AMERIKA. DE KERKVERVOLGING IN MEXICO GEEN f aanklacht tegen mgr. mora y del rio. AjEXICO, 14 Augustus. (R.0.) Calles be1 *ot £ een formeele aanklacht in te dienen teden aartsbisschop van Mexico, mgr. Mora (jel Rio, in verband met het door mgr. toe• - tane interview aan een Amerikaanschen journalistZooals bekend, werd de aartsbisschop destijds, n aar aanleiding van dit interview, beschuldigd, le grondwet te hebben geschonden, welke een bepaling inhoudt, waarin den geestelijken verboden wordt, critiek uit te oefenen op de regeering of 'slands grondwet! DE VER, STATEN EN MEXICO. niet-katholieke aanklachten. IV. (Slot.) (Van onzen bijzonderen correspondent.) C h i c a g o, 30 Juli 1926. Voor niets schijnt de Mexicaansche regeering éér gevoelig te zijn, dan voor de meening d e ,- regeering in Washington, voor de groote openbare meening van het volk der Vereenigde Staten- De regeerders in Mexico weten héél , oe d, dat nóch Washington", nóch Congres, nóch Amerika (als volk) Katholiek zijn! Maar tevens weten zij, dat de Vereenigde Staten het grootste belang hebben bij een normalen toestand van rust en vreedzamen arbeid in de jroote republiek ten Zuiden van de Rio Grande; dat Amerika het meeste nadeel hebben z al van een burgerlijke wanorde in Mexico, van een verspreiden van bolschewistische of radicale propaganda in en uit dat vulkanenland. De groote Amerikaansche staten, zooals Californië, Nieuw-Mexico, Texas, welke de kostbare prijs waren, drie-kwart eeuw geleden, van een onvoorzichtigen oorlog van het toenmalige Mexico met de toenmalige Vereenigde Staten, blijven méér dan een stomme waarschuwing voor Mexico's regeering, om Uncle Sam niet uit het oog te verliezen! En het is juist tien jaren geleden, dat onder Wilson generaal Pershing, aan het hoofd van zijn Amerikaansche troepen, de stad Mexico bezette, tijdelijk; en dat Vera Cruz voor enkele uren een Amerikaansche marine -depót geworden was! Dergelijke dingen vergeten zelfs Mexicanen niet!...... Uit de groote niet-Katholieke bladen, ge lezen in verschillende deelen der Vereenigde Staten, heb ik eenige citaten genomen, ten bewijze, dat de Amerikaansche pers wel degelijk begint notitie te nemen van de zaken in Mexico. Uitvoerig meldde ik destijds, hoe het N. C. W. C. bisschoppelijke comité een uitvoerige uiteenzetting had doen toekomen aan pre sident Coolidge en staatssecretaris Kellogg hoe de minister erkende, zeer talrijke protesten uit alle deelen des lands ontvangen te hebben; dat machtige organisaties, zooals de Ridders van Columbus en de Dochters van Isabella, overal protestmeetingen hadden georganiseerd; dat de Amerikaansche labour-federatie zich afkeurend had laten hooren over de Mexicaasche kerkvervolging; dat verschillende kranten speciale reporters naar Mexico gezonden hebben; dat de uitzetting van den apostolischen delegaat, mgr. Caruana, tot een volumineuze correspondentie met het staatssecretariaat aanleiding gegeven heeft, waarbi 0.a. mgr. Caruana de antwoorden van secretaris Kellogg als „géén voldoening gevende" bestempelt. Die kerkvervolging, en alles wat er aan vast zit, wordt óók een „Amerikaansche zaai''; een Amerikaansch belang, een Amerikaansch gevaar , juist omdat ze van zulk flagTant fanatisme getuigt. Op 24 April gaf secretaris Kellogg aan een groep notabelen uit Philadelphia het antwoord, dat „de regeering der V. S. speciaal zou waken over de behandeling van Amerikaanschen geestelijken in Mexico". Daags te voren, op het Pan-Amerikaansch Congres van journalisten, te Washington gehouden, verklaarde Aurelio Manrique, „El Porvenir" vertegenwoordigende, van Monterey, dat „Calles een campagne 'van kerkvervolging begonnen was, hetgeen een politieke misstap is, aangezien noch de kerk, noch de geestelijkheid in Mexico oorzaak van maatschappelijke storingen waren". Deze Manrique is een politiek revolutionair, een radicaal-socialist en atheïst; zijn verklaring werd uitvoerig in de Mexicaansche Waden afgedrukt. Het Wall Street Journal, in zijn uitgave van 3 Juni, maakte nog de {volgende kantteekening omtrent de Mexicaansche situatie: »De ^ nummers van ,JE1 Universal" en .,Excelsior" twee van Mexico's voornaamste dagD-aden, t-oonen door kolommen-vol verslagen vaa struikrooverijen, berooving van kassiers, " u er > dan een treinroof, moord en doodslag, dit alles nog een bloeiend "bedrijf" in Mexico is. Verleden week werd er weer een a pï Va ! gepleegd op de oliemaatschappij 1,ül Aguila" de gebouwen brandden tot op "en grond af, goederen en levensvoorraad, benevens al het geld, werd meegenomen en 2 Vn men ij en ' Bri £gs en Greeley, werden geheveld en als gijzelaar vast gehouden; de aatste paar dagen werden aldus zes Amerikanen opgelicht en tegen losgeld door Mexi, n gevangen gehouden". ..The Oil an-d Gas Journal" van 1 April in®®" uitvoerig overzicht van de toestanden n Mexico, met de vermelding dat Amerikaanene oliemannen, zoo juist uit de stad Mexico I:? conventie voor oliebelangen terugvon^ '- L eel T, lmg h °opvol waren met de vooruitzichten aldaar. 1 19 ^ pril publiceerde New York's be1 ngryke financieel orgaan, „Barron's Weekdelli? Cen h ? 0fdartik ® 1 ' eén"scherpe" véroorueeünj? van rlp . i i aoc di/T-S *i-' , van ae S ron ,bedoelde clausule niet eerlijk ^etgSig^ 5 retroactlef was door de zantf to M A ^ ril m0e f de Amerikaansche ge aiS 60 een k er °ep doen op de regeeverkHii ' gewapende bescherming te ni e mj? v °? r de Hydroelectrische CompagS c J e - Five . M i nes Co > b «de Amerikaansi jr.| "f® ]n den staat van Jalisco. Op tico dl 2 , , d , e r P Imst 5 r van Nijverheid te Mebuitenian dtvu t £ " n ?.g géén enkele SestaaVf ' 5 e oliemaatschappij haren arbeid het afl; , 0f e ® nj g be «' in gemaakt had met Ze : f en harer installaties " P'-aaU P t m - erikanen ' we rkzaam op verschillend* Hu toe n' ln , m ,' jnen en anderszins, werden tot Jlexicr.,^ u 1 , t en teg,en ll0 °g en losprijs .door We zeinl^ C 2, e bandieten vastgehouden, zooals dat hii Generaal Escobar meldde op 1 Juni, bandiew. 61 ? na een scherp gevecht met de Braden ,, n ,f erste twee gevangenen, M. M. Op 10 T en . ^allagher, heeft kunnen bevrijden, son ven-!"' Y erd de Amerikaan Richard Dawanti-An^wTJ te Mochis - °P 22 Juni hadden er stad Mpvn'„ ® c . e manifestaties plaats in de laat, waar °"u I° or Amerikaansche consunet gepeupel schreeuwde: „Down with the Americans!" Een hevige regen hielp de talrijke politie de menigte uiteen te drijven. Ondertusschen werden verscheidene Amerikaansche scholen, de meeste van deze door protestanten bestuurd, door de Mexicaansche politic gesloten, hoewel de verzekering gegeven werd, dat er geen confiscatie van Amerikaanschen eigendom volgen zou. Twee immigratieagenten der v. S. werden intusschen door Mexicaansche gendarmerie gevangen genomen en mishandeld, waarover de hoofdinspecteur der Amerikaansche immigratie een rapport moet uitbrengen aan de regeering te Washington. Om deze serie gegevens te beëindigen, wij zen wij nog er op, dat de regeering van Mexico tot desperate maatregelen verleid werd, louter door het fanatisme der regeerders; maar ook de groote zorgen, de onoplosbare problemen, welke hun radicale staatkunde voor Mexico geschapen heeft, hebben nu de gemoederen verzuurd, de hoofden verhit. Gedurende de maand Juni toch zijn de rijksinkomsten op bijzonder merkwaardige wijze geslonken, zoodat er in de groote bladen van Mexico angstige stemmen gehoord worden van vrees voor de stabiliteit van het Mexicaansche muntwezen. De regeering heeft daarom nog kort geleden een programma van bezuiniging openbaar gemaakt, waardoor de openbare meening tot rust zou moeten gebracht worden. Op 24 Juni echter schreef Wall Street Journal nog in een hoofdartikel, dat ,,géén Amerikaan, of welke vreemdeling ook, technisch aan de voorschriften van de Mexicaansche grondwet kan voldoen, weïke voorschriften alle buitenlanders in Mexico dwingen hun nationaliteit en de diplomatieke bescherming hunner belangen in Mexico óp te geven. Uit de Amerikaansche groote pers blijkt dan ook duidelijk, dat de diplomatieke onderhandelingen tusschen den Amerikaanschen gezant te Mexico en de Calles-regeering ook op dat punt, zoowel als op het punt van de bescherming der Amerikaansche geestelijken en kerkelijke eigendommen, zoo goed als schipbreuk geleden heeft. --- DUITSCHLAND. DE REGELING MET DE VORSTENHUIZEN een compromis-voorstel der hohenzollern. BERLIJN, 13 Augustus. (W.B.) De gevolmachtigde van het huis-Hohenaollern heeft, naar het „Berliner Tageblat" meldt, een compromisvoorstel gedaan aan de Pruisische regeering. Het Pruisische kabinet zal binnenkort een bespreking houden, om zijn standpunt dienaangaande te bepalen. DE KABINETSRAAD BERLIJN, 13 Augustus. (W.B.) De kabinetsraad heeft vanmiddag zijn gisteren onderbroken zitting geëindigd. Inzake de benoeming van den directeur van de rijksspoorwegmaatschappij is nog geen beslissing genomen. Minister Stresemann gaf een uitvoerig exposé over den buitenlandschen toestand in verband met de a-s. vergadering van den volkenbond.. De rijksregeering wil het vraagstuk van Duitschland's toetreden tot den volkenbond niet aan dat der bezettingtroepen vastknoopen, hoewel zij er naar zal streven, een vermindering van het aantal troepen in het bezette gebied te verkrijgen en in dit opzicht verdere consessies van Frankrijk ziet te verwerven. CRIMINALITEIT IN PRUISEN Naar de officieele Pruisische persdienst meldt, hebben in het jaar 1924 in Pruisen 861 personen (585 mannelijke en 276 vrouwelijke) door moord of doodslag den dood gevonden. Ter dood gebracht bij gerechtelijke executie werden twee mannelijke personen. Op elke 100.000 levenden stierven er door moord en doodslag in het jaar 1924 2,3; in 1923 2,6; in 1922 2,5; in 1913 2,1. Van de 861 in 1924 om het leven gebrachte personen waren 203, dus bijna een vierde, kinderen in het eerste levensjaar. In hoofdzaak gaat het om onechte pasgeboren of weinige dagen oude kinderen, die meest door hun eigen moeders gedood zijn. Onder de gedoode kinderen bevonden er zich 40 van 1—5 jaar, 31 van 5—15 jaar. Wat de wij ze van vermoorden betreft, werden de nieuwgeborenen voor het overgroote deel door verdrinking of verstikking om het leven gebracht, terwijl bij volwassenen de dood het meest door schieten (220 gevallen) werd veroorzaakt, vervolgens door steken (148 gevallen) en dan door slaan (132 gevallen). De nieuwe Japansche gezant in Duitschland, dr. Nagaoka, zal den 29sten Augustus Tokio verlaten, om zich naar Duitschland te begeven. Dr. Nagaoka gaf in de Japansche pers te kennen', dat de Duitsch-Japansche onderhandelingen thans in normale banen gekomen zijn en dat de Japansche _ regeering van plan is, haar economische relaties met de Duitsche industrie te verbeteren. Voorts gaf hij als zijn meening te kennen, dat een Duitsch-Japansche bankonderneming, die den Duitseh-Japanschen handel steunen zal, noodzakelijk is. De rijkspresident en de rijkskanselier zonden telegrammen van deelneming naar Miinchen, in verband met het spoorwegongeluk bij Langenbach. Uit alle deelen van het rijk kwamen voorts soorgelijke telegrammen binnen. --- DE BALKAN. BULGARIJE EN JOEGO SLAVIE. EEN NIEUW GRENS-INCIDENT ? BELGRADO, 14 Augustus. (H. N.) Uit Uskub wordt gemeld-, dat Vrijdagavond laat opnieuw een Bulgaarsche bende op Zuid-Slavisch gebied is doorgedrongen. Tengevolge van de duisternis stiet de bende op den post van Zuid-Slavische soldaten, die vuur gaf dat beantwoord werd. De co-mitadji's zijn ontkomen, met achterlating van twee dooden. SPIONNAGE PARIJS, 14 Augustus. (B.T.A.) Uit Constantinopel wordt aan de bladen volgend, met voorbehoud te aanvaarden, bericht geseind: Vijf Franschen, o.w. twee luitenants, die eertijds deel uitmaakten van den generalen staf van generaal Gouraud, werden in de Dardanellen-streek gearresteerd onder beschuldiging van spinonnage. Zeer belangrijke documenten zouden in hun bezit gevonden zijn. --- ENGELAND. KITCHENER'S DOOD. ii. het rapport der admiraliteit. (Van onzen eigen redacteur.) Londen, 12 Augustus 1926. Dat achter den dood van den raadselachti gen, ondoorgrondelijken Kitchener een geheim moest schuilen, even ontstellend als heel het karakter van den veldmaarschalk, daarvan scheen het Britsche publiek van het eerste oogenblik af ten volle overtuigd te willen zijn, Van officieele zijde werd nooit iets gedaan, om dit geloof aan te moedigen, doch bij gebrek aan betrouwbare gegevens publiceerde de ad miraliteit geen bevredigende verklaring yan het gebeurde. Zelfs de geheime diensten der Engelsche re geering in het buitenland gingen uit van de veronderstelling, dat er „verraad" en spionnage in 't spel was geweest, en poogden zich ge ruimen tijd verdienstelijk te maken door de bron van 't verraad op te sporen, hetgeen hun evenwel niet lukte, aangezien er van een georganiseerde samenzwering in 't geheel geen sprake was. Ook in ons land is 't vermoedelijk slechts weinigen bekend, dat vele van de voornaamste Britsche agenten er geruimen tijd van overtuigd zijn geweest, dat het „spionnage-centrum", dat Kitchener 's dood op zijn geweten had, zich binnen de Nederlandsche grenzen be vond, en deze verdenking, gebaseerd op de ac tiviteit van den toenmaals te Amsterdam ge vestigden, en door de politie der hoofdstad een week lang in arrest gehouden, correspondent van een groot Duitsch dagblad, en verder op rapporten, uitgebracht omtrent de werkzaam heid van geheime Duitsche bureaux te Amsterdam, was een van de voornaamste oorzaken van de beperkende bepalingen, omstreeks dien tijd door de Britsche autoriteiten genomen met betrekking tot het verkeer Engeland—Nederland. Tenslotte aanvaardde het Britsche publiek de meest romantische (want tevens de meest ongerijmde) lezing van het geval: aan boord van de „Hampshire" zouden zich de spionnen hebben bevonden, en dezen zouden verant woordelijk geweest zijn voor den ondergang van 't schip. Eenigen hunner zouden later voor een krijgsraad hebben terechtgestaan, en ge fusileerd zijn geworden. Tot voor kort heeft een zeer groot deel van het publiek hieraan ge loof geslagen, Maar terwijl deze en dergelijke fantasieën als waarheid opgeld deden, vond ook een ge heimzinnig gerucht, volgens 't welk Kitchener in 't geheel niet dood zou zijn, gereedeljjk in gang. Ook dit gerucht werd onder allerlei vormen tot waarheid gepromoveerd. Het was het meest fantastische en strookte dus met Kit chener 's romantischen roep. Velen verwachtten, dat de dood-gewaande op 'n goeden dag weer verschijnen zou. Anderen hielden vol, dat hij Engeland nooit verlaten had, maar dat het gerucht van zijn dood verspreid was, om de Duitschers te misleiden, aangezien Kitchener een maand later een groote reis in 't geheim zou moeten ondernemen. Er is waarschijnlijk tijdens heel den aan fantastische verhalen zoo rijken oorlog, omtrent niemand zooveel klinkklare onzin met zooveel ernst als waarheid aangenomen als omtrent lord Kitchener. Na verloop van tien jaren waren de Kitchener-legendes nog volstrekt niet dood. Nog steeds vertelde men elkaar, dat de veldmaarschalk erin geslaagd was, de Scandinavische kust te bereiken; wat hij vervolgens gedaan had, daarover liet men zich niet uit. Overigens hield men bij voorkeur vast aan het sprookje, dat een of meer spionnen een ontploffing hadden veroorzaakt in het inwendige van het schip. En ten slotte ging het verhaal dat de lijken van lord Kitchener en andere leden zijner missie waren aangespoeld aan de Noorsche kust, waar men hen begraven had. Van Oslo uit werd dit gerucht reeds spoedig tegengesproken; de lijken, welke men kort na het vergaan van de „Hampshire" aan de Noorsche kust ter aarde had besteld, Waren van officieren en manschappen, die om 't leven waren gekomen in den kort te voren geleverden slag bij Jutland. De Britsche regeering heeft in deze laatste geruchten eindelijk aanleiding gevonden tot het publiceeren van een uitvoerige mededeeling, welke ons blad reeds in hoofdlijnen heeft weergegeven. Zij spreekt de „fabeltjes" en de „fantastische verhalen" betreffende de ramp tegen; waarschijnlijk heeft de admiraliteit van 't eerste oogenblik af de overtuiging gehad, dat de „Hampshire" op een Duitsche mijn was geloopen, en zoo zij dit tien jaren geleden niet reeds onomwonden te kennen gaf, dan was dit gedeeltelijk hieraan toe te schrijven, dat zij zich evenmin met zekerheid een oordeel kon vormen omtrent hetgeen gebeurd was, en anderdeels daaraan, dat het haar niet onwelkom was, zoo het publiek Kitchener's dood toeschreef aan oorzaken,, welke de verbittering tegen de Duitschers kon aanwakkeren. Misleidende mededeelingen heeft de Britsche regeering tijdens den oorlog niet vaak doen publiceeren, en zeker niet opzettelijk, maar zij had wel eens redenen om zekere geruchten niet formeel tegen te spreken. Het duidelijke relaas, dat de admiraliteit thans publiceert, moet eiken twijfel omtrent hetgeen wel en niet gebeurd is, bannen. Bovendien is het een belangwekkend stuk oorlogsliteratuur. Hetgeen wij, zelfs na zooveel jaren, omtrent den grooten strijd vernemen, heeft bijna uitsluitend betrekking op de meer populaire historische bataille; van hetgeen achter de coulissen geschiedde, weten wij zoo goed als niets af. Laat ons eerlijk zijn en erkennen, dat het ons ook niets aangaat. In geen beroep spreekt men over 't werk dat achter de schermen verricht wordt. Thans vernemen wij, hoe het geheim van Kitchener's missie bewaard werd; hoe slechts zeer enkelen in Engeland er van in kennis waren gesteld. Zijn verschijning aan boord van de „Hampshire" was voor de geheele equipage een volslagen verrassing; dat Archangel het reisdoel was, werd eerst bekend op den dag van vertrek. De kapitein had geheime koers-orders ontvangen van den opperbevelhebber, lord Jellicoe; behalve deze waren er slechts 'n paar Engelschen, die de route kenden, welke de „Hampshire" zou afleggen. De Britsche autoriteiten wisten dus met de grootste stelligheid, dat niemand buiten den uiterst kleinen kring van officieel-ingewijden, en zeker geen lid van den geheimen Duitschen dienst, weten kon, dat Kitchener zich aan boord van de ,,Hampshire" bevond; van 't eerste oogenblik af scheen het dus zeker, dat het schip op een mijn geloopen was. Aan den anderen kant hadden de marine-autoriteiten de route zoodanig vastgesteld, dat er geen kans bestond, dat de kruiser in aanraking zou komen met een mijnenveld. In Januari had de „Moewe" zulk een vekl ten noordwesten van de Orkneys gelegd; de „Hampshire" bleef evenwel 18 mijlen van het noordelijkste punt dier gevaarlijke zone verwijderd. Het gevaar van drijvende mijnen schatte men aan het departement niet hoog. Een orkaan was oorzaak, dat de begeleiden..«*» —- , o de%orpedojagers niet in de nabijheid van den kruiser konden blijven. Blijkens de eenstemmige getuigenverklaringen der twaalf overlevenden deed zich aan boord niets abnormaals voor tot op 't oogenblik, waarop, onder het voordeel van het schip, één, — en volgens anderen twee of zelfs drie — ontploffingen vernomen werden. Dezen hadden blijkbaar plaats nabij den kiel. Het schip minderde onmiddellijk vaart. Na ongeveer 10 tot 20 minuten begon het te zinken; eerste de boeg. De schroeven draaiden nog. Er werden geen booten uitgezet. De discipline werd voortreffelijk bewaard. Uit de getuigenverklaringen blijkt, dat lord Kitchener onmiddellijk na de ontploffing naar de schans werd geleid. De manschappen maakten ruimte om hem door te laten. Ook vier andere officieren, leden zijner missie, werden op de schans gezien. Verder gaan de verklaringen niet. Geen der overlevenden heeft Kitchener in één ■ der reddingsbooten gezien. Omtrent de oorzaak van de ramp bestaat thans in 't geheel geen twijfel meer. Reeds den 8 Juni werd een groep verankerde Duitsche mijnen ontdekt nabij de plaats, waar de „Hampshire" het laatst gezien was. Inlichtingen, na den oorlog van Duitsche zijde verschaft, bevestigden de Britsche theorieën. De uitval der Duitsche vloot, welke aanleiding gaf tot den slag bij Jutland, was voorbereid geworden door het zenden van duikbooten van een nieuw type naar de Britsche vlootbases (o.a. Orkneys) voor het leggen van mijnen, in de hoop, dat uitvarende oorlogschepen, die de Duitsche vloot zouden willen aanvallen, erdoor vernield zouden worden. De „U 75" legde den 29sten Mei mijnen ter hoogte van Marnick Head, en het is op deze mijnen, dat de „Hampshire" geloopen is. Terwijl eenerzijds het bewijsmateriaal, waarmede aangetoond wordt, dat het schip zijn ondergang te wijten had aan een Duitsche verankerde mijn, zoo volledig is, dat er op grond hiervan reeds niet de geringste twijfel blijft bestaan, steiat het anderzijds vast ,dat een in wendige ontploffing een geheel andere uitwerking zou hebben gehad dan die ,welke oorzaak werd van den ondergang der „Hampshire". In het rapport wordt nog uitvoerig melding gemaakt van de stappen,'die genomen werden in verband met het zenden van reddingsschepen naar de plaats des onheils. De admiraliteit legt er den nadruk op, dat allen, die aan de reddingsoperaties deelnamen, hun plicht hebben vervuld tot volkomen tevredenheid der marine-autoriteiten. Het doel van het rapport is klaarblijkelijk niet alleen een einde te maken aan de fantastische verhalen, die sinds tien jaren in omloop waren, doch ook de Öritsche admiraliteit te zuiveren van de verdenking, dat zij niet alle voorzorgsmaatregelen in verband met Kitche ners reis in acht had genomen. WENKEN VOOR TOERISTEN. DE HOLLANDERS EN DE GRENSCONTROLE. (Van onzen eig^i redacteur). Londen, 9 Augustus 1926, In de voorgaande artikelen van deze reek heb ik de plaatsen besproken, welke men gemakkelijk bezoeken kan van de havens Harwich en Huil uit. Terwijl ik enkele van die plaatsen die, gelijk Lincoln en Durham, door bizondere schoonheid uitmunten, wat uitvoeriger bespro ken heb, in de hoop u aldus een wat nauwkeu riger beeld bij te brengen van de zeer eigenaardige bekoringen van Engelands oude steden, heb ik andere, eveneens bezienswaardige en met weinig tijdverlies te bereiken plaatsen niet vermeld. Uit den aard der zaak moest ik mij eenigszins beperken, en ik hield mij dus aan die routes, welke ik persoonlijk bereisd heb. Aan de hand mijner inlichtingen zal het evenwel een ieder mogelijk zijn, met behulp van de kaart van een reisgids (de kaart van Baedeker is de volledigste) een reisplan nader uit te werken, Zoo zal men opmerken, dat van Huil uit de talrijke mooie zeeplaatsen tusschen deze stad en Sunderland — de voornaamsten zijn Bridlington, Scarborough, Whitby en Hartlepool — zonder bezwaar kunnen worden bezocht; dat van Leeds uit de oude kathedraalstad Ripon in even weinig tijd kan worden bereikt als York; dat het prachtig gelegen Buxton zich op korten afstand zoowel van Sheffield als van Manchester bevindt; dat de historische kloosterkerken van Kirkstall en Bolton, de toren van Barden, de romantische Bolton Woods en Shipley Glen een bezoek aan Leeds op waardige wijze bekronen. Mijn inlichtingstaak ten opzichte van de „invloed-ssfeeren" van Harwich en Huil mag ik thans als geëindigd beschouwen, en wij kunnen onze aandacht thans wijden aan het gebied, dat door Folkestone bestreken wordt. In een mijner eerste brieven heb ik de ligging van deze landingshaven en die van Harwich met elkaar vergeleken, en de vergelijking viel uit ten gunste van Folkestone. Zoo ik zijn „achterland" eerst op de derde plaats ter sprake breng, wil dit geenszins izeggen, dat het eerst na de twee vroeger behandelde gebieden op onze belangstelling aanspraak mag maken. Integendeel: had ik de volgorde der havens vastgesteld in overeenstemming met haar belang voor den Nederlandschen pleizierreiziger, dan zou ik zeker Folkestone de eereplaats hebben ingeruimd, en zeker niet alleen omdat ik persoonlijk zonder voorbehoud de voorkeur geef aan de booten der Maatschappij „Zeeland" boven alle andere passagiersschepen, welke tusschen Engeland en 't vasteland varen. De graafschappen Kent, Surrey en Sussex zouden een overtocht langs een minder gunstige route en aan boord van minder regelmatig varende booten ten volle waard zijn. Alvorens over Folkestone en het paradijs, waarvan het 't voorportaal is, te spreken, wil ik eenige „wenken" geven met betrekking tot de aankomst in deze haven. Men zal mij niet willen beschuldigen van een poging tot „schoolmeesteren", zoo ik 't van belang acht, mijn landgenooten op 't hart te drukken, vooral hun fatsoen te willen bewaren op 't oogenblik dat zij in Engeland aankomen, en izich te gedragen in overeenstemming met de eischen der Engelsche zeden. Ik wijs hier met nadruk op, omdat de laatste maanden aanmerkingen gemaakt zijn op 't gedrag van Nederlanders, die zich aan de passen- en douane-controle hadden te onderwerpen, en aangezien het bezoek van ons land uit aan Folkestone en Kent gedurende de laatste jaren voortdurend drukker wordt, kan het in 't belang onzer reputatie zijn, indien men de volgende kleine wenken ter harte wil nemen. Het onderzoek heeft plaats aan boord van het schip, en is wat omslachtiger dan het tegenwoordig aan de meeste grensstations van het vasteland nog is. Dit is gedeeltelijk toe te schrijven aan het feit, dat men van de boot moet overstappen in den trein, zoodat de controle niet in een spoorwegcoupé kan plaats hebben. Over 't algemeen zijn de omstandigheden, waaronder deze controle plaats heeft, veel gunstiger dan die welke voor enkele jaren nog aan de Belgische en kort geleden aan de Duitche grensstations bestonden. Ook hebben wij in aanmerking te nemen dat Engelschen, die in Vlissingen aankomen, zich eveneens aan een strenger controle hebben te onderwerpen dan Nederlandsche onderdanen. Verder heeft de ondervinding mij geleerd, dat vooral de douanecontrole aan de Engelsche zij de van het Kanaal met veel minder ongemakken gepaard gaat dan b.v. aan de Fransche cijde. Alles bijeengenomen bestaan er weinig redenen om juist over de wijze, waarop in Engeland de grenscontrole wordt toegepast, te klagen. Het is waar, dat deze controle, eenmaal de meest liberale ter wereld, den laatsten tijd verscherpt is geworden, en wel de douanecontrole ten gevolge van het invoeren van zekere be schermende rechten (speciaal op kunstzijde) en de passencontrole in verband met politieke omstandigheden. Dat laatstgenoemde controle strenger zou Worden, voorspelde ik reeds een jaar geleden, toen het nieuwe handelsverdrag tusschen Engeland en Duitschland tot stand kwam, waardoor de beperkende bepalingen op de toelating van Duitschers praktisch werden opgeheven. Het onmiddellijk gevolg was, dat de controle verscherpt werd, zoodat niet-Duit sche passagiers een weinig moesten lijden onder de concessies, den Duitschers toegestaan, Eenige maanden later werd de mijnwerkersstaking de oorzaak van een nieuwe verscherping, d.w.z. den aankomenden vreemdelingen werd een grooter aantal vragen voorgelegd dan vroeger het geval was. Dit nu schijnt nog al wat aanleiding te heb ben gegeven tot gesputter onder landgenooten die Folkestone of Londen bezocht hebben, en er moeten eenige onaangenaamheden hebben plaats gehad tusschen Hollandsche passagiers en de dienstdoende Britsche beambten. Omtrent enkele gevallen zijn mij bizonderheden medegedeeld, o.a. door drie Nederland sche reizigers, die mij hun eigen ervaringen vertelden. Steeds kwam i-k tot de conclusie, dat mijn landgenooten (een hunner woont nog wel zelf verscheidene jaren in Londen!) volkomen ongelijk hadden, en dat de kleine of groote on aangenaamheden, welke zij meemaakten, uitsluitend 't gevolg waren van hun eigen optre den. Velen schijnen hier aan te komen met de vooropgezette overtuiging, dat de passen- en douanebambten, waarmee zij in aanraking zullen komen, een bende bureaucratische idioten zijn, die de malste en meest overbodige vragen stellen, en alles doen, om het den vreemdeling zoo lastig mogelijk te maken. Wie hum die overtuiging heeft bijgebracht, weet ik niet. Maar wel weet ik, dat hun vaak arrogant optreden misplaatst en hun overtuiging ongegrond is. De vragen, welke door de passenbeambten gesteld worden, mogen vaak niet onmiddellijk 'betrekking hebben op dien persoon, tot wien zij zijn gericht, -zij zijn daarom niet minder gewettigd. Zij zijn gebaseerd op den oogenblikkelijken politieken toestand, welke het noodzakelijk maakt dat personen, die onvriendelijke bedoelingen koesteren, geweerd worden, en verder op den economischen toestand, en in 't bizonder op de reusachtige werkloosheid, waardoor kort na den oorlog een wet in 't -leven werd geroepen, welke verbiedt dat betrekkingen, die door Engelschen kunnen worden vervuld, door buitenland'ers worden waargenomen, Zoo wordt thans aan 'bijna ieder aspirantbezoeker gevraagd, of zijn komst iets heeft uit te staan met de mijn 'werkersstaking. Hierin is niets belachelijks. Buitenlandsch-e agitators onderscheiden zich uiterlijk slechts zelden van vreedzame toeristen; de beambte, die de autoriteit vertegenwordigt, heeft dus -het recht en den plicht, zich eenige zekerheid te verschaffen omtrent ujw persoon. Daarbij komt, dat de Engelsche overheid zeer goed weet, dat door Nederlandsche en andere continenttale reizigers en „opm-erkens" veel lasterpraatjes worden verspreid over den toestand der mijnwerkers, en dat zoowel in ons land als in Duitschland zeer veel geld verdiend wordt aan de staking in Engeland. Nu blijkt het, dat in vele gevallen o,p de vraag, of het bezoek eenig verband hield met de steenkolencrisis, met een „sneer", en in elk geval op onbehoorlijke wijze geantwoord werd. Dit maakte het wantrouwen der beambten gaande, zoodat dezen verder vroegen: „Wat komt u dan in Engeland doen?" Een der Hollanders, die mij zijn „geval" uiteenzette, vertelde mij triomfantelijk dat hij antwoordde: „Daarmee hebt u niets te maken". Dit was in de hoogste mate dom. De grensbeambte heeft daar alles mee te maken. Wan neer tgij u, door de uitdagende wijze, waarop gij zijn vragen beantwoordt, verdacht maakt, dan heeft hij het recht u den toegang tot het land (dat uw land niet is) te ontzeggen. Zulke gevallen nu moeten herhaaldelijk zijn voorgekomen, en zij kunnen er slechts toe bijdragen, de controle voor allen nog onaangenamer te maken dan zij toch reeds uiteraard is. Men kan zeer veel ongenoegen vermijden, ■zoo men in 't oog hout, dat de Engelt-chman zijn eigen hoffelijkhieids-code heeft, waarnaar men zich dient te gedragen wanneer men zich in zijn land bevindt. Een Engelsch beambte ondervraagt u beleefd, dooh zonder gemoedelijkheid; hij verwacht een beleefd antwoord, zonder dat gij op eenigerlei wijize een appreciatie van zijn vraag ten beste zult -geven. Een Engelsch beambte is kortaf; alleen iemand, die nog nooit in Engeland geweest is, kan dat met -onbeleefdheid verwarren. De beambte verwacht dat ook gij kortaf zult zijn. Komt gij met een continentalen omhaal van woorden voor den dag, dan wantrouwt hij u. Vooral echter is hij wars van noodeloos argumenteeren; lange, levendige discussies over uw reisdoel of over de vraag of een paar zijden kousen reeds -gedragen dan wel nieuw-gekocht is ( zijn volgens de Engelsche opvatting volstrekt ongeiwenscht. Boosimaken doet men zich hier niet, ook al meent irnen verongelijkt te zijn. ,yScènes", zooals men ze aan elk Nederlandsch, Belgisch of Duitech grenskantoor meemaakt, zijn in Engeland uitgesloten. Geen „heiliger Zorn" over een kistje sigaren van vijftig-TOin-één; geen verontwaardigde klachten en uitroepen, omdat een beambte u uw kofffer tot den bodem toe laat uitpakken. Niets kan hier een slechter indruk maken dan dat. Niemand heeft iu gevraagd, hierheen te komen; nu ge komt, hebt ge u te onderwerpen aan de geldende regelen, die allen zeer goede redenen van bestaan hebbers, welke gij niet beoordeelen kunt en ook niet behoeft te beoordeelen. Zeker kan het voorkomen, dat een beambte het u eens wat lastig maakt; dat hij u vragen stelt, die onbescheiden of overbodig lijken; dat hij blijk schijnt te geven van ongegrond' wantrouwen. Welnu, zulke dingen kunnen u ook in uw eigen land wel eens overkomen, en vaak zijt gij er zelf, ofschoon onbeiwust, oorzaak van. Maar wanneer gij hierheen komt, niet met de vooroordeelen van een superieur man tegen de „domme Engelschen", niet in de veronderstelling, dat al wat ge in Nederlandsche en Duitsche boeken over Engeland gelezen hebt, juist moet zijn, do<;h met vriendelijke en vriendschappelijke gevoelens en met waardeering voor het volk, dat gij een bezoek brengt, dan zal het u zelden of nooit gebeuren, dat gij met de grensbeambten, of de grensbeambten met u, onaangename ervaringen opdoet. Over de hinderlijke wijze, waarop sommige douaniers zouden optreden, -heb ik vaak hooren Magen. Daarentegen heb ik douainiers hooren zeggen, dat Hollanders de -meest onverbeterlijke smokkelaars zijn. Zeker is het dat ik zelden een pas-gearriveerd landgenoot ontionoet, die er niet trotsch op is, dat hij zooveel dozijn sigaren heeft weten „binnen" te brengen. Hollanders hebben de gewoonte als antwoord op de vraag, of zij iets te declareeren hebben, met veel omslachtigheid en vertoon van liefde voor de wet een -koker met zes sigaretten voor den dag te halen, ofschoon zij weten, dat daarvoor niets betaald behoeft te worden. De Engelschen Jvouden niet van deze „eerlijkheid"; zü wekt integendeel hun verdehking op. Wil men onaangenaamheden voorkomen, dan moet men zoowel bij de douaneals bij de passencontrole alle aanstellerij vermijden, geen lange redevoeringen ihoudien, en zoo kort en duidelijk mogelijk antwoorden zonder te pogen de vraag toe omzeilen. DE STAKING IN DE MIJNEN DE AANVOER VAN KOLEN UIT HET BUITENLAND. LONDEN, 13 Augustus (R-O.) Er wordt zooveel steenkool te Liverpool aangevoerd, dat aan de Mersey bijzondere maatregelen moetén genomen worden. Er moeten hulpsporen worden aangelegd en nieuwe depots en meer kranen. De steenkool komt meerendeels van het continent, doch er wordt ook steenkool uit de Ver. Staten aangevoerd. MANFIELD, 13 Augustus. (R.O.) De voorwaarden over de besprekingen tusschen mijneigenaren en mijnwerkers over de heropening van een aantal mijnen in Nottinghamshire en Derbyshire en de werkhervatting aldaar zouden zijn: een werkdag van zeven en een half uur en ongeveer dezelfde loonschaal als voor het conflict. MOSKOU, 13 Augustus. (B.T.A.) In een vergadering van den centralen raad der Russische vak vereend gingen verklaarde Andref, voorzitter der Sovjet-delegatie bij de EngelschRussische besprekingen te Parijs, dat de Engelschen geweigerd hadden te spreken over de hulpverleening aan de mijnwerkers, welk vraagstuk aan de orde was gesteld vóór de goedkeuring der agenda. Zij hadden geëischt, dat de sovjetdelegatie te voren haar verklaring ■zou intrekken, waarin de tactiek der leiders van het vakvereeragingscongres tijdens de algemeene staking werd veroordeeld. De sovjet-delegatie weigerde dit en verklaarde, dat de Russische vakvereenigingen hulp zouden blijven verleenen aan de mijnwerkers. LONDEN, 13 Augustus- (R.O.) De algemeene raad van het vakvereenigingscongres heeft, na langdurige beraadslagingen stappen gedaan tot een nieuwe bijeenkomst der Engelsch-Russische commissie, zoo mogelijk tegen het einde der volgende week in een stad op het continent. Verder zijn de laatste regelingen getroffen voor het bijeenroepen van het vakvereenigingscongres te Bournemouth in den loop der volgende maand. nomen. ESSEN, 13 Augustus. (V.D.). Van bevoegde zijde wordt medegedeeld, dat de kolenvoorraden in het centrum van het Roergebied sinds het uitbreken van de mijnwerkersstaking in Engeland met ongeveer 40 tot 50 % zijn verminderd. De afzet van cokes is evenwel niet belangrijk gestegen. Wat den duur van de staking in Engeland betreft, verwacht men in het Roergebied een opheffing vóór het einde van deze maand. De afzet van kolen naar het binnenland van Duitschland is tijdens de staking in Engeland niet gestegen. Omtrent de contracten, die op langen termijn voor levering naar het buitenland gesloten zijn, wordt medegedeeld, dat deze gebaseerd zijn op lage prijzen. Deze contracten bieden evenwel voor het Roergebied het voordeel, dat de mijnindustrie voor geruimen tijd in flinken omvang werkzaam kan zijn. Eyenwel mag niet verwacht worden, dat de overschrijding der productie van voor den oorlog van langen duur zal zijn. In mijnbouwkringen is men ten opzichte hiervan zeer sceptisch gestemd. Uit het feit, dat de productie gedurende eenige dagen van deze week de vredesproductie heeft overtroffen mag niet afgeleid worden, dat dit zal voortduren. LONDEN 14 Augustus (H. N). Van regeeringswege worden de berichten tegengesproken, volgens welke zij de mijnwerkers in het begia van de volgende week wil uitnoodigen, om onderhandelingen over de -bijlegging van het conflict te beginnen. De vraag, of onderhandelingen zullen worden gevoerd, en of de mijnwerkers een nieuw voorstel zullen doen, hangt geheel af van de beslissing, welke Maandag op de conferentie der mijnwerkersgedelegeerden zal worden ge­ --- WEERBERICHT ZATERDAG 14 AUGUSTUS. De algemeene weerstoestand is slechts weinig veranderd; hooge druk ligt ten Zuiden van ons; de depressie — die iets dieper werd in het Noorden. Het weer blijft een ongestadig karakter houden. Hoogste stand 763.4 te Rochefort en 764.9 te Weenen; laagste 746.1 te Lerwick. De temperatuur is gestegen tfver Zuid-Engeland en over een groot deel van het vaste land. Zij bleef onder normaal over het middengedeelte van het vaste land tusschen de lijnen Brussel—Breslau en Rochefort—Zürich; verder is zij boven de normale. Over een groot gebied viel meest matige regen: Lerwick meldt 8, Barna, Groningen, de Bilt en Dresden 6 m.M. De barometer bij ons verandere op den voormiddag zeer weinig. Hedenmorgen 7 n. 1.4 in N.N.W. richting. Groning. Helder . Amsterd. De Bilt . Vlissing. Maastr. Luchtdrukgradient of verschil in Iuchtdr. gemeten over 111 K.M. in de richting van het grootste verschil. Verwachting van het K. N. M. I. te de Bilt van heden- tot morgenavond 6 a 7 uur: Matige, tijdelijk toenemende, Zuid-Westelijken tot Westelijken wind, zwaar bewolkt tot betrokken, waarschijnlijk nog regenbuien, mogelijk onweer, zelfde temperatuur. Stormwaarschuwingsdienst geseind aan alle posten: 13 Augustus 3.43 u. n.m. „Weest op uw hoede". 14 Augustus 10.-30 u. v.m. „Attentiesein neer". Hoogste temp. 22 gr. C. = 72 gr. F.- te Toulouse. Laagste temp. 18.9 gr. C. = 48 gr. F. te Isafjord. WAARNEMINGEN TE AMSTERDAM. 13 Augustus 8 u. n.m. bar. 759.3 m.M. temp. 16.3 gr. C. = 61 gr F 14 Augustus bar 758.9 m.M. temp. 18.6 gr. C. = 65 gr. F Hoogste temp. tusschen gisteren 8 uur v.m. en heden 8 uur v.m. 18.9 gr. C. = 66 gr. F. Laagste temp. tusschen gisteren 8 uur v.m. en heden 8 uur v.m. 15.3 gr. C. = 60 gr. F. ---