F. M. L. baron van Geen Benoemd tot kanselier der Nederlandsche Orden. Bij Kon. besluit is met ingang van 1 Mei 1939 aan den adjudant in buitengewonen dienst van Hare Majesteit de Koningin, gepensionneerd luitenant-generaal titulair bij het Koninklijk Nederlandsch-Indische leger S. A, Drijber, op zijn verzoek, eervol ontslag verleend uit zijn betrekking van kanselier der Nederlandsche Orden, onder dankbetuiging voof de vele door hem in die betrekking bewezen diensten; is benoemd, bij bevordering, tot commandeur in de Orde van den Nederlandschen Leeuw S. A. D r ij b e r, kanselier der Nederlandsche Orden; is benoemd tot kanselier der Nederlandsche Orden, de kamerheer in buitengewonen dienst Van Hare Majesteit de Koningin, tevens oudadjudant en -particulier secretaris van Hare Majesteit de Koningin, F. M. L. b a r o n v a n Geen, te 's-Gravenhage. * * ■ Met de benoeming van baron Van Geen Is de traditie in eere gehouden, dat beurtelings oud-officieren van de landmacht en van de marine de functie van kanselier der Nederlandsche Orden bekleeden. Baron van Geen is oud-zee-officier en hij volgt generaal Drijber op, die door een oud-officier van de marine was voorafgegaan. De meeste bekendheid heeft de nieuwbenoemde kanselier verkregen in zijn bijna dertigjarige loopbaan als particulier-secretaris van H.M. de Koningin, toen hij uit dien hoofde vrijwel dagelijks met alle lagen der bevolking contact onderhield. Door zijn beminnelijk optreden heeft baron Van Geen overal groote sympathie weten te verwerven, hetgeen ook na zijn op de meest eervolle wijze thans vijf jaren geleden verkregen ontslag is gebleken, o.a. bij zijn zeventigsten verjaardag 15 Juli 1936. Frangois Marie Leon van Geen werd in Den Helder geboren en trad in 1882 als adelborst in dienst bij de Koninklijke Marine. Meer dan twintig jaren heeft hij met toewijding de zeemacht gediend en dat hij de gelegenheid om zich te onderscheiden niet heeft laten voorbijgaan is wel duidelijk geworden in 1897, toen hij werd- benoemd tot ridder 4e klas in de militaire Willemsorde wegens zijn gedrag bij de krijgsverrichtingen in Atjeh in de maanden Maart tot December 1896. In 1901 werd de heer van Geen, die een paar jaar tevoren den rang van luitenant ter zee eerste klasse had verkregen, tot adjudant van H. M. de Koningin benoemd en in 1904 — hij was toen nog in actieven dienst der Marine — tot H- Ms- particulier secretaris. Twee jaren daarna nam hij ontslag uit den zeedienst en werd benoemd tot kamerheer van Hare Majesteit. Zeer belangrijke gebeurtenissen zijn in baron van Geen's diensttijd ten hove voorgevallen: de geboorte van Prinses Juliana, de moeilijke oorlogsjaren, de grootsche huldiging van de Koningin in November 1918, het regeeringsjubileum van H. M. in 1923, het zilveren huwelijksfeest in 1926, het overlijden van de Koningin-Moeder, vormden zeer bijzondere momenten voor den particulier-secretaris van de Koningin. En wat zijn overigen staat van dienst aangaat, moge ■worden herinnerd aan de talrijke bezoeken van buitenlandsche Souvereinen ten hove en aan de bezoeken van onze Landsvrouwe aan vreemde hoven. Baron van Geen stamt uit een geslacht, dat van generatie op generatie ons vaderland heeft gediendIn 1931 verkreeg hij een verlof van eenige maanden voor een reis naar Ned.-Indië, gedurende welke hij, behalve Buitenzorg voor­ Baron R, M. t. van Geen op een van zijn zeereizen. --- TWEE NIEUWE VRACHTEN PASSAGIERSSCHEPEN. Belangrijke opdracht aan de Ned. Dok-Maatschappij. Naar wij vernemen, heeft de Nederlandsche Dok-maatschappij te Amsterdam van Van Nievelt, Goudriaan en Co.'s stoomvaartmaatschappij te Rotterdam opdracht gekregen tot den bouw van twee nieuwe vrachten passagiersschepen. Deze stoomvaartmaatschappij onderhoudt een geregelden stoomvaartdienst tusschen Rotterdam en Zuid-Amerika. Beide schepen zullen 9000 ton groot worden en voorzien zijn van 4000 A.P.K. StorkDieselmotoren. De berekende snelheid der schepen zal 13.5 mijl bedragen. De beide schepen dienen ter vervanging van de twee oudste schepen, welke genoemde reederij thans nog in de vaart heeft. Het zijn de „Sirrah" en de „Mirach", beide metende 6300 ton en in 1917 gebouwd, de twee schepen zijn verkocht naar Griekenland en moeten elk nog een reis voor de tegenwoordige eigenaars maken, alvorens zij aan de koopers worden overgedragen. --- EEN HALVE EEUW KATHOLIEK STUDENTENLEVEN. UIT VERITAS' VERLEDEN. III (slot). De nieuwe tijd. Nomadenvolk trekt in eigen huis. De nieuwe tijd, die loopt van Maart 1931 tot heden, staat geheel in het teeken van het „Eigen Huis". Deze periode wordt in tweeën gedeeld door den datum 9 Februari 1934 in den tijd van voorbereiding en dien van vervulling. Wellicht schijnt de opening van het eigen huis op 9 Februari 1934 een geschikter punt van aanvang voor dit tijdvak, omdat Veritas pas door het bezit van een eigen home in staat is geweest, zulk een hooge vlucht te nemen. Maar zou Veritas wel zoo spoedig zulk een huis verworven hebben, als niet drie jaar voordien zich een nieuwe geest had baangebroken, die daarvoor de mogelijkheid, ja, daarvan de noodzakelijkheid had geschapen? Want het eigen huis was slechts de vervulling van een behoefte, gewekt door de nieuwe mentaliteit na de revolutie van 1931. Het is dus daar, dat de scheidslijn getrokken' moet worden. In den zomer van 1930 schreef een van de oud-praesides van de vereeniging in „de Maasbode" de volgende woorden: Het gezelligheidsleven in Veritas is, in hoofdzaak door het ontbreken van een centraal verzamelpunt, nog lang niet hoog genoeg opgevoerd, het contact der leden is veel te gering. En hieruit concludeerde de Schrijver: „Het Corps vult Veritas aan op dit punt (i.c. het gezelligheidsleven) zooals de laatste het eerste op het stuk van cultureel-godsdienstige vorming". De mentaliteit, die uit deze woorden naar voren komt, als zou Veritas slechts een cultureel-godsdienstige compensatie zijn voor den katholieken student, terwijl deze zijn gezelligheidsleven in het neutrale corps moest blijven zoeken, is de diepste oorzaak geweest van de revolutie van 1931. De leden, die deze opvatting waren toegedaan, redeneerden geheel in den geest van het voorbije verleden en zouden, indien zij hun streven hadden verwezenlijkt, de vereeniging onherstelbaar kwaad hebben berokkend, hoe eerlijk hun meening ook was. Zij miskenden de ontwikkeling, die Veritas sinds zijn oprichting had doorgemaakt en, wat erger was, bleken geen oog te hebben voor den nieuwen geest, die in de katholieke studentenkringen aan het gisten was. Dit proces leidde noodzakelijk tot een uitbarsting in 1931. De revolutie is langen tijd in onze kringen geïdealiseerd geweest als een heroïsche tijd, waarin het onuitbluschbare vuur van een heilig ideaal de vereeniging van alle menschelijke smetten zuiverde en haar leden, leiders zoowel als geleiden, omvormde tot wat men behoorde te beschouwen als het proto-type van den idealen katholieken student. Anderzijds hebben de tegenstanders de revolutionnairen voorgesteld als een stel onrijpe pubers, die door het gezwam van een paar heethoofden over idealen overstag waren gegaan en het burgerlijk fatsoen aan den kapstok hadden gehangen. Beide voorstellingen zijn onjuist, hoewel het waar is, dat het er in dien tijd heet toeging. Thans, nu we een generatie verder zijn,— waarschuwde ik u niet reeds eerder, dat, wat in het groote leven een menschenleeftijd beteekent, in onze kleine studentenmaatschappij moet worden gecomprimeerd in een zevental jaren, een studentengeneratie? — en de nevelen van de partijhaat zijn opgetrokken, kunnen wij de gebeurtenissen rond de revolutie van 1931 met een meer objectieven blik bezien. Het heeft weinig zin, in dit bestek de heele geschiedenis in geuren en kleuren te verhalen maar in de geweldige debatten, welke toen werden ontketend, kwamen alle bezwaren, die de oppositie had tegen wat zij noemde den „liberalen corpsgeest" van de voorafgaande jaren, naar voren. En, zooals dit meestal gaat, werd de reactionnaire geest gesymboliseerd in degenen, die het hoogste zaten, in casu het zittende bestuur, dat inderdaad voor het meerendeel uit corpsleden bestond. Ongelukkigerwijze werd dit bestuur zoodoende de zondebok; want het is ons thans bekend, dat deze personen in de hoofdzaken niet zoo ver van hun tegenstanders afstonden, terwijl zij gedurende hun bestuursperiode werk hadden verricht, dat nimmer naar waarde is geschat. Wekenlang werden de debatten voortgezet in en buiten de vergadering. Weldra stelde de oppositie kort en goed den eisch, dat het bestuur zou aftreden. Heftige samenscholingen werden gehouden en ijverig trok men aan beide zijden uit op stemmenjacht. Tenslotte gaf een pamflet „De laatste stormloop" den genadestoot aan de stelling van de conservatieve groep: het bestuur trad af. Uit de verslagen van de vergaderingen krijgt men den indruk, dat de nieuwe richting aanvankelijk nog niet precies wist wat ze wilde. Verwant aan de gilden, die hun oorsprong weer vonden in de „Heemvaart", een beweging tot vernieuwing van het godsdienstige fundament van den katholieken student, voelden zij wel, dat het met Veritas een anderen kant op moest, maar een uitgewerkt program van richtlijnen hadden deze nieuwlichters nog niet. Echter, het .jeugdige enthousiasme, dat door de omwenteling was losgeslagen, stelde hen, toen zij eenmaal het roer in handen hadden genomen, in staat, Veritas in zijn geheelen vorm te doorgloeien en zoo van een nieuwen totalitair-katholieken geest te doortrekken. Want dat was, wat zij, in tegenstelling tot de oude richting beoogden: Veritas moest worden omgevormd tot een academische leefgemeenschap voor alle katholieke studenten te Utrecht, welke zoowel hun godsdienstig, wetenschappelijk alsook hun gezelschappelijk leven moest verzorgen. En hiermee had Veritas voorgoed zijn oude karakter afgelegd, slechts een aanvulling te zijn voor het katholieke Corpslid. Deze loop der gebeurtenissen ware op den duur toch niet tegen te houden geweest: hij lag in den geeèt van den tijd, die hoe langer hoe meer dwong kleur te bekennen. Alleen als we deze ontwikkeling van Veritas in het oog vatten, kunnen we de ontzaglijke beteekenis van de revolutie van 1931 voor ons Collegium begrijpen. Er brak nu onder den eersten praeses van de nieuwe richting, Mesker, een radicale periode aan, aantrekkelijk om haar niets ontziende eerlijkheid en haar élan. De verschillende aspecten van het Veritasleven ondervonden daarvan den terugslag. Onder den nieuwe moderator S. Th. Visser, die als studentenpastoor — een geheel nieuwe figuur in de Unie — zijn intrede deed in Februari 1932, werd het godsdienstig leven van de Veritijnen in de richting gestuwd van de Katholieke Actie. Aan theologische en wijsgeerige scholing werd thans veel meer in breeden kring aandacht besteed dan vroeger ooit geschied was. Ook de sociale belangstelling schoot diep wortel in sociale studie en Vincentiuswerk. En al moeten we bedacht blijven op korte periodes van geweldig enthousiasme, onmiddellijk gevolgd door inzinkingen, tot apathie toe — typische verschijnselen in het studentenleven — via ups en downs zette de nieuwe geest zich vast en vormde de jonge Veritijnen. Een waar kind van de revolutie was Vox Veritatis, ons thans bloeiende vereenigingsblad, direct na de omwenteling opgericht op particulier initiatief van eenige leden. De nieuwlichters hadden behoefte aan een eigen periodiek, om er hun opgekropt gemoed in te luchten; het Unie-orgaan, het Roomsche Studentenblad was daarvoor veel te log en was bovendien, vólgens de heeren, verstikkend van formalisme. Het zou een genoegen op zich zijn, de grillige uiterst merkwaardige geschiedenis van dit vitale blad na te gaan. En het gezelligheidsleven? Reeds onder het bestuur van Reup en Fehmers had men plannen ontworpen voor de stichting van een clubgebouw. Dit was waarlijk geen overbodige luxe. Als nomaden hadden de Veritijnen nu reeds meer dan veertig jaren rondgezworven van kroeg tot kroeg. Was vroeger een vaste woning als wenschelijk beschouwd, na de revolutie werd zij een levensvoorwaarde voor de vereeniging. Hoe zou het nieuwe Veritas, zoo vol van beloften, zich kunnen ontplooien, als het verstoken bleef van een eigen huis, hoe kon het een eigen gezelschapsleven opbouwen als het dat concentratiepunt ontbeerde, waarheen de Veritijnen tot dan toe verspreid over de kroegen van de stad, zouden worden aangetrokken? De eerste daad van het revolutiebestuurMesker was dan ook, op voorloopige wijze in de behoefte te voorzien. Veritas huurde de bovenzaal van de Dietsche Taveerne, waar de gelegenheid werd geschapen om te dineeren en een avondsociëteit te houden. Meer dan voorloopig kon deze „sociëteit" niet zijn, want de vereeniging puilde er letterlijk aan alle kanten naar buiten, vooral in den groentijd. Daarom zat men niet stil, maar een eigen-huis-commissie stak overal haar voelhorens uit. Dat wij reeds zoo spoedig na 1931 een eigen huis gekregen hebben, en dat van zulk een royalen opzet, dat nog vandaag onze katholieke zustercorpora ons dit bezit benijden, is op de allereerste plaats te danken aan den Aartsbisschop, wijlen mgr. J. H. G. Jansen. Hierdoor gaf hij blijk een helder oog te hebben voor de behoeften van het nieuwe Veritas. , Een andere naam, die onafscheidelijk aan het eigen huis verbonden zal blijven, is die van professor Noyons, die, eertijds zelf een van de promftienten op een keerpunt van Veritas' geschiedenis, ook thans nog den hartklop kon verstaan van den nieuwen tijd. Hij stelde zich aan het hoofd van een Stichting, die in het leven was geroepen om een eigen gebouw financieel mogelijk te maken. Nadat op 5 December van het voorafgaande jaar met een geestig ceremonieel de eerste steen voor den nieuwen aanbouw was gelegd, werd het huis op 9 Februari 1934 op plechtige wijze in gebruik genomen, nadat de Aartsbisschop het had ingezegend. „Eigen Huis", dat is de officieele titel, niet sociëteit of club. Dit heeft zijn beteekenis: het eigen huis is voor Veritas, wat de woning is voor het gezin, waar zich tusschen de vier muren het leven van het individu op harmonische wijze in de gemeenschap kan ontplooien. Binnenkort bestaat Veritas vijftig jaren en daarvan heeft het er vijf en veertig gesleten als nomadenvolk. Als een nomadenvolk tot ontwikkeling komt, houdt het op te zwerven en vestigt zich op een vaste plaats. Een vaste woonstede schept de mogelijkheid van cultuurvorming. Zoo is het ook met Veritas gegaan, dat in een bepaalde phase van zijn ontwikkeling gekomen, zich heeft neergelaten op een eigen plek grond, waar het zich een vaste woning heeft gebouwd. Hierdoor is het in staat, zich cultureel uit te leven. Het eigen huis schept orde en regelmaat en vooral de mogelijkheid voor een zinvolle traditie, die vormend op de leden inwerkt. Thans na vijf jaren heeft Veritas het geleerd, te wonen in een eigen huis, wat aanvankelijk nog wat onwennig was. Het is wel schoon, op dit tijdstip mijn korte geschiedenis te mogen besluiten, nu ons corps zich in stijgende lijn bevindt. Het aanstaande feest sluit een mooi verleden af, maar tegelijk opent zich over de schreef een nieuw tijdperk met hoopvolle perspectieven. Moge deze verwachting vervuld worden en moge Veritas een periode van nog grooter bloei tegemoet gaan! JAN DE LEEUW. --- Het „Eigen Huis", Kromme Nieuwe Het „Eigen Huis", Kromme Nieuwe Gracht 54 te Utrecht. --- Dr. W. J. LEYDS TACHTIG JAAR. VRIEND EN VAN PAUL KRUGER. De man, die 's presidents booze geest genoemd werd. OP 1 Mei a.s. zal dr. W. J. Leyds, de oud-medewerker van Paul Kruger en een der invloedrijkste mannen van Zuid-Afrika in den tijd omstreeks den Boerenoorlog, zijn tachtigsten verjaardag vieren. In het land van zijn geboorte mag.hij zich verheugen in een langen, gezegenden levensavond na een leven, zoo bewogen, zoo vervuld van groote zorgen voor de N]ederlandsche belangen en die van het land aan de Zuidpunt van het Afrikaansche continent, dat hij in buitengewoon moeilijke omstandigheden heeft gediend met volledige toewijding en loyaliteit, zoo vervuld ook van groote teleurstellingen om wat eenigen tijd scheen te zijn de volledige mislukking van zijn levensarbeid, als waarop slechts weinigen van zijn land en tijdgenooten kunnen terugzien. De tijd, die verstreken is sinds de dramatische jaren, waarin de Zuid-Afrikaansche Boerenrepublieken haar wanhopigen en heldhaftigen strijd voerden voor het behoud van de zelfstandigheid van volksbestaan en politieke onafhankelijkheid kan ons thans in staat stellen, ons een helder beeld te vormen .van de groote beteekenis van dr. Leyds' arbeid in Zuid-Afrika. Hij doet ook beseffen, dat die arbeid, hoe deze ook doorkruist werd door het het imperialistische streven van het machtige Engeland niet vergeefsch is geweest en tot op dezen dag zijn vruchten voortbrengen in de ZuidAfrikaansche Unie. De ontwikkeling, die de Unie bezig is door te maken moge dan al niet in alle opzichten beantwoorden aan de idealen, die dr- Leyds voor oogen hebben gestaan, toen hij zijn politieke carrière in de Transvaalsche republiek opvatte, niet alles in deze ontwikkeling zal hem kunnen 'bevredigen, doch het feit, dat de bevolking stamverwantschap met het Nederlandsche volk en de cultureele en economische betrekkingen tusschen de beide deelen van 'den Dietschen stam vooral ook de laatste jaren nauwer zijn geworden en verdiept, zal hem toch ongetwijfeld met voldoening kunnen vervullen. Deze gelukkige cultureele en economische toenadering tusschen het volk aan de Noordzeestranden en dat aan de Kaap is toch ongetwijfeld ook voor een deel de rente, die het kapitaal van dr. Leyds' moeizamen en vaak teleurstellenden arbeid, verricht in rampspoedige jaren, blijft afwerpen tot in dezen tijd en ongetwijfeld nog tot in verre toekomstDr- Leyds heeft niet zelf het geweer gedragen voor de verdediging van het land, dat zijn tweede vaderland was geworden, maar hij heeft voor de vrijheid en de onafhankelijkheid van dat land gestreden op andere fronten, taai en met onverzettelijke, onuitputtelijke energie. Het zijn vaak toevallige omstandigheden, die een beslissenden invloed uitoafenen op de richting, waarin een menschenleven zich zal bewegen- Waarschijnlijk heeft dr. Leyds, tien hij zich in Juni 1884 aan de Zuid-Afrikaansche republiek verbond zelf niet kunnen voorzien, dat dit besluit geheel zijn verder leven zou bepalen en dat zijn beste krachten gewijd zouden zijn aan de Afrikaansche zaak. Dr- Leyds was kort tevoren in zijn vaderland gepromoveerd tot doctor in de rechtswetenschap en verschillende mogelijkheden stonden voor hem open. In Nederland scheen een veelbelovende carrière hem te wachten en ook in Indië had men hem aantrekkelijke perspectieven geopend. De jonge doctor echter aanvaardde het ambt van staatsprocureur in Transvaal, zij het dan slechts tijdelijk n.1. voor een periode van drie jaar en het zag er toen naar uit, dat hij aan het einde van die periode zou repatrieeren. Het vooruitzicht, naar het vaderland terug te kunnen keeren, moet dr. Leyds in den eersten tijd van zijn verblijf in Zuid-Afrika, waar zijn ambt geheel zijn werkkracht opeischte en waar zijn sterke persoonlijkheid werd overladen met bergen werk, dat feitelijk buiten zijn eigenlijke ambtsbemoeiingen viel, wel zeer aanlokkelijk hebben geschenenNaarmate hij echter de moeilijkheden, die hij op zijn weg vond, overwon, hechtte hij zich meer en meer aan de taak, die in Zuid-Afrika voor hem was weggelegd en heeft hij het als een roeping gevoeld zich ook verder te verbinden aan de Zuid-Afrikaansche republiek. Schijnbaar gingen door dit besluit dr. Leyd's groote bekwaamheden voor zijn eigen vaderland verloren, maar in werkelijkheid vond Nederland in hem den besten vertegenwoordiger, dien het zich wenschen kon. Want hij was in de Zuid-Afrikaansche republiek de drager van de Nederlandsche denkbeelden en daarom was hij als het ware geroepen, de verdere ontwikkeling van deze republiek, waarin de oude tradities, meegebracht door de voortrekkers uit den Compagniestijd, levend waren gebleven, te leiden en in Transvaal een rechtsorde te scheppen van Dietsch karakter. Daarbij toonde dr. Leyds, een open oog te bezitten voor de economische mogelijkheden, die de zich snel ontwikkelende maatschappij in Zuid-Afrika bood aan den Nederlandschen ondernemingsgeest. Hierbij genoot hij geheel en al de sympathie en medewerking van den grijzen president der Transvaalsche republiek, Paul Kruger, wiens politiek er in de jaren tachtig en negentig uiteraard op was gericht in zijn land een tegenwicht te scheppen tegen de groeiende Engelsche invloeden. Natuurlijk ging dit niet altijd even vlot. Met hoeveel voorzichtigheid dr. Leyds ook manoeuvreerde, er waren er toch, die zijn sympathie voor de Nederlandsche belangen met gemengde gevoelens beschouwden. Deze menschen vreesden, dat hij zich meer door deze sympathie zou laten leiden dan door zijn plicht als ambtenaar het land, in welks dienst hij stond, zonder vooroordeel te dienen. Hoe ongegrond die vrees was, blijkt genoegzaam uit het feit, dat men in Nederland wel eens een geheel tegenovergestelde meening huldigde en vond, dat dr- Leyds te weinig lette op de Nederlandsche belangen. Dr. Leyds was echter een man van onkreukbare loyaliteit, die zijn plicht kende: het dienen van de Transvaalsche gemeenschap. Deze onkreukbaarheid van zijn karakter, deze hooge opvatting van zijn taak hebben hem meermalen tot een voorwerp van bittere of spottende critiek gemaakt. Zelfs ontving hij den bijnaam van Krugers „evil spirit", welke echter in het licht der historie bijna kan worden beschouwd als een eeretitel. Overigens wist zijn sterk karakter, zijn hooge plichtsopvatting en de kracht zijner overtuiging eerbied af te dwingen van vriend en tegenstander. Staatssecretaris. In 1888 werd dr. Leyds door den volksraad tot staatssecretaris bevorderd, een eervol ambt, dat hij echter eerst een jaar later kon aanvaarden, omdat hij er op het oogenblik van zijn benoeming nog te jong voor was. Dat hij benoemd werd tot staatssecretaris nog vóór hij den daarvoor vereischten leeftijd van dertig jaar had bereikt, hield een allesbehalve alledaagsche erkenning in van zijn verdiensten en talenten. Het nieuwe ambt vergrootte zijn verantwoordelijkheid en in Nederland schudde men het hoofd over de onbedachtzaamheid, waarmede een dertigjarige jongeman zulk een functie durfde aanvaarden. Men durfde hem in elk geval niet veel succes te voorspellen. Na vier jaar zou dr. Leyds wel moeten aftreden. De pessimisten bleken echter ook in dit geval ongelijk te hebben. Nog tweemaal werd dr. Leyds als staatssecretaris van Tranavaal herkozen. Nu was de benoeming tot staatssecretaris in zekeren zin ook een politieke manoeuvre van dr. Leyd's tegenstanders, die hoopten, dat door deze benoeming een einde zou komen aan de nauwe samenwerking en de hartelijke verstandhouding tusschen hem en Paul Kruger. Maar de president van de republiek had deze manoeuvre doorzien. Hij protesteerde er heftig tegen, dat men hem zijn medewerker wilde ontnemen. Alle pogingen om dr. Leyds niet herkozen te krijgen als staatssecretaris leden schipbreuk, dank zij het sterke moreele gezag, waarmee Kruger zich achter zijn medewerker plaatste. Dr. Leyds werd staatssecretaris juist op het moment, waarop de moeilijkheden tusschen de republiek en Engeland met den dag toenamen. Van hem werden in die omstandigheden diplomatieke gaven en ware staatsmanskunst geëischt teneinde een conflict te voorkomen. Vooral toen de suzereiniteitskwestie op het tapijt kwam was voorzichtigheid geboden. Engeland maakte aanspraak op de suzereiniteit, dr. Leyds wees die af, maar hij wachtte zich er wel voor Engeland een reden te geven tot intervenieeren. Dies onthield hij er zich strikt van een positieve omschrijving te geven van de verhouding tusschen Engeland en de Transvaalsche republiek. Gezant in Europa. Enkele jaren later werd dr. Leyds benoemd tot gezant in Europa. De spanningen in ZuidAfrika hoopten zich op en de toestand werd met den dag dreigender. Dr. Leyds volgde de gebeurtenissen niet meer in Pretoria of Bloemfontein. Zijn taak lag in Europa. Hij moest onderzoeken of daar wellicht mogendheden te vinden waren, bereid in een eventueelen oorlog de partij der onafhankelijke Boeren-republieken te kiezen. Dr. Leyds heeft deze opdracht consciëntieus vervuld, doch het moet hem bitter hebben gestemd, te ervaren, dat, hoewel in Europa groote sympathie bestond vtoor de Boeren, geen enkele natie bereid was een hand uit te steken voor hun verdediging. Nog vóór de oorlog uitbrak stond vast, dat Transvaal en de Oranje-Vrijstaat alleen zouden staan in den ongelijken strijd, dien zij niettemin twee en een half jaar hebben weten vol te houden. Intusschen gaf dr. Leyds zijn pogingen niet op. En al mocht hij er niet in slagen militairen steun te verwerven, hij streed toch niet zonder succes tegen de leugenachtige campagnes, die door de Engelsche bladen in Europa tegen de overvallen republieken werden gevoerd. Het was een schier hopelooze, ontmoedigende taak, die dr Leyds vervulde zonder uitzicht op een praotisch politiek resultaat van zijn bemoeiingen maar met de vasthoudendheid en de onverschrokkenheid van een, die vecht voor een rechtvaardige zaak. En dankbaar zal hij gezien hebben, dat na den Boerenoorlog de Koningin van het kleine Nederland een oorlogsschip zond naar dte Zuid-Afrikaansche wateren om daar zijn ouden dief, den president van Transvaal af te halen en veilig te brengen naar Nederlandschen bodem. Maar cmk daarna ij dr. Leyds het vaandel trouw gebleven, waaraan hij trouw had gezworen, is hij blijven strijden voor de Zuid-Afrikaansche republieken als wier verdediger hij is opgetreden in zijn bekende boeken over , „De eerste annexatie van Transvaal" en „De insluiting der Boerenrepublieken". Tevens gaf hij een deel van zijn diplomatieke correspondentie in 't licht. Gelukkig kon men vijf jaar geleden, bij dr. Leyds' 75sten verjaardag schrijven, dat hij een nieuwen dag voor Zuid-Afrika heeft zien aanbreken, waarin, na den smaad voor zijn bewind, bezinning over de bedoelingen der Republiek ook waardeering heefit gebracht voor de politieke idealen van zijn tijd en voor de wijze, waarop die werden nagestreefd. En wat toen gold, geldt op dit oogenblik, waarop het vooruitzicht bestaat op een toenemende cultureele en economische verstandhouding tusschen Nederland en Zuid-Afrika, in versterkte mate. Het pionierswerk van den nu tachtig-jarige vindt hierin zijn belooning. --- Bij zijn aftreden als burgemeester van Bij zijn aftreden als burgemeester van Geldrop werd den heer A. N. Fleskens door den gemeenteraad een geschilderd portret aangeboden van den schilder Th. van Delft. --- DE NEDERLANDSCH FABRIKAATWEEK. Het tijdperk voor de landelijke Nederlandsch fabrikaat-Week, te organiseeren door de vereeniging „Nederlandsch Fabrikaat" in samenwerking met het winkelbedrijf, is thans definitief bepaald en wel op 16—23 September. Voor de verdere voorbereiding is een werkcommissie ingesteld. Daarin hebben zitting de Kon. Ned. middenstandsbond; de Ned. R. K. middenstandsbond; de Christelijke middenstandsbond; de raad voor het grootWinkelbedrijf; het verbond van Nederlandsche werkgevers, de algemeene katholieke Werkgeversvereeniging, het Christelijk werkgeversverbond en de Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel gezamenlijk; en ten slotte de vereeniging „Nederlandsch Fabrikaat", Badhuisweg 169 te 's Gravenhage, welke tevens het secretariaat Waarneemt. --- DE INDISCHE POSTVLUCHTEN. Hedenmorgen om 7.44 uur vertrok van Schiphol het K. L. M.-vliegtuig „De Wielewaal" met als gezagvoerder Moll. Aan boord bevindt zich : 406 k.g. briefpost, 28 k.g. pakketpost en 289 k.g. vracht. Zes passagiers maken de reis mee, resp. 4 tot Karachi, 1 tot Calcutta ) 1 tot Bangkok. Onderweg stapt een passagier in, n.1. te fi/Leipzig voor Bagdad. namelijk Deli, Atjeh en de Gajoelanden bezocht, en in Mei 1934, nadat baron van Geen zijn functie als particulier secretaris had neergelegd, aanvaardde hy een reis ,van vier maanden aan boord van de tankboot „Rotula", tot het bezoeken van Curagao, het Panamakanaal, Los Angeles en San Diego, Lissabon enz. Toen baron van Geen op 15 Juli 1936 zijn zeventigsten jaardag vierde, bevond 'hij zich aan boord van het ss. „Volendam" tijdens een cruise en op dien dag verraste een radiotelegram van Hare Majesteit hem met zijn benoeming tot grootkruis in de Huisorde van Oranje. --- GEMEENTERAAD VAN BERGEN OP ZOOM. De gemeentefaad van Bergen op Zoom accepteerde in zijn vergadering van Vrijdag j.1. met algemeene stemmen, het, door het college van B. en W. ontworpen stratenplan, hetgeen over een tijdperk van vier jaren in totaal een uitgave van ƒ 106.000 zal vorderen. Daar het eerste gedeelte van dit stratenplan reeds dit jaar zal worden uitgevoerd, verleende de Raad aan het college een crediet van ƒ 45000. De raad keurde goed het voorstel van B. en W. om over te gaan tot het leggen van een hoofd-riool van de in aanbouw zijnde kazerne naar het bestaande riool en een in Nieuw-Borgvliet. Dit werk zal een uitgave vorderen van ƒ 62.000. Ingewilligd werd een verzoek van de vereeniging „Hulp in de huishouding" om te komen tot het aanstellen van een sociale verzorgster. Aan deze vereeniging werd bovendien een subsidie verleend. De gemeente stelde verder voor de WestBrabantsche harddraverij- en concours hippique-vereeniging opnieuw een wisselbeker beschikbaar voor het jaar lij ksch nationaal springconcours. Na besloten zitting machtigde de raad het college, in het openbaar te verpachten het z.g.n. Kurhausgebouw met bijgebouwen en strandgelegenheden. De tol te Stolwijkersluis. Fonds gesticht tot financiering , van de opheffing. De gemeenteraad van Gouda heeft gisteravond besloten tot het instellen van een fonds, waaruit te zijner tijd de opheffing van den tol bij de Haastrechtsche brug te Stolwijkersluis kan worden gefinancierd. Deze tol ligt in den drukken verkeersweg U trecht—Oudewater—Gouda—Rotterdam— Den Haag. Reeds geruiimen tijd wordt aan het vraagstuk der opheffing volle aandacht besteed, dooh eerst dan zaïl daartoe kunnen worden overgegaan indien het financieel nadeel voor de gemeente Gouda; dat jaarlijks verscheidene duiiizenden guldens zal bedragen, geheel of gedeeltelijk kan worden ondervangen. In het fonds -is voorloopig een bedrag van ƒ 26.400 gestort, zijnde een gedeelte van de opbrengst van den verkoop van het voonmaüge Oude Vrouwenhuis der gemeente aan een te Breda gevestigde firma. Het fonds zal geleidelijk worden versterkt. Regeling haringvisscherij. Maatregelen voor het a.s. seizoen. Naar wij van bevoegde zijde vernemen, ligt het in de bedoeling de haringvisscherij voor het a.s. seizoen als volgt te regelen. De aanvoer van pekel- en steurharing, afkomstig van de drijfnetvisscherij zal volgens dit voornemen met ingang van 15 Mei a.s. zijn toegestaan. Nader zal worden bekend gemaakt wanneer daartoe ter haringvisscherij mag worden uitgevaren. De aanvoer van versche haring, afkomstig van de drijfnetvisscherij zal volgens dit voornemen slechts mogen plaats vinden tusschen 15 Mei en 1 Juli a.s. en tusschen 10 October 1939 en 1 Februari 1940. De aanvoer van versche haring, die afkomstig is van de haringtrawlvisscherij, zal slechts mogen geschieden van 1 Juli tot 24 October a.s. en vervolgens weer van 1 Januari 1040 tot 1 Mei 1940. Deze visscherij zal overigens per 1 Mei a.s. tot 1 Juli moeten worden beëindigd. Voorts ligt het in de bedoeling, een uitzonderingsregeling te treffen voor den aanvoer van een beperkte hoeveelheid versche haring, welke als bijvangst wordt aangevoerd door trawlers, die niet met een haringtrawlnet hebben gevischt. Dit geldt ook voor de als bijvangst aangevoerde haring gedurende den gesloten tijd. Alle versche haring moet verkocht worden over ene der afslagen te Vlaardingen, Scheveningen of IJmuiden. Daalt de prijs beneden de ƒ 1.75 per kist, dan wordt de haring afgelevard aan de Nederlandsche visscherijcentrale, die deze verkoopt als grondstof voor de vischmeelindustrie. De aanvoerder ontvangt dan den prijs, dien de haring bij deze fabrieken opbrengt. Indien mocht blijken, dat het aan den wal inzouten van versche haring abnormaal groote afmetingen mocht aannemen, zal overwogen worden of door invoering van een zoutverbod of anderszins hieraan paal en perk moet worden gesteld. --- KOPZIEKTE ONDER HET VEE. Te EU en Hunsêl (L.) komt thans, na verdwijning van het mond en klauwzeer, de z.g. kopziekte onder den rundveestapel veelvuldig voor. Deze ziekte treedt zeer kwaadaardig op; reeds zijn verschillende slachtoffers gevallen. --- ONZE MILITAIREN AAN DE GRENS. Nationaal comité voor ontwikkeling, ontspanning en lectuur. Naar wij uit goede bron vernemen is er te 's Gravenhage een nationaal comité 'n oprichting voor ontwikkeling, ontspanning en lectuur ten behoeve van de aan de grenzen gelegerde militairen. Dit comité zal zoo spoedig mogelijk conitact zoeken met vertegenwoordigers uit alle provincies. De nationale bond „Het Mobilisatiekruis" heeft haar volle medewerking voor de ontwikkeling en ontspanning toegezegd. De naam van den voorzitter van het „Mobilisatiekruis", gep. luit. gen. KN.I-L., H. A- Cramer, wordt genoemd als toekomstig voorzitter van het hierbovenbedoelde nationale comité. De leger- en vlootpredikant in algemeenen dienst, ds- H. Janssen en de hoofdaalmoezenier van leger en vloot Mgr- J. J. J. Noordman, zegde reeds hun algeheele medewerking toe. Zoo spoedig mogelijk zullen de namen der leden van het comité worden gepubliceerd --- WATERLEIDING IN ZEEUWSCHVLAANDEREN. In tegenwoordigheid van tal van genoodigden is door burgemeester mr. F. J. Schlüter van Graauw en Langendam (Oost-Z.Vlaanderen) officieel de waterleiding in die gemeente in werking gesteld. Vooraf was door het gezelschap .het pompstation te St. Jansteen bezichtigd, alwaar de directeur der maatschappij, ir. G. P. M. Dikötter, een interessante uiteenzetting gaf van de werking van het bedrijf. ---