DE BOER. I. «OTTERDAM 30 September IStffi. Van hetgeen de Duitsche professor Eiel over den boerenstand in zijn land zegt, geeft de heer A. VV. Van Bronsveld in het U. D. een overzicht, hetwelk ons leert, dat het betoog des professors voor een goed deel toepasselijk is ook op den Nederlandschen boerenstand, 't Is naar ons oordeel de moeite waard er een en ander uit mede te deelen en te onderzoeken of de schaduwzijden, die de prof. hier en daar op zijn onderwerp laat vallen, inderdaad schaduwzijden zijn. Wij ontmoeten al dadelijk het volgende, waarin de prof. een eigenaardig begrip van piëteit ziet. „Da boer gedoogt geen verandering of verbetering aan 't bouwvallig huis, waarin zyn grootvader reeds gewoond heeft, maar hy gevoelt nietB voor de fraaie rune van een beroemde burcht in zyno nabijheid, en zonder eenig gemoedsbezwaar gebruikt hij er de steenen van, om daarvan een muur te metselen rondom zyn hof. Hij heeft dan ook geen geschiedenis beoefend, en houdt niet van geschiedenis of oudheidkunde." Wij vinden hierin niet iets eigenaardigs, maar iets natuurlijks. Dat de boer geen geschiedenis beoefent is juist, maar hoe groot is het getal der stedelingen, die wat van geschiedenis weten? Wat op de lagere school — en deze wordt alleen door de groote meerderheid der bevolking bezocht — uit de geschiedenis wordt medegedeeld, beteekent zeer weinig, eu de dagbladlectuur, de voornaamste, die het gros der menschen bezighoudt, is niet geschikt om de geschiedkundige kennis te vermeerderen van hen, die de school verlaten hebben. Kent de boer de geschiedenis niet van de ruïne in de nabijheid zijner gemeente, dan heeft hij er ook geen hart voor, maar ook hierin staat hij weder gelijk met de meeste stedelingen, aangezien zich deze eveneens bitter weinig om oude gedenkteekenen bekommeren. Maar zijn eigen huis is hem lief, en dat verlaat hij niet, zoolang het slechts eenigermate bewoonbaar is. Dat bewaart voor hem de traditiën van zijn geslacht, waarop hij groot gaat, omdat het deugden arbeidzaam was, en hij hoopt het aan zijne kinderen over te leveren, opdat die traditie onverzwakt moge voortleven. In de steden gaat de gehechtheid aan het ouderlijk liuis hoe langer hoe meer tot de geschiedenis behooren. Zij, die hun eigen huis bewonen, worden voortdurend zeldzamer, en de massa, die van het eene huis naar het andere overgaat, heeft nauwelijks den tijd om zelfs maar vertrouwd te worden met de woning, welke zij zich voor een tijd lang gekozen heeft. Als een voordeel kan dit niet op de rekening der stedelijke beschaving gesteld worden. In de volgende woorden worden de oorzaak dier gehechtheid van den boer en het nut er van beschreven : „Daar eeuwen lang de boer beschouwd is als te beboeren bij 't huis, dat hy bewoonde, en den akker, dien hij bebouwde, is bij hem, ook nu alle zweem van lijfeigenschap is verdwenen , eene groote gehechtheid gableven aan hof en huis, en weinig menschen gevoelen zich tegelijk zoo onaf hankelyk en zoo gebonden als een boer op eigen erf." Al zouden alle boeren in bouwvallige huizen wonen en onder ons, stedelingen, niemand, dan zou nog de vraag gedaan kunnen worden, of wij in onze moderne woningen de onaf hankelijkheid bezitten, die het deel van den boer is en zijn geluk uitmaakt, en of wij die gebondenheid — men vergeve ons het woord — niet gaarne tot de onze zouden maken, omdat zij uit den aard der zaak van veel dwalingen en fouten terughoudt. Wij geven het den professor intusschen gaarne toe, dat de boer zijne gehechtheid kan overdrijven en dit ook inderdaad soms doet, evenwel, lang niet a 'tijd, wanneer wij hem daarvan beschuldigen. Dit dient in het oog gehouden te worden, als de heer Riel het volgende schrijft: „Men verwondert er zich vaak over, dat de boer afkoarig is van nieuwigheden. Doch men vergeet, dat m en zeer goedkoop theorieëa kan maken, doch een hoer moet die theorieën beproeven in de practijk, en dat kan hem vaak duur te staan komen. Ook is 't wel «enigs z i ng verklaarbaar, dat een boer niet hoog wogloopt ®et bloot theoretische kennis, want geleerdheid en gezond verstand ziet ook hy niet altyd samergaan. Met dit vasthoudende gaat dikwerf samen eere °nverzettelijke stijfhoofdigheid. Vele boeren schijnen gaarne in een proceï te zijn gewikkeld, en zij houden daarmeê vol, ook al weten zy, dat zij zullen verliepen. 0 ook by het voeren van een proces houdt hy zich *an de eenmaal gebruikelijke gewoonte. Zoo begint bij e ®n proces nooit in het voorjaar, maar steeds tegen d