4 kind.; N. W. van Arkel; W/ K. v. Baak; J. Bakker; fam. ir. W. Chr. Bedding en 4 kind.; fam. dr. A. J. G. Belinfante en 4 kind.; fam. F. M. Beunk en 2 kind.h. L. M. v. d. Bilt; A. W. C. Bindels; fam. J. Blankenstein; fam. A. H. Blans en 3 kind.; mevr. W. Bleeker; mevr. J. A. E. v. BIommestein-Land; fam. E. Boekhout; fam. L. J. Boekhoven; mevr. J. H. de Boer-Schukking; fam. ir. N. A. Bogtstra en 2 kind.; fam. ds. A. W. Brink en 2 kind.; P. Broeyer en k.; fam. C. Bruis en 2 kind.; J. v. Buuren; fam. J. N. v. d. Bijl en 2 kind.; fam. C. N. Charte- J. G. Cöster; E. Croes; J. V. Daalen; fam. H. J. v. Daalen en 2 kind.;! fam. G. W. Drenthen en k.; fam. J. F. Duncker en k.; mej. J. M. Duncker; A. v. Dijk; J. M. v. Dijk; mevr. H. W. M. G. Dijkema; fam. D. J. Eeuwens; J. M. v. d Ende; fam. E. R. d'Engelbronner en k.; lam. J. L. M. W. Engelhart; fam. H. Fekkes; mej. C. J. Fernhouth; fam. J. C. Fitz Verplogh en k.; mej. A. Fitz Verpdoegh; mej. N. Fitz Verploegh; H. Fitz Verploegh; mevr H. Fournier.van Bloekhuizen; mej. E. P. Fournier; W. H. Frentz; fam. J. H. Frösch; W. Frugte; mevr. J. B. Goossens; S. Goosens; mevr. Goosens; mej. C. Goosens; mej. J. A. Görtz; fam. A. O''vers; mej. F. L. Govers; mevr. P. M. S. D. de Giuaf; fam. J. C. Grauw en k.- K. Gumpert; fam. Chr. de Haas; mevr. B. J. M. Harhoorn-v. d. Braken; mej. C. M. Harthoorn; mej. N. Harthoorn; fam. G. A. W. Ch. de Haze Winkelman ; fam. G. M. C. H. Hezemans; W. L. A. Hojel; fam. J. C. Hölscher en 3 kind.; J. Hop; J. C. Horn; C. R. Hus; mevr. C. A. Jaspers-Furrer; mevr. E. de Jongh-v. d. Waart van Gulik; en k.; mevr. M. L. Justesen-v. d. Grampel; ir. M. E. Keiler; mej. H. F. J. Kleiweg de Zwaan; mevr. M. A. M. J. de Konin-Meijer en k.; fam. C. Koningstein; fam. mr. T. J. Kramer; C. J. Lapp; fam. J. v. Leer; P. de Leeuw; G. A. Lenis; fam. W. Linck en 2 kind.; P. C. v. Loenhout; C. J. v. Loghem de Josselin de Jong; mevr. A. S. Louwerse; mej. M. A. Louwerse; mej. dr. W. M. v. d. Made; H. v. Manen; mevr. E. M. Martin; mevr. M. M. Meyerink, Speekman en 2 kind;, mevr. IJeyer en 2 kind.; F. Mansees; H. P. Nijgh Jr.; fam. M. L. Nijland en 5 kind.; mej. C. M. v. Oerle; fam, mr. J. Ozinga; fam. dr. C. Ouwehand en k.; H. J. Pasmans; fam. C. Peet en 2 kind.; fam. Ch. J. Peterse; A. F. A. Pieters; P. Pieterse; H. J. Pluijm; D. H. v. d. Poel; fam. H. v, d. Poll en k.; fam. J. M. de Quartel en k.; J. v. Reenen; mevr. A. G. v. Reenen-Olthof; mevr. J. J. v. d. Reyden-Erdtsieck en k.; J. Rotschild en echtg.; mevr. de wed. E. M. A. Ruders. dorff-v. Hove; mevr. H. K. Ruf en 2 kind.; J. de Ruyter- C. E. Salwegter, echte, en 3 kind.; H. Schaper; G. A. H. Schoenmakers, echtg. en k.; J. Schuitema; mevr. R. v. d. Schuyt-Pais en k.; S. Siemelink; R. Simon en echtg.; A. Ph. W. Smit echtg. en2 kind.; mej. W. C. Smit- mej. C. Smit; A. Ph» W. Smit; mevr. A. Smith-Kloots; mevr. B. M. Soesman-v. Aalst; mej. L. W. Spoel; W. Steffens; mevr. L. M. Stegeman; A. H. Stok; J. Stuart, echte, en 3 kind.; P. L. Tiberghien de Moulin; J. Traas, echtg. en 2 kind.; mej. J. M. Traas; J. C. Tromp; C. J. J. Veerman en echtg.: J. W. v. VenrooU; mevr. P. Visser.Werkman en k.; mej. E. H. Voorstad; D. de Vos, echtg. en 2 kind.; mevr. G. J. M- de Vries.Blomendaal; dr. L. J. v. d. Waafls en echtg.; C. J. Wendel en echtg.; J. C. Wendel- L. C. Willinck, echtg. en 2 kind.; C. Wilms; C. E. Winter, echteg. en 2 kind.- C. M. de Wi; A. Wolfra; mej. A. E. wynèn- mr. G. J. W. Zeethuisen en echg.; mej. A. J. Zuidema. --- SCHEEPSBERICHTEN. s. Crijnssen. AMSTERDAM, 24 November. Het heden van West-Indië hier teruggekeerde s. Crijnssen van de Kon. Ned. Stoomboot Mij. zal voor een tijdvak van drie weken buiten bedrijf worden gesteld, omdat het schip bi) de Nederl. Dok Mi), alhier eene verbouwing moet ondergaan, waarbij olm. de passagiers-accommodatie vergroot en meen naar de eischen des tijds ingericht wordt. s. Nereus. AMSTERDAM, 24 November. Het Grieksche s. Nereus wordt tegen het eind dezer week in ballast van Londen alhier verwacht om by de Amsterdamsche Droogdok Mtf. reparaties uit te voeren. --- VISSCHERIJ. IJMUIDEN, 24 November. Restant besommin--n. KW 123 ƒ 1730; SCH 46 ƒ 1240; SCH 324 960; SC H263 ƒ 1530; SCH 45 ƒ 810; SCH 84 r 1210; SC H106 ƒ 700; SCH 121 ƒ 2130- SCH 189 'f 500; SCH 200 / 700; SCH 210 ƒ 1160.' ! --- RIVIERTIJDINGEN. HANSWEERT, 24 November 1938. Gepasseerd voor 1 uur en bestemd voor! ROTTERDAM: Brabo, de Smedt; Macte Animo, v. d. Putten; Oudega, Joosten; Adma, Baardemans; Liesel,' Walrath; Johanna, Kik; Telegraaf 12, Hulstaert; Wiljo, Avontuur; Cornelia, Muller; Standard 27, Vvjlders; Vertrouwen, Brouwer; Spes Mea, van Herpen; Llyod 10, Hofmann. HANSWEERT: Oise, den Breens; IJMUIDENj Eigen Hulp, v. d. Plas; VLAARDINGEN: Jutland, de Groot; AMSTERDAM: Johan, Mager; Stad Amsterdam 3, Sponselee; VLAARDINGEN: Op hoop van zegen, de Jong; GELDERMALSEN! Jan Hendrik, den Ouden: BREDA: Goede ver. wachting, Deen; LUIK: Milon, Kets; ZWIJNDRECHT: Alvracht 8. Krechting; DORDREHT: Pinang, Schnepf; MAASSLUIS: Spes Nostra, Waardenburg; HEESSLT: Herolina, van Bosch; VERKENDAM: Irene, van Malder; KEKERD r ïRM: Bonnen Esperance 17, Duyk. DUITSCHLAND: Jeanne, Westerlinck; Julia 28, Westerlinck; Laurent, Korstanje; Eider, Mares; Sovilla, v. d. Vijvere; Marinus, Verberght; Slavonia, Eenhorn; Overschie, Kaat; Goeben, Schroot; Anjo, Fluyt; Hontestroom, Bouterse; Ada gio, Fleck; 3 Freres. Lugthart: Theop. Gauthier, Wesch; Oxo, Joos; Mireke, Willaert; Avanti, van Reeth; Mercator, Roggemans; Fragri, Mooy; Dusseldorf, Bauer; Industrie 77, Schulz; Gustaaf, 'Cleemput; Esmarlo. van Messem; Albert, Vriens; St. Antoine, Dirkse; Rosalie, v. d. Weijer. BELGIë: Jacnbus, van Alphen; Jenny, van Oost; Vistor, de Ridder; Everdina, Wijnen; Peter Benoit, van Dongen; Dranaco 1, Lammert»; Radium, de Jonge; Constant, Pols; Umberto, de Jong; MaraureJle, Engels; Scheldestroom, Bouterse- Hollandia, Kruit; Service Shell 3, de Weert Res Nova, Boon; Jacoba Cornelia, v. d. Heuvel j Frederica, van Boogaart; Madtjo, van Groezen; Batave, van Duynen; Familietrouw, Vonk; 8 Ge. broeders, de Bruyn; Albatros 1, Tempelaars; FU garo, v. d. Veen; Lindavia, Witte; lementine, van Akkeleijn; Paul, van Tilborg; Bretagne, Momm; Le Morvan, Grass; Aviateur, Delcourt; Mathilde, Goedgezelschap- Telegraaf 4, de Rijk; Seydlitz, Witzenrath; Hanlel 94, Schafroth; Cornelia, Borsje; Anna Alida, Joele; De Gruyer 32, Rein. hart; Paul Else, Pregnltz; Greta. Snellens- Mar» gina, Paap; Nlederrheln, Herthe; Rabiusa, 'ï'resch ---