WETENSCHAP. DOKTER EN PUBLIEK XXXVIII. Ben gevaarlijke aanval. OKTËB EN PATIëNT BONDGENOOTEN. onzen medlsch-en miedewerk&r) , t principe, volg-ens hetwelk een dokter z ij D praktijk moet verwerven, is een geheel . ' dan toen in andere vakken aantreft. . s preek nu niet over de gevallem, waarin j^ng arts in de plaats treedt van een jeren collega, die zich uit de praktijk téfrugen hem bij zijn patiënten introduceert im in van de kleinere plaatsen, waar slechts dokter gevestigd was en die dus na diens lijden voor vestlgin.g beschiikbaar iijn. I^ n ik stel het geval dat een medicus zich 3 ' 3 neerlaat en moet wachten, tot de paitiënz ioh hij hem vervoegen. [pat gio? >' n Vroeger tijd — en die tijd ligt i jjjet, zoo ver achter ons, een twintig jaar illicht — ihousch niet zoo gemakkelijk. Men leeft daarvan allerlei anecdoten, den eersten yëat betreffende. De geestigste (historische). ik ken, is wel die van den halfdooven «neer, diie o-p het verlaten spreekuur van een elarts kwaim, met vreugde door dien dokter ontvangen en bleek een verzekeringsi-put te zijn. geker is, dat men toentertijd lang geduld jest oefenen, alvorens een inkomen te verben, waarvan men met moeite kon leven, 'ejenwoordig beginnen de jonge artsen in de Ljte steden al spoedig een fondspraktijk te [rijgen, waaraan zij een draaglijk bestaan hebHet is niet te ontkennen, dat diiit ook. al Lgr afhankelijk is van de welwillendheid van fondisiboden. Want het gedeelte van het tsbliek, dat voor het ziekenfonds in aanmerking schijnt nog maar steeds niet te kunnen é ,.jen, dat het volkomen vrij een dokter kan r/'tr keuze. Men laat zich eenvoudig morren een dokter opdringen, en geeft ardoor weinig blijk van de zoo hoog geroemde I/bewustheid". Ik bèhoef hier dan ook niet te ■, 6 n, dat dit den fondsboden de gelegenheid ■eëft om met de grootste willekeur op te treden. Of men zich gemakkelijk, of minder gemakkelijk, snel of minder snel een praktijk zal erven, hangt verder nog af van de relaties, men in een bepaalde streek heeft, van de «wijding voor die patiiënten, de mensohenfcennis, het optreden en zoovele andere dingen . Ook bet toevail speelt wel een rol en men staat er verbaasd over, hoe soims een gstoand meneoh en kundig medicus moeite heeft om in de praktijk te komen: ik heb er 'ekend, diie het moesten opgeven. Maar al deze factoren, die bij het welsfegen in de praktijk van belang kunnen zijn. kunnen bier niet voor besprefking in aasmeirtking. Daarentegen verdienen andere onze volle aandacht en wel dezulke, die de praktijk van den een kunnen bevoordeelden en van den ander benadeelen en dit door handelwijzen, die niet door den beugel kunnen. Het is zonder meer duidelijk, dat wij aM>een die zaken kunnen Tepmelden, waarmee naar mijn meening de pat%ten iets te maken hebben, opdat zij bij vooribmende gelegenheden stelling kunnen Meii dleoie dan te weten, diat (het begrip concurrentie in de medische praktijk niet past. In caricatuurteekeningen en anecdoten wordt terecht de spot gedreven met toestanden, die op oohourrentie van doktoren betrekking hebhen. Dat laat zich heel goed begrijpen, wanneer J&on bet groote verschil nagaat wat tusschen de geneeskunde en (ib.v.) den handel bestaat. Wanneer iemand een artikel verkoopt, dan kan een ander, scherp ooncurreerende, misschien nog tegen lageren prijs aanbieden. De dokter echter venköapt niets en zou dus a 11 ij d lagere tarieven kunnen rekenen dam zijn buurman. En deze weer lager dan hij. En zoo kan men altijd doorgaan, totdat er voor den dokter geen honorarium mieer overblijft. De dwaasheid van concurrentie springt dus duidelijk in het oog, wanneer men de zalken Toor de aardigheid allefen maar eens zakelijk ®oa beschouwen. Maar wel blijkt hieruit reeds, &t concurrentie met tarieven cmder doktoren ^tijd iets ignobels is. Voor geneeskundige diensten bestaat geen vaste prijs. Men heeft gangbare tarieven vastgesteld, zeer zeker; tarieven die den geneesheer een fatsoenlijk bestaan waarborgen, zooals Ik reeds ln mijn eersta artikelen heb besproken. D • tarieven houden rekening met den financieelen welstand Tan den patiënt. En wanneer dan iemand werkelijk niet thuishoort in een bepaalde klasse ®u bij een anderen dokter „goedkooper terecht kan", dan kan hij dat óók bij zijn eigen dok'w, wanneer hij daar zijn standpunt maar toelicht. Hoort hij echter wèl in de klasse, waarin 'tin huisarts hem had geplaatst, dan schiet de dokter, die het „goedkooper doet", tekort als toensch en als medicus, daar hij blijkbaar voor ordentelijke tarieven geen patiënten kan krijSen. Dat had die patiënt wel eens mogen be denken, die verschillende doktoren afliep om te vragen voor hoeveel zij het wilden doen, patiënt nota bene met vele eigendommen! behoef nauwelijks te zeggen, dat 't schappelijk helpen van patiënten, die in moeilijke omstandigheden geraakt zijn, hiermee natuurlik niets te maken heeft. Niet minder ongepast dan het concurreeren ® e t tarieven, is het waarnemen. Een ouder^etsch collega heeft eens tegen een jongen arts * ez egd ; Je moet maar veel waarnemen, dan je goed waarnemen! Wanneer de medicus de patiënten behandelt een anderen uitstedigen, of zieken collega, an is b e t 0 zoo gemakkelijk de kennis van den huisarts te kleineeren. Het gebeurt zelden. ®aar het is voor den intelilgenten patiënt niét Moeilijk, deze manier van doen op te merken, v oor den hoogstaanden patiënt nog minder oeilijb, daaraan spoedig een einde te maken, fnmers het ondermijnt het vertrouwen in den u i3arts en is als zoodanig verderfelijk en verwerpelijk. Niet altijd geschiedt zulks door te spreken. fiet zw ijgen is immers veelal meer welsprekend spreken. Ik herinner mij een geval, een dokter een patiënt bezocht iü een da o het *aari n 1 m _ mp „__ v Sast hu is en met belangstelling aan dezen vroeg, e z Un huisarts was. En toen de patiënt diens a m noemde, zweeg de vrager..., hij zweeg ... " sprekend zwijgen inderdaad. En het merkWaa ' dat de P atiënt het zw ܧen verna en ö6k zweeg, tegenover hêm tenminste, dl„ aT niet tegenover zijn huisarts, die veistan(na Senoeg was om óók te zwijgen, maar mij en aan le'ding van deze artikelen) inlichtte v an e j 6ns hoopt, dat dit geval onder de oogen ttten ••onschuldlgen" vraagsteller zal koOndertnüat zulk optreden het vertróuwett in Öi r'?. of niet? der»^*? ti,ï6 li5k is ook het maken van een anhe e f t 'agnose, dan de huisarts reeds gemaakt aan rj ot ^et mededeelen van de diagnose welke de huisarts Wèl gemaakt et aan den patiënt medegedeeld Het ls goed,. dat het publiek hierop eens opmerkzaam wordt gemaakt, omdat het zoodoende ln staat is, de enkele doktoren, die zich misdragen, te doorzien. Ik zeg „de enkele'', omdat men vooral niet moet denken, dat een dusdanig optreden voortdurend te vreezen is. Het is hier dan ook de plaats om er no£ eens nadrukkelijk op te wijzen, dat ik in het inleidend artikel van deze serie (Dokter en Publiek. XXXV, „Maasbode" 19 Jan. 1.1., avondblad), duidelijk gewaarschuwd heb tegen een kleine groep, die manieren tot gewoonte maakt, welke niet in de geneeskundige wereld mogen worden getolereerd. En wij zullen later zien, dat ik dit wapen ook zal gebruiken tegen hèn, die bij de opstelling van ethische normen rekening willen houden met „veranderde omstandigheden" en met „verschuivingefa", die hebben plaats gehad. Veranderde omstandigheden en verschuivingen kunnen nooit worden geduld, wanneer die in strijd zijn met vaststaande en juiste principes van ethiek, zeker nfet,, wanneer die veranderingen door enkelingen worden binnen gesmokkeld. Zeker Is, dat men over de kwestie, of de patiënt het recht heeft van den geneesheer te vernemen, wat hij mankeert, hier niet behoeft te redetwisten. De vraag is alleen, of het in het belang is van den patiënt. Het kan zijn, dat de patiënten zeer ernstig lijden onder een dusdanige wetenschap. Als algemeene stelling kan men dan ook veilig opzetten, dat 't beoordeelen van de diagnose, de handelwijze en de behandelingsmethoden van den dokter door enkele collega's tegenover den patiënt gewoonlijk een minder gepasten ondergrond heeft, dien de behandelende geneesheer niet in staat is te bestrijden en die dan ook als onwaardig door den patiënt zelf moet worden afgewezen. Hier behoort de patiënt den handschoen op te nemen voor de eer van zijn vertrouwensman. Er ls maar één manier, waarop de twee meeningen, die misschien bij twee verschillende doktoren zouden kunnen bestaan, zich voldoende en de regelmatige wijze aan elkaar kunnen afschuren om tot de waarheid te komen. En dat is hét consult. Degene, die zich dus daartegen verzet, heeft reeds van te voren ongelijk. Nog een andere methode van sommige doktoren dient hier (als aanhangsel) te worden afgekeurd. Het is de neiging om alles, wat rijp of groen is, bij de patiënten in te spuiten. Ik heb in mijn directe omgeving een geval meegemaakt, waarin een collega zijn patiënt met een bepaald geneesmiddel behandelde, dat, voor zoover ons op het oogenblik bekend, evengoed door innemen als door inspuiten kan worden toegediend. De huisarts had noodig geoordeeld het innemen voor te schrijven en de genezing, beter gezegd de verbetering, begon langzaam. MaaT het begrip langzaam past niet in de opvatting van 'een patiënt. Dies werd een andere dokter geraadpleegd, die — na zich eerst van de behandelingsmethode van den eersten goed op de hoogte te hebben gesteld — hetzelfde geneesmiddel toepaste.... door inspuiting. De verbetering schreed voort en de genezing werd geboekt op de creditzijde van de kennis van den weinig collegialen collega. Het inspuiten werkt tot heden nog eenigszins verblindend op de weinig Ingelichte verbeelding van het publiek. Dat duurt natuurlijk precies zóó lang. totdat een andere — bijvoorbeeld een dra^dloöze — manier van toediening van geneesmiddelen is uitgevonden. Niet het minst hebben daartoe meegewerkt de medici onzer Oostelijke naburen; wanneer men zich als patiënt over de landsgrenzen waagt, wordt men onmiddellijk gegrepen en met alle mogelijke middelen ingespoten. Nu zijn er zonder twijfel medicijnen, die men op geen enkele andere manier kan toedienen; en men moet de chemische industrie dankbaar zijn voor alles, wat zij gepresteerd heeft om de „Einverleibung" van dusdanige middelen toch mogelijk te maken. Maar zulks geeft niemand het recht, deze belachelijk-eenvöudlgen kunstgreep te annexeeren als een soort brevet voor meerdere geleerdheid, om zoodoende den patiënt — die uit den aard der zaak niet op de hoogte, kan zijn — zand ln de oogen te strooien. Bedenkelijke contrabande in hét iand van de geneeskunde! Het publiek diene te weten, dat het raadplegen van een vertrouwensman in den regel een afdoende en volledige garantie geeft voor een behandeling naar de regelen van de kunst en dat het drijven van kwakzalverij, vooral wanneer dit geschiedt door sommige doktoren, het beste door dezen wordt doorzien. KON. AKADEMIE VAN WETENSCHAPPEN In de 11 dezer te houden vergadering van de Geschied- en letterkundige af deeling der Kon. Ak adem ie van Wetenschappen zal Prof. C, de Boer spreken over: „Functie en 'Geschiedenis van den Fransehen Gérondif" en zal Prof. Schrijnen' spreien over: „De Latijnsche genitrief van de o-stammen". EEN MEERPROCESSIE. Folklore vol echte vroomheid en poësie. De heer J. W. v. W. schrijft ons: Het meer van Constancë, de Bodensee, is toegevroren, meldde dezer dagen de Maasbode. Dat is 'n evenement. Want het gebeurt maar hëel, heel zelden, dat die reusachtige waterkom, bijna drie uren gaans breed en 200—800 voet diep, dicht vriest. Naar aanleiding van dit feit het volgende. De beroemde pastoor Hans Jakob ls van 1 Dec. 1869 tot 1 Aug. 1884 pastoor geweest ln Hagnau (Baden), 'n dorpje aan 't meer van Constancë. Over zijn doen en laten, over toestanden, volkstypen en bijzondere gebeurtenissen in Hagnau gedurende zijn pastoraat aldaar beeft hij 'n heerlijk boek geschreven: „Schneeballen" (Drltte Reihé). Hij maakte daar ook mee, dat in 1880 het genoemde meèr toevroor en vertelt naar aanleiding daarvan *n stukje folklore vol echte vroomheid en poësie. Hagnau ligt op ongeveer drie uren gaans van Miinsterlingen in Thurgau (Zwitserland). Daar in Miinsterlingen staat 'n oud, groot en imposant voormalig Benedictinessenklooster, thans krankzinnigengesticht. Tusschen dit klooster, vertelt Hans Jakob, en het dorpje Hagnau bestond 'n eigenaardige, oeroude overeenkomst of afspraak, dateerend van het jaar 1573. In dat jaar vroor het meer van Constancë dicht. Bij die. gelegenheid werd 'n hout borstbeeld van den H. Joannes den Evangell&t van uit het bovengenoemde klooster In Miinsterlingen over 't ijs naar Hagnau gebracht in processie en aldaar in het raadhuis geplaatst. Daarbij werd afgesproken, dat, telkens als het meer van Constancë dicht zou vriezen, dat beeld heen en weer zou vervoerd worden tusschen Hagnau en Miinsterlingen. Honderd jaren later vroor het meer van Constancë weer dicht en het genoemde beeld werd ln processie naar Miinsterlingen teruggebracht, In 1830 hebben de Hagenauers het weer teruggehaald en weer in 't raadhuis te Hagnau geplaatst. In 1S8Q heeft pastoor Hans Jakob 'het beeld" uit het raadhuis laten wegnemen e» ln de kerk laten plaatsen, waar 't uiteraard beter tot zijn recht kwam. De overbrenging ln 1830 beschrijft Hans Jakob in zijn genoemd werk op de hem eigenaardige manier volgens de gegevens, welke hij had van menschen, oude ddrpstypen, die dat in 1830 nog meegemaakt hadden. Het zeldzame feit van het toe vriezen van het meer van Constancë werd in 1830 ln Hagnau door de natuur zelf aangekondigd. In den nacht van 1 op 2 Februari weerklonk van uit het meer zulk 'n geweldig, donderend geraas, dat de Hagnauers uit hun bed sprongen. Den volgenden morgen zagen ze aan den oever 'n groote ijsheuvel liggen. Zooals de Msb. meldde zijn er ook nu nog door het ijs heen op den bodem van het meer overblijfselen te zien van de vroegere „paalwoningen", die langs den oever van dat meer ln voorhistorische tijden gestaan hebben. In 1830 dreven die palen, door het geweldig natuurverschijnsel, mede uit den bodem Iosgeréten, tusschen de ijsschotsen rond. Een I dag later was het meer totaal dicht gevroren, Twee Hagnauers", vertelt Hans Jakob, | „waren de eersten, die over 't ijs gingen naar het drie uren ver van Hagnau gelegen dorp Alfcnan en daar zelfs door de „prozaïsche" Zwitsers met gedenkpenningen en 'n eervolle vermelding van hun moed werden beloond." Reeds den 4 Februari 1830 (dus juist op denzelfden datum als nu in 1929) was het ijs zoo sterk en betrouwbaar, dat de schoolkinderen van Altnau met hun onderwijzer en de Schulpfleger" over 't ijs naar Hagnau trok- I ken. Den 5den Februari waagden zelfs drie scholen van Thurgausche dorpen den overtocht met de geestelijke en wereldlijke overheidspersonen incluus. 't Duurde niet lang of Jan en alleman waagde zioh op het ijs met sleden en arren, zelfs ruiters te paard galoppeerden over het ijs. Nu besloot de gemeenteraad van Hagnau de „meerprocessie" te houden en het beeld van den H. Joannes in Münsteirllnigen te gaan halen. Op 6 Februari 1830, 's middags om 12 uur vertrok de processie, bestaande uit 100 schoolkladeren, de parochiegeestelijken, het dorpshoofd en vele anderen. De oude kapelaan Gseller, diie slecht ter been was, werd door de schooljóngens op een slee meegetrokken en sloot den stoet. Pasitoor Hans Jakob vertelt, dat hij in beziit geweest is van een schilderij, waarop die overtocht was afgebeeld. Voorop gingen de pastoor e|n het dorpshoofd... met lange pijpen in hun mond, — zelfs de kapelaan op z'n slee rookte zijn pijp — de jongens en meisjes, mannen en vrouwen, allemaal in de oude, mooie, helaas thans verdwenen volkskleederdracht. Er leefde toon nog poëzie hl het volk, waarvan hier een bewijs: Omdat de schoolkinderen van Afltnau het eerst over het ijs naar Hagnau gekomen waren, gingen de Hagnauers eerst ln Altnau (niet ver van Münsteirlingen gelegen) een tegenbezoek brengen. En ze hadden een Christusbeeld meegebracht, dat ze den Zwitsers overreikten met het verzoek, om dit in de school In Altnau te bewaren als aandenken aan deze zeldzame gebeurtenis, totdat het meer van Constanze weer zou toevriezen. Dan zouden de nakomelingen der toenmalige Hagnauers .het weer moeten terughalen en over het ijs naar hun dorpje brengen. Maar reeds ln 1880 was die vrome volkspoëzie dood in Haemau, want ofschoon, zooals boven gezegd ls, toen ook het meer dichtvroor, hebben de Hagnauers dat / -_ 1 . A , ,, . , ... . , Christusbeeld niet uit Altnau teruggehaald evenmin als de Munsterhngen het Hors-beeld van den H. Joannes uit Hagnau. Toen de Hagnauers des namiddags (6 Febr.) in het kloostor van Miinsterlingen aankwamen I (waar toen nog zusters woonden) oim het beeld van den H. Joannes terug te halen, werdén ze door de nonnetjes gastvrij ontvangen en ge. . tracteerd op warme soep en daarna op. brood met wijn. Maar toen de pastoor en heit dorps^ hoofd het beeld van den H. Joanpes opeischten r op grond van de voor eeuwen gemaakte af-: spraêk, toen trokken de brave zusters 'n zuur gezicht, waren zielsibedroefd en wilden niot scheiden van hun H. Joannes. Maar onze Hagnauers hielden voet bij stuk eh, zooals bekend, de aanhouder wint, zelfs van ktooster. i zusters. Ze kregen het beeld terug ©n de processie begaf zioh op dein terugweg naar Hagnau. voorop een zekere Kübele, een volkstype, die later bij Hans Jakob koster geworden ls en een en ander van het bovenstaande aan zijn pastoor verteld heeft. I 't Was nacht, toen ze in Hagnau aankwamen. , , , , , . Op verren afstand reeds hoorden de mena-hen | op den oever van Hagnau de stemmen der kin deren, die van Miinsterlingen terugkwamen, Daarop begonnen alle klokken te luiden en onder luid gejubel werd het beeld van dein H. Joannes d.e dorpskerk binnengedragen. Om de zustertjes in Miinsterlingen te froosten voor het verlies van hun H. Joannes, had, ' , , " den de Hagnauers beloofd, een Christusbeeld als aandenken aan dien gedenkwaardlgen dng te zullen zenden. Reeds den 7den Febr. d.a.v. moesten twee leden van den gemeenteraad vaji Hagnau met genoemd beeld op stap en brachten het naar de nonneti^s in Miinsterlingen. t Is dom, den „goeden, ouden tijd", ten-.,' te wènschen. Maar toch, als ik dergelijke fel-' ten uit dien tijd overdenk, dan komt me telkens weer een woord in herinnering dat ik in Leuveto eens hoorde uit den mond van Godefroid Kurt, den beroemden kenner der Middeleeuwen, die toen ongeveer het volgende zeide: Prijs onzca modernen tijd niet te hoog, daarvoor ls hij te leelijk, en kam den „goeden, ouden" tijd niet te veel af, daarvoor was hij te mooi. In 1830 bijvoorbeeld leefde er in Haignau nog poëzie. Maar ln 1880 toonden de jonge Hagnauers toch nog, dat ze 'n vonkje poëzie in hun ziel hadden. En wel door het volgende: In 1830 was een geweldige rotsblok door het meer op den oever van Hagnau met donderend geweld uitgestooten. Sindsdien bleef dat rotsblok eenzaam bij de uitmonding van het beekje, dac door Hagnau in het meer van Constancë stroomt, liggen. Negen jonge kerels, d'ie in 1880 alleen over het toegevroren meer van Hagnau naar Zwitserland geloopen waren, wentdlden ook met groote moeite dat rotsblok tot midden In het dorp ter herinnering aan de ijsjaren van 1830 en 1880. Ze vroegen' pastoor Hans Jakob een gelegenheidsgedicht daarop te maken. Maar Hans Jakob kon niet dichten, zooals hij zelf bekende, en belat>cte „den beroemdsten dichter na von Scheffel aan het meer van Constancë" pastoor Brugier van Constancë met die taak. Deze fabriceerde de volgende versregels, die in het rotsblok boven de namen der negen voornoemde jongemannen zijn Vereeuwdgd: Als amno dreiissig brach das Eis, Entfloh ich meinen Wassergrab, Ruht' aus am Dorfbach fünfzig Jalir'. Wer jetzt den Dhrenplatz mir gab? Lies hier die Neun, die Uhverzagten, Die heuer überm See sich wagten. — RADIO. RADIO VOOR DE LANDBOUWERS. Enkele Oostenrijksöhe vereenigingen zijn een actie begonnen tot invoering van een radtolandibouwdiienst. A3s voorbeeld stelt men Höngarije, waar een dergelijke dienst door deu Staat verzorgd wordt --- SPORT EN SPEL LAWNTENNIS. ned. lawntennis bond HET JAARVERSLAG. De secretaris van den N. L. T. B„ de heer Hoyte Veder, heeft in een uitvoerig jaarverslag de verschillende gebeurtenissen vastgelegd, welke het-, tennlsseizoèn 1928 heeft verschaft. Aan die gebeurtenissen zijn verschillende interessante besphduw.ingen vastgeknoopt. Het internationale tennis, aldus het verslag. was voor ons land zeer intensief. Niet alleen brachtlde Davis Cup niet minder dan vier wed strijden (tegen Ierland 5—Ö, tegen Hongarije 3—2, tégen Oostenrijk 3—0, tegen Tsjeclio-Slo wakiS 2—3)' waarbij de halve eindstrijd werd bereikt, doch bovendien werd er tegen België gespeeld, waren er twee- belangrijke dames-wedstrijden, tegen Amerika 3—2, tegen Australië 2—6, trokken onze speelsters en spelers naar Wimbledon en Parijs en werden hier te lande de zoo goed geslaagde internationale kampioen - schappen gehouden. Wat deze 'wedstrijden aangaat, zoo goed bezet (veertien naties en daaronder spelers als Borotra, Hunter, e. a.) als deze, is nog nimmer een törnoot geweest. En dan ondanks de moeilijkheden die in het verslag niet zonder eenige spijt word'en " genoemd, n.L het doorgaan van alle internationale wedstrijden buiten ons land, terwijl toch; de verschillende bondsbesturen rondom ons toegezegd hadden, rekening met ons tornooi t e houden, aangezien dit immers aan ons land verleend was door de Internationale Federatie als een vergoeding voor het niet-doorgaan der Olympische tennisspelen. Enkele woorden worden ook, gewijd aan de rechtspraak van ons land. De opmerkingen van enkele buitenlanders (Hongaren en Queenslanders, die zelfs demonstratief optraden tegen onze rechtsprekers) worden weerlegd met de bewering dat de meeste buitenlanders lof hebben voor ohze rechtspraak en dat het meer de slappe toepassing in het buitenland is dan de strenge ten onzent, welke tot verschillen aanleiding geeft. Van het nationale tennis wordt het aantal tornooien, dat gehouden wordt, te veel geacht, omdat het meestal plaatselijke zijn, die het spelpeil der spelers geen steek vooruithelpen. De schrijver van het verslag wijt dit voor een deel a an de geringe werkzaamheid der districten, welke aangewezen waren om met de vereenigingen in contact te komen ten einde; tot een bétere verdeeling der tornooien te geraken. Hiervan is niets gebleken. Evenmin is er van de districten een afvaardiging uitgegaan naar de nationale kampioenschappen. De schrijver komt dan ook op grond van deze ervaringen tot de conclusie dat de districten zooals zij nu zün, geen resultaten opleveren en dat er meer heil verwacht kan worden van kleiiiere districten, voor elke provincie en voor Amsterdam, Den Haag en Rotterdam afzonderlijk nog een, met kleine besturen, welke de tennis-aangelegenheden in hun rayon beter zullen kunnen overzien. De voorstellen dienaangaande gedaan door de Centrale Propaganda-Commissie (wier werkzaamheid in het algemeen geprezen wordt) wor den warm aanbevolen ! Ook aangaande de competitie meent de schrüver (die tevens competitie-leider is en dus ter z f ke kundig te achten) dat er door de uitbreiverandering noodzakelük is Het zal in de eerste plaats onmogelijk zijn dat in de komende oompet f tie een club s ^ et twee ploegen kan ult _ komen op één baan. Ten hoogste zal worden toegelaten dat een club, welke over twee banen uitkomt, met drie ploegen inschrüft! I Aangaande de organisatie van den N. L. T. B. wordt in het jaarverslag melding gemaakt van d e opheffing van de.... keuze-commissie, welke 7 h ^ fIn f l ■ lH alle stilte is geschied. We lazert „De uitbreiding, welke verleden jaar aan dg keuze . cornmlssle wer a gegeven, heeft niet tot het gewenschte doel geleid. De commissie bleek r tè groot. Het bestuur heeft daarom ln zün najaarsvergadering de commissie ontbonden onder dankzegging voor bewezen diensten. Het "gt in de bedoeling een kleine coiinmissie te benoemen' Voorts wordt melding gemaakt van de uitbreiding van de bondsbemoeiingen inzake aanleg i van terre inen, voor welk doel de technische commissie zich de medewerking verzekerd heeft van een expert op dit gebied. Ook op trainer-gebied heeft het afgeloopen Jaar resultaten opgeleverd, d. w. z. de behoefte ' 3 gevoeld van een contröle op de „oefenmeesters" I oï op hen ' die zich hlervoor uitgeven. Want dit laatste is helaas het geval. In de eerste plaats . heeft het bestuur het plan, zooals wij reeds | eerder hebben ffeme ld, een bondstrainer aan te schaffen „om jonge, veelbelovende spelers in de gelegenheid te stellen hun spel op te voeren". Wanneer het districtswerk meer overzichtelük wordt,-kan deze zaak tot haar recht komen. Om eenige controle te krügen over trainers, die hier ' e lande werkzaam zün of In de toekomst hier hun , emp f looi zoeke , n ' overweegt het bestuur maatregelen te nemen in dezen zin, dat gedacht wordt aan het uitreiken van een brevet van bekwaamj heid, nadat daarvan eenige proeven zün afgelegd, Een 'dergelijke maatregel wordt tegenover ons onbekende trainers niet overbodig geacht. Met de slot-conclusie dat „het verslagjaar nog I meer dan de vorige jaren reden tot voldoening j eindist het zeer &oed doo ™" erkte SCHAATSEN. UITSLAGEN VAN WEDSTRIJDEN. ALPHEN AAN DEN RIJN. — Hardrijden voor mannen en jongens korte baan: le prüs S. Koofymans, 2e prüs J. Kamping, 3e prüs A. v. d. Nagel, 4e prüs C. Bakker, 5e prüs J. van Ca pel. STADSKANAAL. — Hardrüderij voor man nen korte baan: le ronde 1 C. Brouwer, 2 L. Engélkens, 3 A. Kalster; 2e ronde: 1 B. Feikens 2 H. Oldenburger, 3 J. Scholmnkers. HEILO. — Hardrijden voor mannen, 500 M. 1 Hooft man, 2 W. Kos, 3 Promk; 1500 M.: Pronk, 2 Hooftman, 3 C. Jongert; 3000 M.: Hooftman, 2 N. Pronk, 3 C. Pronk. Eerste werd dus T. Hooftman. BLEISWIJK. — Hardrijden Voor mannen: T Hoogheemster, 2 J. v. d. Wiel, 3 T. Slootweg. OUDEWATÉR. — Hardrüden op. streek: 1 A. de Vries, 2 J. Hoogeboom, 3 Verkalk. ËNKHUIZBN. — Schocmrüe voornaamste uitslagen van de voortgezette wedstrüden te Breda zün: Personeel sabel, afd. 'I:.'l' E. Spronk, serg. a/d gijmn. en sportcursus, Breda; 2 M. Leek, waohtm.- gymn, en sportschool; 3. L. Kuykhoven, wachtm. 20e R. H.. Perrföheèl degen, hoofdafd.: 1 Wisselprüs Memorial Challange, H. v. Mierlo, hoofdschermonderwüzer a/d Rijschool; 2 S. 'vah'Dtjk, adj. onderoff. a/d Rüschool; 3 J. Tukker," hoofdscJienmonderwtjzer- R. O. A. Personeel geweer, afd. II: 1 H. Jansen, serg. 7e R. I.; 2 C. Stekkelman, serg. marinier; 3 W. Kolen, serg. 5e R. I.; 4 A. v. d. Hoek, serg. luchtvaartafd.; 5 W. Homrlnghausen, serg. reg. wielrüders. KEGELEN. 'S GRAVENHAAGSCHE KEGELBOND. De rondgang langs de banen werd deze week voortgezet op de banen van café de Kroon op het Spui te 's Gravenhage. ,,'t Hindert niet" wist zich in de A-klasse met 1840 houten op de eerste plaats te handhaven. In de B-klasse was het anders gesteld, daar dit keer hoog hout werd geworpen en D.O.F, met 1755 aan het hoofd staat. De stand luidt momenteel: KlasseA: 1 't Hindert Niet I 1840; 2 't Smalle Pad 1760; 3 2 X 13 1751; 4 G.G.P. 1737; 5 De Witte Raaf II 1730; 6 Limburgla 1692; 7 Hout of Fout 1690; 8 G.G.P. II 1647; 9 De Witte Raaf 1 1-6S'5; 10 Kios 1620; 11 't Hindert niet II 1616; 12 Hout of Fout II 1561; 13 2 X 13 1550; 14 Kios 1498! 15 't Smalle P&d II 1393. Klasse B: 1 D.O.G. 1755; ^ 2 Koekoek 1700; Ons Genoegen 1659; 4 Amieitia 1615; 5 Haagsche Kegelclub 1599: 6 Amieitia II 1554; 7 Olympia 1553; 8 Haagsche Poedelclub 1553; 9 Haagsche Kegelclub II 1539; 10 O.G.G. 1533; 11 Zie ze Rollen (dames) 1494; 12 Olympia II 1472; 13 De Rechte Lün 1458; 14 Haagsche Poedelclub 1409; 15 LU.C. 1382. SCHAKEN. SIMULTAAN-VOORSTELLING VAN DR. LASKER. Op Maandag 11 dezer des n.m. 8 uur zal dr. Lasker op de bovenzalen der studenten societeit Phoenix te Delft, voor de Delftsche Studenten Schaakclub een lezing houden over „Das Pragmatische im Schach". Vervolgens zal hü een simultaanvoorstelling geven. R. S. R. ROTTERDAM. Bü gebrek aan uitslagen van de 7e ronde, gespeeld in d« Kath. Schaakvereenlging R. S. R, zullen wü den uitslag der 8e ronde ter kennis brengen aan belangstellenden. In de partü van Grieken-W. Verhéul had eerstgenoemde wit, wat, anders uitgedrukt, wil zeggen een Weener partü. Meer verdedigend dan aanvallend leidde Verheul zün Paarden en Loopers buiten, daardoor een vrüen stand krügend. Bü den len zet ging hü echter definitief tot den aanval over en wikkelde dezen zoo vlot af. dat zün tegenpartü bü den 25en zet de vlag streek. V. d. Weghe waagde zich aan een Max Langeaanval, zün geheugen bleek echter niet lang genoeg, waardoor hü een fout maakte; Buskens maakte hiervan gebruik om 't Max tot 'n maxmum uit te buiten en na nog eenige zetten gaf v. d. Weghe op. Bü wüze van verandering streed B. Witte ook al in een versneld tempo en bezorgde a&n v. Overbeek de winpt en een vroegertje. Wijsbroek kreeg tegen Koetsheid 'n zeer goeden stand, hetgeen toch hog weer heel iets an ders is dan stand houden: hoewel zeer stand vastig bleek hü niet bestand tegén het verstand van Koetsheid en gaf den verloren stand toen maar op. De uitslag bleek te zün als volgt: lste groep: Buskens slaat v. d. Weghe; W. Verheul slaat v. Grieken; v. Overbeek slaat B. Witte; Koetsheid slaat Wüsbroek; ICouwenhöven remise mét Roemer. , 2e. groep: Vincent slaat Op den Kelder; J. Verheul .slaat .Hermans; Stoopman slaat van Woerkom; G. Oomen Stz. slaat Sprokop; Tido slaat EUkman Weimar remise met Scheerder, DAMMEN. KAMPIOENSCHAP AMSTERDAM. De eerste ronde van den wedstrijd om herf kampioenschap van Amsterdam leverde de volgende resultaten op: Lochténberg wint van Berghuis; Labiry wint van Spittüler en Rustenburg remise met van Hout. De partijen Abrahamse—Langhenkel en van Dartelen —Vos werden afgebroken. Vooral de partij tusschen den ex-kampioen van Nederland, J. H. Vos, en den ex-kampioen van Amsterdam, P. J. van Dartelen, stond in 't middelpunt der belangstelling. Vos speelde zün bekende 32—28 opening, welke door van Dartelen op meesterlijke wijze werd tegengespeeld. De ex-Haarlemmer forceerde na een krachtigen aanval doorbraak riaar dam en in den stand: v. Dartelen 8, 16, 18, 26 en dam op 49 en Vos 14, 27, 31, 32, 38 en 42 werd de partij ofgebroken (Vos aan zét). Van Dartelen heeft in dezen stand winstkans. KAMPIOENSCHAP HAARLEM. De volgende week begint de jaarlijksche wedstrüd om het kampioenschap van" Haarlem. Deelnemers zün: J. W. v. Dartelen, Ch. F. Visse, J. B. Sluiter Jr., Aebe de Jbng, F. A. Berkemeijer. v. Looy, v. Eück, Greeuw, Poppen, W. v. Daalen en Hartgerink. NEDERL. R.K. DAMBOND. Voor het district Haarlem van den Ned. R.K. Dambond won de Spaarnestad met 17—3 van T.E.P. en S.D.O. combinatie. De eindstand is: De Spaarnestad T.E.P.—S.D.O.-comb. Gezellig Samenzün St. Bavo gesp. gew. 6 5 6 4 6 . 3 6 — gelük pnt. 10 8 6 DISTRICT ROTTERDAM. Naar wü vernemen, heeft de Dordrechtsche Damvereeniging het protest tegen een verkeerde bezetting in den wedstrüd tegen Vlaardingen ingetrokken. Aangezien de uitslag van den wedstrüd Dordt —Vlaardingen nu op 10—10 blüft gehandhaafd, heeft de damclub „Rotterdam" daardoor een niet verwacht kampioenschap behaald, zooals uit den eindstand hieronder volgt: gesp. gew. geL verl. pnt. bordp. Del. Rotterdam 5 4 0 1 8 67—33 Dordr. Damver. 5 3 2 0 . 8 59—41 Het Westen 5 3 0 2 6 50—50 Constant 5 2 1 2 5 53—47 Vlaardingen 5 0 2 3 2 35—65 Zuider Damcl. 5 0 1 4 1 36—64 R.-K. DISTRICT-BOND „AMSTERDAM". Onder groote belangstelling had Donderdag 7 Febr. In hotel ,,Büenkorf" P. H. Kade 37 de opening plaats, van de wedstrüden om het Katholiek kampioenschap van „Amsterdam." De heer Herman Blokzül als voorzitter van den bond wees op deze voor Amsterdam ongekend groote gebeurtenis en dat door oprichting der R.-K. Damclub „A'dam" aan haar te danken was, dat nu sinds het bestaan van den Kath. Bond voor de eerste maal om het kampioenschap gespeeld wordt. Door het inmiddels gevorderde uur konden enkele partüen niet beëindigd worden. Voorloopige uitslagen: Hoofdklasse: K. F. Bontebal wint van P .Kool, P. Schaaps wint van P. Westra, mr. C. J. Lochtenberg wint van Lanhentermans, B. den Hollander remise met E. C. Lochtenberg. le kl. A.: W. Hogeland' wint van W. SanderS, H. Hogeland wint van B. Westra. le kl. B.: Frits Hogeland wint van C. Jonkera, M. v. d. Zedde wint van N. Bosch. 2e kl.: G. Hart wint van Sabberoller, H. Tudel wint van A. Sabol, A. Hart wint van G. Amende, A. Amende remise met A. Callovon. De tweede ronde op 14 Febr. --- RADIO-NIEUWS PROGRAMMA'S VOOR ZONDAG. Huizen (336,3 M., na 6 uur 1S52 M.) 8.30— 9.30 K.R.O. Morgenwüding door J. de Wit: Stof züt gij; 9.50 Prot. uitzenuing; 12.30—1.30 K.R.O. Concert door het K.ll.O.-trio; 1.30—2.— gramofoonmuziek K.R.O.; i—2.30 K.K.O. Spr. reotor J. B. W. M. Möller: Noodzakelijkheid van de K. K. Vakorganisatie voor jonge aroeinera en arbeidsters; 2.3U—4.30 concert door de Harmonie „Lentekrans", uit Linne, o. L van den heer W. Schulpen; 4.30—5.— K.R.O. Ziekenhaiiuurtje door S. Klein, red. Dagblad v. Arnhem; 6.40 Prot. uitzending; 7.30—8.10 K.R.O. Spr. prof. dr, R. L. Jansen O.P.: Voordrachten over den Bübel; 8.10—10.45 K.R.O. Concert. De Amsterdamsche Orkestvereeniging o. L V. F. v. Diepenbeek, mevr. F. Fischer (sopraan); 10.45 K.R.O. Epiloog door het Klein Koor o. 1. v. Jos. H. Pickkers. Hilversum (1071 M.) 12—12.30 schaakles;; 12.30—2.— concert door het AV.R.O.-trio; 2—i 2.30 Arnhemsch dubbelmannenkwartet; 2.30—3.—i pellO-eoncert. R. Brinkman met pianobegel. van Egb. Veen; 3—3.3D Willem Hunschc-Ghetto Güntjes; 3.30—5.— concert door het Omroeporkest. Lia Fuldauer (sopraan). In de pauzes wedstrüd-uitslagen; 6—ï.30 concert door het versterkte Cinema Royal Orkest o. L v. H. de Groot; 7.30—8.— gramofoonnxuziek; 8.— pers- _ en sportoerichten; 8.08 aansluiting van het Concertgebouw te A'dam. Concertgebouw-orkest o. 1. v. Corn. Dopper. Mia Peltenburg (.sopraan);, 10.15—11.30 gramoloonmuziek. Daventry (1562 M.) 3.50 licht sy.mphonieconcert. Het Northern Wireless Orkest. B. Baillle (sopraan) A. Catterall (viool); 5.20 piano-concert door Egon Petri; 6.05—6.35 Bach's kerkcantata no. 69. B. Baillie (sopraan), C. Felpts (alt), A. Wilkea (tenor), ,U. Whitehead (bas), St. Anna's kerkkoor; 9.10 nieuwsberichten; 9.25 kamermu» ziek strijkkwartet. S. Wilson (tenor); 10.50 epiloog. P a r ü s („Radio-Paris" 1750 M.) 12.20 Katholieke morgenwüding; 1.06—2.10 en 4.50—5.50 orkest; 7.05—7.50 gramofoonmuziek; 8.05 circus „Radio-t'aris"; 8,35 ooncert. Het Waalsche koor van Charleroi, o. 1. v. den heer Barbier; 9.50—• 11.10 concert Orkest Marlo Cazes. Langenberg (469 M.) 11.20—12.20 orgelconcert; 12-J—1.50 orkest; 3—3.45 liederen van Schubert (tenor-bas); 4.20—5.50 carnavals-zitting; 7.20 oude dansen. Werag-orkost. Daarna moderne dansen, n de pauze ,,Fritzchen und Lieschen", muzik. schets. Vervolgens tot 11.20 dansmuziek. Zeesen (1649 M.) 10.50 orkest; 2.60—3.20 carnaval; 3.50 gramoloonmuziek; 4.20—5.50 caroavais-zitting; 7.20 orkest; 8.20 U. v. Diemen (alt); 8.50 debat (litterair). Daarna dansmuziek. Hamburg (395 M.) 12.25 orkest; 2.20 carmilvals-optocht; 2.50 Hongaarsche muziek; 4.20 cither-concert; 5.20 vocaal concert. Dubbelkwartet; 7.20 „Der Karneval in Rom', operette ln 3 aeten, Joh. Strauss; 10.05—11.10 dansmuziek. Brussel (512 M.) 5.20 orkestconcert; 6.50 trio-concert; 8.35—10.35 concert. Orkest. Mlle Stroeybans en M. Thelma (zang). Bern (411 M.) 6.50—7.20 kinderuurtje; 7.20 —8.20 vastenavond; 8.20—9.55 Kurzaal-orkest; 9.05—9.20 sport- en nieuwsberichten. --- Verstopping ? MIJH.HArPp-Ulellen Recl. 25829 VM • ---