SOCIALE BERICHTEN. HET CONFLICT IN DE CONTACTCOMMISSIE Een schrijven van den bondsraad van den Ned. Mijnwerkersbond. DE PERSOONLIJKE BELEEDIGINGEN TERUGGENOMEN. De Bondsraad van den Nederlandsehen Mijnwerkersbond heeft in verband met het conflict in de contact-comissie voor het mijnbedrijf vergaderd. Besloten werd in verband met deze kwestie een schrijven te richten aan de contactcommissie, waaraan wij het volgende ontleenen: Naar aanleiding van het Perscommuniqué, van de contactcommissie omtrent het verhandelde in de vergadering van Zaterdag j.1., waaruit een onjuiste publieke opinie zou worden gevormd, wenscht de Bondsraad de leden der contactcommissie te wijzen op het feit, dat hij op prijs had gesteld indien ook de opinie der Katholieke vertegenwoordigers daarin was opgenomen. Deze lanceerden een andere opinie en beschouwden het als een bestrijding der Katholieke organisatie. Hierdoor zal het duideliik zijn, dat geen vakblad zich kan laten censureeren. In het schrijven wordt er verder op gewezen, dat de directie van de Oranje Nassaumtfn reeds sinds 1919 bij voortduring een verbreking van het overleg geprovoceerd heeft. In den brief worden verschillende voorvallen genoemd als het onbeantwoord laten van beleefde brieven, het op brute wijze afwijzen van verzoeken, het zich niet houden aan de uitspraak van een scheidsgerecht, dan na bemiddeling van derdep enz., tengevolge waarvan als eenig verweermiddel in het vakblad agitatie moest worden gevoerd. Het schrijven spreekt zijn verwondering erover uit, dat de andere directies thans wel een lijn trekken met de directie van de Oranje Nassaumijn, terwijl dit vroeger niet het geval was. Indien in het vakblad eenige persoonlijke beleedigingen mochten zijn voorgekomen, dan is dit nimmer de bedoeling der organisatie geweest, en indien het inderdaad het geval is wil zij deze onvoorwaardelijk terug nemen. EEN DREIGEND CONFLICT. Men meldt ons uit Zaandam: De deze week gehouden besprekingen der verschillende organisaties in het houtbedrijf, onderling en gezamenlijk, hebben tot resultaat gehad dat eenparig is besloten de door de patroons voorgestelde loonsverlaging vam 5 % per 7 April a.s. niet te aanvaarden, en a.s. Maandag het werk neer te leggen, tenzij de patroons, naar aanleiding van het ingediende ultimatum, hun voorwaarden wijzigen. Van patroonszijde is men van meening, dat door het ultimatum de mogelijkheid op een compromis is afgesneden en dat het -.voord thans nog is aan de organisaties, om met andere voorwaarden te komen. Algemeen wordt dan ook van deze zijde a.s. week de staking verwacht. --- FINANCIEN EN ECONOMIE BEURSPRAATJES. De meest belangrijke gebeurtenissen van de afgeloopen week, zouden wij willen zoeken op den laatsten beursdag, toen de toch reeds den laasten tijd weinig geanimeerde staatsfondsen-afdeelingen een bepaald flauwe stemming met afbrokkelende koersen te zien gaf, als gevolg van de aangekondigde nieuwe staatsleening van ƒ 85 millioen nominaal. Reeds de vorige week vestigden wij er de aandacht op, dat een staatsleening komende was en thans wordt dus onze voorspelling bewaarheid ondanks geruchten van zekere zijde over een 6 % dollarleerting tot den koers van 93. Trouwens daar is nooit veel kans op geweest, gezien de ervaring met de laatste Indische leening, die in dollars luidende, grootendeels onder de Nederlandsche beleggers geplaatst werd en zoo een averechtschen invloed had. Meer kans was er geweest op een pondenemissie, doch blijkbaar heeft de regeering op het laatste oogenblik de voorkeur gegeven aan de voorstellen van de Nederlandsche bankiersgroep. De voorwaarden, 6 % tot den koers van 97, lijken ons ook wel acceptabell, al moet niet uit het oog worden verloren, dat het zeer goed mogelijk zal zijn, dat in de naaste toekomst het Rijk nog wel meer leeningen te plaatsen zal hebben, en dan — gezien den toestand van de kapitaalsmarkt — wel te Londen terecht zal moeten komen. In dit verband valt uiteraard al spoedig de aandacht op de jongste Nederlandsche emissie te Londen, ook als gevolg van de scherpe critiek dezer dagen in de E. S. B. erop geoefend en den ommezwaai van de Times, die na eerst de leening aanbevolen te hebben, ze later plots „undesirable" noemde. Het Handelsblad maakte op deze feiten eenige kantteekeningen en wees er o.a. op, „dat de netto-prijs, dien de gemeente Amsterdam voor de leening maakt, vermoedelijk ongeveer uitkomt op hetzelfde niveau als waartoe de 5% % gemeenteleeningen in guldens ten onzent voor de emissie zijn verhandeld. Dat is op zich zelf ongetwijfeld bevredigend. Wat den koers betreft, ging de critiek te Londen dan ook juist tegen het feit, dat de prijs van uitgifte te hoog werd geacht. Desniettemin is de leening, zooals men weet, overteekend. Dat zij desondanks direct na de uitgifte disagio heeft gedaan, wijst volstrekt niet op een feitelijke mislukking. In Londen zijn de usances bij uitgiften van leeningen geheel anders dan ten onzent. Direct na de uitgifte, onverschillig of deze al dan niet is geslaagd, wordt het garantie-syndicaat ontbonden en kunnen de garanten hun stukken ter markt brengen. Door opoffering van een gedeelte van de Syndicaatswinst kunnen zij dan in vele gevallen nog met een aardige winst verkoopen, belangrijk beneden den emissie-prijs. De vraag, of een uitgifte aJl dan niet is geslaagd, kan dan ook in den regel eerst worden beantwoord, als dit eerste vlottende materiaal is opgeruimd. In dit opzicht geeft het verloop der nieuwe Amsterdamsche leening te Londen aanleiding tot tevredenheid. Het disagio bedroeg op den eersten dag na de uitgifte aanvankelijk IY2 %. Het daalde dienzelfden dag tot % % en Dinsdag tot % %, terwijl gisteren de leening reeds Vs % agio deed.. Het garantie-syndicaat heeft trouwens een aantal van de allergrootste en sterkste bankiersfirma's van Groot Brittannië omvat, die voor hun cliënten, naar men mag aannemen, voor belangrijke bedragen voor blijvende belegging hebben deelgenomen. Hieraan was het blijkbaar te danken, dat het vlottende bedrag na de uitgifte niet groot is geweest en het disago spoedig voor een agio heeft kunnen plaats maken. Het is een o-i. onredelijke eisch, dat in het buitenland alleen zou mogen worden geleend ter afbetaling van 'ouitenlandsche schulden en alleen in landen, wier valuta hooger staat dan de onze. Men kan onmogelijk weten, hoe de buitenlandsche valuta's zich in de eerstvolgende tien jaren zullen ontwikkelen. In principe kan een leening in de Ver. Staten niet minder bedenkelijk zijn dan een in Londen, omdat immers het disagio van den gulden tegenover den dollar even goed grooter als kleiner kan worden. Wat de gemeenten betreft, moeten deze er wel toe overgaan, te trashetn haar legitieme geldbehoeften in het buitenland te dekken, nu de Nederlandsche Bank het bedrag aan anticipatiepapier, dat zij van de gemeenten neemt, op een uiterst laag bedrag heeft vastgesteld, en nu de toestand der binnenlandsche geldmarkt het moeilijk maakt, hier te lande voldoende middelen op te nemen tot consolidatie der vlottende gemeente-schulden. Natuurlijk mag daarnevens worden geëischt, dat men, zoolang deze toestand voortduurt, zal trachten, nieuwe vlottende schuld, ook voor productieve doeleinden, binnen zoo eng mogelijke grenzen te houden. Ten slotte nog een enkel woord over de critiek van de ,,Times" in haar nummer van verleden week Zaterdag. Deze critiek was inderdaad uiterst opmerkelijk, in verband met het feit, dat nog slechts één dag tevoren hetzelfde blad een uiterst waardeerende beschouwing aan de Amsterdamsche leening had gewijd. De plotselinge algeheele en niet nader gemotiveerde frontverandering van de „Times" maakt sterk den indruk, op een of andere wijze „geïnspireerd" te zijn geweest. Die critiek was overigens niet gericht tegen de soliditeit van het fonds, maar liep alleen over de vraag, of men in Engeland verstandig doet, geld voor buitenlandsche leeningen beschikbaar te stellen, anders dan ingeval van emissies ter betaling van in Groot-Brittannië geplaatste orders". Een beschouwing, die wel onze instemming kan hebben. De 4% % Tabaks Portugal, waarvoor wij de vorige week zulk een scherpe daling moesten noteeren als gevolg van de hoogst afkeurenswaardige plannen van de Portugeesche regeering, kan weer eenig herstel boeken, dank zij het gerucht, dat Portugal zich weer wat matigen wil. Het is te hopen, dat de actie, in de verschillende belanghebbende landen op touw gezet, inderdaad zulk een succes heeft, Thans zullen wü overgaan tot een overzicht van de andere afdeeling, waarvoor wij de gebruikelijke koersen laten volgen: 5 April .S9Mrt 98 99^ 86 H 8W. 80 H 8 H-, 78 79% lOlh ltilKs 99 99', 96% 96^ 100*8 100 984 93X 194 197 12UH 132 131H 134K '27 H 27 183)-; l8iH Ibl.iu 183,80 477 477 — 374 18494 194 4.5* 445 87 90 — 90 73}* O 137 h 135 m% 121% 142 >4 U2i u 143H 144 2l8}« 2194 210 207 h 343 341 872H 365 292 278 127 126 178 172-174 bi% 544 — 2594 4 3K — 157H 125 125 Obl. N.W.S. 1922 A f 1000 <5 pCt, Obl. N.W.S. 1918 f 1000 5 pCt. Idem 1917 44 pCt. Idem 1916 4 pCt. Obl. N.-Indië '21 A f 1000 7 pCt. Idem 1921 B. 64 pCt. Idem 1919 6 pCt. Idem le Em. 1922 per 1947 $ j 000 6 pCt. Idem 1923 £ 100 6pCt. Koloniale liank f 1000 a. Ned. Ind. Handelsbank tlCOOa Ned. Handel Mij. x Comnsinla a. Guit.' Mij. der Vorstenl. a. Idem winstaand. llandelsvereeniging A'dam a. Javasche Cultuur Mij a. Gecons. Holl. Petr. Cie c. v. a. Con. Ned. Petr. Mij. a. Holland-Amer. Lij 11 a. Java-China-Japan Lijn a. Kon. Holl. Lloyd a. Kon. Ned. Stoomboot Mg. a. Kon. Paketvaart Mij. a. Ned. Scheepvaart Unie a. Stoomv. Mij. Nederland a. A'dam Kubber Cult. Mij. a. Oost Java Kubber Mij. a. Serbadjadi a. Deli Batavia Tabak Mij. a, Deli Maatschappij a. Senembah Mij. a. Baujoewangi Thee- en Rubber Cult. Mij. a. Rongga Landb. MJ|. a. Jurgens g. a. Philips' Gloeilampen a. Furness Stokv 3 a. a. Kott. Droogdok Mij. a. Kedjang Lebong a. Over het algemeen viel ook in de afgeloopen week de stemming ter beurze niet te roemen. Voor enkele afdeelingen trad wel later eenige verbetering in, doch in laatsten termijn werden de meeste verwachtingen weer te leur gesteld. Van grooten invloed was hierbij ook de stemming in Wallstreet. Men is daar blijkbaar nog steeds eenigermate weifelachtig gestemd en heeft men geen groot vertrouwen in de toekomst. Dividendpasseering wordt nog geaccentueerd door de productiebeperkingen in de automobielindustrie en de katoennijverheid. Nu had de meer optimistische stemming van Wallstreet wel geen grooten invloed indertijd, doch dit vond tenslotte zijn oorzaak hierin, dat de toestanden in Europa nu eenmaal geen opbloei toelieten, en schakelt niet uit, dat de meer neerslachtige stemming juist nu, dat de toestanden in Europa weer wat beter schijnen te worden, een zekere baissefactor vormen. De Indische cultuurwaarden, sluiten voor de suikerfondsen nauw aan bij de Cuba suikerprijzen uit New-York, waarmee al dadelijk gezegd is, dat de stemming over het algemeen — een enkele dag met beter afkomende noteeringen uitgezonderd — niet rooskleurig kan zijn. De tabakken zouden in de gunstige uitslagen der voorjaarsveilingen, die weer de oude levendige en internationale sfeer van voor den oorlog demonstreeren, wel een haussefactor kunnen- vinden, als de meeste kansen reeds niet in de koersen verdisconteerd waren, en ook deze fondsen niet te lijden hadden onder de absolute terughoudendheid van het publiek, dat blijkbaar nog geen heil ziet in hausse-speculaties; iets wat bij, de huidige situatie geen verwondering behoeft te wekken. Zelfs de beleggingsmarkt opent den laatsten tijd niet veel meer vooruitzichten dan koersverliezen en de aanhoudende reorganisaties, die plaats vonden en nog te wachten staan werken ook al niet animeerend op den kooplust. De Furness Stokvis affaire is op een we' betreurenswaardige wijze beslist. Nog heeft de Provinciale Bond haar actie niet opgegeven, maar of het veel helpen zal? Bij de Frank Rijsdijks Industrieele Ondernemingen hebben we ook al een zeer onverkwikkelijke affaire medegemaakt. Ondanks het feit, dat de president-commissaris een knap requisitoir hield, lijkt het onaannemelijk, dat hij erin geslaagd is de absolute overtuiging, dat hier de directeur er uit moet, te vestigen. De stemming bewijst hiervoor niets. Daartoe was de vraag veel te lastig gesteld en waren commissarissen te onhandelbaar. De vergadering een vraag voorleggen met het pistool op de borst, dat wil zeggen een besluit afdwingen, ook zonder dat dit door een overtuiging gerugsteund wordt. Commissarissen zullen dit — moesten de zaken eens minder goed gaan — wel kunnen ondervinden, en zich dan moeilijk kunnen verdedigen, terwijl de heer Rijsdijk wel genoodzaakt zal zijn, zijn oude zaak een scherpe concurrentie aan te doen, waarbij hij natuurlijk dadelijk de Upnor gebruiken kan, De vooruitzichten zijn op deze wijze niet erg bemoedigend. Ook 'de mededeelingen van de Lijm en Gelatinefabriek, Delft, openen geen fraaie perspectieven. Van de andere industrieelen valt niet veel te melden. Met belangstelling ziet men natuurlijk uit naar de ontwikkeling der zaken bij de Goudakaarsen en bij Jurgens, al bedoelen wij in het samenvoegen van deze twee namen geen bijzondere tendenz te leggen. Gistermiddag is voorts nog bekend geworden het jaarverslag van de N.V. Wilton's Dok- en Werfmaatschappij, die kans ziet over 1923 in totaal op de preferente aandeelen uit te keeren 7 %, zoodat nog 3% % achterstallig blijft, Uiteraard kan dus op de gewone aandeelen niets uitgekeerd worden. Al s wij lezen, hoe goed overigens de Wilton's Machinefabriek en Scheepswerf er voorstaat (waarvan de Wilton's Dok en Werfmaatschappij Holding company is) dan vragen we ons wel eens even af, of ook hier de winst door deze organisatie niet weg-georganiseerd is. De bankafdeeling blijft nog steeds in zijn lustelooze stemming volharden. Na de aankondiging van het dividend der Twentsche Bank ad 6 %, volgde thans de Incassobank met 6% %. Dat de Discontomaatschappij haar dividend na de reorganisatie hervatte met 5 % maakte een goeden indruk. Wanneer komen de andere grootbanken los? Scheepvaartwaarden kunnen zich ook al niet verheffen. Het schijnt dat men bij de eerste geruchten over een opleving in de scheepvaart, nu eenige maanden geleden, wel wat hard van den toren geblazen heeft, en daarom thans maar eerst eens even afwacht, al wordt het op de vrachtenmarkt ontegenzeglijk veel beter, en opent de wilde vaart in Rotterdam geen kwade perspectieven. Ook de Indische vaart schijnt een betere toekomst tegemoet te gaan. Inmiddels kunnen Kon. Boot en West-Indische Mail over 1923 nog geen dividend uitkeeren en zijn zelfs de afschrijvingen nog niet v-jrdifend. Doch dit is tenslotte al weer verleden tijd. Laten we hopen, dat de aanlichtende verbetering blijvende moge zijn, waarop blijkbaar op het oogenblik wel eenige kans bestaat. Koninklijke Petroleun., hadden nog al onder een wisselende stenming te lijden. Na vrij zwak geopend te zijn trad eenige verbetering in, toen het bksek dat de ultimoliquidatie in Parijs zonder sterk aanbod verliep en men zich aan dfn hoogeren frankenkoers meer aangepast had. Later was de stemming echter weer iets achteruitgaande. Ook gecons. Hoiiandsche, die ziel in het begin der week herstelden van de ninder gunstige berichten over de Astra Roïtar.a hadden geen onverdeeld gunstig verlojp. Am. Smelt & Ref. Co. c.v.a Anaconda Copper c. v. a. Studebaker Corp. c. v. a. U. S. Steei Corp. c. v. a. Int.Merc. Marineoric.gew.a Atch. Top. & Santa Fé c.v.a. KrieRailroad g. a. Kansas City Southeing.a. Southern Pacifii- g. a. Southern Railway g. a. Union Pacific c. v. a. Wabash c. v. a. 0 , 66 '2l< . 1( % ie 1 '5 1 23 aft. vit De Amerikr.ansohe afdeeli ntr tendeels onder invloed van de Wallstreet, die nogal uiteenloc slot der week was minder ^ juist toen in Amsterdam blijkt gedaan werd. Een gunstige " U jt" den de berichten, dat het einde' schandaal 'te zien is. Van de overige buitenlandsche l. op te merken, dat Londen een verbetering vertoont. De binnsstanden zijn er overigens wel Bs , wordt de toestand weer een beet' zijn dan ook verschillende teeke'' zen op een verbetering in f Je verhoudingen. Ondanks dit bleef * voortduring zwak gestemd, jj daar te landen met een muntweze»; gangstiidperk, zijn dan ook wel van affaires af te schrikken. EeJ moeilijkheid is voor den Duitsche» thans gelukkig weggenomen, nil lansen in goudmark op mag steil tenminste weer mee te rekenen' 4 * * • De valutamarkt geeft niet tot kingen aanleiding. De francs ko' oploopen, doch moesten later We , van het avance prijs geven. Toch ernstige vooruitzichten op een ling te bestaan. De uitlating van ter van financiën wijst wel positiefi overgestel'de richting en ook h&?lukkig naast de lapmiddeltjes ooi vendti middelen tot herstel toe»,. zekere voorzichtigheid zouden wf thans nog Frankrijk willen radet nu weer niet in een ander uitere Dat men zich spiegele aan 2^ de Kleine Entente! Ook deflatie» deelig werken. Tot slot de gebruikelijke cijfers; 5 April fielgië Denemarken I >uitsc-hland Engeland Frankrijk Italië New-York (cable) Spanje Noorwegen Tsjecho-Slowakië Zweden Zwitserland 13.02H 44.50 0.56% 11.61 15.52H 11.77'»-11.87S 2.69-2.69,'-, 35.70 • 35.90 36.90 7.97J4—8.02.4 71.25 46.90 Lï BINNENLAND. DE NIEUWE 6 % STAATSLEEMS Aan het prospectus ontleenen volgende in aansluiting op het tor; avondblad van gisteren : De betaling der toegewezen oblii eventueel geheel of gedeeltelijk 3 door middel van eenjarige Schatis ten laste van den Staat der Nederlu vallende tot en piet 1 Mei 1921 onde rekening op basis van de in de si; gedrukte rente. De halfjaarlij-ksche coupons va April en 1 October van ieder jaart: taaibaar zijm ten kantore van De Si sche Bank te Amsterdam, van hartil Rotterdam en van haar Agentschaps venhage; de eerste coupon verval'. 1924, vertegenwoordigt de rente vai tingsdag 23 April tot 1 October lül De beursnoteering te Amsterdam! terdam zal worden aangevraagd. De nota's van toewijzing van it deze wet uitgegeven schuldbewijs van zegelrecht. Omtrent verdere bijzonderheden t deze leening- wordt verwezen naar f 22 December 1922, Staatsblad no, De obligatiën met de daarbij coupons zullen zijn vrijgesteld van 1 landsche belastingen, welke van c L " laste van Nederland en van de di rende coupons mochten worden DE ROTTERDAM SCHE Aan het jaarverslag over 192S <1het volgende : Voor nieuwbouw was in den aan 1 " verslagjaar de vraag welhaast wl daald, terwijl reparaties aan schep" chines tot het uiterste 'beperkt *«' taai-omzet bleet daardoor beianS'"' zichte van vorige jaren, ten aciittiTegen het einde van het vers' a »'* echter in den naeuw-bouw een.ge W ciaal wat tankschepen betreit, e ons gelukken — niettegenstaande ^ concurrentie — voor een tot» van ruim 12000 ton te boeken. Aan de hand van den besti zouden-wij voor onze Vennoo .. komst meer optimistisch durven ware het niet, dat tenslotte door ^ protectiestelsel, bestaande in h e - ' (ij p subsidies, het normale opl© u rnend beïnvloed wordt Gedurende liet verslagjaar liep werklieden tengevolge van terug, totdat dit in de "pU het lage aantal van minder a De sterktestaat steeg echter ^ van het jaar weder sterk in * ^ jfgeboekten nieuwibouw en ^ 0 vu het jaar geklommen tot ^ Dank zij de ons verleende ^ ningen op langen termijn, w ffl0ge ;. staande scherpe concurrenti • bouw te verwerven door aan kt ein £iJ levertijd, waardoor onze 6 voer i tot die van 1921 za-1 zijn oPS* ^pai» In 1923 werden ten onzent schepen. . „ Het in het vorig jaarvers^, {i -. III werd geheel gereed_ 1 Verder kwam gereed een B ' gloeioven met spantenvloer^ ^ pol nieuwe kraanbaan met lir te una 10 tons loopkraan in de K _ jjje'J de machinefabriek met d. p 0 g. tuigmachines werd uitg chl . _ h ' e loJtJ" toleef een nieuwe hydraul ^ er( j ï In den loop va,n het J a ^n. ^ dokkantoor in gebruik f £L,. aC jitii 1 < Met het oog op onze v «^ opleving in de industrie lt ,brei< , noodzaak gevoelen van er d eC . Tuindorp „Heyplaat" e n rte „ maakt met den bouw 1( jinS 19 woningen, welke uito hopen voort te zetten. he gt&*"^ e ,, t In verband met den op 11 ^' achten wij het, met het ^1" kere der vooruitzichten. 76S-®'.» » het totale winstbedrag & a ' ƒ men voor afschrijving^ 11 150-■ de te veirdeelen winst " % n dee ltl L-.fl'Wij stellen voor aan a ^ vr ^5 de houdf 3 têf #U ,e keeren 7 aan wijzen ƒ 121.— per oP V van resp. ƒ 97.88 en f _ r est»" ' nlng overgaat, waarna e ^jg-em ter beschikking van a winstrekeO;-' 0 V ii? ring komt. De verlies- en voor : Erfpacht /3'0.37i. ƒ 7-53.877. Credit voor : Winst op trost ƒ 52.142. al 3 Op de balans plaatste aandeelen J 1 - «2.J' r r<>dep°n eerde gelden ƒ94.376 I „., 388; .rest ƒ 20.281; Debiteuren hV sl2 j Maatschappij ..Heyplaat" ■>' pouw- 502.826; Gebouwen en l :: Terre inen or , 'f 470.478; Prins Hen| S Ued3Clx^PP e ® Dok III ƒ l; L Dok III f 1; Losse Gete» 1 fokwaarde ƒ 1; Vaar- en Voeir, . . boek ubiement fx Mag-azijnI ican t0 °^ rn ƒ x.175.517; Werken on■f 1, s teen K °i,. vooruitbetaalde assui n Sin?ƒ 1 ,8 °?'«77! Erfpacht ƒ 17.370; BeKc Q „ nersoneel ƒ 70.577. sV^p&l ƒ5.000 00-0; 5 % Hy» f, ieeemn; ƒ 480.00.0; , 000; Buitengewone R 'rv' e ' ƒ 381.017; Voorsc t >fT a nten ƒ 1.023.516; Rente 6% Cea ond n h iL«itieleening Statueserve Voorschotten ƒ 10.000; CouU j"?7490; Reserve afgeleverd P ryv-idend ^;„ Mend Aandeelhouders ObltS 11 . 1 r^vidend •'pivi'dend — l/'H 97 ^ oU dividend Aandeelhouders l''0 3ve ^ r Vhters ƒ 30.250; Onverdeeld [:,,nd op ,2il- Fonds belangen perfo> v - ,ers ' 21 ' t ;:: 278 \r4cm>E FABKIEK EN k>'"L c W^ VEBF - ' ' , N y. Walton.'s Dok en Werf « er ',aarvers.a£ een aanhaling >a >a , v enh a ^° 8 - Alsem.) • i : tei » kan, 011 * hypotheekbank voor 's ai , ° re der Vennootschap ' (■Algein.) l H '«flen Heerlen ' ^Sh-k, Heerlen in het GeVA, Sem.) Hotel „De ^k ii U t tl " Jvetiei ' I andsche Stoomrr> TerQ euzen, ten kantore • ("Uitengew. Algem.) NEDERLAND EN HET VOLKENBONDSPROTOCOL DE ARBITRAGE-CLAUSULES IN HANDELSOVEREENKOMSTEN. Onze correspondent te Genève schrijft ons; Onze Gezant te Bern, mr. Doude van Troostwijk, heeft dezer dagen op het volkenbondssecretanaat te Genève in naam der Nederlandsehe regeering onderteekend het door de vierde volkenbondsvergadering aangenomen protocol betreffende de geldigverklaring van arbitrage-clausules in handelsovereenkomsten, gesloten tusschen staatsburgers van verschillende landen, voor zooverre deze tot het protocol zijn toegetreden. Bij onze toetreding tot het protocol heeft onze regeering gebruik gemaakt van het ra het tweede lid van art. 1 van het protocol gemaakte voorbehoud, dat het protocol slechts toepasselijk is op die contracten, die volgens onze nationale wetgeving als handelsovereenkomsten te beschouwen zijn. Daar ook de naburige landen met wier bewoners Nederlanders veel handelscontracten aangaan, zooals Engeland, Duitschland, België, Frankrijk en Italië, reeds tot dit protocol zijn toegetreden, is de Nederlandsche onderteekening met bijzondere voldoening begroet. OUI/TUUR MIJ. „SOEBAN AJAM". In de gisteren te Amsterdam gehouden algemeene vergadering van aandeelhouders werden de balans en verlies- en winst-rekening over 1923 goedgekeurd en het dividend vastgesteld op 8 %. Op voorstel van het bestuur werd besloten in de vacature in het college van commissarissen. ontstaan door het aftreden van den heer Ajlf. Halle, voorloopig niet te voorzien. VVILTOVS DOK.- EN WERF-MIJ. In de gisteren te Rotterdam gehouden algemeene vergadering van aandeelhouders in de N. V. Wilton's Dok- en WerfmaaUahappij wérden de balans en winst- en verliesrekening over 1923 goedgekeurd. Het dividend op de cumulatief preferent winstdeelende aandeelen uit de winst over 1923 werd bepaald op 3%%, welk percentage reeds op 1 Januari 1.1. als interim-dividend is uitgekeerd. Na deze uitkeering is op die aandeelen nog een uitkeering van ZVi °/o achterstallig. Op de gewone aandeelen zal over 1923 geen dividend worden uitbetaald. De aftredende commissaris, de heer W. F. Piek, werd herkozen. BUITENLAND ENGELAND. De import van goud in Engeland bedroeg gedurende de week, eindigend 2 April £955.168 De export steeg totaal tot f 1.569.106, waarvan £ 1.256.2154 naar de Vereenigde Staten en £ 370.822 naar Britisch Indiië. De import en export van zilver bedroegen resp. £ 79.271 en £75.918. duitschdand. VER. KÖNIGS- UND JLACRAHÜTTE. In den raad van commissarissen heefft de voorzitter mededeeldng gedaan over den bedrijf stoestand. De kolenproductie bleef normaal, de productie der hoogovens echter moest ingekrompen worden, daar de maatschappij niet wilde blijven voortwerken ver beneden den productieprijs. De vraag naar producten is den laatsten tijd iets verbeterd. Op voorstel van het bestuur verklaarde de raad , an Commissarissen zich eens met het plan om de verldesbrengeode gedeelten van het bedrijf stil te leggen. BELGIë. VEE-INVOER. Daar het mond- en klauwzeer geweken Se kan weer vee uit Nederland in België ingevoerd worden. ITALJë. RUSSISCH GKAA^ . BERLIJN, 5 April (N.T.A.) (Draadloos) Onder deelneming der Triester Lloyds werd door de Italiaansclie molenfoezitters opgericht éen trust van groothandelaars in granen, voor den import van Russisch graan. Een vertegenwoordiger werd naar Moskou gezonden teneinde met Krassin te onderhandelen. Ook de scheepvaart zal zich voor den Ru®sisohen graanimport gaan organiseeren. OOSTENRIJK. DE AANMUNTING. WEBNEN, 5 April (H.N.) De Oostenrijksche schatkist heeft een groote hoeveelheid zilver gemunt en ongemunt ontvangen, dat voor het aanmaken der nieuwe „schellingen bestemd is. In totaal rekent men ca. 200.000 KG noodig te hebben, doch deze hoeveelheid 1S nog niet verkiegen. De voorbereidselen zijn getroffen voor het munten van pasmunt uit koper en kopernikkel, doch het is nog onzeker wanneer hiermede zal worden begonnen. WBENEN, 5 April (H.N.) Uit het verslag der Eerste Oostenrijksche Spaarkas blijkt, dat door 8049 personen is ingelegd 16.012.205.737 kr. terwijl de opvragiingen over 5339 personen verdeeld 8.551.195.690 kr. bedroegen. Op 31 Maart bedroeg het totaal der ingelegde gelden 105.684.408.969 kr. De Spaarkas der stad Weenen ontving per saldo aan ingelegde gelden ruim 25 mlUiard, waardoor het totaal-saldo tot 149.367.208.448 kr. steeg. HONGARIJE. L.DOYD BANK Bl'DAPEST. BOEDAPEST, 4 April (V.D.) Bovenstaande bank heeft over het afgeloopen jaar een bruto winst van 7.9 mdl'ilard kronen, waarvan 4.7 milliard op rente- sn provisierekening. De nettowinst bedraagt 3.8 milliard kronen. WISSELKOERSEN. AMSTERDAM Londen Berlijn * Parijs . lirussel . Zwitserland YY eenen Kopenhagen •Stockholm . ChristiuniH voor Wissels In Vr. volgens nrt. 156 van * Per billioen. 5 i pril 4 April Pariteit « 11.6! 11. 60% 12.11 • 0.56% 0.56 59.20 • 15.52 15.52X 48.• 13.02'» 12.92'., 48.« 46.90 47.— 480.0038 ".0038 50.41 « 44.50 44.60 66.67 71.25 7135 66.67 36.90 36.60 66.6 ' Munt op Nederland setrokken het Wetboek v. Koophandel BERLIJN (ELK Amsterdam l.onden New-York ChrUtiauia Kopenhagen ttockhoim Brussel Komt darijs Zuricii Madrid Bnenos-Ayres Japan llio de Janelro Helsingfor." \\ eenen Praag Hudapest Sofia Belgrado Portugal Kucarest iviga lieva-i Kownu Kaltowitz Warschau f.) Slotkoersen' In miliioeuen 6 April 1661.100| 1568.300 181ÖÓ.OOOI8195.COQ 1190.000 4210.000 573.000 1 576.400 694.300! 097.700 1 1 15.800 •203.500 186.500 243.100 735-SOO 561.400 1 ;:>85.000 lÖOó.OOU 495.000 106.300 61.200 127.900 64.20 33.100 56.700 132.900! 241.500 888.8001 11.600! 439.3501 591! 4 April 1104.20i 202.501' 184.50c 241.901 732,200 558.1.00! 1 76.000 l79.}.0i/O| 485.000 105 7uU 60.800 i00. 63.8o 32.900, 56.300| 132.1 Ou! 238.5001 871.201', II.300! 430.650; 470 4771 127 1556.100 .8055.000 4190.0U0 570.600 694,300 1101.200 203.600 184.500 241.900 733.200 550.600 1375.000 1795.000 478! 485.0001 105.700 60.fc00 127.100 63.-0 32.900' 56.300 132.100 238.500 871.200 11.30J; 430.650 i 479 463! 16(33.900 18145.000 -1210.000 573.400 697.70C 1115.8UO ^03.500 185.500 243.1U0 736.800 553.400 -385.000 805.000 495.0: ;0 106.300 61.200 127.900 64.20 33.100 56.700 132.900 41.500 S88.8O1J 11.600 139.350 591 177 NEW-YORK, 5 April (H.N.) Opening : Amsterdam 37.18; Londen 4.31%; Parijs 5.75%; Brussel 4.80%; Berlijn 23; Zurieh 17.41 Rome 4.39; Ohristiania Stockholm 26.40. 2e noteering : 4.33; Parijs 5.78; 13.73; Kopenhagen 16.50; Amsterdam 37.12; Londen Brussel 4.82; Berlijn 22%; Zurieh 17.41; Rome 4.42; Ohristiania 13.72; Kopenhagen 16.52; Stockholm 26.41; Madrid 13.50; Weenen 14%; Boedapest 15; Praag 2.98; Belgrado 1.24; Helsingfors 2.52; Montreal 97%. NEW-YORK. (H.N.) Slotkoersen Amsterdam $ cent per Fl. Berlyn „ „ Millard Londen t . £. Parijs . „ Fr. lirussel , . Fr. Home , „ L. Madrid „ . Pes. Zwitserland „ , Fr. Weenen „ , Kr. Budape.t „ , Kr. Praag , , Kr. tëelii ado . , Dln. Helsinst oie „ „ M. Montreal , „ J. Ohristiania » „ 100 Kr Kopenhagen , . 100 Kr. Stockholm . . 100 Kr. Buenos goudpesos „ papierpesos Warschau Boekarest NEW-YORK (R. O.: Slotkoersen. Wissel Londen Cable „ Parijs Cable Wissel Londen 60 d. z. „ Berlijn Cable Amsterdam Cable * Per billioen. ZüRICH (H.N.) Slotkoersen. Amsterdam Fr. per 100 FL . Parijs . , 100 Fr. Londen , „ £ New-York . . ( Brussel kome Madrid Berlijn Weenen Stockholm Christiania Kopenhagen Sofia Praag Budapest Helsingfors Boekarest Belgrado Athene Constantinopel 5 April 37.27 22 4,345 5.79 4.86 4.47 13.60 17.46 14H 15 2.98 1.24 0.13.72 16,52 26.41 1.32% 0.33 % 4 April 37,09 SS H 4,30>, Ö.74H 4.82 4.37 H 13.48 17.36 14 « 15 2,97 H 1,24 2.52 97K 13,74 16,50 2 .43 1.33 0.33 li 1 6 4 8 2 | April April April April 14.3375 4.3075 4.3037 4.3037 1 5.75 5.75 5 74 5.94 4.3075 4.3775 4.2737 4.2737 0.21 0.22 0.22 0.22 ! 37.25 37.10 37.00 37,00 GENÈVE (H.N.) Amsterdam F Parijs , Londen , New-York „ Brussel . Rome , Madrid Berl(jn , Weenan , Stockholm , Christinia , Kopenhagen „ Sofia , Praag . Budapest , Helsingfor» „ Belgrado „ Athene „ Constantinopel Boekarest „ 100 Fr. , 100 L. , 100 Pesetas „ 100 M. . 100 Kr. „ 100 Kr. , 100 Kr. , 100 Kr. . . 100 Leva . 100 Kr „ 100 Kr. . 100 M. „ 100 Lel . . „ 100 Dinar. , 100 Dr. „ 100 Piast. Slotkoersen. p 100 Fl. . 100 Fr. „ 100 Fr. „ 100 Lire „ „ Pes. ; : m. * » Kr. , » Kr. Kr. . „Kr. , Leva . . Kr. " * M " " A n ' . >. ° r - , , Piast Lei 5 April 4 April 213.h 214. ii 32.10 33.05 24.89 24.82 5 85 5.84 28.90 28.80 25.20 25.07 ij «735 74.85 1.20 1.21M 0.0081 0.008085 151.50 152.— 79.77.— 95.94. 4.10 3.14 18.08H 18.05 0.0075 0.0078 14.725 14.40 2.95 2.95 7.10 7.10 10.9.85 2.95 2.95 6 Aprii 4 April 213.85 211.82 32.07 H 36.— 24.88Ü 24.85 5.84% 5.84 H 28 85 28.85 25.20 25.08'a 77.50 75.75 ._ 1.243* 000803 % 0.00818 151,'t 153.>4 78. H 72.91.X 91.H 4.16?* 4.15 18.03?i 18.0.0075 0.82H I4.7SH 14.40 7.05 3.07 9.75 7.10 2.95 9.75 2.95 2.95 BEURZEN. NEW-YORK, 5 April (E. O.) Geld ww» hoden nominaal. De fcnds«nuiarkt orpende vast, kreeg een zeer vaat voorkomen, wond liter gedeeltelijk zwakker en sloot onregelmatig. Reuter eeirit ons nog nader: Spoorwegwaarden en Olies wa>ren zeer vast op gunstige verwachtingen inzake de ontwikkeling vaai he-t trainspoTtrwwzien en den beteren handelstoestaind. Venkoopen in Amoiican Osfn vero orzaa k ten later een gedeeltelijike reactie. De oinzet bedroeg oa. 530X100 shares. NEW-YORK Beleeningen Amerika 2 pCt. Oblig. Atch. Top g. A. pr- „ „ 4 pCt. Mortg Baitimore & Ohio g. A Canadian Pacific ., „ Chicago & N West „ „ Stand. Oil N.Y. „ „ Erie Railway „ „ „ „ le pr. „ Illinois Central g. „ Kans. Citv South, pr, „ Louisv. & Nashv. g. „ Mi33 K &T. Kr. C. „ „ M. K. & T. 5% Adj.Mg.B. Nat. Rw. of Mex. le pr. A 2e pr. „ Norf. & Western g. „ Ontario & West. _ „ Union Pacific „ dito Conv. 4 pCt. Obl. Wasbah pr. A Int. Merc. Mar. „ „ Steel Coro. g. ,. Zilver Ver. Staten Zilver buitenland St. Louis & San Francisco g. A Chesap & Ohio . „ Chic. Milw St. P „ „ Am Smelt & RefC « , Beth St.Corp B „ „ Erie UwGen.Lien Bon„ Kans. City South. g. „ Miss Pacific , . New-York Central „ „ Northern PaciSt . , Pennsylvanla . „ Phil. & Keading „ „ le pr. „ Great Northern pr. „ Chic R Isl & Pac. g. „ Southern Railway „ „ pr- ,, »• „ » April nom. 102K 88^ aix 56 146 Ji 52 H 37 H ro% 35 103 524' 92.4 11« 53^ 4 § L'i§ 129!^ 174 131 904' iü% 30 H 99H 3 April 4— Wi 1024 1005-4 884 S7ii 554 1454 52 s /4 37 X 26 34 li 103 524 92 H 114 , 534 4 § 4 § 1 ?i §' 1^§ 1254 1254 174 i 174 1314' 13l % 90% | 90 46 % : 464 304 100>. 994 4 April 5—54 1024 101 '84 874 56 146% 534 37% 26?-» 354 1034 524 92.4 114 54 63K I 834 , 634 63% April 4-44 1024 99 884 87 H 544 144 51% 374 25% 33% 102 52 914 10% 534 4 § 1%§ 125% 17 129 90 454 29% 99% 22 744 61 5i4 5i% 20 3 /, 12% 1014 53 44% 544 35% 57 H 254 554 724 99% 274 li'/. 158 32% 84 119% 10-'% 128% 30 22% 74% 16 61% 524 56% 20% 12% 102% 534 454 55% 35% 584 42 104% 854 9*, 55% b3 61 134 93 % 734 984 54% 10 554 724 91% 284 17 157 32% 8% 119 1024 1284 304 42 1054 -54 10 56 Southern Pacific Texas & Pacific Wabash „ „ Am.Car & Fonndry „ „ Anaeouda Copper ,, „ Int. Merc. Mar. „ „ Steel Corp pr. „ Dito 2e 5 pCt. Obl. Am. Tel. & Tel. 4 pCt. O. Erie Railway 2e pr. A. Amer. Beet Sugar „ „ American Can. g. „ General Cigar Ca „ „ Hide & Leatlier . „ Am. Hide & Leat. „ ,' Am. T & T. 4 p. conv, b. Interc. Rubber g. A Int. M. Mar. 6 pCt. Bouds PittsburgCoal eert. g. A. Central Leather , „ Interbor. Metr. pr. A » »» ï?' « Stndebaker Corp. ., „ Gulf Stat St' „ „ „ ,, n Pt* ,» K Ned. Petr. N. C. §§ MONTREAL 2e p British Emp. Steel Cor. • Laten. ** Ex-rechten, t tfN.A. 8$ basis: 3 eert. = / 100 D'ïUi 34 834 62 13% 94% 744 I0OH 54% 10 Ei di •22% 754 164 61 5i% 564 20% 124 101% 53 444 544 35% 57% 25 544 71% 934 274 164 1574 334 7% lli'% 1(124 127% 29 424 105% 86 10 56% 89% 34 83 62 13 95 73 994 544 22 74% 16% 61 51% 56% 19% 12 100 52 •13% 54% 35% 564 244 544 71% 88% 26 16% 158 32% 74 119 102% 126% 284 42^ 106 85 10 564 90 2% 81% 62 • 13% 93% 73% 99% 54% 10 104 v. J Bieden . jnder aancl EUROPEESCHE DISCONTOKOERSEN. Het volgende staatje geeft een overzicht van de diseontokoersen van de voornaamste Europee■ïche circulatiebanken met vermelding van den laatsten datum, waarop een wijziging plaats vond Ver. Staten . , Engeland . . . Nederland . . . Frankrijk . . . Duitschland . . . Oostenrijk .... ItallS Zwitserland . . . Spanje Portugal .... Zweden .... Noorwegen . . . Denemarken . . België Tsjecho-Slowakqe 23 Feb. 6 Juli 24 Jan. 17 Jan. 22 Dee. 2 Sept. 5 Feb . 16 Juli 3 Apr ! 12 Sopt. 8 Nov. 9 Nov. 17 Jan. 15 Feb. 10 Mrt, 1923 1923 1924 1924 1923 1922 .1924 1923 1922 1923 1923 1923 1924 1924 1924 I i ( « « t i • 4 . 44 . 4 . 5 . 6 . 10 . 9 . 4% . 4 . 5 . 9 . 54 , 7 . 7 . 6 . 6 0/ /o BEURS TE AMSTERDAM. (Aanvulling en correctie.) Amsterdam, ü April 1924 Obl. Oost Indië ƒ1000 1919 6 96 15|16 idem $ 1000 le Em. A. 10i" 100% Bel. vr. C. E. Obl. Bulgarije 1' 22 Obl. Bulgarije 1919 vervalt Obl. Gr, Russ. Sp, 1880 3 vervalt Goudl. 1889 4 4 Haarlem 1920 7 , vervalt Kolon. Ban. A. 194%-—195 Holl. Kunstzijde Ind. A. 104% Stokvis & Zn. Pr. A. B. 32% Kon. Ned. Petr. A. 443%—447 Banjoewangi A. 126—128 Rotterd. Electr. Tromw. O. 7 86 --- J. WESIERWOUDT & Co. 1 WESiEhWGÜDT&Co, EFFECTEN- COUPONS AM!'" --- Hebt Gij moeilijkheden ? Plaatst een Kaboutertje! --- LETTEREN EN KUNST. ROTTERDAMSCH PHILHARMONISCH GENOOTSCHAP. 2de Kamermuziekmatinée, Rotterdam, 6 April 1924. De plaats, welke Gonda van Dam enkele Zaterdagmiddagen geleiden aan het klavier innam, was nu gisteren bezet door Mare. Velt. Met den violist Marius Dado en den aellist Willem de Jong werden in déze twee4b Kamermuziek-matinée van het Rotterdamsch Philharmonisch Genootschap Trio's ten gehoore gebracht van Camille Saint Baëns (op. 92, e-moll) en Anton Dvorak („Dumky", op. 90). Men beweert, dat deze combinatie de vorming van een nieuw stedelijk JKamermuziek-gezelschap ten doel heeft en wü kunnen die plannen niet anders dan levendig toejuichen. Mare. Velt heeft zich reeds als pianist „in het groot" een wèlklinkenden artisten-naam weten te verwerven. Dado is de goede, betrouwbare, nauwkeurigmusiceerende violen-aanvoerder en eerste concert-meester van het Rotterdamsch Philharmonisch Orkest en Willem de Jong is als solo-cellist in genoemde corporatie qua techniek, temperament, klank-vorming en voordrachtsgevoelvolheid een praoht-figuur. Met belangstelling kan alzoo de groei van deze drie voortreffelijke musici tot één wezen-enziel worden tegemoet gezien. En de toekomst zal vermoedelijk ook wel er voor zorg dragen, dat er zich in dit driemanschap een leidende hand gaat openbaren; dat de pianist waar noodig, zich iets bescheidener van klanksterkte op den achtergrond terugtrekt; dat de violist naar een gelijkstaande hoogte van innerlijke en uiterlijke kracht (en ongerepte zuiverheid) weet te streven. En dat tengevolge van dergelijke correcties het musiceeren van Dado, de Jong en Velt bij voortduring boeiend in blijvend-spannend van intensiteitsuiting wordt. Een jonge sopraan. Janet van der Vorm, zong twee Oud-Italiaansehe liederen van Cesti en Giordani, twee Hugo Wolf-liederen en „Berceuse" van Alph. Diepenbrock. Voorop zij gezegd, dat zij met het laatste nog wat te hoog greep. Daarvoor steekt bij Janet van der Vorm vocaal nog niet alles perfect in den vorm. Het sopraan-materiaal is meer dan voldoende aanwezig, enkele tonen worden zelfs met opvallende fraaiheid voortgebracht, uitspraak en voordracht getuigen ook reeds een goed stuk van intelligentie. Er dient nu nog krachtig gearbeid aan een vasteren klankstand en een reinere klankhoogte. Willem de Jong begeleidde op den Bechste in vleugel volgzaam en verdienstelijk. Hij deelde in het succes der zang-soliste. Ook voor het Trio veel handgeklap van de over-volle Groote Nutszaal en bloemen voor Dado. Sagi VINCENT VAN GOGH. ££ Lezing H. v. d. Eerenbeemt. Voor de leden van den R. K. Kunstkring „De Violiers" heeft Vrijdagavond de heer Herman van den Eerenbeemt een causerie gehouden over leven en werken van Vincent van Gogh. Vincent van Gogh, aldus spr., leeren wij het beste kennen uit zijn werken en brieven. In zijn brieven aan zijn broer Theo legt hij zijp hart bloot, is heel zijn levensstrijd terug te vinden. Vincent, dat is de tragedie der overdrijving, dat is de losbandige, de hunkeraar naar zelfbevrediging, de vertrapper der burgerlijkheid, de alles-willende, de toomelooze, de voorthollende. Vincent van Gogh werd in 1883 te Zundert geboren, als zoon van een Brabantsche dorpsdominé. Als kind had Vincent een groote liefde voor dieren en planten; van een bijzondere teekenaanleg was niets te bespeuren. Theo, de jongere broer was zachter en vriendelijker van aard, dan de bonkige Vincent. De beide broers r aren van jong af zeer aan elkander gehecht. Na een jeugd vol wispelturigheden komt Vincent in een wereldbekenden kunsthandel in den Haag. Hier wordt hij zich van zijn roeping bewust. Hij wil aan de menschheid klaarheid en waarheid brengen. In den Haag begint zijn briefwisseling met Theo, welke achttien jaar zal duren. Vincent vertrekt naar het filiaal van den kunsthandel te Londen. Hier krijgt hij een bekeeringswoede. Hij wil de wereld bekeeren tot afstand van de leuzen. In Londen beleeft hij ook zijn eerste lief; desavontuur en na de ontgoocheling geeft hij zich over aan een onbestemde dweepzieke godsdienstigheid. Hij krijgt een afkeer van den zwendel in den kunsthandel en in 1876 woiit hij onderwijzer. Ook dit bevredigt hem niet en hij wordt hulpprediker bij de Engelsche Methodisten. In '77 keert hij naar Holland terug en wordt te Dordrecht in een boekhandel geplaatst Hij houdt het ook hier niet lang uit en gaat op 24-jarigen leeftijd te Amsterdam voor dominé studeeren. Hij kan zijn studie echter niet doorzetten en probeert het op een Zendelingenschool te Brussel. Na een proeftijd van drie maanden te hebben doorgemaakt, kan hij geen aanstelling bekomen en hij vertrekt» op eigen gelegenheid naar de mijnen \ v an de Borinage. Hier verpleegt hij de zieken, geeft alles weg, zijn geld, zijn kleeren, tot zijn bed toe. Zonder geloof, zonder geld, zonder werk, trekt hij dan te voet, levend als een vagebond, naar Etten, waarheen zijn vader was beroepen. Oneenigheid met zijn familie doet hem echter spoedig naar Brussel gaan. Hier neemt hij teekenles en leeft er van aardappelen, brood en kastanjes. Korten tijd daarna is hij weer te Den Haag, waar hij Mauve leerde kennen. Deze kon echter niet omgaan met den ruwen proletaar. Van de residentie trekt hij naar de Drentsche hei, vandaar nar. Nunen, waar hij het leven der arme boeren leeft. Dan roept Theo hem naar Parijs, waar hij eenigszins tot rust komt en veel schildert, vooral bloemen. In 1888 heeft hij genoeg van Parijs en gaat te Arles met Gauguin samenwonen. Spoedig wordt het samenleven een onmogelijkheid en Vincent krijgt een zenuwtoeval De zenuwcrisis houdt aan en vrijwillig sluit hij zich op in een inrichting voor geesteszwakken. Na een verblijf van een jaar komt hij bij Dr. Gachet te Auvères inwonen. De angst om in zijn ziekte te hervallen verlaat hem niet meer en den 27 Juli 1890 tracht hij met een revolverschot een eir.de aan zijn leven te maken. „ , , In deze levenschets var: Gogh, laschte spr. overleed hij. Theo was bij zijn afsterven tegenwoordig. Een jaar later overleed ook Theo. _ Beide broers rusten op het kerkhof te Auvères. In deze levenschets van Goch, laschte spr. hier en daar fragmenten uit de bneven m, ■waardoor de hoorders een volledigen^ indruk kregen van Vincent's lijden en strijden. Alvorens tot de vertooning van een serie afbeeldingen van Van Gogh's werken over te gaan, 'gaf spr. nog een kort overzicht van de ontwikkeling van zijn kunst. In van Goch's werken dient een Holland«ehe en een Fran-che periode onderscheiden te worden. Met behulp van de „bneven gaf spr. een inzicht in de werkwijzen en schildertheorieën van Van Gogh. Vincent had een onwankelbaar geloot aan eigen krachten en kunnen. Hij was een verwekker van het leven, de vleeschgeworden onevenwichtigheid, die tevergeefs zocht naar de berijdende synthese. Wat hij gaf wa? uitgangspunt voor de jongeren, op zijn werk zal de schilderkunst der toekomst rusten. HET ETHISCHE IN DE MODERNE LITERATUUR. Lezing Dr. H. Moller In haar Sociëteitsgebouw aan het Lucasbolwerk te Utrecht, had „Forsete Wara", een onderafdeeling dier Studentenver. „Unitas Stu diosorum Rheno-Trajectina" een bijeenkomst voor Unitas-leden en invité's georganiseerd, alwaar als spreker optrad Dr. H. Moller uit Tilburg. Spr. begint zijn rede over bovengenoemd onderwerp met de voorlezing der Wilhelmusstrofe „Mijn schilt ende betrouwen sijt ghij, mijn Ghodt en Heer," etc. Deze strofe is simpel en sober, maar geeft aan het geheel gedicht een bijizondere sfeer.Deze wordt niet gewekt door bijzondere woorden of beeldkünst, maar doordat iemand opgeroepen wordt, die zwak is in zich zelf, doch groot denkt te worden door contact met het persoonlijk Goddelijke; dit erkennen is een uiting van eigen zwakheid, maar een middel tot kracht-vermeerdering zoo iets nu, noemt spr. „het ethische" in de literatuur, dat n.1. iets anders brengt dan louter uiterlijke schoonheid. Onder ethische beginselen verstaan we begrippen en beginselen, awardoor ons dieper menschzijn niet zijn handelingen gedreven wordt. Achting, zoo illustreert spr. zijn stelling, voor een persoon krijgen wij niet om een uiterlijk schoon alleen, maar door een een aanzet tot hooge achting, al is 't waar, dat onze handelingen niet steeds hiermee overeenkomen. Al® we over 't algemeen eischen, dat de mensch handelt naar ethische beginselen, dan moeten wij toch ook verwachten, dat een kunstenaar aldus handelt in zijn scheppingen, daar deze is de „highest type of mankind", die niet alleen werken mag met loutere uiterlijkheden, doch zeker ook zieleschoonheid moet demonstreeren. Treffend is Vondel, onze groote dichter, vaak, niet alleen door zijn prachtige woorden en fijne klankkleur der verzen, in goede beelding, 'maar het meest, doordat hij ons zoo laat aanvoelen een diep ethisch beginsel. Spr. licht dit met onderscheidene voorbeelden uit Vondel's werken nader toe- Natuurlijk is voor •mooie literatuur niet voldoende, dat de dichter zich uit, volgens ethische princiepen, deze echter moeten harmoniëeren met alle doo/r de aesthetiek vereischte uitwendigheid voor de techniek der verskunstDeze beide factoren in, waardig evenwicht vereenigd, zullen een echt hoog kunstwerk kunnen scheppen. In de moderne literatuur, (sinds '80) hebben wij schijnbaar een heel ander beginsel. Terecht is wel veel gespot met de z.g. dominéliteratuur; want men meende te veel: „als men maar rijmt over vrome stoffen, is 't dichtkunst". Dat dit fataal mis was, spreekt van zelf. Onmogelijk kunnen die dingen ons overtuigen, dat bij de „dichters" onder het schrijven dier werken een ziel is opengegaan, waardoor zijn verbeelding kon groeien; bij dergelijke dichters, zal slechts zelden een groote concentratie-macht geweest zijn, die zoo noodig is, om intens te voelen. Krachtig heeft Fred. v. Eeden, naast Perk, tegenover Kloos, het dieper-ethische in de literatuur voorgestaan. Spr. meent, dat Roland-Holst onder de generatie '80—'90 haast de eenige was, die altijd trachtte kunstenares te zijn in de daad; die technisch „kunnen" genoeg had, om het ethische in haar vormen kunstzinnig in te wikkelen. Zij heeft in ieder geval met veel overtuiging hare ideeën schitterend nsar voren weten te brengen, met sterke beelding, in tevens mooie melodieuze verzen, hetgeen spr. met citaten illustreert. Zoo noemt spr. Gorter's ,,Mei", een werk van prachtige verbeelding, verwoord in de mooiste verzen, hoewel deze kunstenaar over het algemeen slechts ze'den het diepere geeft. Ontroering is er bij hem Slechts in lichte mate. al'een dan, als hij echt het „leven'' geeft. Het ethische in de literatuur brengen, dat is volgens spr. met een directen slag aanroeren de groote levensvragen, waarom alles/gaat. Ontroeringssterkte voelen wij, aldus spr., bij Kloos heel weinig, hetgeen wel grootendeels is te wijten aan zijn dadenleven, waarin hij de uitdrukking „goed mensch' afgeschaft wenschte te zien. Als een kunstenaar op een moment ons zieleleven diep weet te roeren, is hij op dat moment inderdaad een „goed" mensch. En als de andere vereischten in even hooge mate aanwezig zijn, zal een „goed" ethisch levend mensch, ook als kunstenaar het best moeten zijn. Negatie van „goed", absoluut over het algemeen in alles doorgetrokken, moet leiden tot onheilen in de kunstbeleving. Spr. illustreert deze laatste stellin<; met de Uebermensch-theorie van Nietzsche en Schopenhauer, die vaak bewoord worden in de werken van Kloos en Adama van Scheltema, ' van wie de laatste jammerlijk dom en plomp k?n ziin en 't niet hnlen kan bii Kloos. die toch dikwijls rhvthmisch en prachtig van woording weet te zijn. Er is bij deze twee vaak te veel zwskke, valsche romatick en wegvluchten voor de wrre werkelijkheid. Het realisme en naturalisme, in den srrond zeer juist, strevend naar „de werkelijkheid alleen, in het uitwendige" zijn inderdaad te ver gegaan, doordat men zich, als kunstenaar, te veel de rechten van den wetenschap-vorscher aanmatigde. Al die walgelijke, zintuiselijke vuilheid, die bij realisten en naturalisten gedemonstreerd wordt, wil spr. niet als „kunst" slikken. Als men de werkelijkheid wil, wat natuurlijk wel vereischte is, dan vragen wij, aldus spr. ook de diepste werkelijkheid, want d'e alleen zal ons de diepste schoonheid kurm.n brengen. Wanneer men te veel zich gaat toeletrgen op het zinnelijke, het uitwendig-waarneembare, een gevolg van de beginselen: der tachtigers, dan gaat men den verkeerden weg op; want allereerst zou 't te doen moeten zijn, om de naakte inwendigheid; maar omdat velen der nieuw-modernen deze in 't geheel niet meer hebben, daarom is de kunst der allernieuwsten dikwijls zoo voos en leeg. Zeker geven de nieuweren meer beddingen, maar dan kort en wat onvolledig, te weinig uitgewerkt; inderdaad geven onze jongste jongeren een massa-opstapeling van vergelijkingen er. beeldingen, maar het kan, o, zoo gemakkelijk, al te ver gaan, want... waar moet de grens getrokken worden. Gaat men in het verwaarloozen van de vormen en het alleen geven van wat er in het binnenste opdoemt al te ver, dan zou men consequent moeten komen tot hpt ..Dadpisme'' dat blijkens de definitie van Theo v. Doesburg te mal is, om ernstig beschouwd te worden. Ten slotte wijst spr. nog op de prachtige werking, die dikwiils door onze nieuwste jongeren bereikt wordt met het direct in woorden naast elkaar zetten van in het gemoed opgekomen associaties, al moet spr. toegeven, dat dit vaak tot onverstaanbaarheid zal leiden. Na de pauze werd gelegenheid gegeven, tot het stellen van vragen, waarvan één der aanwezigen gebruik maakteDe voorzitter van „Forsete Wara" dankte den .«preker. De vergadering was zeer goed bezocht. De Provinciale Zuid-Hollandsche Archeologische Commissie heeft zich, waar zij van den Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen bericht heeft ontvangen dat Z. Exc. tot haar leedwezen de aanvankelijk op de ontwerp-Staatsbegrooting voor 1924 uitgetrokken subsidie voor de restauratie van het stadhuis te Schoonhoven niet heeft kunnen handhaven, tot Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland gewend met het dringend verzoek om, onafhankelijk van het Rijk, voor dit jaar een subsidie te rwillen verleenen voor genoemd doel, daar vooral de toestand, waarin het dak en de zijgevel van dit fraaie raadhuis zich bevinden, een spoedige herstelling hoogstnoodzakelijk maakt --- GESCHER & KEMPER 6ESCHER & KEMPER KARPETTEN MET BIJPASSENDE TAFEL- EN DIVANKLEEDEN --- WETENSCHAP. HULDIGING PROF. DR. J. E. VERSCHAFFELT. Gistermiddag vereenigde zich een aantal zijner Hoiiandsche vrienden en vakgen >oten ten huize van prof .dr. J. E. Verschaffeit te Haarlem, thans hoogleeraar ii de natuurkun de te Gent, teneinde hem een eenvoudige hulde te brengen bij gelegenheid van de 25-jarige herdenking van zijne promotie aan de Leidsche universiteit. Prof. Keesom sprak den jubileerenden hoogileeraar toe, en herinnerde daarbij in het bijzonder aan het vele, dat Verschaffeit gedurende zijn verblijf in ons land tot de Hoiiandsche wetenschap heeft bijgedragen. Zoo o,a. aan zijne bepalingen van de capillariteit van vloeibaar gemaakte gassen, isothermen van mengsels van koolzuur en waterstof, beschouwing over de kritische isotherm, invloed van kleine hoeveelheden bijmengsels op het gedrag van stoffen in de nabijheid van den kritischen toestand, zijn onderzoekingen, zoowel experimenteel als theoretisch over de inwendige wrijving van vloeibaar gemaakte gassen. Als blijk van sympathie overhandigt spreker een saamgebonden bundel „Leidsche verhandelingen" van den jubilaris, en wenscht hij hem in zijn vaderstad Gent een vruchtbaren werkkring toe. BEREIDING VAN COKES. Vrijdagmiddag had in een der zalen van het gebouw voor Mijnbouwkunde te Delft de 14e algemeene vergadering der af deeling voor Mijnbouw, van Nederland, van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs plaats. In deze vergadering hield ir. A. Guydt v. d. Ham een voordracht over „De bereiding van cokes volgens het procédé Maclaerin." Na in het kort het principe, waarop deze nieuwe distillatie-methode van kolen berust, te hebben uiteengezet, gaf spreker een historisch overzicht van de ontwikkeling van dit procédé, om daarna over te gaan naar een beschrijving der door de Maclaurin-Carbonisation in Schotland gebouwde proefinstallatie. Vervolgens ging spreker over tot uitvoerige beschouwingen omtrent de opbrengst en kwaliteit der verschillende producten, wélke de distillatie van steenkolen volgens het Maclaurin-prccédé oplevert. De bereiding van halfcokes en van metallurgische cokes uit slechtbakkende kolen werden besproken. Spr. maakte hierbij de opmerking, dat de volgens het Maclaurin-procédé vervaardigde metallurgische cokes niet gelijkwaardig te achten is met goede kwaliteit hoogoven-cokes. Daarna vermeldde spreker bijzonderheden omtrent de bii-producten der cokesfabricage, n.1. teer, ammoniak en gas. De gemeente Glasgow heeft voor haar gasfabriek een Maclaurin-installatie, welke per dag 100 ton kolen kan verwerken, besteld. Deze installatie zal eind 1924 in bedrijf komen. ---