WETENSCHAP DE NIEUW GUINEA-EXPEDiTIE BIJ DE PYGMEE ë N-STAMMEN. Het hieronder volgende telegram is door prof. Stirling van het Smithsonian Institution op 3 September per woudlooper naar het hooi'dbivali eu vandaar per kano en per motorboot naar het Albatroskamp gezonden. Op 22 September werd het vanuit het Pioniersbivak draadloos naar Manokwari geseind en vandaar den volgenden dag per radio naar Bandoeng. Per landlijn ging het naar Aneta en ten slotte via den Easternkabel naar de Hollandsche bladen. Vier maanden na de aankomst te NieuwGuinea, na reizen in het vliegtuig, in motorbooten en prauwen van de Dajaks, zijn groote stammen pygmeeën ontdekt, die rustig afgezonderd leven, geheel ingesloten door met tropische wildernis begroeide bergen, zonder contact met de stammen van de Papoea's. In die vier maanden werden gevaarlijke stroomversnellingen in de Mamberamo-rivier gepasseerd, het van Rees-Gebergte beklommen, werd doorgedrongen in een groote vlakte, is de Rouffaer-rivier opgeroeid naar het hoofdbivak en werd voedsel gebracht aan den voet van de keten van het centrale gebergte. Den 29sten Augustus vertrok een klein deel van de expeditie, met dragers, voor een tocht te land. Nadat 5 dagen over steile rotsen geklommen wan en een weg gebaand was door met rimboe begroeide bergen, wat een lastige en gevaarlijke taak was, is het doel van de expeditie bereikt. Thans zijn de leden bezig de pygmeeën te bestudeeren en die vreemde kleine dwergstammen, welke tot dusver nog niet ontdekt en onbekend in de wetenschappelijk o wereld waren, op te meten. Prof. Stirling zegt over de eerste aanraking van hem en van Stanley Hedberg uit Chicago met de dwergvolkjes het volgende: „De Nederlandsch-Amerikaansche expeditie bereikte het land van de pygmeeën, die beter zijn, dan wij hadden durven hopen. Op den 4den dag na het vertrek uit het Hoofdbivak zagen wij eenige tijdelijke ' schuilplaatsen van hen. De Rouffaerrivier doorstroomt hier een zeer nauwe bergpas, aan beide zijden omgeven door hooge steile rotsen. Over de rivier was een bamboebrug geslagen, die naar een steil bergpad voerde. Den 5den dag bereikten wij in den namiddag een hoog gelegen dorp. Alles was hier rustig. Toen de heer Leroux, het hoofd van de Dajaks, de dragers en Hedberg het dorp binnenkwamen, was een klein, lachend pygmeeënmeisje de eenige persoon die te zien was. Ze was heelemaal niet bang. We gaven haar wat fel gekleurde kralen, die zij liefkoozend streelde. Zij bracht ons naar eeri huis, waarvan een oude vrouw de eenige bewoonster was. Deze toonde ook geen teekenen van vrees, toen wij haar duidelijk maakten, dat wij meer menschen wenschten te zien. De oude vrouw verdween en liet het meisje bij ons achter. Eenige minuten later verscheen een jonge vrouw, en na een kwartier kwapien, veel mannen en vrouwen, die ons nieuwsgierig, vriendelijk en welwillend bekeken. Zij vormden een opvallend contrast met de groote Papoea's. Depymeeën waren rustig als oesters en zeer kalm in vergelijking met de luid gillende inboorlingen van de lagere streken, die een dreigende houding aannamen. De pygmeeën spraken met gedempte stem of fluisterden en zij schenen bang ons te hinderen, maar verlegen.(®aren zij niet. Zij kwamen ons voor slim te-zijn.en bleven rustig, beheerscht en zij waren gaarne bereid tot helpen. is.iStf eerste wat zij deden, was ons allen ges6ïrëi&en geven, waarbij de Dajaksche dragers niet vergeten werden. Die geschenken bestonden uit hun kleine boogen en pijlen, armbanden van bamboe, versierselen, pisangs betel nooten. Hun geheele materieele Cultuur was totaal verschillend van die van de Papoea's. Zij verbouwen tabak, bataten, pisangs en zij fokken varkens. Zij brachten ons een varken en gingen allen in een kring staan, van het dooden werd een soort ceremonie gemaakt, het dooden zelf ging vlug en het slachten netjes. Een man hield de voorpooten van het varken vast en de bek, terwijl hij het varken liet schreeuwen. Een ander man de achterpooten, een derde stond op eenige meters afstand met pijl en boog en terwijl de twee mannen het varken uitgestrekt hielden, schoot hij het door het hart. De pijl ging door het dier heen. Het was interessant om te zien, dat zulke kleine menschen zoo praktisch te werk gingen. Het schenen echter negritos te zijn, waar van zij klaarblijkelijk alle eigenaardigheden bezitten. Het voedseltransport is hier werkelijk een vraagstuk. Toen wij hier aankwamen hadden wij niet veel meer over. Wij zullen in ruime mate voedsel van de inboorlingen moeten betrekken, maar die hebben niet veel meer dan zij zelf behoeven. Maar ze zijn gesteld op onze ruilartikelen, waarmede we alles kunnen koópen. Kapitein Posthumus, de militaire commandant, heeft een groot transport over een afstand van meer dan 300 mijlen van Albatroskamp naar Hoofdbivak gebracht, waardoor de expeditie spoedig dichter bij haar doel ko komen. M A M M OET - CA DAVER GEVONDEN. Wolff seint ons uit Tschita d.d. gisteren: In het gouvernement Trans-Baikal is in het eeuwige ijs ecu goed behouden gebleyen mammoet-cadaver gevonden. De vondst is aan de academie voor wetenschappen te Leningrad opgezonden. Dit is in de laatste eeuw het tweede geval, dat een volkomen geconserveerd mammoetcxèmplaar kon worden bemachtigd. DE VLIN^ERVERZAMELING VAN I , PASTCUR STEKELENBURG. ' Met pastoor A. G. Stekelenburg vertrekt uit de gemeente Spanbroek een feitelijk niet genoeg gewaardeerde schat: zijn collectie vlinders en kevers, die naar wij meenen, in geheel Nederland onder de particuliere verzamelingen haar wedergade nauwelijks kent. Aan het bijeenbrengen heeft de bejaarde pastoor ( jaar van rijn leven gewerkt en nu nog brengt hij zijn vrije uurtjes het liefst door in zijn „vlinderkamer". Reeds op 12-jarigen leeftijd is hij begonnen met verzamelen, en als student te Hageveid had hij zelfs afzonderlijke vergunning om ia den moestuin te trachten vlinders te' verschalken. In Warmond was daartoe minder tijd, maar in de vacanties, als hij te Arnhem logeerde, haalde hij zijn schade in. Later ging het naar Brabant en naar Gelderland; Zuid- en Noord -Holland werden bezocht. Texel moest zijn contingent leveren en vooral denkt Pastoor nög gaarne aan de Amersfoortscha heide, waarop hij, dikwijls in gezelschap van Generaal Steenberghe van uit Soesterberg bij dag en bij j»vt >nd op excursie uitging. In de verschillende pastorieën, waar hij als kapelaan werkzaam is geweest, was zija liefde voor verzamelen altijd spoedig bekend, en vooral het jongere geslacht deed zijn best om aan den kapelaan steeds meer of minder zeldzame ylinders en poppen te komen brengen. Als pastoor te Oud-Beierland en na 1908 te Spanbroek, stond hij in connectie met den beroemjien entomoloog, wijlen professor Snelten, met burgemeester Schuijt van Wamel, ook een be kend verzamelaar, met Pater Aghina van Huis sen en met professor Latier te Rolduc. En de vrucht van zijn arbeid op dit gebied Zeventig laden zijn vol met zorgvuldig, zeer zorgvuldig opgezette vlinders en kevers. Naar onze meening zullen er wel een 5000 exemplaren zijn. Alle vijf werelddeelen hebben hun aan deel geleverd en een deskundig bezoeker schatte Indertijd de waarde op 5000 gulden. De grootste vlinder heeft een vlucht van 28 c.M doch er zijn er ook, wier vlucht beneden 1 c.M, blijft. Zeer zeldzame exemplaren zijn er onder en met een begrijpelijken trots vertelt de eer waarde verzamelaar, dat er 'n tijd geweest is dat hij exemplaren afkomstig van de Tenimber eilanden bezat, die nergens in Europa aanwezig waren, zelfs niet in het Brjtsch Museum te Londen. Hij had ze gekregen door bemiddeling van de Paters van het H. Hart te Tilburg. Later hebben enkele musea 'én andere verzamelaars voor veel geld ze ook weten te verkrijgen. Pastoor Stekelenburg bezit niet alleen zoo'n zeldzame vlinder-verzameling, maar heeft ook een keurige collectie schelpen en hoorns en koralen. En hij kent zijne collectiën. Vooral van zijne vlinders en kevers weet hij de vindplaats en de levensbijzonderheden der dieren. De schitterende collectie gaat naar de R.K. Kweekschool te Bergen. RADIO De firma Telefunken deelt mede, dat de transatlantische proeven tusschen Buenos Aires en Nauen met de korte golf zeer goed geslaagd zijn. De proeven werden genomen op een golflengte van 40 M. van des nachts 12 uur tot 12.30 M.E.T. In den nacht van 8 op 9 September werd bijv. een zeer goede telefo nische gemeenschap met Buenos-Aires onder houden. Het vermogen bedraagt 10 K.W. in de antenne. NIEUWE UITGAVEM „Der Kampfgegendiekatholische Kirche in Mexico inden letzten 13 J a h r e n". Von José Echeverria. — Volksverein-Verlag, M. Gladbach. Voor Nederland N.V. Lecturis, Eindhoven (1.60 mark). De kerkvervolging in Mexico is van een grové, beestachtige brutaliteit, zooals alleen de loge in haar ontembaren haat tegen den Christus kan uitdenken. Wie dit oordeel overdreven of ongemotiveerd vindt, leze het boven vermelde rijk gedocumenteerde boekje, dat geen blad voor den mond neemt om de persoonlijke zwakheden van kerkelijke personen te bespreken, maar naast die al te menschelijkheden zelfs in het heerlijke werk der Kerk ook dat werk ten volle doet uitschijnen, niet met gemeenplaatsachtige dithyramben, maar met bewijzen, ontleend aan de werken ook van niet-katholieken. Daartegenover stelt de kerk-vervolgende Mexicaansche regeering de lafhartigste chicanes, de meest inconstitutioneele maatregelen, de wilde ongetemdheid der laagste, ook sexueele hartstochten. Wat op dit gebied in het boekje wordt aangeduid, grenst aan het ongeloofelijke, en herinnert aan de tijden van zedenverwildering van een Nero. De schrijver behandelt de gebeurtenissen tot in de Augustusweken van 1926 en heeft zijn boekje derhalve tot in de jongste bijzonderheden bijgewerkt. Dat het daardoor geheel speciaal aan actualiteit wint, behoeft nauwelijks vermeld. Aan allen, öie zich een helder en duidelijk beeld van de cultureele toestanden in Mexico willen vormen, kunnen we dit boekje warm aanbevelen. --- KUNST-AGENDA. ROTTERDAM. 25 S e p t.: Groote Schouwburg, De Spooktrein (Rott. Hofstadtooneei) 8.15 uur. 29 Sept.: Groote Schouwburg, You never can teil (English Players) 8 uur. Dagelijks: Circus-Schouwburg, De dochter van „Ouwe Jaap" (Spree-gezeLschap) 8 uur — Casino: Revue „Duizetrd en een lach", 8 uur Bioscopen. Goedgekeurde programma's tot en met Donderdag 30 September in: Grand Theatre: Royal; W. B.-Theater (voor volwassenen); Centraal (voor volwassenen); Palaca (voor volwassenen); Ooster-Theater (voor volwassenen.) • 'S-GRAVENHAGE. 28 Sept.: Kon. Schouwburg, De huizen van den weduwnaar (Vereenigd Toonee;) 8 uur (voor volwassenen). — Groote Kerk, Orgelbespeling door J. A. de Zwaan, 8 uur. door J. A. de Zwaan, 8 uur -— Diligentia, Beethovenconcert door Paul Schramm, 8 uur. 29 Sept.: Kon. Schouwburg, Joseph in Dothan (Schouwtooneel), 8 uur. Dagelijks: Theater Heerengracht, Suikerfreule (gastvoorstelling mevr. Esther de Boer— van Rijk) 8'/. uur, Zondag 2/ uur matinëe (voor volwassenen) — Princesse-Schouwburg, Der Blaue Vogel, 8% uur, Zondag 2% uur matinée — Trianon Theater, Dolle Hans, 8y t uur (voor volwassenen). — Scala, Die Fledermaus (Miska Preger's Wiener Operette-ensemble) 8 uur, Zondag 2 uur matinëe (voor volwassenen). Bioscopen. Goedgekeurde programma's tot en met Donderdag S0 September in: Asta (voor volwassenen); Flora (voor volwassenen). Tentoonstellingen : Pulchri Studio, doorloopende groepententoonstelling, hoofdgroep Suze de Lint (tot 14 Oct.) — De Sirkel, Laan van Meerdervoort 53D, tentoonstelling schilderen teekenwerken van Dom Gregorius de Wit O.S.B. (tot 2 Oct.) — Kunstzaal Reijerse, Koningskade 5, tentoonstelling oude schilderijen (tot 2 Oct.) — Gebouw „De Oude Vette Hen", Driehoekjes, tentoonstelling administratie gemeentelijke bedrijven en diensten (tot 9 Oct.) AMSTERDAM. 28 Sept.: Stadsschouwburg, De Spooktrein (Ver. Rott. Hofstadtooneel) 8 uur. 29 Sept.: Concertgebouw (kl. zaal), Quintette Instrumental de Paris, 8 uur. 30 Sept.: Stadsschouwburg, Peer Gynt (Het Schouwtoon?el) 8 uur (voor volwassenen). Dagelijks; flora, De Zwerver (Gezelschap De la Mar), 8 uur (voor volwassenen.) — Carré Circus Mnxo, 8 uur. — Paleis voor Volksvlijt, De Cabaret-prinses, 8 uur (voor volwassenen). — Grand Theatre, De Lood architect (De Speeldoos) 8 uur. Tentoonstellingen; Stedelijk Museum Tentoonstelling van Hedendaagsche Fransche Kunst — Kijksmuseum, Tentoonstelling van Retrospectieve Fransche Kunst (tot 9 October) — Kunsthandel Opgang, Utrechtschestraat 69, Houtsneden. UTRECHT, v 23 Sept.: Stadsschouwburg, Duif en Doffer, (Bouber-ensemble), 8 uur. 30 Sept.: Stadsschouwburg, Duif en Doffer, (Bouber-ensemble), 8 uur. Tentoonstellingen : Kunsthandel „Bij Den Dom", schilderijen, teekeningen, houtsneden v. J. Franken Pzn. --- ALFA-ROMEO CONCOURS DE CARROSSERIES ET D'ELEGANCE ARNHEM, 25 SEFfEMBER 1926 AL EO F A -ROM DRIE EERSTE EN TWEE TWEEDE PRIJZEN MH I CONTINENTALE AUTOMOBIEL Stadhouderskade 100, Amsterdam HAAGSCHE AUTOMOBIEL Koninginnegracht 11, Den Haag Coolsingel 80, Rotterdam MH Recl. 65052 92 --- SPORT EN SPEL VOETBAL. IN ENGELAND. De uitslagen der gisteren gespeelde voetbalwedstrijden luiden: Eerste divisie. Derby County—Sheffield Un. 1—0. Tweede divisie. Port Vale—Southampton Preston N. End—Wolverhampton 3—1. 2—0. P, H. TE ALMELO. De R. K. Sportvereeniging P. H. te Almelo vierde Zondag haar 10-jarig bestaan, 's Morgens werd in de Egbertuskerk een H. Mis gelezen, waaronder al de leden tot de H .Tafel naderden. Om twaalf uur had een receptie plaats in het St. Jozefgebouw, waarbij de vereeniging door zeer vele zustervereenigingen, Katholieke en neutrale ,werd gecomplimenteerd, terwijl een groot aantal bloemstukken en andere stoffelijke blijken van belangstelling werden aangeboden o. m. een prachtig vaandel van de R. K. burgerij van Almelo. Na afloop der receptie werd dit vaandel door den Zeereerw. heer Th. E .B. G. Thuis gewijd, waarbij Zijneerw. een opwekkende toespraak hield, 's Middags speelde de jubileerende vereeniging 'n eerewedstrijd tegen Emos (Enschede) en verloor met 5—1 Ten slotte had 's avonds in het St. Jozefgebouw een feestelijke bijeenkomst plaats, waarin de feestrede werd uitgesproken door den heer A. A. Fransen, voorzitter van den Kring Twente van R. K. S. V. te Hengelo. ZEILEN. WEDSTRIJDEN OP HET PATERS WOLDSCHE MEER. Zondagnamiddag werden onder de auspiciën van den Noord-Nederlandschen Watersport Bond op het Paterswoldscha Meer. ondervrij ongunstige weeromstandigheden, doch bij stevigen wind, zeilwedstrijden gehouden waarvoor een flink aantal jachten was ingeschreven. De uitslagen luiden als volgt: 7, 10 M. klasse van den N--Nederlandsche Watersport Bond: 1 Elize Stuurman J. Visser tijd 1 uur 41 min. 6 sec. 2. Mascotte, stuurman H. Visser, tijd 1 uur 41 min. 26 sec.; 3. Framstuurnian P. J. Raven, tijd 1 uur 41 min. 59 sec.; 4. Corinja, stuurman A. Visser tijd 1 uur 42 min. 22 sec.;5. Fortuna, stuurman G. Mulder, tijd 1 uur 42 min. 48 sec.; W.-KIasse met he.ndicap: 1. Geertina, stuurman J. Helder, tijd 1 uur, 41 min. 46 sec.; 2. Quick, stuurman G. A. Veenstra, tijd 1 uur 46 min. 15 sec.; 3. Moor stuurman H. van Eelen Jr. 1 uur 46 min. 56 sec.; 4. Gazolle, stuurman L. Kocpmans, tijd 1 uur 48 min. 8 sec.; 5. Meerkoet stuurman B. Albers, tijd 1 uur 50 min. 59 sec. Kleine klieljachten: 1 Snip stuurman G. van Dijk, tijd 1 uu r27 min. 2 sec. 2. Libelo, stuurman, H. Tiddens, tijd 1 uur 27 min. 28 sec.; 3. Dolfijn, stuurman A. Niemeyer, tijd 1 uur 27 min. 54 sec.; 4. La Mouette ,stuurman J. F. van Dijk ,1 uur 28 min. 33 sec.; 5. Noordster stuur vrouw mej. D. J. Reitsma, tijd 1. uur 28 min. 52 sec. Jollenklasse: 1. Notedop, stuurman J. G. Wijtenhorst, tijd 1 ur 18 min. Ssec. 2. Sterntje stuurman M. van Deesbergh, tijd 1 uur 18 min. 25 sec.; 3. Reïdhin, stuurman P. H. Buttinge, 1 uur 24 min. 1 sec.; 4. Swaeltsje, stuurman J. Robboch, tijd 1 uur 31 min. 15 sec. BILJARTEN 'T ZUID-CALAND. Tusschen de biljartverenigingen 't Zuid— Caland te Rotterdam begint deze week een wedstrijd van zestallen in afdeelingen A en B. In A spelen voor 't Zuid de heeren Boerdam, Stefels en Frieser, voor Caland de heeren Schuchart, Legierse en Bochardt, en wel op Vrijdag 1 October in Monopole en op 6 October in Royal. In B komen uit voor 'tZuid de heeren Cookx Dick en W. Brouwer, voor Caland de heeren Schoonheyt, Hoogendijk, en Ph. Cohen en wel op 29 September in Monopole en 5 October in Royal. De wedstrijden beginnen 's avonds om half acht. De heer Cockx heeft een gouden clubmedaille voor de winnende vereeniging beschikbaar gesteld. DE MAASSTAD—ENTRE NOUS. Gisterenmiddag en avond heeft te Rotterdam de tweede ontmoeting plaats gehad tusschen bovengenoemde vereenigingen om de zilveren biljartkamer aangeboden door den heer van der Slier te Rotterdam. De eerste wedstrijd tusschen de vijftallen van de Maasstad en Entre Nous, die uit de sterkste spelers van beide clubs zijn samengesteld, en in den Haag gespeeld is, heeft tot resultaat gehad, dat Entre Nous in totaal 2026 punten noteerde en de Maasstad 2137, voor de Rotterdammers derhalve een voorsprong van 111 punten. Gespeeld werden 13 partijen van 200 caramboles (cadre). Ook dit maal behaalde de Maasstad het grootst aantal punten n.1. 2255. Hiertegenover stelde Entre Nous 2233 punten. Opgemerkt dient echter, dat de Hagenaars met een invaller voor den heer Bongenaar uitkwamen, zoodat de speelverschil tusschen deze twee vijftallen niet zoo heel groot is. Het eindresultaat van deze afdeeling is Bus dat Maasstad 4392 punten en Entre Nous 4259 punten heeft behaald. De heer van Reysinge van Entre Nous ver wierf den prijs, uitgeloofd voor het hoogst ge middelde in beide ontmoetingen n.1. 4,96, de heer Bongenaar van Entre Nous legde beslag op den prijs beschikbaar gesteld voor het hoogste gemiddelde In 1 partij n.1. 6,25 en de heer Arend van de Maasstad won den serieprijs met een serie van 46, terwijl de heer I van der Reis eveneens van de Maasstad zich verzekerde van den prijs voor het hoogste al gemeene gemiddelde n.1. 4,30. De vereenigingen komen nu nog uit met viertallen (libre). De vereeniging, die in totaal het hoogst aantal punten verwerft in al de ontmoetingen krijgt dan de zilveren biljart kamer, een wisselprijs, voorloopig in haar bezit. KEGELEN. NATIONAAL CONCOURS TE EINDHOVEN De stand op Maandag 4 uur n.m. was: Korps wedstrijd: 1. Herinnering I, Tilburg 336 2. Val Om I, Heerlen 308; 3. 50 Kegelaars, Maastricht 306 (48 treffers 33—39); 4. De elf Provinciën, Tilburg 306 (48 treffers 33—31); Plank houden, Rotterdam 304; 6. Wilhelmina, Maastricht 301; 7. Willen is kunnen, Sittard 289: 8 Elf Provinciën II, Tilburg 288 (45 treffers 27); 9. Plank houden, Rotterdam 288 (45 treffers 23); 10. Bossche latjes gooiers, 's-Bosch 287; 11. Togido, Heerlen 286 (46 treffers); 12. De houtkeppers, Maastricht 286 (45 treffers); 13. Onder Ons Bergen op Zoom 283; 14. Crescendo I, Helmond 279; 15. Veleheno, Maastricht 277. Twee vijftallen: 1. Herinnering, Tilburg 613; 2. De elf Provinciën, id. 504. Drie vijftallen: 1 Herinnering, Tilburg 824; Negenprijs: Herinnering I, Tilburg, 15; Treffersprijs: Herinnering I, Tilburg, 50 treffers; Hoogste korpswerper: 1. J. Jongen, Tilburg 79; 2. Duizen, Sittard 78. Personeele wedstrijd: 1. Bloemen, Helmond 13 (8—9); 2. J. Brinkers, Breda 43 (7); 3. v. Ameron Rotterdam 42; 4. Steenbergen, Zaltbommel 41; 5. Ribbens, Tilburg 40. Serie Personeel: 1. Steenbergen, Zaltbommel 113; 2. van Ameron, Rotterdam 107 (23); 3. Bloemen, Helmond 107 (21). JubiïeumwedstrUd: 1. Sigmans, Tilburg 73; 2. Donders, Geldrop 71 (4—3); 3. Mesters, Maastricht 71 (9—6); 4. J. Jongen, Tilburg 71 (5—5); 5. Warnaers, Heerlen 69. Vaste Baan-wedstrijd: 1. Cornips, Heerlen 4b; 2. Hoogenberg, Heerlen 42; 3. M. Brands, Eindhoven 41—38; 4. Stok, Rotterdam 41 (9—8); 5. Turken, Geldrop 41 (9—7); 6. C. de Rooy, Helmond 40—39; 7. Okhuizen, Amersfoort 40 (6—9); 8. W, Huysmans, Eindhoven 40 (4—9). Vrije Baan-wedstrijd heeren: 1. Povers, Geldrop 45 2 x 43; 2. Brands. Eindhoven 45—43; 3. Melis Amsterdam 44—40; 4. v. Tongeren, Heerlen 4439; 5. Cornips, Heerlen 43—41; G. Foeckert, Heer len 43; 7. Smulders, Geldrop 42, 3 X 41; 8. Turken, il. 42—41; 9. Rooymans, Eindhoven 42—40; 10. V. Drunen. Geldrop 2 X 41, 3 X 38; 11. v. Baarle, Eindhoven, 2 X 41, 38; 12. Rikkers, Helmond 41, 3 X 40. Vrije Baan-wedstrüd dames: 1. mevr. v. d. Heijden, Eindhoven 42; 2. mevr. G. Bezemer, Helmond 38—35; mevr. A. Stultiens, Eindhoven 38—34; 4. mevr. C. de Rooy, Helmond 38 (8—4); 5. mevr. Okhuizen, Amersfoort 2 X 37. --- LUCHTVAART. Naar de Muench.N. Nachr. melden is het een Messersclimidt-vliegtuig van een klein type, voorzien van een motor van slechts 29 P. K., ondanks sneeuw, mist, koude en een sterke wind gelukt op een hoogte van 4500 M. over de Alpen te vliegen. Het toestel is, na een afstand van 1100 K. M. in 7 uur en 50 min. te hebben afgelegd, weer gelukkig geland. --- INGEZONDEN. (iBuit-en verantwoordelijkheid der Redactie.) BEZWAREN TEGEN DE WEGBELA8TING. In de avondbladen van 4 en 6 September j.1. onder benaming resp. van „H effing voor Wegge b r u i k" en „W aarom een W egbelasting" wordt het ontwerp behandeld, dat na een 3-jarige voorbereiding door staats- en andere commissies reeds veel stof heeft doen opwaaien en waarover het laatste woord zeker nog lang niet gesproken zal zijn. Hoewel wij gaarne aannemen, dat de schrijver dezer artikelen gemeend heeft deze kwestie objectief beschouwd te hebben, moeten wij vooral na lezing van het slot toch bekennen, dat de inzender niet voldoende bekend mag geacht worden met de vele onbillijkheden welke het ontwerp aankleven. • In het Avondblad van de „Maasbode" van 17 Juni 1926 zijn reeds vele grieven naar voren gebracht door het bestuur van den Bond van Bedrijfsautohoud e r s en in het Avondblad van 20 Juli komt het „Adres van de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Rotterdam den lezer eveneens mededeelen, dat er nogal wat aan te merken valt op deze belasting. Het zal dan ook velen met ons verwonderd hebben, dat de schrijver van de laatst verschenen artikelen deze aldus besluit: „S u m m a-s umarum gelooven wij, dat er zelden een belasting zal ingevoerd zijn, welke men zoozeer als billijk aanvoelen zal. Dus haaste zich de wetgever nu èn het beginsel der Wegbelasting als bestemmingsheffing algemeen zal aanvaard worden èn de vorm, waarin de hoofdgedachte nader zal verwezenlükt worden, nauwelijks tot verschil van opinie aanleiding geven ka n". Hoewel wij na lezing en herlezing van de artikelen het geloof in de billijkheid nog maar steeds niet aanvoelen en integendeel het verschil van opinie groot blijft, zullen wij het ten zeerste op prijs stellen van uit een zakelijk standpunt als Rotterdamsche transportfirma, Bedrijf aant wagens Bedrijfsw. welke naast paardetractie hoofdzakelijk haar bedrijf op autotransport heeft gebaseerd, de groote bezwaren welke door een groote groep van vrachtautobezitters geopperd worden langs dezen weg tot meerdere bekendheid te brengen. En zeer zeker is dit noodig, want voor velen zal de invoering van het huidige ontwerp beteekenen zooal niet de ondergang dan toch zeker oen groot verlies aan bedrijfskapitaal. Wij zullen den lezer de artikelen en bepalingen van het ontwerp zooveel mogelijk besparen, aangezien voor velen de maatstaf per 100 kg. een vrij vaag idee moet geven met welke bedragen diverse vrachtauto's belast zullen worden dus om welke sommen het hier gaat. Ford vrachtwagens of dergelijke typen kleine bestelauto's zullen worden belast varieerend van ƒ 100, ƒ 250 per jaar, de groote vrachtwagens van ƒ 600—ƒ 1200 per jaar. Een en ander naar verhouding van eigengewicht en de soort der rubberbanden. Wat deze bedragen beteekenen voo,r enkele groote ondernemingen blijkt uit de volgende opgave. Belastingbedrag per jaar. A. 60 ƒ150.000 28 & 30.000 B. 16 „ 47.200 12.060 C. 14 „ 43.000 9.160 D. 13 „ 35.000 6.800 E. 7 „ 23.500 5.350 F. 9 „ 38.000 6.020 Deze cijfers zijn afkomstig van eenige Rotterdamsche transportondernemingen welke vrachtautomobielen verhuren per week, dag, uur of goederen vervoeren doch steeds aan of voor derden. Beschouwen wij nu eens de onbillijkheden, welke door deze transportonderneming aan het huidige ontwerp kleven. Voorop diene gesteld te worden de vraag in hoeverre het rechtvaardig is om in hoofdzaak een bepaalde groep weggebruikers de millioenen te laten opbrengen benoodigd om ons land te voorzien van bruikbare wegen en deze te onderhouden. Is dit geen algemeen belang? Gesteld dat door de concurrentie met andere havens en scheepvaart Maatschappijen onzer groote lijnen genoodzaakt worden de schepen aanmerkelijk te vergrooten, zoodat de vaargeul of sluizen verdiept of verbreed en verlengd moeten worden, wat een algemeen belang is, dan gaat het toch niet aan om dergelijke bepaalde maatschappijen alléén hiervoor te belasten. Zoo ook met de motorrijtuigen, de concurrentie met het buitenland, het transport van onze uitvoerproducten eischen een snel en goedkooper ver voer. Niemand zal kunnen beweren, dat onze wegen zoo smal zijn geworden door het steeds -grootere snelverkeer, en elkeen zal toch wel overtuigd zijn, dat de toestand der wegen van 40 of 50 jaren geleden zich niet kan aanpassen aan deze tijden. Nemen wij slechts de uitbreiding onzer groote steden, waardoor afstanden zijn ontstaan te groot om goederen te bezorgen op de oude wijze met hand of paardewagens. Door de verkorte arbeidstijden zijn wij wel genoodzaakt gewor den om met den tijd te woekeren. Een goed wegennet is toch zeker een algemeen belang. Een hoofdweg als van Den Haag naar Rotterdam is reeds jaren een bron van ongelukken en spot met elke opvatting hoe een goede weg zijn moet. En op een dergeiijken weg en betrek kelijk korten afstand wordt nog op twee plaatsen tolgeld geheven en de respectabele sommen welke deze bronnen opleveren worden slechts voor een klein gedeelte gebruikt om den weg te onderhouden. Om dan nog maar niet te spreken als men via Rotterdam naar de richting Brabant gaat. Na eerst met groot tijdverlies de bruggen gepasseerd te hebben in Hollands groot ste havenstad staat de autorijder te Zwijndrecht weder voor een hindernis en even later aan den Moerdijk weder voor een nog grootere verkeersbelemmering wat met geld en veel tijdverlies gepaard gaat. De memorie van toelichting stelt ons echter nogal gerust waar gezegd wordt, dat door de goede wegen, welke wij voor wel wat meer geld koopen, een besparing zal bereikt worden op benzine van 15 pet. op rubberbanden van 50 pet, en op de kosten van onderhoud der wegens nog eens 25 pet.; dan nog een lagere a/sclirijving van 5 pet. en zoo gaat het nog een tijdje door om te eindigen met den factor „meer genot en gemak, sneller vervoer, minder beschadiging van breekbare of licht bederfelijke waar, worde hier slechts genoemd, niet geschat, daar ze voor schatting kwalijk zich leenen." Dit klinkt nu wel zeer mooi, maar de auto houders van den tegenwoordigen" tijd hebben al zooveel leergeld betaald met onderhoudscijfers en bezuinigingsapparaten, dat dergelijke bespiegelingen niet of met groote reserve geslikt worden. Overigens zouden onze achterkleinkinderen waarschijnlijk iets kunnen merken van deze bezuiniging als de techniek stil zoude staan en alles bleef zoo het nu is. Doch de automobilisten staan nu eenmaal in een zeker boekje opgeschreven en veroorzaakt het minder kabaal een betrekkelijk kleine groep van de goe-gemeente een belasting op te leggen dan een groote massa. De grieven van onze stedelijke transportondernemers zijn echter alleszins te billijken. Het meerendeel hunner motorrijtuigen komt zelden op de buitenwegen en tal van ondernemers of fabrieken exploiteeren hun vrachtwagens uitsluitend in de stad. In de memorie van toelichting wordt wel aandacht geschonken aan deze vraag „of niet ook andere groepen van weggebruikers in de belasting zouden moeten worden betrokken." Hierop wordt geantwoord in dezelfde memorie: „Voor zooveel de voertuigen met paardetractie voor interlocaal verkeer worden gebezigd, zou inderdaad voor een belasting op het rijden met die voertuigen iets te zeggen zijn. Nu dit vervoer echter hoe langer hoe meer wordt verdrongen door vervoer met mechanische kracht is er reeds daarom niet voldoende aanleiding om bedoelde voertuigen in de heffing te betrekke n." Toch duidelijk wordt hier met 2 maten ge meten immers bü de paardetractie staat „voor zooveel zij voor interlocaal verkeer gebezigd worden" bü de raotortractie heeft men deze opmerking niet noodig geacht. Beschadigen paardewagens niets en eischt de paardetractie soms geen ruimte op de wegen? Welke wagen zal meer beschadiging veroorzaken een vrachtautomobiel, welke belast niet sneller dan 8 K.M .k a n rijden zooals electrische wagens en waarvan de 4 wielen rondom op rubber gemonteerd zijn, welke in totaal 6X1® c.M. is 96 c.M. breed zijn of een spanwagen beladen met eenzelfde gewicht met 4 wielen van 10 c.M. is totaal 40 c.M. docht dan ijzer; om nog niet te spreken van de beschadiging veroorzaakt door de paarden zelf. Feit is het, dat men vrijwel alles vervoeren kan per as.... als er paarden voor staan, doch betreft het dezelfde goederen te vervoeren met een vrachtauto dan is deze weg verboden, gene brug te licht. In het Wegenfonds wordt wel gesproken van uitkeering ook aan de gemeente voor onderhoud van wegen in verband met het doorgaande verkeer, doch het Rvjkswegenplan zal vele jaren wel zooveel geld eischen, dat van een uitkeering aan gemeenten in jaren niets zal terecht, komen. Verder ligt een groote onbillijkheid opgesloten in de volgende bepaling „V rijgesteld van Belasting worden o. a. de motorrijtuigen in dienst van openbare lichamen". Wat deze bepaling beteekent voor de transportondernemingen, welke tot nu toe motorvrachtwagens verhuurden of goederen vervoerden voor openbare diensten laat zich zeer eenvoudig begrijpen. De tarieven zijn reeds verre van rooskleurig, van een verhooging is geen sprake, zoodat de transportondernemers welke met zijn belastingpenningen nu reeds mede het materiaal en het onderhoud betaald heeft voor den tak van dienst, waartegen hij moet concurreeren, zal bij invoeringen van de wegenbelasting tpch zeker op een onrechtvaardige wijze een gedeelte van zijn werk zien ontvallen. De consequenties, welke hieruit te distilleeren zijn, zullen wij maar laten rusten, aangezien deze voor een gedeelte op politieke wegen voeren, welke eveneens met kuilen en gaten en dikwijls te smal zijn. Voorloopig hebben wij genoeg aan de Rijks- en provinciale wegen. Ten slotte is de belastingdruk te hoog en voor velen niet op te brengen, volgens eerder gegeven cijfers bedraagt de belasting ongeveer van 25 tot 28 pet. van het bedrijfskapitaal. De buitenstaander moet wel een afgunstigen blik werpen op de tranportondernemingen, welke blijkbaar geacht worden een dergeiijken last te kunnen torsen. Uit jaarverslagen van verschillende ondernemingen is voldoende bekend, dat de rentabiliteit ran transportondernemingen verre van rooskleurig genoemd.kan worden en vooral hi» Rotterdam. r ' 6 Het verslag van de Rotterdamsche Kamer Koophandel heeft het zeer terecht opgemerkt^ 11 het nummer van 20 Juli 1926 als volgt: ' „Dat de onkosten, welke de nieuwe belast' voor de transitoverkeer zou medebrengen ' mg gering zouden zijn, moge uit de volgende ciifr blijken. De motorwagens die te Rotterdam hoof? zakelijk voor den doorvoerhandel in de zijn, kunnen worden geacht in doorsnee elk 6et geveer 10 tons goederen per dag te vervoer° D " Rekent men nu het jaar op driehonderd da? 11 — hetgeen met het oog op de regelmatig n ° 0 l n dige herstellingen ruim is genomen — d an ™" voert een zoodanige vrachtwagen per jaar middeld drie duizend ton. Indien men er rekento" mede houdt, dat zulk een vrachtwagen volgen 8 het ontwerp ongeveer ƒ 1000 belasting zal !ïl0 ten betalen (voor een eigengewicht van 5000 kt" ƒ 500, verhoogd met 60 pet. voor het gebruik van massieve rubberbanden en met een bedrad van ƒ 160 of ƒ 240 voor aanhangwagen), zullen de kosten voor het vervoer met de be doelde motorrijtuigen stijgen met ongeveer ƒ q » per ton, dat is ongeveer 20 pet. meer dan thans voor het vervoer per paardewagen wordt ber'o kend. Een firma, die met electrische automobielen uitsluitend in het stadsverkeer werkt, geeft 0 n dat haar wagens per jaar ongeveer 6.600 KM afleggen. Voor een motorrijtuig van 5000 kg. b e ! taalt deze ondernemer dus ƒ 0.15 per afgelegd™ K.M. aan belasting, terwijl de geheele exploita. tiekosten thans ƒ 0.65 per K.M. bedragen. Andere ondernemingen hebben becijferd, dat de jaarlijks te betalen wegenbelasting 18 k 20 en zelfs 25 pet. van de bedrijfswaarde van haar automobielen zal uitmaken. Wat deze lasten beteekenen wordt duidelijk indien men weet, dat verschillen in vervoerkosten van enkele centen per ton in de practijk een verplaatsing van het doorvoerverkeer ten bate van de internationale concurrentie hebben veroorzaakt." Men behoeft slechts een kijkje te nemen in de richting van onze havens en oeververbindingen om voldoende overtuigd te worden, dat van een winstgevend bedrijf geen sprake kan zijn. Nu is de verkeersstagnatie wel zéér toegenomen in den laatsten tijd, doch evengoed vóór de verandering der bruggen was de toestand voor automobielen in ons havencomplex verre van gunstig te noemen. De groote afstand van de secties t.o.v. de loodsen, het sluiten der laad en losplaatsen tusschen 12—1 uur 's middags om maar eenige feiten op te noemen, veroorzaken, dat de paardetractie hier ter plaatse domineerend en maatgevend is voor de tarieven van vervoer. Dat het niet zoo rooskleurig is in de transportafdeelingen in verband met de scherpe concurrentie van andere buitenlandsche havens en mede door het weinige goede verkeer met onze Oostelijke buren is overigens meer dan genoeg bekend. De tarieven verhoogen in verband met de komende belasting is dan ook buitengesloten. Er zijn dan ook reeds vele wagens afgeschaft en niet alleen voor locale exploitatie doch eveneens voor interlocale verkeer. Over het algemeen zal het dan ook niet mogelijk zijn om den belastingdruk af te wentelen op de cliënten, aangezien geconcurreerd moet worden tegen de paardetractie het verkeer te water en de spoorwegen. Het kan dan ook niet uitblijven, dat indien dit ontwerp wet zal geworden zijn, vele vrachtautomobielen zullen gedoemd zijn om te verdwijnen, in hoeverre dit gewenscht is, wat betreft de algemeene belangen zal afgewacht dienen te worden, wel kunnen wij aannemen, dat de verdwijning van de vrachtwagens hier ter stede de verkeersstagnatie nog zal verergeren en bij dichtgevroren water of sneeuwval een opstopping zal veroorzaken in het goederenverkeer, ten slotte veel bedrijfskapitaal zal vernietigen. Nog vele andere opmerkingen zijn te maken over dit ontwerp, de groote grieven hebben wij slechts aangehaald om aan te toonen, dat er velen zijn, welke deze belasting in 't geheel niet als „biliijk aanvoelen". Summa-sumarum gelooven wij, dat na jaren van studie van diverse commissies het groote vraagstuk onzer slechte wegen op een verbijsterd eenvoudige en gemakkelijke wijze is opgelost door den tegenwoordigen houders van motorrijtuigen tal van jaren een last op te leggen, welke echter voor velen onrechtvaardig en niet op te brengen zal zijn. Wij zijn bereid aan hgt onderhoud en desnoods aan de vernieuwing van onze wegen ons offer te brengen, doch dan in samenwerking met alle weggebruikers, op een basis van billijkheid en ingevoerd op een grondstel naar verhouding van de wegen, welke in goede" toestand gebracht zijn. B. Naschrift der Redactie. Ons blad heeft geen uitzondering gevormd, toen het de voorgenomen wegenbelasting met ingenomenheid begroette. In de geheele P ers nagenoeg is het ontwerp met vriendelijke waardeering ontvangen. Men beseft algemeen, dat hier een methode is gevonden om, eindelijk dan. een breed opgezette verbetering van ons wegennet te verkrijgen. Tegenover deze overtuig» 1 ? heeft men aan allerlei bezwaren het zwijgen OP* seles^- . , Dat er bezwaren van groote beteekems oe staan, mag niet worden ontkend. Met name het bovenstaande een wel zeer krachtig pleid°° contra de nieuwe belasting. Wü voor ons zouden nog andere bezware weten te voegen bij de hier voorgedragene. »°f ons is het met name bedenkelijk, dat de aUt n bedrijven en de autohouders moeten beginne een groot bedrag te storten nog vóór dat er van het groote plan tot verbetering der T, ' eg ^ tot stand gebracht is. Beter ware met geleen kapitalen een wegenplan tot begin van uit ^° s ring te brengen en eerst daarna de autohoud e tot bijdragen aan het wegenfonds te verplichte • Wat nu het bovenstaande ingezonden t betreft, dit vermag wel aan te toonen, dat vrachtautobedrijf in de havenstad R ot ' er ? oor groot gevaar loopt te worden ondermijnd de beraamde wegheffing. Toch zijn de ' 3ez ^ a Lj niet essentieel en met behoud van hoofdopzet van het ontwerp te elimineeren. Reeds zou een groote tegemoetkoming wor ^ verzekerd aan het autovrachtbedrijf, indien ^ belasting geen uitzondering maakte vo0 ^ ten paardetractie. Dit blijft een veel aangevocn^ punt en wanneer de oplossing wordt £ ev0I L aI i door ook de paarden in de belasting aan te s dan zou zeker geen essentieel deel van het ^ werp worden aangetast. En, de opbrengst nog vermeerderen. ine , Dit is echter o.i. niet de beste °P* oS " -t Beter is er een der belasting nadeelig zou die, hoewel zij de opbrw-^ >elig zou beinvloeden, ^ e t rekening houdt met den rechtsgrond, n . in g. retributie-karakter van de nieuwe Bel2 f terImmers vervoermiddelen, welke van de ■ ^ communale wegen geen gebruik maken zich tot gemeentelijke wegennetten bepalen, ben met deze belasting, welke de interc° 'jj f t nale wegen- betreft, niets te maken. ^ ® 0 .° rl jaiu autoverkeer binnen gemeenten als Amste er en Rotterdam vrij te stellen zal men gS . handelen naar den geest dezer bestem" ' ^ beffing. Bovendien zou dan het transito-v in onze grootste haven, welke voor haar r> hard moet vechten, niet gehandicapt ' iv01 " vo et* In deze richting gaan dan ook op het ^ spoor mede van de Rotterdamsche Kame Koophandel, uitgelokt ook door het bovens betoog, onze verlangens. --- KYRIAZI CIGARETTES , ee R up ■stand' m o-nd ■sjdo!\< amm Recl - D1 745 31 ---