DE NEDERLANDSCHE SCHEEPVAART IN 1937. De positie onzer havens noopt tot voortdurende paraatheid. nieuwjaarsrede vanden burgemeester van rotterdam. De vooruitgang van 1937 brengt geen zekerheid voor de toekomst. In de hedenmiddag gehouden vergadering van den gemeenteraad van Rotterdam heeft Burgemeester, mr. P Droogleever Fortuyn, de gebruikelijke Nieuwjaarsrede uitgesproken, welke bijna geheel was gewijd aan de huidige positie van de Nederlandsche zeehavens, van die van Rotterdam in het bijzonder. In tegenstelling tot het vorig jaar, toen in deze rede een gematigd optimisme doorklonk, werd ditmaal met groote nadrukkelijkheid op de minder gunstige perspectieven gtwezen. Deze rede was kennelijk 'n waarschuwing aan de Regeering om zich, naar aanleiding van de uit.komst van 1937, niet te laten verleiden tot een meer passieve houding. De bereikte resultaten zijn nog onzeker en de offers, welke gebracht zijn, mogen niet tevergeefs zijn gebracht. Zelfs in het massagoed, dat het meest tot de opleving bijdroeg, is het percentage onzer Nederlandsche havens geringer dan vóór de crisis. De protectie der Duitsche en Belgische havens moet de Regeering overtuigen van de noodzakelijkheid de belangstelling voor onze nationale haven-, politiek niet te laten verslappen, doch, integendeel, voortdurend actief en paraat te zijn. Het Oranje-huis. De gedachten gaan daarbij in de eerste plaats uit naar den dag, in den aanvang van het jaar, waarop het huwelijk tusschen Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Juliana en Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard werd voltrokken. De bevolking van onze Gemeente gaf daarbij op treffende wijze blijk van medeleven met deze heuglijke gebeurtenis. Thans staan wij aan den voor avond van het in vervulling gaan van een blijde verwachting in het Prinselijk gezin. Al werd over dit vooruitzicht een oogenblik een schaduw geworpen door het aan Prins Bernhard overkomen ongeval, nu, Gode zij dank, een spoedig algeheel herstel van den Prins te verwachten is, wordt aller aandacht weder in beslag genomen door de aanstaande gebeurtenis. Moge de gelukkige afloop daarvan binnen enkele dagen het gansche land met Vreugde vervullen. Rotterdams groei in 1937. Het bevolkingscijfer onzer Gemeente bewoog zich gedurende het jaar 1937 opnieuw in stijgènde lijn. Bedroeg dit op 31 December 1936 598621, op 31 December 1937 was het aantal inwoners 605388, een vooruitgang alzoo van 6767. Deze toename bedraagt ruim het dubbele van 1936. Al blijkt uit die meerdere vestiging, dat onze Gemeente, in tegenstelling met 1936, op verschillende personen weder aantrekkingskracht uitoefent, daaruit mag geenszins de conclusie worden getrokken, dat de werkgelegenheid alhier in belangrijke mate is toegenomen. Op 31 December j.1. bedroeg het aantal mannelijke werkzoekenden boven 18 jaar nog 45726 tegen 49342 en dat der vrouwelijke werkzoekenden resp. 2390 tegen 2682 op het einde van 1936. In hoeverre de ingetreden vertraging in het tempo van de opleving op dit laatste van invloed is geweest en of deze inzinking van voorbijgaanden aard zal zijn, valt niet te zeggen. Zeker is het, dat de veranderde werkmethoden op velerlei gebied van ongunstigen invloed zijn op de vraag naar arbeidskrachten. De werkloosheid het, over• heerschende vraagstuk. Wanneer men ziet, hoeveel er voor rekening van openbare lichamen en door de particuliere bouwnijverheid op het oogenblik in onze stad wordt gebouwd en men weet dan, dat er op 31 December j.1. 7206 werkzoekende bouwvakarbeiders bij de Arbeidsbeurs stonden ingeschreven; als men nagaat, dat de scheepswerven druk werk hebben en de metaalnijverheid in het algemeen opleeft en er op 31 December 5727 metaalbewerkers bij de Arbeidsbeurs stonden ingeschreven, om van de 15987 ongeschoolde werkkrachten niet te spreken, dan zal men begrijpen hoe de werkloosheid op het oogenblik wel het overheerschende vraagstuk in onze stad is en hoe moeilijk het is daarvoor een afdoende oplossing te vinden. Verheugende feiten. Als verheugend feit moge daartegenover worden gewezen op de rentebesparing, verkregen door de conversie van rond 260 millioen gemeenteschuld, waardoor over 1937 een rentebesparing van rond ƒ 1.700.000 werd verkregen. Terwijl hierbij ook niet onvermeld mag blijven, dat het zwaarst door de crisis getroffen gemeentebedrijf, het tramen autobusbedrijf, over 1937 een verheugende opleving vertoonde. Het aantal vervoerde passagiers steeg van ca. 57.000.000 in 1936 tot ca. 66.000.000 in 1937, dus met eental van 9.000.000. De opbrengst steeg van pl.m. ƒ 4.837.000 tot pl.m. ƒ 5.010.000, dus met een bedrag van pl.m. ƒ 173.000. Alleen in de maand December 1937 werden ongeveer 700.000 reizigers meer vervoerd en is bijna ƒ 42.000 meer ontvangen dan in Dec. 1936. Voor het eerst sedert een reeks van jaren overtrof de werkelijke opbrengst in 1937 het geraamde bedrag. Wat in werkverschaffing tot stand kivam. Ook in 1937 is er naar gestreefd om door middel van uitvoering van werken in werkverschaffing verschillende werkloozen aan passenden arbeid te helpen, met de uitvoering van deze werkobjecten was in totaal een bedrag van rond ƒ 322.000 gemoeid. De bosch- en parkaanleg rond den Kralingsche Plas werd voortgezet, in den polder Zestienhoven werden sportvelden aangelegd, de winterkaden in den Hoogen Nespolder onder de gemeente Zwijndrecht werden opgehoogd en verzwaard. Voorts werden — en dit speciaal door jeugdige werkloozen — speelweiden nabij het Schie-Schiekanaal en in Dijkzicht, sportvelden en een openluchttheater c.a. op van Brienenoord aangelegd. Verder werden door deze werkloozen keeten aangemaakt en werd het terrein benoorden het Noorderkanaal geëgaliseerd. In dit verband verdient bijzondere vermelding de onder leiding van het Centraal Comité voor jongere werkloozen, daartoe met financieelen steun van Rijk en gemeente in staat gesteld, door jeugdige werkloozen in een schoolgebouw aan den Schiedamschesingel ingerichte tentoonstelling „Ontdek uw stad". Deze tentoonstelling, die thans reeds door meer dan 25.000 belangstellenden is bezocht, is een groot succes geworden. Met waardeering is voorts melding te maken van de door het comité „Herlevend Rotterdam" gevoerde „meerwerk-actie". Het resultaat dier actie, op rond ƒ 1.000.000 te stellen, is alleszins bevredigend te achten. Wat de werkloosheid kostte. Hoewel de teruggang in het aantal werkloozen zijn invloed op de uitkeeringen door den Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon deed gelden, werd niettemin in 1937 aan ondersteuningen van armlastigen en aan werkloozenuitkeeringen nog een bedrag gevorderd van ruim ƒ 23.221.000 tegenover ƒ 25.526.000 in 1936. Het nieuwe Museum Boymans blijkt bij voortduring een instelling van hooge cultureele beteekenis te zijn, dat zich in de belangstelling niet alleen van talloozen in den lande, doch ook van'velen buiten de grenzen daarvan, mag blijven verheugen. Het historisch oogenblik van 1937. Een belangrijke datum in de geschiedenis van Rotterdam zal blijven de 24ste Maart 1937, waarop de gemeenteraad besloot tot den bouw van een vierbanigen tunnel onder de Nieuwe Maas. Dit werk, waarvoor de eerste spade in de aanwezigheid van verschillende autoriteiten op 15 Juni 1937 werd gestoken, lijkt mij voor de ontwikkeling van Rotterdam welhaast even belangrijk als het graven van den Nieuwen Waterweg. Het aspect der Rotterdamsche haven. In 1937 is het 10.000e schip zeven weken vroeger binnengekomen, zijn er 2000 schepen meer den Nieuwen Waterweg binnengeloopen en was ons havenverkeer naar den scheepsinhoud 3 millioen netto registertonnen en naar de verwerkte hoeveelheid goederen 9 millioen gewichtstonnen grooter dan in 1936. Doch daaruit te concludeeren, dat de haven Rotterdam nu de moeilijkheden te boven is, zou voorbarig zijn. Men pleegt de scheepvaart- en goederencijfers wel de barometer van de Rotterdamsche welvaart te noemen; evenwel in werkelijkheid is het vaststellen van de havenconjunctuur een ingewikkelder handeling dan het aflezen van een barometerstand in vergelijking met dien van den vorigen dag. Er is toch rekening te houden met de omstandigheid, dat de hoogere verkeerscijfers over 1937 in hoofdzaak te danken zijn aan de toegenomen transporten van zwaar massagoed, dat door de machinale bedrijven wordt verwerkt. Daarin is één der oorzaken te zien, waarom weliswaar het aantal door de havenarbeiders gewerkte taken is gestegen, doch dat die stijging niet evenredig is aan het totaal-gewicht der verwerkte goederen. Voor de beoordeeling van de positie van onze haven tegenover andere kan derhalve niet met vergelijking van de cijfers van 1937 met die van 1936 worden volstaan. Men heeft daartoe voor elke haven de ontwikkelingslijn over een reeks van jaren na te gaan. Ten onzent is de verkeersachteruitging van 1929 tot 1932 belangrijk grooter geweest dan elders en is in 1935 het beginnend herstel onderbroken door een tijdelijke inzinking, terwijl elders de vooruitgang aanhield. De belangrijke en op zichzelf verheugende stijging van de Rotterdamsche havencijfers in 1937 tegenover die van 1936 sluit logisch op dezen ontwikkelingsgang aan, maar beteekent geenszins, dat Rotterdam in het bestel der Noordzeehavens zijn oude plaats heeft heroverd. Evenals in den wereldhandel voltrekken zich ook in onze haven veranderingen van diep ingrijpenden aard. De moeilijkheden, welke reeds uit dien hoofde te overwinnen zijn, worden nog geaccentueerd door maatregelen, die elders worden getroffen met het oogmerk bepaalde verkeersstroomen op kunstmatige wijze af te leiden, maatregelen, die niet nalaten zullen verder te onzen nadeele door te werken. Doorloopende en blijvende aanpassing aan de nieuwe verkeerseischen en -toestanden is derhalve een gebiedende eisch, zoowel in bedrijfstechnisch opzicht als ten behoeve onzer economische havenpolitiek. Geschiedt zulks in onvoldoende mate. dan is het gevaar groot, dat het herstel in onze haven geen verderen voortgang heeft en wij worden voorbijgegaan. Om een inzicht te verkrijgen in de beteekenis onzer verkeerscijfers moeten deze der- , halve in wijder verband worderï bezien dan als regel gebruikelijk is. De omvang van den wereldhandel, die van 1929 tot 1932 tot 70 pet. was ingezonken, wijst thans nog een achterstand aan van 7 pet. ten opzichte van 1929. Het goederenverkeer ter zee in de zeven Duitsche, Nederlandsche en Belgische havencentra (Hamburg, Bremen, Emden, Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen en Gent met hun respectieve bijhavens) daarentegen overtreft thans reeds de cijfers van het topjaar 1929 met 6 pet. In 1929 werd in deze havens 121 millioen ton verwerkt en in 1932 slechts 78 millioen ton, een hoeveelheid, die in het afgeloopen jaar gestegen is tot ruim. 128 millioen ton. Liepen er vóór de crisis 56.000 zeeschepen in deze havens binnen en in 1932 nog slechts rond 45.000, thans zijn dit er reeds meer dan 60.000. Naar het aantal is het scheepsbezoek dus 10 pet. grooter dan in 1929. De pessimistische verwachtingen, dat de goederen-hoeveelheden ,die in het topjaar 1929 in de continentale Noordzeehavens aangevoerd en verscheept zijn, wel niet zoo spoedig weer zouden worden bereikt, zijn gelukkig niet bewaarheid, integendeel. Uit de jaarcijfers van 1937 blijkt, dat de continentale Noordzeehavens, waaronder Rotterdam mede op de eerste plaats staat, als voorheen h'aar rol in het wereldverkeer hebben te vervullen, dat zij een toekomst hebben en — in goede banen geleid — waardevolle bestanddeelen kunnen blijven vormen voor het economische leven van de landen, waarin zij gelegen zijn. Oude verhoudingen niét teruggekeerd. Niettemin zijn de oude verhoudingen niet teruggekeerd. Veel • is er in verkeerseconomischen zin na en door de wereldcrisis anders geworden. Zoo bedroeg de waarde van de goederen, welke in den wereldhandel worden uitgewisseld, bij een vrijwel gelijke hoeveelheid nog niet de helft van die van 1929. Dit heeft het totale looninkomen der arbeiders en de winstmarge van de havenbedrijven in belangrijke mate beïnvloed en stimuleerde tot rationalisatie niet alleen in het productie- en fabricage-proces, doch tevens bij het vervoer. Opmerkelijk is verder, dat in tegenstelling tot het vrij sterk gestegen aantal, de totale tonnenmaat van de zeeschepen in de Noordzeehavens nog steeds iets bij die van 1929 achterblijft. De verhouding tusschen groote en kleine schepen heeft zich ten gunste van de laatste gewijzigd. In de korte vaart zijn relatief meer goederen verwerkt. De groote vaart kon zich nog niet geheel herstellen. Voorts is er wijziging gekomen in de verhouding massagoed/stukgoed. Werd in 1929 in de gezamenlijke Noordzeehavens zonder bunkerkolen en bunkerolie 71 millioen ton massagoed verwerkt, in 1937 ; s er 80 millioen ton massagoed gelost en geladen, terwijl de overige goederenrubrieken nog een achteruitgang van 3 millioen ton vertoonen op een totaal van 45 millioen ton in 1929. Het is duidelijk, dat zonder een groote ma te van aanpassing en zonder de maatregelen, welke daartoe met med e w erking van de Regeering konden worden getroffen, de Rotterdamsche haven haar aandeel in de verkeer sopleving, die zoo geheel nieuwe eischen stelde, niet zou hebben gekregen. Verkregen resultaten nog onzeker. Zoowel in de gezamenlijke Duitsche Noordzeehavens als in de Belgische havengroep bereikte de scheepvaartbeweging het peil van 1929. De groote Nederlandsche havens — langs den Nieuwen Waterweg en te Amsterdam — vertoonen daarentegen nog een kleinen achterstand van eenige honderden schepen en een half mililoen netto register ton. Van de 55 millioen ton massagoed, die er in het jaar vóór de crisis over de continentale Noordzeehavens is ingevoerd, werd 23 millioen ton over de Nieuwe Waterweghavens geleid, in 1937 nog slechts 21 millioen ton op een totaal van 53 millioen ton. Onze havens leden het geheele verlies. Buitendien liep het massagoedverkeer te Amsterdam nog een half millioen ton achteruit. De winst kwam Antwerpen en Emden ten goede, die hun inkomend massagoed met resp. een zesde en de helft wisten op te voeren. Het uitgaand massagoed is in de N.-W. Europeesche haven van 16% millioen ton in 1929 tot ruim 27 millioen ton in het afgeloopen jaar toegenomen, dank zij vooral de zeer levendige verschepingen van Duitsche exportkolen. Rotterdam kon, hetgeen voor de hand ligt, op dit gebied een belangrijke verkeersvermeerdering boeken. Deze groote vooruitgang in absolute cijfers mag ons evenwel niet over het hoofd doen zien, dat, terwijl er vóór de wereldcrisis nog 60 pet. van het over de Noordzeehavens verscheepte massagoed over Rotterdam werd geleid, dit percentage in 1937, in weerwil van de hooge Rotterdamsche jaarcijfers, is ingezonken tot 52. Antwerpen vermeerderde zijn uitgaand massagoed met de helft, te Emden is het verdriedrubbeld en te Bremen, waar dit verkeer vóór de crisis weinig beteekenis had, werd twee millioen ton massagoed verscheept. Het s t u k go e d verkeer in de gezamenlijke N.-W. Europeesche havens, inclusief het massale stukgoed, blijft, nog steeds 3 millioen ton bij dat van 1929 ten achter. Het bedroeg toen 45 millioen ton. Voor 1937 kan het op ruim 42 millioen ton worden gesteld. De achterstand is voor ruim de helft het gevolg van verminderde verschepingen van metalen, die van bijna 10 millioen ton vóór de crisis tot 8,3 millioen ton in 1937 zijn teruggeloopen. Juist op dit voor een gezonde ontwikkeling van het stukgoedverkeer zoo belangrijke gebied — de uitgaande metalen toch zijn bij uitstek geschikt als basislading voor stukgoedbooten — is Rotterdam sterk gehandicapt. Immers de verschepingen van metalen kwamen in onze haven in het afgeloopen jaar niet boven het peil van 1936 uit. Zij bedragen nog steeds niet veel meer dan de helft van die van 1929. Ook Amsterdam wijst nog een achterstand van 25 % aan.' Te Antwerpen daarentegen waren de verschepingen van metalen in het afgeloopen jaar een kwart grooter dan in 1936. Zij bereikten zoodoende 88 % van het zeer groote kwantum, dat er in 1929 in zeeschepen werd geladen. Te Hamburg zijn evenwel metalen verscheept als vóór de crisis en te Bremen zelfs de helft meer. In dit licht bezien krijgen maatregelen als de uitzonderingstarieven der Duitsche spoorwegen en de Belgische Rijnvaartpremies voor massagoederen, voor uitgaande metalen en voor stukgoed een geheel andere beteekenis voor het Rotterdamsche havenbelang dan men bij een simpele vergelijking van de globale jaarcijfers over 1937 in vergelijking met die van 1936 zou bevroeden. Het zijn de structureele veranderingen in onze en de andere continentale Noordzeehavens, die onze aandacht vragen. De Duitsche en de Belgische havengroep konden haar reeds zoo krachtige positie ten aanzien van het stukgoedverkeer, hetwelk zij vóór de crisis beheerschten, verder versterken. Daarnaast wisten zij belangrijken vooruitgang te behalen op het gebied van het massagoedverkeer, waarop zij zich voordien slechts in beperkte mate hadden bewogen en dat tot het Rotterdamsche domein kon worden gerekend. Onze haven daarentegen verloor niet alleen in relatieven zin als massagoedhaven, ook het stukgoedverkeer kwam er, evenals te Amsterdam, niet boven het betrekkelijk onbevredigende peil van 1929 uit, integendeel. Compensatie voor haar kleiner aandeel in het massagoedverkeer vonden de Nederlandsche havens derhalve niet. Rotterdam moet paraat blijven. Meer nog, Rotterdam kon zich als stukgoedhaven slechts moeizaam handhaven door een algeheele aanpassing van de bedrijfstechniek en de tariefpolitiek aan de eischen van het oogenblik. Het rijk en de gemeente hebben daartoe het hunne bijgedragen. De ondernemers in de haven namen het risico van de onvermijdelijke rationalisatie en mechanisatie op zich. De verblijfsduur van de stukgoedboot moest tot een minimum worden beperkt, wilde de haven aantrekkelijk zijn voor schip en lading. Gemiddeld verliep er in de maand September van het afgeloopen jaar, over welk tijdvak daarnaar een onderzoek heeft plaats gehad, niet meer dan 60 uur tusschen het tijdstip waarop een stukgoedboot de Nieuwen Waterweg binnenkwam en dat waarop zij te Hoek van Holland wederom zee kon kiezen. Dit beteekent in verhouding met 1930 een verkorting van den verblijfsduur van stukgoedbooten met ongeveer 40 %. In zeer vele gevallen ligt deze tijdsduur uiteraard ver onder het gemiddelde. Laadbooten onder vreemde vlag b.v. behoeven om Rotterdam aan te loopen nog slechts gemiddeld 40 uur en het komt heel vaak voor, dat het oponthoud voor een stukgoedboot van den Hoek tot den Hoek tot 24, 20, in sommige gevallen zelfs tot 15 uur en minder kan worden beperkt. Dit zijn sprekende cijfers zoowel voor den binnen- en buitenlandschen reeder als voor de ontvangers en verzenders van stukgoed. Ten aanzien van de verdere verkeersontwikkeling zal de Overheid niet passief kunnen toezien; de gebrachte offers mogen niet tevergeefs zijn gebracht. Het oogenblik, waarop onze havenpolitiek een passiever houding kan aannemen, is niet aangebroken; integendeel zal zij geen enkel moment haar paraatheid mogen verslappen. In het afgeloopen jaar kon van Regeeringswege medewerking worden verkregen, in de toekomst zal deze, naar te voorzien valt, evenmin kunnen uitblijven. De moeilijkheden, waarmede Rotterdam te kampen heeft, zijn bekend. De moeilijkheden voor de haven. Aan Duitsche zijde noopt de economische toestand er toe het nationale verkeer meer dan voorheen over de eigen havens te leiden. Nu de tariefspolitiek der Duitsche spoorwegen gecombineerd wordt met een doeltreffende kanalenpolitiek moet worden gevreesd, dat de verkeersverleggingen een permanent karakter zullen aannemen. Aan Belgische zijde zijn onze moeilijkheden eer toe- dan afgenomen. In de positie ten aanzien van de surtaxes, waarin in den herfst van 1937 eenige verbetering mogelijk scheen, is geen verandering gekomen. Het stelsel van het v r ij e s 1 e e p e n van Rijnschepen tusschen Dordrecht en de Belgische zeehavens bleef op denzelfden voet gehandhaafd. Deze maatregel wordt vaak als een bijkomstige factor beschouwd, doch men ziet daarbij over het hoofd, dat het vrije sleepen niet beperkt is tot de surtaxe-goederen, maar toepassing vindt op alle transporten in het verkeer tusschen de Belgische zeehavens en Straatsburg, ongeacht de verdere bestemming der goederen aan den Boven-Rijn. Tenslotte is er het Belgische stelsel der Rijnvaartpremies, de jongste maatregel die, bescheiden opgezet, in de crisisjaren een uitbreiding heeft genomen, waardoor het Antwerpsche Rijnverkeer van en naar Duitschland, den Elzas en Zwitserland in sterke mate wordt beïnvloed ten nadeele van de Nederlandsche zeehavens. Men bedenke hierbij, dat deze premies steeds verder doorwerken, al is zulks voor sommige goederensoorten bij de huidige verkeersopleving niet zoo in het oog vallend. Het is evenwel nauwelijks te verwachten, dat in het thans aangevangen jaar de verkeerscurve zich in eenzelfde stijgende lijn zal blijven ontwikkelen als in 1937 't geval is geweest. De wereldhandel vertoont den laatsten tijd een neiging tot inzinken, vele groothandelsprijzen zijn gedaald, de aankoopen op voorraad zijn ingekrompen, het hooge peil van de vrachtenmarkt handhaafde zich niet. Het moet derhalve niet uitgesloten worden geacht, dat het verkeer in deNoordzeehavens zich in 1938 eerder in horizontale dan in stijgende lijn zal bewegen, zoo het al niet een lichte inzinking zal vertoonen. Het is dtlW ?Tfjk, dat de invloed van het Belgische premiestelsel zich alsdan in steeds sterkere mate zal doen gevoelen en het is zaak, dat de tegenwichten worden gehandhaafd en in het leven geroepen, noodig om onze Nederlandsche havens tegen een verdere kunstmatig afvloeien van Rijnverkeer te behoeden. Het zal noodig zijn, dat allen, die bij de Rotterdamsche haven betrokken zijn, bij voortduring hun uiterste krachten inspannen om deze de plaats, welke haar natuurlijke ligging in het wereldverkeer haar aanwijst, te doen behouden. Mr. P. Droogleever Fortuyn. --- CINEAC Vanaf Vrijdagmorgen 9.30 uur NIEUWS PRINS BERRHARD TERUG TE SOESTDIJK O. A De journalist Hansen weer in den Haagschen Gemeenteraad • De strijd om Teruel • Autobus- en metro staking te Parijs. RUMOER IN DE De begrafenis van Jan v^n Kan te 'Noordwijk • Donald Budge tennist in Australië • Nieuwjaarsreceptie bij President Lebrun • Voorjaarsmode. BIJENWERELD EEN GEESTIGE TEEKENFILM IN KLEUREN. DE GEVOELIGHEID DER PLANTEN WEET U Hoe een plant reageert op electrlcitelt ? Dat ook een plant pijn kan hebben en in bewusteloozen staat kan zijn ? Wat er gebeurt bij het ontwaken en slapen van de acacia ? Wat er gebeurt wanneer er koolzuur aan een plant toegediend wordt ? Dank zij de geluilsfilm en de toepassing van de modernste hulpmiddelen — b.v. met de „tijdversneller", zijn er opnamen gemaakt, welke een verloop van bewegingen in enkele seconden toonen, die in werkelijkheid eenige weken duren — en is men in staat U de „gemoedstoestand" van de plant zoowel te doen hooren als te doen aanschouwen. ÉÉN DER MOOISTE DOCUMENTAIRES, DIE ü OOIT ZAG! CINEAC --- BURGERLIJKE STAND. BURGERLIJKE STAND. ROTTERDAM. BEVALLEN: P. J. Bouwens—v. d. Tas z. — G. Doe—v. d. Bosch d. — W. J. Tuitel—v. d. Wal z. — C. Hoornweg—Ruitenberg z. — H. J. Vos— Worms z. — J. H. Bol—Ver waard d. — I. A. Landsbergen—Kok d. — A. Koster—v. d. Spelt z. — H. Seton—v. Putten d. — W. BatenburgNiezen d. — D. P. Roos—Goudswaard z. — M. Nèelemari—Meijer d. — M. E. Koks—Hillebregt d. — A. A. Sfilits—v. Bruggen z. — C. M. Janssen—Huisman z. — A. v. Raamsdonk—Bonis d. — C. Huibregtsen—Schilthuizen z. — P. Welbedacht Bree d. — T. Vugts—v. Velzen d. — C. v. Zwieten—v. Paasschen z — N. Toller—Beijer 2 d. — H. M. Schildmeijer—v. d. Berg d. — D. Schilperoordt—Assenberg d. — W. L. de Bot— Smits d. — J. M. Gongora Paniagua—v. d. Leest z. — M. A. Steijlen—v. Oijen d. — B. D. v. Gelder—dien Boer d. — Q. Nederpel—Smit d. — B. W. van Zanten—v. d. Pijl z. — J. J. Zondervan—Koster d. — M. C. Smit—Barendswaard d. — A. Huisman—Mooldijk d. — N. J. Schmidt— Reneman 2 z. — J. Willemse—Gardzen d. — H. oVrst—v. Gelder 2 z. — P. E. Goveia—Wijngaarde z — M. H. A. den Hartigh—Bijsterveld z. — P. M. v. d. Heijden—v. Megen d. — L. M. Bruijna —Favejee z. GEHUWD: (4 Jan.): M. J. van Westrenen jm. 31 j. en T. H. Dijk jd. 27 j. — (5 Jan.): C. PaJc jm. 24 j. en E. Meintsma jd. 18 j. — W. H. A. Nuij jm. 25 j. en A. M. L. Bergschneider jd. 24 j. — J M. van der Spek jm. 27 j. en W. J. Saas j(j. 19 j. — P. van den Berg jm. 25 j. en H. Vos jd 22 j. — H. A. Breuscher jm. 22 j. en J. Maissan jd. 24 j. — D. L. Finkelnberg jm. 20 j. en J M. de Munck 20 j. — A. J. H. Hortensius jm. 28 j. en A. Burger jd. 27 j. — P. Kamplnga jm. 28 j. en S. de Wolf jd. 24 j. — H. J. C. Kurtz jm. 26 j. en H. Overgaauw jd .28 j. —> C. Llevaart jm. 28 j. en A. Addeson jd. 25 j. — J. G. J. Masson jm. 29 j. en H. M. W. Hoorn jd. 28 j. — J. B. A. Mistel ges. 25 j. en C H J. de Helu jd. 25 j. — H. Verkade jm. 20 j. en J« Teijn jd. 17 j. — W. van der Woud jm. 21 j. en A. van Reede jd. 22 j. — A. A. Dam jm. 28 j. en D .H. van Loon jd. 26 j. — R. A. Fischer jm. 31 j. en H. J. B. Skoruppa jd. 29 j. — D. van der Klooster jm. 25 j. en J, C. Lagendijk jd. 23 j. — H. Steinvoort jm. 26 j. en W. H. van Koog jd. 25 j. — J. Veer wed. 48 j. en C. P. J. van Kesteren jd. 43 j. — C. J. Aubert jm. 28 j. en R. Smits jd. 26 j. — A. W. F. Carpentier jm. 23 j. en E. de Goede jd. 20 j. — JA Driessen jm 23 j en B. Silvis jd. 20 j. — J. W. J. der Kinderen jm. 26 j. en M. C. van den Heuvel jd. 22 j. — A. Ros jm. 23 j. en H. van der Burgh jd. 17 j. — W. AR. Slager jm. 25 j. en A. C. van Aken jd. 25 j. — P. van der Sluijs jm. 33 j. en J. C. Maas jd. 23 j. — M. A. Themsen jm. 24 j. en H. A. van Herwijnen jd. 20 j. — W. van den Brande jm. 27 j. en J. W. Koeléwijn jd. 20 j. — L. van der Wildt jm. 24 j. en L. N. van Ginkel jd. 25 j. — A. I. de Ruiter jm. 26 j. en M. A. Olieman jd. 24 j. OVERLEDEN: J. C. Stukart, vr. van T. P. Berkel 63 j. —C. C. Compter, vr. v. C. Gutterswijk 72 j. — W. v. Vliet, vr. van J. Kaak 52 j. — G. H. Hahné, ongeh. man 31 j. — C. F. Davinds, wedr. v. L. Montfoort 73 j. — T. M. Steenbeek, ongeh. vr. 24 j. — C. Frekenhorst, wedr. v. T. de Blok 77 j. — W. C. Roels, vr. v. J. H. Jansen 64 j. — A. C. v. Willigen, vr. v. H van Straalen 74 j. — L. S. H. van Ossane, ongeh. man 61 j. — L. P. de Jonge vr. van M. W. J. Appels 75 j. — A. v. d. Leeden, vr. v. A. W. v Gent 50 j — L. Verschoor, man v. W. Peekstok 71 j. — J. Nijding, ongeh. man 28 j. — R. C. Ticheloven, man v. J. Hofstede 61 j. — E. Groenendijk, vr. van C. v. d. Wal 17 j. — Voorts als levenloos aangegeven kind v. P. v. d. Sluis—Mourik d. — M. Spierenburg—Rook z. — E v d Wal—. Groenendijk d. --- Hr. Ms. „JAVA" KOMT IN ONZE STAD. Voor het geven van saluutschoten bij de a.s. blijde gebeurtenis. Op Donderdag 13 Januari a.s. komt H. M. „Java" naar onze stad. De kruiser zal ligplaats nemen op de rivier voor het geven van saluutschoten bij de a.s. blijde gebeurtenis. --- SLUITING GEMEENTELIJKE BUREAUX. De gemeentelijke bureaux zullen op den dag, volgende op dien van de geboorte van den Koninklijken Prins of Prinses na des middags 1 uur gesloten zijn. Degenen, die tegen bedoelden middag voor keuring voor den militairen dienst zijn opgeroepen, moeten zich daartoe op den eerstvolgenden Zaterdagmorgen bij den keuringsraad melden. --- VREUGDEVUUR IN CHARLOIS. Ter gelegenheid van de blijde gebeurtenis hoopt de N. O. V. Charlois op den 2den avond na de geboorte een grooten vreugdevuurboom te ontsteken op een nader bekend te maken terrein te Charlois. Vooral zullen verschillende muziekvereenigingen een rondwandeling door Charlois maken. Hierna zullen deze vereenigingen bij den vreugdeboom vroolijke liederen ten gehoore brengen. --- VER. „KATHOLIEK ROTTERDAM". 23 Januari sociale Zondag. Op Zondag 23 Januari zal voor bovengenoemde groep door den zeereerw. heer dr. A. A. Olierook worden behandeld : „De stem van het Christelijk geweten in het gedruisch van den economischen storm". Zooals gebruikelijk gaat aan deze bespreking vooraf het opdragen van het H. Misoffer in de kapel van het H. Sacrament, Eendrachtsstraat, te half negen, waaronder algemeene H. Communie en daarna gezamenlijk ontbijt. Kaarten schriftelijk aan te vragen bij het secretariaat L. Verschuierstraat 41a, of af te halen Westersingel 14 vanaf Zaterdag 8 Ja.nuari van 10—12 uur en 20—22 uur. --- EEN FANTAST. Gisteren meldde zich bij de politie van het bureau Centrum aan de Witte de Withstraat een 35-jarige slachter zich noemende W. S., afkomstig uit Rosien in Duitschland. Hij deed aangifte van het feit, dat men zijn auto had gestolen, die hij onbeheerd had neergezet aan de Boompjes. Toen de man nader werd ondervraagd, kwam de politie al terstond tot de ontdekking, dat zij met een fantast had te doen. In werkelijkheid bleek de man te zijn de 25-jarige H. H. die zonder middelen van bestaan hier te lande vertoefde. De man had nimmer een auto in zijn bezit gehad. Hij heeft tevens nog geprobeerd de politie op te lichten door reisgeld te vragen om naar Duitschland terug te keeren. De fantast is ter beschikking gesteld van den vreemdelingendienst. --- RIJWIEL GESTOLEN. Ten nadeele van C. G. wonende Loeffstraat is een fiets gestolen, welke stond in de Nieuwehavensteeg. --- RADIO-TELEFOONVERKEER MET NED.-INDIE. In December j.1. werden met Ned.-Indië in totaal' 600 gewone gesprekken gevoerd, waarvan 237 in Nederland en 363 in Indië werden aangevraagd. Van de in Nederland aangevraagde gesprekken hadden 178 betrekking op zakelijke en 59 op familie-aangelegenheden. Voor de in Indië aangevraagde gesprekken waren deze aantallen 213 en 150. In totaal werden 38 verzamelgesprekken gevoerd. Van huis uit werden 525 gesprekken gevoerd, waarvan 206 in Nederland en 319 in Indië werden aangevraagd. --- SPOORWEGJUBILEUM. De heer N. M. P. Brunink zal op Zaterdag 15 Januari zijn zilveren jubileum in dienst der Ned. Spoorwegen herdenken. De jubilaris is werkzaam aan het station Maas. --- DE GLADDE WEGEN. Veroorzaken vele maar niet ernstige ongelukken. Vele personen hebben gisteravond tusschen half 8 en half 11 benauwde uurtjes doorgemaakt, aangezien de motregen op de onderkoelde aarde voor een verraderlijk ijslaagje had gezorgd. Al heel spoedig waren alle verkeerswegen in en. rond de stad in ware ijsbanen herschapen en dit was voor vele automobilisten, wielrijders en voetgangers allesbehalve prettig. Eerst nadat van gemeentewege zand was gestrooid, ging het gelukkig wat beter. En toch zijn er betrekkelijk weinig ongelukken gebeurd. Wel is de G. G. D. den geheelen avond met zijn auto's druk in actie geweest, doch ernstig waren de ongelukken niet. Op den Coolsingel gleed een autobus van de R. E. T., die even bij een halte had stilgestaan, het trottoir op, tot schrik van omstanders en inzittenden. Maar 't liep gelukkig goed af. Wij laten hier een aantal andere ongelukken volgen. — De 36-jarige A. Zevenberger, wonende Meekrapstraat, kwam in de Rosestraat te vallen en zij is per auto van den G. G. D. overgebracht naar het ziekenhuis aan den Bergweg, alwaar zij met een hersenschudding is opgenomen. — Op het Westnieuwland slipte de motorrijder A. Jochum uit de Nobelstraat. De man brak zijn linker enkel en is overgebracht naar het ziekenhuis aan den Coolsingel. Na behandeling keerde hij echter huiswaarts. — Gisteravond is de 67-jarige A. J. Dam, wonende Schoutenstraat, op de Crooswijkschesingel vanwege de gladheid gevallen. Zij bekwam een rechterpols-fractuur, doch kon na behandeling in het ziekenhuis aan den Bergweg, weer naar huis keeren. De 62-jarige J. M. Kooiman-Lok wonende aan den Sluysstraat viel irrttf.e Meermansstraat. Zij brak haar rechterfols en is overgebracht naar het ziekenhuis aan den Bergweg. Ook zij ging na behandeling weer naar huis toe. — Op de Groote Markt is de 40-jarige K. Spaans, wonende Henegouwerplein, komen te vallen. De man kneusde zijn rechter heup en werd overgebracht naar het ziekenhuis aan den Coolsingel. Na behandeld te zijn kon hij huiswaarts keeren. De 7-jarige P. Vromen wonende Nieuwe Rubensstraat, is in die straat gevallen. Hij kneusde het linker been en is overgebracht naar het ziekenhuis aan den Bergweg. Na behandeling kon de jongen naar huis gaan. — Op den hoek van de Beijerl.laan— Randweg is een autobus bestuurd door C. v. d. W. uit Slikkerveer vanwege de gladheid in botsing gekomen met een motorwagen van lijn 3 bestuurd door J. V. uit de Frieschestraat. Beide bestuurders zagen elkander te laat. De chauffeur remde krachtig, maar door de gladheid gleed de bus door en botste tegen de tramwagen op. Beide vervoermiddelen werden licht beschadigd. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. --- OVERSCHIE. VERLICHTING PLAS EN PLANTSOEN Bij de a.s. blijde gebeurtenis zullen de Plas, het plantsoen, alsmede de Plassingel en de Vijverlaan feestelijk worden verlicht. --- IJSSELMONDE. ONGEVAL OP DE IJSBAAN. Gistermiddag is mej. A. de V.-D., wonende Dordtschelaan te Rotterdam, op de ijsbaan „Thialf" alhier zoodanig komen te vallen, dat dr. Meerkerk haar overbrenging naar een ziekenhuis te Rotterdam noodzakelijk achtte. Bij aankomst in het ziekenhuis aan den Coolsingel werd geconstateerd, dat het linkerbovenbeen gebroken was. ---