DE BOLSJEVISEERING VAN HET OOSTEN. V. (slot.) INDIE EN INDONESIE. Wij zullen het met het Westen klaarspelen door het Oosten (Lenin). Mr. Langford James, officier van justitie ju bet communistenproces te Meerut in Engelsch -Indië, verklaarde in zijn requisitoir 0 p 12 Juni 1.1.: „De Sowjet-agenten zijn door hun overtuiging' en door hun orders gehouden, om onverbiddelijk, intens en onophoudelijk te werken aan de ondermijning en omverwerping van de Britsche monarchie in Engeland, Indië en Zijner Majesteit's Dominions". De Sovvjet'bladen op hun beurt schreven: „Indië 6taat aan den vooravond van groote gebeurtenissen" en sedert weken herbalen zij het refrein: „De oogen gericht op . Indië". „Het gevaar in het Oosten groeit . ongetwijfeld aan en het zou dwaas zijn te beweren, dat er alles in orde is", aldus de „Daily Mail" van 13 Juni. Deze uitlatingen van deskundigen laten duidelijk zien, dat het bols je vis me in Engelsch-Indië geen sprookje is, maar angstwekkende realiteit. Ghandi en zijn volgelingen, die hun strevingen lijnrecht tegenover die van het bolsjevisme stellen hebben kort geleden de volledige non-coöperation en de boycot van Engelsche goederen afgekondigd, indien de voorgenomen grondwetswijziging Indië niet op 1 Januari 1930 de gewenschte vrijheid geeft. Zij vergeten al te vee], dat het terugtrekken der Engelschen uit Indië het teeken zal zijn voor een bolsjevdstischen aanval van buitenaf. De begeerde vrijheid zou in de practijk slechts neerkomen op een verwisseling van overheerschers. Zooals we zagen heeft Rusland reeds vasten voet weten te krijgen in de Indische grenslanden, waardoor het roode leger eventueel bedenkelijk dicht bij den Kheiberpas kan komen, die den voornaamsten toegang tot Indië vormt- Een inval in Indië zou ongetwijfeld een wereldbrand veroorzaken, waarbij Nederland niet al te vast zou mogen vertrouwen, dat het buiten schot kan blijven. Toch wordt door Moskou op de verovering van Indië aangestuurd, aan de grens door militaire preparatieven; in het land zelf door het beproefde middel van de uitbuiting van het nationalisme. De twee verschillende methoden, die het bolsjevisme in het Oosten en bet Westen volgt, nationale vrijheidsbeweging en klassenstrijd van het proletariaat, dienen naar buiten in overeenstemming te worden gebracht. De basis daarvoor werd gelegd in 1920 op het eerste congres van de Oostersche volken te Bakoe, waar 1800 gedelegeerden 37 nationaliteiten vertegenwoordigden. In verband met de bolsjevistische pogingen om het Oosten te veroveren in het algemeen, maar meer in 't bijzonder met het oog op het communisme in Indië en in onze koloniën zijn nu de volgende twee vragen van belang: Waarom steunen de communistische partijen de nationalistische bewegingen en waarom nemen do nationalisten die hulp aan? Het antwoord op de eerste vraag geeft ons de afgevaardigde der Britsche communistische partij op een Kominterncongres, n.1., dat het voor de regeeringen niet moeilijk is, om een zuiver communistische beweging in den kiem te smoren, terwijl het veel moeilijker is een nationale vrijheidsbeweging te bestrijden. En op de tweede vraag ontwoordt Samin, pseudoniem voor Semaoen, de ziel van de communistische beweging in Indonesië. Op het 6e Kominterncongres in 1928 zeide hij, naar aanleiding van een artikel van een anti-communistisch nationalist: „Wat beteekent deze toestemming? Niets anders, dan dat de nationalisten niet in staat waren de massa te leiden, zoodat zij die leiding aan ons moesten overlaten". „Deze toestemming duidt op de zwakte der nationalistische beweging in Indonesië, om den strijd ter bevrijding tot het einde te voeren". Op hetzelfde congres bewees Semaoen, dat de communisten werkelijk de hand hebben in de nationalistische beweging in Indonesië, door te zeggen: „Partijgenooten, in Indonesië is het de Communistische Partij tot aan de Novemberrevolutie gelukt de leiding van de volksbeweging in handen te houden en den invloed van de andere nationale partijen er sterk terug te dringen. De eerste massa-actie van het proletariaat tegen de Hollandsche imperialisten ging van de communisten uit: de algemeene spoorwegstaking in 1923. Ook de No ve m be r-o p s tand en de Januari-revolutie van West-Sumatra waren het credit der communisten". Nationalisme en communisme loopen dus dooreen. Hoe onze houding zal zijn ten opzichte van het laatste behoeft zeker niet te worden uiteengezet. Tegenover den grootsten vijand van den godsdienst is voor ons slechts één houding mogelijk! Maar hoe ons te gedragen ten opzichte van het Indische nationalisme? Daarover loopen ook onder de katholieken de meeningen dikwijls ver uiteen en dikwijls worden de gedachtenwisselingen hierover vertroebeld door neveninvloeden, voortkomend uit het economisch eigenbelang. Wij stellen er prijs op te verklaren, dat wij, wanneer we de kwestie zuiver stellen, ontdoen van alle franje en alleen als katholiek oordeelen, wij het bestaansrecht van het Indische nationalisme — theorethisch en practisch *) — volkomen erkennen, zelfs al ware dit de economische ondergang van Nederland, zooals men het wel eens wil doen voorkomen. Want nationalisme beteekent hier: streven naar onafhankelijkheid langs wettigen weg, een streven, dat de Engelsche dominions hebben gevolgd tot het einde, zonder den economischen ondergang van Engeland te veroorzaken. In werkelijkheid zullen ook voor Nederland de gevolgen zoo tragisch niet zijn en zal weldra blijken, dat economie en ethiek hier zeer gelukkig hand in hand kunnen gaan. En al ware het anders, sedert wanneer gaan onder katholieken de eischen der practische economie, die het verlangen naar een zoo groot mogelijke stoffelijke welvaart uitdrukken, boven die van de ethiek? Neen, het grootste gevaar voor een déb&cle zien we ontstaan uit het gebrek aan tact en nit den rassenwaan van maar al te veel Europeanen in Indonesië. *) Theoretisch, d.w.z. in beginsel; practisch, d-i. Indien dit beginsel in de practijk wordt doorgevoerd zonder neveninvloeden: met name is het nationalisme voor ons niet te aanvaarden, zooals het zich thans de facto voordoet: *ls aanhangwagen van het communisme. --- BUITENLAND. HET KELLOGG-PACT. 24 JULI AFKONDIGING. WASHINGTON, 16 Juli. (H.N.) President Hoover heeft de afkondiging van het Kelloggpact tot uitbanning van den oorlog thans op 24 Juli vastgesteld. Dit zal in een plechtige bijeenkomst op het Witte Huis geschieden. FRANKRIJK EN DE SCHULDENREGELING. Ratificatie zeker ? PARIJS, 16 Juli. (Havas). De „Echo de Faris" meldt, dat het thans zeker is, dat de overgroote meerderheid van de groep-Marin, n.1. 80 leden minstens van de honderd, besloten is, voor ratificatie te stemmen. Ook het aantal opponenten in de andere partijen is aanmerkelijk gedaald, zegt, het blad. DE CRISIS IN ROEMENIE. Conflict in de Roemeensche kamer. PARIJS, 16 Juli. (V.D.) Ex-kroonprins Carol van Roemenië, die momenteel in Frankrijk vertoeft, lieeft d.d. 12 Juli een schrijven gericht aan de „Matin" waarin hij alle mededeelingen en geruchten, dat hij bij de gebeurtenissen in Roemenië betrokken of er de aanstichter van zou zijn, valsch noemt. Uit Boekarest wordt gemeld, dat bij het debat in de Roemeensche kamer over de door de regeering voorgestelde bestuurshervormingen oud-minister Duca uit naam van de liberale partij een verklaring heeft voorgelezen, waarin het kabinet-Manioe verweten wordt, het werk der vroegere regeering te vernietigen, zoodat de liberale partij zich gedwongen ziet, het parlement te verlaten. Overeenkomstige verklaringen werden afgelegd uit naam van de volkspartij en door een vertegenwoordiger van de groep Lupi. Manioe wees deze beschuldigingen krachtig van zich af, stelde de verdiensten van zijn kabinet in het licht en verklaarde, dat de regeering in volledige overeenstemming met den regentschapsraad optreedt en haar werk zonder vertraging zal voortzetten. Daarop verlieteif de 13 liberale afgevaardigden de 4 leden der volkspartij en de 4 aanhangers van Lupi de zitting. BULGARIJE EN JOEGO-SLAVIE. Een nieuw incident. Naar uit Belgrado wordt gemeld, werden te Isjtip twee buitenlanders, die later bleken Bulgaren te zijn, door de politie aangehouden, die hun papieren wilde onderzoeken. Een hunner verzette zich met geweld van wapenen tegen dit onderzoek en werd bij den daarop volgenden strijd door de politie neergeschoten. De tweede nam de vlucht, doch werd door gendarmes en landlieden achtervolgd en bij Kotschane bij de Bulgaarsche grens omsingeld. Toen hij daar op zijn achtervolgers begon te schieten, maakten ook deze van hun wapenen gebruik en werd hij dood geschoten. DE GODSDIENSTVREDE IN MEXICO. Oproep aan de rebellen. De Mexicaansche liga voor de verdediging van den godsdienst heeft een verklaring gepubliceerd, onderteekend door den secretaris Jose Tello, waarin al die leden van de liga, die hebben deelgenomen aan den opstand, worden aangespoord, hun wapens neer te leggen en hun krachten in te spannen in dienst van de Kerk door, onder beroep op president Portes Gil's belofte, het congrse; te verzoeken, de wetten tegen den godsdienst af te schaffen, of te herzien. In de verklaring wordt ook lof gebracht aan de katholieke vrouwen, die „leeuwinnen en adelaars werden" bij de verdediging Tan de rechten der Kerk. DE NIEUWE AARTSBISSCHOP VAN MILAAN. Eed van trouw aan den koning. Men schrijft ons uit Rome d.d. 13 Juli: De nieuwgekozen aartsbisschop van Milaan, mgr. Ildefons Schuster O.S.B. is de eerste Italiaansche bisschop, die na het sluiten en de ratificatie der verdragen van Lateranen en het concordaat, volgens de daarin vervatte bepalingen in handen van den koning den eed van trouw zal afleggen, tot welk doel hij zich heden naar San Rossore begeven heeft. DE TOESTAND VAN DEN ENGELSCHEN KONING. LONDEN, 16 Juli. (V.D.) Volgens het hedenmiddag officieel gepubliceerde bulletin heeft de koning een goeden nacht gehad. Zoowel de plaatselijke toestand als zijn algemeene toestand is bevredigend. --- DANZIG EN DE CORRIDOR. DE HANSESTAD SINDS DEN VREDE VAN VERSAILLES. POOLSCHE „PENETRATION PACIFIQUE'. (Van onzen correspondent.) III. Krachtens den geheimzinnlgen „drang naar het Westen", welke zoo wat allen volken der wereld eigen is, zijn de Slaven destijds Europa doorgemarcheerd tot voorbij Stettin toe. Deze padvinders werden echter voor een deel gegermaniseerd en voor de rest teruggeslagen en het gebeurde zelfs, dat de Duitsche ridders een tegenovergestelde drang in zich bespeurden en „gen Osten ritten". Op hun langen rit hebben zij een groot stuk van het tegenwoordige Europa voor den blanken man terug gewonnen, het Christendom in de harten der barbaren uitgezaaid en deze weggedrongen, opgeslorpt of met de WestEuropeesche cultuur verrijkt. Hun opmarsch volgde in hoofdzaak de stranden der Oostzee en langs deze kust werden steunpunten ge bouwd, van waaruit ze hun actie telken male reorganiseerden en van frissche levenskracht voorzagen. Zulk een steunpunt was Danzig. Danzig was echter niet alleen een menge ling van missiepost en roofburcht, het was ook een handelscentrum en ontpopte zich in den loop der jaren tot een bloeiende Hansestad van de bovenste plank. Maar het bleef in alle vormen zijn roeping getrouw en hielp door de eeuwen heen, de Slaven buiten onze poorten houden. Tot het jaar van Versailles aanbrak en het défaitisme van den blanken man ook hier een troef uit zou spelen. De sterke wachtpost aan de Weichselmonding werd gemineerd, er werd een bres in den muur geslagen, die-tussclien ons en onze zeer gevaarlijke vijanden in den loop der eeuwen opgericht was, en de Polen werden ondershands uitgenoodigd door die bres in de beemden van West Europa binnen te dringen. Wanneer men de regeling, die door Versail les in dit deel der aarde getroffen werd, op zich zelf beschouwd kan men haar hoofdschuddend gade slaan en vervolgens tot de orde van den dag overgaan. Maar men kan haar ook inpassen in het kader van verschijnselen, die op zooveel andere punten van den aardbol waar te nemen vallen en dan is die regeling niets dan een symptoom als zoovele anderen, die allen gezamenlijk een pessimistisch filosoof het woord van den „Ondergang des Avondland", in de p engaven. Want waar men zijn blik ook wendt, naar Azië, naar Afrika, naar Europa, overal ziet men den blanken man bezig, stellingen prijs te geven, terug te krabbelen, ln te zinken, het défaitisme te beoefenen. Erkend moet worden dat de heeren van Versailles bij het toe te juichen herstel van de Poolsche onafhankelijkheid voor een moeilijk probleem stonden. Want de nieuwe staat had geen toegang tot de zee, een ongelukkig lot, dat overigens nog geenszins een noodlot is. Het onmetelijke Rusland bezit eigenlijk ook geen enkele fatsoenlijke en ijsvrije haven. De Tsjechen hebben er ook geen en de Zwitsers evenmin. Desniettemin schijnt in deze en andere continentale landen, het leven zeer wel de moeite van het leven waard te zijn. Wat de Polen betreft, dezen hadden ook al volkomen met de zee afgerekend en ze voelden zich door geen enkele traditie en door geen heimwee naar den breeden plas getrokken. Voor de stranden van Oliva heeft een Poolsche vloot Zweden eens verslagen, maar dit feit leeft nog slechts in het brein van historici, is echter uit de herinnering des volks verdwenen. Afgezien hiervan hadden de heeren van Versailles dictatorische macht geassumeerd en hadden ze den Pruisen alle maatregelen kunnen dicteeren, die noodig geacht mochten worden voor een onbelemmerden Poolschen zeehandel. Den heeren van Versailles zweefden echter andere doeleinden voor oogen; ze wilden de algeheele vernietiging van het gevreesde Duitsche rijk en ze achtten hier een nieuwe gelegenheid geboden, om dat rijk een harden slag toe te brengen. Daarom kreeg Polen eerstens zijn corridor dwars door het Duitsche gebied heen. Het kreeg een opening naar zee, waa#mede het echter weinig anders uitrichten kon dan zijn kinderen gelegenheid tot pootje baden te geven in zuiver Poolsch nat. Nu is Danzig echter de natuurlijke haven van het bevrijde land en het had voor de hand gelegen, dat men deze stad aan Polen toebedeelde, eventueel na voorafgaand handig in elkaar gezet referendum, zooals dat elders ook wel en tot groote stichting van de promotors der zelfbestemming gehouden werd. Wanneer men de stad eerst goed met Poolsche legionnairs vol gestopt had, dan had men beslist zeker een magnifiek referendum-resultaat bereikt. Later had men de Duitschers dan uit het land kunnen werpen, of ze op een of andere manier uitroeien en daarmee had men hier „gezonde verhoudingen" gekregen. Maar men verkoos toch, een tusschenweg te bewandelen, die veel meer gelegenheid tot eeuwig-durende onrust geeft en daardoor Polen veel hechter vastklinkt aan de ijzeren keten die rondom Duitschland geslagen werd. Men maakte dus Danzig wel van Pruisen en Duitschland los, maar men gaf het den Polen niet. Men wierp het hun slechts als een smakelijk lokaas voor de voeten. Men maakte, van stad en ommelanden een zwakken en hulpeloozen vrijstaat, van welken verwacht kon worden, dat hij de pénétration al dan niet pacifique van de Polen op den duur onmogelijk zou kunnen weerstaan, met het gevolg, dat na een reeks van jaren de heele boel hier den zonén van Koziuscko als een rijpe vrucht in den schoot zou vallen. Jammer genoeg zijn het de Polen zelf geweest die een streep door deze rekening hebben gehaald. De taak, die van hen verwacht werd, Is er een die met fluweelen handschoenen uitgevoerd behoort te worden. Zij hebben echter zulke handschoenen niet aangetrokken maar veel liever ingestemd met de liederen van woesten Duitscher-haat, waarvan hun de echo's van de Seine af toegewaaid kwamen en op de wie geling van die klanken zijn zij zeer plomp en zeer provoceerend opgetreden. Waarbij zij niets anders bereikt hebben, dan dat de Danzigers zeer op hun qui vlve gebracht en op den felsten afweer voorbereid zijn. Overigens bleken de Polen ook niet tegen de Duitschers opgewasschen. Als arbeider zijn ze het misschien vanwege hun sobere levenswijze en de daarmede gepaard gaande goedkoopte de baas, maar een Poolsche koopman kan zich toch niet met een sfruit uit oude lia-asegeslachten meten en in de hoogere kringen der samenleving kost het den Danziger daarom niet de geringste moeite, zich te handhaven. Inmiddels werd dan de Vrijstaat Danzig op 15 November 1920 geproclameerd. Het landje is 1892 K.M. groot en telt 383.995 inwoners, van welke 366.000 Duitsch en 12.000 Poolsch zijn. Het werd onder bescherming van den volkenbond gesteld en met deze schoone geste sneden de heeren van Versailles zich voor de zooveelste maal in de vingers. Want deze heeren hadden zich den volkenbond aanvankelijk gedacht als een soort N.V. tot behoud van den in den oorlog gemaakten buit. Maar de volkenbond geeft af en toe teekenen van zelfstandigheid en hiervan heeft Danzig nu en dan op kleine schaal geprofiteerd, terwijl het in, dien bond de eenige garantie ziet, dat het niet op een goeden morgen a la Wilna bezet zal worden. Toen de vrijstaat gegrondvest was, moest hij verdragen met zijn buurman sluiten en eerstens zijn douane-souvereiniteit prijsgeven. Danzig moest met Polen een tolverbond aangaan en dat was de eerste schrede tot de péptration pacifique. Vervolgens moest de Vrijstaat aan eigen vertegenwoordiging in den vreemde verzaken en hoewel hij de behartiging van zijn belangen natuurlijk veel liever aan de Wil« helmstrasse toevertrouwd had, moest hij er in berusten, dat Warschau deze aangelegenheid in den vervolge opknapt. Daarna ging men er toe over, de Danziger haven Poolsch te penetreeren. De haven is de ruggegraat van den Vrijstaat en het lag dus voor de hand dat deze gebroken moest worden. Daarom werd zij uit het staatsverband gelicht en aan een commissie toevertrouwd, die uit vijf Danzigers en vijf Polen bestond met een Zwitser als voorzitter. Dan wierp men zich op het kleine spoorwegnet en ook dit werd den Danzigers afgenomen en onder Poolsch beheer gesteld. Er is eens een generaal geweest, die toen hij op een rooftocht uitging over zijn vijanden zei:'ik zal hen alles afnemen, behalve hun oogen, om over hun ellende te weenen. En denkt men misschien aan dien volzin, wanneer men in Danzig rondwandelt De bescherming van den volkenbond substantieert zich in een hoogen commissaris, wiens taak het voornamelijk is de eeuwige geschillen tusschen Polen en Danzigers te beslechten. Danzig bezit als wetgevend lichaam een volksdag, welker zetels door meer dan twintig staatkundige partijen onderling betwist worden. En als uitvoerend lichaam een senaat van 14 leden, welks president, de heer Sahm, op het oogenblik in Moskou vertoeft, om te zien, hoe hij de bolschewisten tegen zijn nabije en verre vijanden uitspelen kan. Naar verluidt, bestaan er in Rusland plannen van Danzig een grootscheepsche overladingshaven voor Russisch koren te maken. --- Hoewel in verband met de hitte de gebruikel ijke parade afgelast was, toch is de nationale feestdag van Frankrijk, 14 Juli, met den Hoewel in verband met de hitte de gebruikel ijke parade afgelast was, toch is de nationale feestdag van Frankrijk, 14 Juli, met den gewonen luister gevierd, 's Avonds waren d e officieele gebouwen verlicht. Een kijkje op de Place de la Concorde te Parijs, die er bijzonder fantastisch uitzag. Rechts bevindt z ich het ministerie van marine. De lichtlijnen links zijn strepen van autolichten, die tijdens de opname voorbij de lens snorden. --- HET CHINEESCH-RUSSISCH CONFLICT. DE PROTESTNOTA VAN MOSKOU. De houding van Engeland. Da houding van Engeland in het conflict is tot nu toe een van afwachten. Een oorlog zal evenwel ook van invloed zijn op de onderhandelingen, die binnenkort tusschen Engeland en Rusland zullen aanvangen over het herstel der diplomatieke betrekkingen. De „Times" wijst er heden reeds op, dat een oorlog tusschen China en Rusland onvermijdelijk een vertraging in . het herstel der betrekkingen tusschen Engeland en sovjet-Rusland tot gevolg moet hebben. MOSKOU, 15 Juli. (W.B.) Volgens een communiqué van het Russisch departement van buitenlandsche zaken heeft de Chineesche vertegenwoordiger te Moskou aan volkscommissaris Karachan een nota overhandigd, waarin wordt meegedeeld, dat de vertaling der sovjetnota in het Chineesch eerst in den nacht van 14 Juli gereed kwam en dat het telegram eerst Maandag namiddag om half één opgegeven is. Daar de gezant geen instructies had van de Nanking-regeering, noch directe telegrafische verbinding met de regeering van Moekden, verzocht hij de Russische regeering, de sovjetnota telegrafisch naar Moekden te zenden. Een afschrift van den Russischen tekst der sovjet-nota heeft de gezant met de post naar Nanking gezonden. SHANGHAI, 15 Juli. (R.O.) Algemeen wordt hier aangenomen, dat China en Rusland het conflict in Noord-China in der minne zullen trachten te regelen, ofschoon het waarschijnlijk is, dat de autoriteiten in Mantsjoerije, verbitterd door de communistische propaganda, al het mogelijke zullen doen om een eind te maken aan den invloed der sovjets in Mantsjoerije. Wat echter de regeering van Nanking be treft, deze verlangt er, naar het schijnt, veel meer naar de diplomatieke betrekkingen tusschen China en Rusland te herstellen dan de wrijving, klaarblijkelijk door Moekden uitgelokt, te verergeren. NANKING, 15 Juli. (R.O.) Tsjang Kal Sjek heeft hedenmorgen rapport uitgebracht aan de Koeomintang. Bijzonderheden omtrent den inhoud van dit rapport zijn niet bekend gemaakt, doch van betrouwbare zijde verluidt, dat Tsjang Kai Sjek reeds te kennen zou hebben gegeven, dat ten opzichte van de jongste ge beutenissen een nauwkeurig omlijnde politiek zou worden gevolgd. Wang, de minister van buitenlandsche zaken, Is op het oogenblik niet te Nanking aanwezig, en men neemt aan, dat niets zal worden gedaan voor zijn terugkeer, einde dezer week. Volgens uit Tsjangtsjoen te Peking ontvangen berichten hebben de Chineesche autoriteiten de plaatsen ten Zuiden van Charbin van Russen gezuiverd. Volgens te Peking ontvangen berichten zijn Russische onderhandelaars per vliegtuig te Irkoetsk aangekomen, waar zij zich voor een conferentie met vertegenwoordigers der Chineesche regeering gereed houden voor het geval, dat de Nankingregeering dergelijke onderhandelingen wenscht, ten einde de in het Rus sische ultimatum aangekondigde ernstige gevolgen te vermijden. Het Russische ultimatum aan China, dat op 13 dezer gedateerd is, werd Zondagmorgen vroeg aan de Chineesche legatie overhandigd, Het zou Woensdag op denzelfden tijd dus kunnen afloopen, doch naar te Moskou verluidt, moet de termijn worden geacht te loopen van het moment, waarop de nota in Moekden en Nanking ontvangen werd, weshalve de eindtermijn dus geenszins vast staat. NANKING, 16 Juli. (R.O.) Het ultimatum der sovjets werd gisteren aan Tsjang Kaf Shek overhandigd. Volgens een semi-officieele verklaring werden 5000 Chineesche soldaten gezonden ter versterking van den oostelijken sector van den Chineeschen Oosterspoorweg, terwijl 10.000 anderen geconcentreerd zijn in de grensstad Mantsjoeli waar zij vlak tegenover de Russi sche troepen staan. TOKIO, 16 Juli. (R.O.) Ofschoon men hier nog vast geooft, dat het Russisch-Chineesche conflict op vredelievende wijze zal worden geregeld, zijn de bladen eenstemmig in hun beoordeeling van het inbezitnemen van den spoorweg door China, daar men dit beschouwt als een schending der internationale gebruiken. Anti-Chineesche betoogingen. MOSKOU, 15 Juli. (W.B.) Naar het telegraafagentschap der sovjet-unie meldt, hebben ook heden in de Moskousche bedrijven protestbetoogingen naar aanleiding van het optreden van China aan den Ooster-spoorweg plaats gehad. In massa-optochten trok men voorbij het Chineesche gezantschapsgebouw, dat door een sterke troepenmacht werd bewaakt. De manifestaties, waaraan ook Chineezen deelnamen, duurden tot laat ln den avond voort. BERLIJN, 16 Juli. (W.B.) Naar de communistische „Rote Fahne" meldt, verzamelden zich gisterenavond voor het gebouw van het Chineesche consulaat te Berlijn honderden arbeiders, die lulde protesteerden tegen het optreden der Nanking-regeering. Ten slotte werden de ruiten van het consulaat met steenen bekogeld en totaal vernield. Toen de politie ten tooneele verscheen, was de demonstratie al afgeloopen. --- TRAGISCH ONGELUK TIJDENS EEN EXCURSIE. TEGUCIGALPA (Honduras), 16 Juli. (R.O.) Een autobus, waarin een aantal meisjes-studenten van een pic-nic huiswaarts keerden, stortte in een duizend voet diep ravijn, op eenige mijlen afstand van Tegucigalpa. Elf meisjes vonden bij deze ramp den dood, twee en twintig werden gewond. Nader seint Reuter uit Tegucigalpa: De streek is diep onder den indruk van de ramp. Verscheiden slachtoffers behoorden tot bekende families. . . Alle theatervoorstellingen en concerten werden afgelast. De minister van openbare werken is ernstig gekwetst bij een poging, om op den bodem van het ravijn af te dalen, om het reddingswerk te leiden. --- VIER PERSONEN IN DE RHONE VERDRONKEN. PARIJS, 15 Juli. (N.T.A.) Drie echtparen uit Lyon zouden heden met een roeiboot de Rhóne oversteken. Toen echter midden in de rivier de boot begon water te scheppen, drongen de vrouwen angstig naar éénen kant, zoodat de boot omsloeg. Vier personen vonden den dood in de golven. Een man en een vrouw konden worden gered. --- ONTWIKKELING VAN DEN BRITSCHEN RIJKSHANDEL BEPERKING VAN ECONOMISCHE BEWAPENING. (Van onzen correspondent.) Londen, 12 Juli 1929. Eén ding lijdt geen twijfel: de consolidatie van den algemeenen vrede heeft de laatste vijf jaren veel grooter vorderingen gemaakt, dan die van de Britsche welvaart; het zijn de nationale en niet de internationale belangen, welke op de allereerste plaats de aandacht van de nieuwe regeering moeten hebben. Wanneer mr. Mac Donald nu of later naar Washington gaat, om met den president van gedachten te wisselen over een plan tot vlootbeperking als grondslag voor internationale bewapenings-reductie, dan kan hij, zoo hij als Britsch staatsman en niet als internationalist optreedt, misschien iets nuttigs bereiken (gelijk sir Austen Chamberlain sinds 1925 heel veel nettig werk verricht heeft), maar toch iets dfit voor Engeland van zeer ondergeschikt belang is vergeleken bij de groote commercieele rijksvraagstukken, welke op een oplossing wachten. De Britsche volkengemeenschap is door haar verspreiding over den geheelen aardbol, door haar democratisch wezen en door haar historisch geworden samenhang de grootste materieele vredesfactor; versterking van de grondslagen, waarop die gemeenschap berust, kan den vreedzamen internationalen betrekkingen slechts ten goede komen, verzwakking van het rijk als eenheid daarentegen brengt tal van gevaren voor den wereldvrede met zich. Deze kan niet behandeld worden als iets op zichzelf staands. De vredes-idealen en de vredespraktijken moeten elementaire bestanddeelen zijn van het nationale leven en streven van een volk. Niet door over den vrede te praten en te onderhandelen, niet door met den vrede te dwepen, kan een staatsman dien bevorderen, doch door op ieder gebied een politiek te voeren, welke den vredestoestand bevestigen kan. Wanneer mr. Mac Donald te Washington samenkomt met de heeren Hoover en Mackenzieking dan kan hij met dezen elk afzonderlijk en met beiden te zamen van gedachten wisselen over aangelegenheden, die niet het minste verband houden met kruisers en duikbooten, en toch voor het oogenblik van veel grooter belang zijn voor de ontwikkeling der vreedzame internationale betrekkingen. De Vereenigde Staten hebben formeel natuurlijk het recht, zich economisch zoo zwaar ta bewapenen als hun goed dunkt. Het Wilsoniaansche internationalisme, dat aan den volkenbond ten grondslag ligt, is evenwel niet minder scherp gekant tegen onbeperkte eigenmachtige commercieele bescherming als tegen militaire en maritieme bescherming van denzelfden aard. Waarom? Omdat in beide gevallen de bescherming grootendeels geen bescherming, maar provocatie is; geen defensieve, maar een offensieve maatregel. Het volkenbonds-internationalisme is uit den aard der zaak evenzeer anti-protectionistisch als anti,-militairistisch. Het eischt niet, dat eenig volk zijn economischs veiligheid prijsgeeft, evenmin als dat het zijn militaire veiligheid laat varen, maar de maatregelen, ter bescherming van deze zoowel van gene genomen, mogen geen ander dan een defensief, en nimmer een agressief karakter dragen. Nogmaals: waarom? Omdat zoowel agressieve economische als agressieve militaire bewapening werkelijk gevaar op oorlog doet ontstaan. Een vredesdiplomatie, die zich eenzijdig op militair (of eigenlijk anti-militair) gebied beweegt, zal nimmer duurzame successen kunnen boekstaven. De Engelsche labour-mannen zijn tot nu toe in dit opzicht zeer eenzijdig geweest, doordat zij, volkomen ten onrechte en in strijd met alle historische feiten, legers en oorlogen steeds beschouwd hebben als de speciale liefhebberij van een bepaalde, en wel de groot-kapitalistische klasse van burgers. Mr. Mac Donald heeft de laatste weken heel duidelijk van die eenzijdigheid blijk gegeven; hij schijnt nog steeds den militairen en marltiemen vrede te beschouwen als iets op zich zelf staands, in plaats als iets, dat volstrekt afhankelijk is van den economischen en socialen vrede. Evenmin als eenig land militair en maritiem ontwapenen kan (zonder zelfmoord te plegen), indien niet bij internationale overeenkomst da andere landen zich verplichten tot een gelijkwaardige ontwapening, kan een land economisch onbeschermd blijven, tenzij op internationalen grondslag. Doet het dit wel, dan wordt het ook economisch lamgeslagen, en het gevolg hiervan is in de meeste gevallen een binnenlandsche beroering, en zelfs een revolutie, welke, wanneer zij uitbreekt in een land van de beteekenis van Engeland, een veel grooter bedreiging is voor den algemeenen vrede dan alle oorlogen, welke de volkenbond tot nu toe voorkomen heet te hebben. Rijkspreferentie is, beschouwd van 't standpunt der nieuwe internationale theorieën, uit den booze, want zij Is slechts mogelijk, indien er tarieven geheven worden. Zij is immers niets anders dan een heele of gedeeltelijke dispensatie van invoerrechten voor de Britsche rijkslanden. Maar rijkspreferentie is geen op zich zelf staand kwaad, doch het gevolg van het fundamenteele kwaad: protectie. Aan dit kwaad kan slechts bij internationale overeenkomst een einde worden gemaakt, of, zoolang dit niet mogelijk is, kan het bij internationale overeenkomst beperkt worden. Bestaat hiertoe bij de drie grootste industrielanden: Amerika, Duitschland en Frankrijk, geen neiging, dan is Engeland, tenzij het zijn economische veiligheid bewust te grabbel wil gooien, verplicht zich in overeenstemming met zijn belangen te bewapenen, maar niet tegen de landen, die behooren tot de Britsche gemeenebest. Dezen wordt dus een hooge mate van preferentie toegestaan. Zal mr. Mac Donald bereid zijn op dit gabied, waarop werkelijk oorlog dreigt, werkzaam te zijn, of zal hij de voorkeur er aan geven als vredesapostel te poseeren door ta Washington uitsluitend het thans zooveel minder urgente vraagstuk der vlootreductie te bespreken? Er heerscht op het oogenblik tusschen da Vereenigde Staten en Canada een zeer bepaalde ontstemming, in verband met de door eerstgenoemd land voorgenomen tariefverhooging. De Canadeesche regeering heeft zich reeds in verbinding gesteld met de regeeringen van alle andere dominions, teneinde te geraken tot een preferentie-verhooging, welke met betrekking tot Amerika en andere niet tot het Britsche rijk behoorende landen hetzelfde effect zal hebben als een directe verhooging van invoerrechten. De waarde van den handel, dia aldus aan Amerika zou worden onttrokken ten bate van het rijk, wordt op niet minder dan £ 400.000.000 per jaar geschat. Het vijandige Amerikaansche tarief zou dus voor de Britsche landen het goede gevolg hebben, dat de rijkshandel in zeer aanzienlijke mate zou toenemen, maar dan zouden de twee groute handelsvolken der wereld komen ta staan op den voet Yan een tarieven-oorlog. Van zuiver economisch standpunt bezien, is hier waarschijnlijk niets tegen, evenmin als er van zuiver maritiem standpunt bezien eenig bezwaar is tegen een geweldige versterking der oorlogsvloten. Maar mr. Hoover en mr. Mac Donald beweren beiden vurige vrienden van den vrede te zijn, en wij kunnen ons moeilijk voorstellen dat twee zoo eminente mannen hieronder niets anders verstaan dan het afschaffen van kanonnen, soldaten en schepen. Van mr. Mac Donald weten wij bovendien, dat hij principieel voorstander is van den economischen vrede; dat hij, geheel afgezien van de vraag, of tarieven en preferentie op zeker oogenblik een volk commercieel overwicht kunnen verleenen, dezen afkeurt als elementen van internationalen naijver en ontstemming, en dus als vredestorende elementen. Maar zal deze zoo eerbare overtuiging hem ervan weerhouden, Engeland economisch te wapenen tegen de economische bedreiging van Amerika? Hij zou hierdoor niet den vrede bevorderen, doch de nationale welvaart benadeelen. En alleen een welvarend Engeland kan een handhaver van den vrede zijn. Maar wanneer wij hooren, dat een uitbreiding van het preferentie-stelsel overbodig geworden is, omdat de heeren Hoover en Mac Donald een basis voor economische ontwapening gevonden hebben, dan mogen wij den nieuwen Britschen premier werkelijk huldigen als een zeer groot vredesstaatsman. --- DE VERKEERSONGEVALLEN-REEKS. „Quatorze Juillet". Het aantal auto-ongevallen in Frankrijk op Zondag 14 Juli j.1., den nationalen feestdag, was, naar thans uit Parijs geseind wordt, weer beangstigend hoog. Zoo werden alleen te Parijs en omgeving Zondag j.1. twaalf personen door auto-ongevallen gedood en 36 gewond. Auto door wolkbreuk overvallen. Uit New York wordt gemeld, dat ln het Zuiden der Vereenigde Staten een auto door een plotselinge wolkbreuk werd verrast en in een rivier werd gespoeld. De Inzittenden, een gezin van 7 personen, zijn verdronken. ---