LETTEREN EN KUNST. MUZIEK IN RUSLAND. II. (Slot). DE RUSSISCHE JONGEREN. „Men kan sociale maatregelen nemen zooveel men wil, doch het bleek onmogelijk ook de kunst door middel van decreten in een bepaalde richting te wringen." In een volgende correspondentie behandelt de schrijver, de heer Schloezer, het artistiek resultaat van het huidige muziekleven in de Sovjetrepubliek en begint met te constateeren, dat'het Russische muziekleven zich sinds een twee of drietal jaren normaal en goed ontwikkelt, d-W-Z. vrij en in onbelemmerd contact met de muzikale beweging in overig Europa. Bij de beoordeeling van wezen en waarde der huidige Russische muziek moet men goed in liet oog hóuden, dat Rusland door den oorlog, de revolutie en de economische crises circa tien jaar volkomen geïsoleerd is geweest en dat de musici derhalve geheel en volkomen op zich zelf aangewezen waren. Wisselwerking was onmogelijk, er kwam geen enkel buitenlandsch kunstenaar in Rusland. Het resultaat bewees dan ook zonneklaar, dat geen enkel volk, geen enkel land in dit opzicht geïsoleerd leven kan zélfs al is het geestelijk nog zoo rijk begaafd Het Russische volk is van aard zeer muzikaal en de groote bloei die Rusland in dit opzicht in de negentiende eeuw kende met zijn scholen van Moskou en Petersburg is daar om zulks te bewijzen. Ondanks drukke muziekbeoefening gedurende de jaren van het isolement, liep de muzikale cultuur toch terug en had de geheele muzikale activiteit een wat men zou kunnen noemen provinciaal stempel gekregen. Heel de woelige periode van oorlog en revolutie deed nochtans de muziekbeoefening zelve niet staken, integendeel nieuwe volksklassen, werklieden, boeren, soldaten begonnen zich erop toe te leggen en bezochten concerten en andere uitvoeringen. De componisten weliswaar Vonden geen uitgevers, doch bleven schrij ven en toen de situatie beter werd en de Staat de uitgave op zich nam, stroomden de werken toe. Het hernieuwde contact met Westelijk Europa ondervond vanzelfsprekend vele materieele hinderpalen, de buitenlandsche muziek was zeer duur, maar vooral, de muziek in Wes". Europa had na 1914 een groote evolutie docrden zich baan gebroken, nieuwe componisten waren opgestaan in Duitschland, in Frankrijk, gemaakt, nieuwe tendenzen en richtingen hadin Italië, in Engeland, Strawinsky, Schoenberg, Hindemith en anderen hadden een machtigen stoot aan de hernieuwing der muziek gegeven. Doch in Rusland wist men hiervan niets en was men blijven hangen bij Debussy en Richard Strauss. Thans is het contact wat de uitvoeringen betreft wel hersteld — Honegger's „Pacific" verwierf een groot succes — en wat van grooter belang is, de jongere Russische componisten ondergaan de beïnvloeding der nieuwe richtingen. Want men vergëte niet dat de Russische mtreiek te txgmnnn met Glinka_ste£ds_^icli ontwikkelde in nauwe relatie met de overige Európêesche muziek en dus ook thans het hernieuwde opleven zich daarmee vanzelf in verbinding wil stellen. De nieuwe werken bewijzen zulks • * # De schrijver zet dan uitvoerig uiteeh hoe het eenige resultaat van de „proletariseering" der muziek is geweest dat 't muziekonderwijs is opengesteld voor de lagere volksklassen, doch dat de studieonderwerpen en het studiemateriaal zich ten slotte in niets onderscheidden van dat hetwelk op de Westersche conservatoria gebezigd wordt. Men kan sociale maatregelen nemen zooveel men wil, de gewoonten dwingen in het keurslijf van een bepaald tegime doch het bleek onmogelijk ook de kunst door middel van decreten, in een bepaalde richting te wringen. Het is mij niet bekend, zegt schrijver, of de Sovjetautoriteit tot de erkenning van deze waarheid is gekomen, maar zeker is dat de muziek in de U. R. S. S. thans zich volkomen vrij ontwikkelt, behalve dan natuurlijk wat de libretti der opera's aangaat. Zelfs de voorschriften om geen „burgerlijke" verfijning in de muzikale schrijfwijzen aan te brengen, vonden geen uitvoering. Over de jongere Russische componisten sprekend, constateert schrijver dat zij een eigenschap gemeen hebbeii, hun jeugd, bijna zonder uitzondering behooren zij tot de na-oorlogsche generatie. In de andere landen, Duitschland Frankrijk, Oostenrijk, Italië werken de jongeren naast hun voorgangers en vaak zijn de wrijvingen en geschillen niet gering, in Rusland bracht èn revolutie èn emigratie een complete scheiding tusschen de generaties en nagenoeg allé componisten die in 1913—1915 de eerste posten bezetten en de richting van het muziekleven aangaven, verlieten het land der Sovjets. Strawinsky, Prokofieff, Medtner, Raclimaninoff, Tcherepine zijn allen geëvacueerd. Alleen Glazounow bleef in Leningrad. Men zou wellicht kunnen verwachten, dat de jóngeren thans wat men noemt ,,ult den ban losgebroken" waren, doch integendeel zijn zij in hun composities zeer voorzichtig en zij volgden zelfs den weg der meeste debutanten door te beginnen met imiteeren. Hun model was eerst en vooral Scriabine, deze merkwaardige componist oefende zijn invloed uit tot in 1924/25, toen het contact met overig Europa hersteld werd. Zijn pathetische stijl en romantisch mysticisme schenen te beantwoorden aan een tijdperk van afbreken en herbouw. Toen de reactie no xl zakelijkerwijs kwam, vonden de jongeren geen steun dan in Glazounow. Tanolis Feinberg te Leningrad en nog enkele anderen gingen voort Scriabine na te volgen en deden het nog dikker dan deze, Panlov, Alexandrov en anderen wendden zich tot Glazounow en Medtner en vervielen in den stijl van Brahms. Hun productie biedt niet veel belangrijks, eerst de kennisname van Hindenmith's muziek en die van de jongere Franschen en vooral van Honegger (wiens „Roi David" vanwege de religieuze strekking natuurlijk niet mocht worden uitgevoerd !) brachten den ommekeer. Prokofieff werd als een triomfator in Rusland ontvangen toen hij in 1927 een concertreis on dernam. En de resultaten van een en ander doen zich gevoelen bij de jongere Russen, die thans begrijpen dat classicisme in het geheel geen synoniem is van conservatorisme. Speciale aandacht onder de jongeren verdienen volgens schrijver, Mossolov en Chestakovitch, beiden leerlingen van het Conservatorium te Leningrad. Edwin Fischer. Onze Haagsche muziekreferent schrijft ons : Ik kan me zoo voorstellen dat wijlen Brahins zijn pianoconcert in B-dur ook op die wijze gespeeld zal hebben, de statuur van den solist en componist komen wel wat overeen, de wijze waarop Fischer Brahms in het muzikale hart ziet is werkelijk treffend. Grübelnd, romantisch, verdroomd, lyrisch en woest, en boven en naast dat alles toch de klare scherpe synthese, dat was het werk van een kunstenaar, deze reproductie. De laatste twee gedeelten van dit lange concerto zijn den hoorder vanzelf sympathieker dan de eerste twee, waar het een gevecht en een worsteling zonder eind is, 'n zware moeizame gang door een lianenwoud, een gnzwoeg en geklouter langs het steile pad van den degelijken en moeilijk geconstueerden vorm. Een prachtige meditatie vormt het Andante met het „Immer leiser wird mein Schlummer"motief, een rhythmisch festijn is het laatste deel. Fischer speelde het geheele werk met een kennis van zaken en vooral met een muzikaal begrip zonder weerga, grootsch en klaar. Aan Hans Weisbach had hij natuurlijk een uitstekend begeleider. Wellicht kan de warmte hieraan schuld hebben, doch de stemming in het orkest liet nog al vrij veel te wenschen over Overigens was de begeleiding geanimeerd en mooi. Wagenaars Saul en David-ouvertur|e ging vooraf, door Weisbach eveneens uit het hoofd gedirigeerd. Scherp in detailleering en positief van opbouw werd het merkwaardige werk verklankt. Beethovens zevende symphonie kon mij minder bekoren, doordat naar mijn gevoel director Weisbach de rhythmische spanningan zeer persoonlijk nam, wat zijn recht is, doch waarbij het orkest hem zoo maar niet vermocht te volgen. Althans inzetten en volgen waren niet steeds geheel en al au fait. Trouwens men ontwent aan den componist sinds de extremisten onder de jongeren het „verkoop" bord aan het oude Beethovenhuis dorsten te spijkeren, het is er wel weer gauw afgehaald, maar de schrik zit er toch in ! ONZE KERKMUZIEK. „Een angstig vraagstuk". Meermalen hebben wij met veel waardeering laten schrijven over het vermaarde St. Rom* boutskoor van de kathedraal te Mechelen, dat onder de bezielende leiding van kanunnik Van Muffel zooveel doet o.a. voor het werk van den 16de-eeuwschen componist, Philip de Monte.Van diens omvangrijk oeuvre worden steeds meer werken in studie genomen en met veel liefde onberispelijk uitgevoerd. Naast allen lof, die het koor daarvoor wordt gebracht, laten wij nu een andere stem hooren, die niet zoozeer critiseert als wel de schaduwzijde aanwijst van een hoog-opgevoerde kerkmuzikale cultuur, zooals het St. Romboutskoor die met veel succes nastreeft. Bij het gouden jubileum van het Lemmensgesticht, te Mechelen, werd, zooals men zich herinneren zal, een pontificale Hoog-Mis gecelebreerd, waarbij een zes-stemmige Mis van De Monte werd ten ge'.oore gebracht. Daaromtrent vonden wij van het „Liturgisch Parochie* blad" het volgende oordeel aangehaald : „Eindindruk van geheel de Mis : merkwaardig prachtig als muziek; een feest voor de ooren ; en toch kan ik het niet uit mijn hoofd steken dat bij dergelijke uitvoeringen de Mis zelf, de vernieuwing van het Calvarie-offer bij de overgroote meerderheid van de aanwezigen b ij z a a k wordt: al de aandacht gaat naar het zangkoor ; de Mis zelf is een gelegenheid tot het geven van een prachtig geestelijk concert. Aldus geschiedt er volgens do voorschriften van de rubrieken en het Motu Proprio, en de Constitutio Apostolica ; als kerkm uzikant is men ten volle voldaan : wat men gehoord heeft is echt-godsdienstige kerkmuziek. En toch moet men als Christen mensch eenvoudig bekennen ,,ik heb weinig gebeden — ik heb er niet aan gedacht om mijn offer met dit van Christus te vereenigen." Het was slechts één enkel oogenblik stil, in die lange Mis : aan de consecratie n.1. — en dan moest ik weer luisteren, luisteren en niet één gelegenheid om mee te doen : „ad active participandum". Met het zangkoor leefde gansch die uitgelezen schare kerkmuzikanten mee — onder het „Te Deum" zag men elk naar het zangkoor omkijken, ook in het priesterkoor — met het altaar en den celebreerenden kardinaal schenen mede te leven enkel de zwijgende bisschoppen en prelaten, vooraan in het koor, de kanunni» ken en seminaristen in het gestoelte.... misschien .... verder, o zoo weinigen, dunkt me* Dit is voor mij de eenige schaduwzijde van de kerkmuzikale prestaties van het St. Romboutskóor Ik wijs er op, met alle vrijmoe» digheid als op een angstig vraagstuk, een moeilijkheid, die moet onder oogen genomen en opgelost worden willen we met onze kerkmuziek niet aanlanden aan een geheel ander doeleinde dan de glorie van God en de stichting der geloovigen"." SIGRID UNDSET. OVER HAAR „KRISTIN LAVRANSDOCHTER". „Hier is het katolisisme verwerkelikt, niet als literair program in Gods-aanroepingen of momentele lyrische verheffingen. maar als het vormend beginsel ener roman". Voor langen tijd zullen de beide machtige boeken-reeksen die Sigrid Undset geschreven heeft na haar bekeering, de groote gebeurtenis bij uitstek blijven van de Katholieke letteren in Europa. Er was een tijd, dat op dit terrein „het" moest komen en het niet kwam. Pieter van der Meer is er in zijn lofwaardige geestdrift over begonnen en Feber heeft er jaren lang hoonend over doorgezaagd, „het" kwam niet, het groote, ontijdelijke litteraire kunstwerk van katholieke inspiratie bleef uit. En nu het dan toch verscheen, kwam het uit een land van waar het wel het allerminste verwacht kon worden, uit het voor de katholieke cultuur schrale „missieland" Noorwegen. Het is reeds vele malen gezegd en het kan niet genoeg worden herhaald, dat „Kristin Lavransdochter" wel katholieke literatuur is, maar daarom nog geen „katholieke lectuur" in den meer gangbaren populairen zin. Het is een zeer openhartig, een zeer vrijmoedig boek, dat vele barre en bittere dingen van het leven open legt. En met hoe zuivere, reine en verheven bedoelingen zulks ook is geschied, het zou gevoelige naturen kunnen schaden. Men blijve er dus zeer voorzichtig mee en vatte de gebruikelijke beperking „voor volwassenen" hier in engeren zin op. Het boek is slechts voor rijpere, levenservaren lezers te aanvaarden. Dit nog eens vooropgesteld, wilden wij de aandacht vestigen op een mooie, indringende en spontaan-geschreven studie van Gerard Knuvelder in het zooeven verschenen nummer van „Roeping", een beknopte verhandeling die als een uitstekende inleiding te beschouwen is tot het romanwerk van Sigrid Undset uit de Noorsche Middeleeuwen. Hieronder geven wij een fragment: „Wie eenmaal „Kristin Lavransdochter" las, kent voor immer de sterke figuur van Lavrans, de vader van Kristin, de volstrekte man, de aardebebouwer die patriarchaal domineert boven heel zijn omgeving. Volledig mens, wien ook de zwakten des mensen geenszins vreemd zijn, is hij de sterke man, die met macht over zichzelf en anderen heerschappij voert over het omringende. Zonder enige overdrijving, zonder opzettelike accentuatie van zijn heerschappij, wordt gebeeld hoe Lavrans in de concrete kleinigheden van iedere dag zowel als in de grote schokkende gebeurtenissen die levens richten en bepalen, de edele mens is met volstrekte zeïfbeheersching. Ziehier de eerste betekenisvolle afwijking van de oud-romantiese school: niet de realiteitsvreemde heros, buiten elke tijd en werkelikheid opdoemende in grootse daden, daimoonbezetene die ons verbijstert door zijn Luciferisme, maar die bij nadere aanschouwing mist wat Lavrans in volle omvang bezit: de bewijzen van aanraking, ieder ogenblik, met de konkrete werkelikheden des levens, en het beheersen van die aanraking in doelbewust gerichte wil. Deze mens handhaaft zijn autonomie volstrekt, ook als anderen hem treffen, ook als hij de zwakke voegen ziet in het magistrale bouwwerk van zijn leven. Ongeschokt als een waarachtig patriarch overleeft hij zijn ontgochelingen, richt alles op zijn levensbaan zoveel hem mogelik is, ten goede, en sterft als een die ondanks zwakheden en verdolingen, het goede en gerechte heeft gewild. Zonder de zwakten der vroegere romantiek die de aanraking met de realiteit des dageliksen levens vreesde, omdat zij de loutere of demoniese glans van de held ontluisteren zou, heeft Sigrid Undset deze heldengestalte die toch feitelik maar de achtergrond is, waartegen Kristins leven zich voltrekt, opgebouwd: de gloed en stralende schoonheid van een diepere werkelikheid en verhevener schoonheid dan onze zintuigen vermogen waar te nemen doordringt en verheldert ook het onbeduidendste der dagelikse daden van deze mens tot werken van hoge schoonheid. Hier is het katolisisme verwerkelikt, niet als literair program in Godsaanroepingen of momentele lyriese verheffingen, maar als het vormend beginsel ener roman. Geen ogenblik wordt er getheoretiseerd; en de meestal zeer precaire momenten uit de katolieke roman, n.1. die welke het innerlike leven van de figuren raken, zijn door Sigrid Undset prachtig opgelost; elk gebed dat er uitgesproken wordt, is zo volstrekt persoonlik, dat hier niet meer de leer van een of ander vroom asceseboek de draagkracht van een weinig sterk-persoonlik doorleefd inwendig leven is, maar een doorleefdheid, die de woorden weegt als waarden en veropenbaringen van waarachtig zieleleven." „Dit boek is volstrekt realisties", concludeert Knuvelder verderop en hij wil daarmee zeggen, dat Sigrid Undset het leven in zijn waarachtige realiteit, van bovenaf schouwt. „Zodat deze boeken ondanks hun soms harde, barre rampzaligheden, in diepste wezen lichtend zijn, want gedragen worden op de overtuiging dat onze woningen op deze wereld pleisterplaatsen zijn, dat wij hier beneden gene rustplaats vinden, maar onweerstaanbaar gedreven worden naar het eeuwig, hemels heim, wij varenden op een schip naar het heilrijke strand. Zij heeft het vermogen gehad in de begenadigde uren dat zij aan deze boeken schreef, vooral aan het meesterlike derde deel, te realizeren onze vizie dat er een keerzijde is aan het leed, niet slechts die ène zijde, welke naar de aarde en de aardse mens gekeerd is: haar smartvol gelaat, — maar ook de andere zijde: haar stralende glimlach die tot verrukking worden kan als zij ervaart hoe het leed de mens zuivert, reinigt, puurt tot Christus-gelijkende ziel. Dit element heeft Kristin volstrekt verwerkelikt in haar leven, niet bewust als een twintigsteeeuwer dat doet, maar vanzelfsprekend wortelend in de grote katholieke tijden waarin zij leefde." NED. FOLKLORE-SCHOUW. Een gedenkboek. Ter herinnering aan den Nederlandsche Folklore-Schouw, die gehouden wordt van 20 Juli tot 4 Augustus e.k. te Tilburg, zal een belangrijk boekwerk worden uitgegeven. Het is een gedenkboek met geschiedkundigfolkloristisch overzicht van alle Noord-Brabantsche gemeenten. Het wordt voorafgegaan door een voorwoord van Prof. Dr. Jac. van Ginneken. Het boekwerk zal omvatten 500 k 600 bladzijden en worden gebonden in scn fraaien zwartlinnen band met goud gestempeld, naar een ontwerp van den kunstenaar T. van der Laars. De medewerking is toegezegd van vooraanstaande Brabanders. De inhoud zal omvatten: Een uitvoerige beschrijving der geschiednis van de provincie Noord-Brabant en gedetailleerde beschrijving van alle Noord-Brabantsche gemeenten, de daar nog voorkomende gebruiken en gewoonten op forkloregebied , de daarmee in betrekking staande gebruiksvoorwerpen, opgaven der middelen van verkeer, de volksfeesten, gilde- en schuttersfeesten, kermissen etc. Bovendien opgaven van natuur-historische en geschiedkundige plaatsen, van zaken, gebouwen en monumenten van groote beteekenis, van liet tegenwoordig economisch leven, van de voornaamste bronnen van nijverheid, etc. etc. Het boekwerk zal opgedragen worden aan Mr. Dr. A. B. G. M. v. Rijckevorsel, Commissaris der Koningin In Noord-Brabant. De verzorging is opgedragen aan de Uitgevers-Compagnie ,,De Branding" De Bilt. EEN VLAG VOOR DEN VOLKENBOND. Men schrijft ons: Op het in de maand Mei te Madrid gehouden jaarlijksch congres van de Unie van Volkenbondsvereenigingen is door de Nederlandsche Vereeniging voor Volkenbond en Vrede het voorstel gedaan, dat de Unie zou overgaan tot het uitschrijven van een prijsvraag teneinde te verkrijgen een vlag of eén ander embleem voor den Volkenbond. Het voorstel van Nederlandsche zijde werd aan de Nederlandsche organisatie mogelijk gemaakt door het welwillend en edelmoedig aanbod van een harer leden, die bereid bleek de kosten, aan een prijsvraag verbonden, op zich te nemen. Het voorstel werd, na in den Raad van de Unie te zijn onderzocht, met algemeene stemmen aangenomen. De Unie der Volkenbondsvereenigir.gen, gevestigd te Brussel, is thans overgegaan tot het uitschrijven dezer prijsvraag. Drie prijzen worden uitgeloofd: een eerste ad ƒ1000; een tweede ad ƒ 500 en een derde ad ƒ 250. Inzendingen worden tot en met 31 December 1929, des avonds te 12 uur, verwacht aan het adres van het secretariaat der Unie, thans gevestigd: 41 Rue Juste Lipse te Brussel. De jury bestaat uit den algemeen secretaris der „Vereeniging voor Volkenbond en Vrede", den heer H. Ch. G. J. van de Mandere als President en vertegenwoordigers van de Volkenbondsvereenigingen uit Duitschland, Engeland, België, Frankrijk, Italië, Japan, Zwitserland en Amerika als leden, terwijl een vertegenwoordiger van het Secretariaat der Unie «eveneens in de jury zitting neemt. De nationale Volkenbondsvereenigingen in de verschillende landen zijn door de Unie verzocht om bekendheid te geven aan deze prijsvraag. Degenen uit Nederland of Nederlandsche overzeesche gebieden, die wenschen in te zenden, kunnen zich voor nadere inlichtingen wenden tot het secretariaat der Nederlandsche Vereeniging, gevestigd: Jan van Nassaustraat 93 te 's-Gravenhage. --- [niet leesbaar] [niet leesbaar] Romantisch Huwelij.. „uiici Koslan& A. (Jjpenlucht$pel_ te Uillexiezsfiergï, --- KERKELIJK LEVEN. GROVE MISVATTINGEN. Bij gelegenheid van het vierde protestantsche eeuwfeest te Spiers heeft uit naam van den Internationalen Bond ter verdediging en bevordering van het Protestantisme op 21 Mei dr. D. Baltazar, uit Debreczen een rede gehouden over „het wezen van het Protestantisme". De spreker zocht dit wezen, naar den naam, jn het „protest". Het protest van de „waarheid" tegen de „dwaling" en „ontaarding". Volgens het verslag der rede in de „N. R. Ct." van 23 Mei j .1. ziet de spreker in de wereldgeschiedenis twee groote protesten : „Twee protesten hebben reeds in deze we. reld geklonken, die in den loop der wereldgeschiedenis met onzienharenrien invlnorf tegen de verdere heerschappij van de leven< i ]ooze wet. Het tweede was het protestantis[ me, dat zich verzette tegen de menschelijke | inbreuk op den Goddelijken inhoud van het I Evangelie en op de heils-economie van den | Koning Christus." Wie het Christendom beschouwt als een protest tegen het Oude Verbond, kent noch het Christendom, noch het Oude Verbond en kan de heilige Boeken van het Nieuwe Verbond even goed als een protest tegen de boeken van het Oude Verbond beschouwen. Maar in die boeken zelf zal hij 't niet lezen. Integendeel. Christus, Die het Nieuwe Verbond stichtte en bezegelde met Zijn eigen Goddelijk bloed, verzekerde, dat Hij niet gekomen was om af te breken, dus niet om te protesteeren, maar om te voltooien. Wie in Christus' optreden in de wereldhistorie slechts een protest ziet, zooals Hij b.v. optrad tegen enkele pharizeesche kleinzieligheden en schijnheiligheden, hem ontgaat de groote beteekenis èn van het Oude èn van het Nieuwe Verbond. Neen, Christus staat daar in de geschiedenis niet als een levend Protest, maar als de Voltooier en Vervolmaker. In Hem verkreeg het Oude Verbond zijn vervulling en werd het Nieuwe Verbond de werkelijkheid der beloften en het resultaat van alle voorbereidingen. Wie zal handhaven en verdedigen, waartegen hij protesteeren moet ? Maar Christus heeft het Oude Verbond gehandhaafd en verdedigd, zoolang Hij het Nieuwe Verbond nog niet gesticht had in Zijn bloed. De Joodsche kerk of Synagoge is vanaf hare stichting door Mozes tot aan het Pinksterfeest na Christus' dood altijd de ware Kerk Gods gebleven. ,,Ofschoon de ambtsdragers dier kerk dikwijls een slecht voorbeeld gaven, heeft nog nooit een der profeten, hoewel ze onmiddellijk door God .Zelf gezonden waren, de wettigheid van het ambt der Joodsche kerk ontkend of in twijfel getrokken. Nooit heeft zich een der profeten of mannen Gods van den eeredienst der Joodsche kerk afgescheiden. Ook Christus heeft de Joodsche kerk van Zijn tijd als kerk Gods erkend. Van de ambtsdragers dier kerk zegt Christus : „Zij zitten op den stoel van Mozes, dus doet wat zij u zeggen; maar doet niet naar hun werke n." (Matth. XXIII : 2) (Th. Bensdorp, apologetica III, blz. 114). Het Christendom derhalve als een protest zien tegen de beschikkingen, verordeningen en beloften Gods in het Oude Verbond is een grove misvatting van d r. D. Baltazar. Maar even groot is zijn misvatting, als hij het Protestantisme ziet als een protest- van de „waarheid" tegen de „dwaling" der Katholieke Kerk. Daar is niet de minste overeenkomst tusschen „Christus en het Oude Verbond" èn „het Protestantisme en de Katholieke Kerk". Christus kwam niet afbreken, maar voltooien, vervolmaken. Luther en de andere hervormers kwamen niet verbeteren, maar afbreken, wat door Christus was verordend en vastgesteld. Gaarne geven wij toe, dat ten tijde van Luther veel om verbetering vroeg, 't geen het Concilie van Trente wel bewees en daadwerkelijk ondernam. Wij zullen de fouten onzer voorouders en de schreiende toestanden van zedelijke ontaarding in de Kerk niet ontkennen of verkleinen. We zullen er ons wel voor wachten om de kerkelijke personen van dien tijd slechts te omstralen met een nimbus van heiligheid, om daarnaast de hervormers alleen af te schilderen met het slijk der onzedelijkheid of brassende en brallende te midden van woeste drinkgelagen. Als we voor 't aanzienlijk getal boeken staan, door Luther geschreven, denken we geen oogenblik aan een wellusteling of onmatigen bierdrinker. We kunnen ons zelfs best indenken, dat Luther en zijn eerste medestanders begonnen zijn met een goede intentie, met een afkeer tegen allerlei ellendige, bestaande toestanden en personen. Er moest en er zou verbetering komen. Maar terwijl in het Oude Verbond de toornende profeten zich wel wachten om de k er k Gods aan te randen of de Godsspraken te veranderen, gingen Luther en de overige hervormers aan het werk om de kerk van Christus te vernietigen en de leer van Christus te misvormen met een valsch beroep op het „zuivere Evangelie". Na de verwerping van het kerkelijk leergezag, de verwerping van de Steenrots, waarop Christus Zijn Kerk gebouwd heeft, gingen zij op eigen gezag dingen leeren, welke nooit in de Kerk waren geleerd en ook geen steun vonden in de juiste Schriftverklaring. Onhoudbaar is dan ook, wat dr. Baltazar beweerde : „Het Protestantisme heeft niets nieuws gebracht. Het heeft slechts gered en beschermd hetgeen van Christus en van ouds was. Het herstelde de denkbeelden en onderlinge verhoudingen in hunne volgens het Evangelie bedoelde ongereptheid." Luther zelf dient hem van antwoord : ,,wijl" zoo schrijft hij kort na zijn afval „onze leer nieuw en bovenmate e r g e r 1 ij k was i n de geheele wereld, moest ik voorzichtig voortgaan en om wille der zwakken veel nalaten, wat ik daarna niet meer deed." (Erlangen 32, 420.) Zijn leer is inderdaad „nieuw en ergerlijk", want zij is noch „van Christus", noch „van ouds". Het is voldoende slechts te wijzen op zijn nieuw Evangelie: rechtvaardiging door geloof alleen. Met deze leer stelde Luther zich zeiven boven de H. Schrift. Het was niet anders dan zijn persoonlijke uitlegging of verklaring van Romeinen III : 28, welke verklaring inging tegen de algemeene verklaring der Kerkvaders, ja, tegen een uitdrukkelijke uitspraak van de H. Schrift, n.1. tegen Jacobus die zegt: „Zoo ziet gij, dat de mensch gerechtvaardigd wordt door de werken en niet door het geloof alleen". De voorstelling der zaken, door d r. Baltazar gegeven, lijkt dus op niets. Maar daar zijn geheele betoog op deze stelling berustte, zakt zijn geheele rede ook als nietswaardig in elkander. Ondertusschen blijkt echter weer opnieuw, met welke onbeholpen en stumperige redeneeringen het Protestantisme moet worden „verde digd" en „bevorderd". Hoe is het mogelijk, vragen wij ons af, dat een ietwat ontwikkeld gehoor dergelijke voordrachten blijft verdragen!, &ÏASPOR?. PATER AMANDUS KRUITWAGEN. Uitvaart en Begrafenis. In tegenwoordigheid van heel de talrijke kloostergemeente en van verscheiden familieleden en vrienden heeft Woensdagmorgen, 8 uur, in de kloosterkerk van Alverna-Wijchen, bij Nijmegen, de plechtige uitvaart plaats gehad van P. Amandus Kruitwagen, eertijds pastoor te Nijmegen en na een jarenlange, hevige ziekte, te Rotterdam overleden. De plechtigheid werd verricht door den Hoogeerw. Pater Provinciaal, Simon Bennebroek, geassisteerd door P. Melchiades Nieuwstad, diaken en fr. Priscus Nieuwenhuis, subdiaken. Nadat, onder het zingen van het „Subvenite" het stoffelijk overschot van achter uit de kerk naar het priesterkoor was gebracht, werden de Lauden der overledenen gezongen, waarna de H. Mis volgde. Tegelijk met deze plechtige Requiem-Mis lazen op de zij-altaren twee broers van den overledene, eveneens Franciscanen, n.1. de bekende historicus P. Bonaventura en de oud-missionaris van China, P. Victorianus. eveneens een H. Mis. Na de H. Mis zegende de celebrant onder het zingen van het ,,Libera" op de gebruikelijke wijze de baar en vervolgens werd, voorafgegaan door den zingenden monnikenstoet met brandende kaarsen en gevolgd door de mannelijke vrienden en familieleden "het stoffelijk overschot van den overledene naar het kloosterkerkhof gédragen, achter in den rustigen kloostertuin. De monniken baden, na de begrafenis teruggekeerd in de kerk, met opgeheven armen tot slot nog een kruisgebed voor den overledene. (Verbeterd bericht.) OUD-REGENT PANKEN + In ons Ochtendblad vermeldden wij het overlijden van oud-regent Panken. Het bericht van den dood van Mgr. Panken zal ongetwijfeld nog ontroering brengen bij de zeer velen onder de Bossche clergé, die den overledene als leeraar of als regent op „Beekvliet" hebben gekend en een voornaam gedeelte van hun vorming aan hem te danken hebben. Vooral als leeraar ging van Mgr. Panken een groote kracht uit. Hij was een dier bevoorrechte docenten, die alleen reeds door zijn optreden en geestelijk overwicht een heele klasse domineerde, ondanks zijn uiterlijk tengere verschijning. Alleen zijn scherp en schrander oog hield den meest onstuimigen discipel zonder eenige moeite en als vanzelf in bedwang. De meest heftige beweging, die professor Panken ooit maakte, was een onwillekeurig grijpen naar het bovenste knoopje van zijn toog. Hij was een geboren docent, wiens scherpe geest zonder moeite tot de kern der zaken doordrong en wien het daardoor ook geen moeite kostte het volkomen doorschouwde op bevattelijke wijze aan jonge geesten voor te stellen. Professor Panken boeide zijn klas. Zijn grondige kennis der Latijnpche taal heeft hij neergelegd in een serie lijvige en gedegen handboeken, die langen tijd op „Beekvliet" en elders werden gebruikt. Als regent voelde Mgr. Panken zich door zijn wankele gezondheid in zijn werk belemmerd. Daarom vroeg hij ontslag. 'tWas of hij in het rustige Geffen, waar hij zoo gaarde en zoo gastvrij bezoek ontving van zijn.oud-discirelen, physiek herleefde, terwijl zijn geest tot het laatste toe zijn volkomen scherpte hield, ook toen de oude dag het lichaam langzaam sloopte. En nu zal regent Panken gaan rusten, volgens zijn wensch, op het hem zoo dierbare „Beekvliet". Zijn plaats naast zijn voorgangers en zijn opvolger wacht hem reeds. MGR. AENGENENT NAAR LOURDES. Naar wij vernemen, zal Z.D.H. Mgr. J. D. J. Aengenent, bisschop van Haarlem, deel uitmaken van de Nationale Bedevaart, welke de volgende week naar Lourdes vertrekt. Mgr. gaat dan met het gezelschap bedevaartgangers, die rechtstreeks — dus niet via Lisieux — naar Lourdes reizen. NAAR DE MISSIE. Wij vernamen dat een drietal Eerw. Broeders van de Congregatie van O. L. Vrouw van VII Smarten, Moederhuis te Voorhout, op 31 Augustus a.s. met de „Zosma" naar Shanghai (China) zullen vertrekken. Zooals men weet bestuurt deze congregatie een groote industrieschool te Tangsan, Vicariaat Yungpingfu, Noord-China. De namen dezer Broeders zijn: Broeder Christopherus, Broeder Frumentius, Broeder Vincentius. Naar wij vernemen heeft Z.D.H. Mgr. J. D. J. Aengenent, bisschop van Haarlem de neomisten L. Kat en B. Damen aangewezen om aan de Romeinsche universiteit te gaan studeeren, resp. in de Muziekwetenschap en het kerkelijk recht. Met September zal de Z.Eerw. pater Bcnifidus Knipping O. F. M., leeraar aan het coilege der Franciscanen, te Sittard, worden overgeplaatst naar Utrecht, om er te gaap. studeeren aan de Universiteit, aldaar, , AAN DE KATHOLIEKE STUDENTEN. (Ingezonden.) Katholieke studenten! Jaarlijks worden er, dank zij de Unie, studentenretraites gehouden door de Eerwaarde Paters Jesuieten, in Huize „Loyola", te Vucht. Een dezer retraites is van 12 tot 15 Juli gehouden, waarbij veertig studenten uit onze verschillende Universiteitssteden tegenwoordig waren. Dat wil zeggen, dat slechts 3% % van de ruim elf honderd katholieken, die studeeren deze prachtkans om hun geloofsleven en hun mooien idealen nieuwe kracht en sterkte in te blazen gebruik hebben gemaakt. Er bestaat echter nog gelegenheid voor die andere 96% % om dit geringe aantal uit te breiden tot een percentage, de katholieke studentenwereld waardig ! Van 20 tot 23 September wordt de tweede retraite gehouden. Zorgt, dat Ge de Eerwaarde Paters, die juist aan deze retraites een bijzondere zorg wijden, kunt verrassen, door in grooten getale op te komen, zoodat velen van ons met frisschen geest in Roomschen zin het nieuwe cursusjaar ingaan. EEN KATHOLIEK STUDENT. ROLDUC. Tot prefect van klein-Rolduc is benoemd de onderprefect prof. Turlings, ter opvolging van prefect B. Janssens, die is benoemd tot rector te Broekhem. TIJDSCHRIFT VOOR LITURGIE. In het Juni-nummer van dit ter Abdij Affligem verschijnende tijdschrift troffen wij een lezenswaardige beschouwing aan van p. R. van Valkenhóef O.F.M. over het nieuwe officie van het H. Hart; een vergelijking tusschen de drie H. Hart-officies met de conclusie, dat het nieuwe „een prachtige verbetering en een heerlijke aanwinst is in het brevier" Zijn gedegen studie over het H. Misoffer vervolgt dom R. Demuynck O.S.B. Van mevr. M. v.d. Schrieck een geillustreerd artikel over „nieuwe missiekerken van drie Nederlandsche architecten". Pater Fulgentius Schneider O.C.R. geeft eenige interessante bijzonderheden over de hedendaagsche cistercienser liturgie. MISSIEWERK DER ZUSTERS FRANCISCANESSEN VAN VEGHEL. Om haar arbeid in de missies van Borneo en de Philippijnen wat meer bekendheid te geven en een band te bewaren met de vriendengroep van de Congregatie, zijn' ook de Zusters Franciscanessen van Veghel thans overgegaan tot het uitgeven van een orgaan. Het is maar een eenvoudig begin, doch we twijfelen er niet aan, of ook dit blaadje zal tot een geapprecieerd tijdschrift uitgroeien, wanneer de gezellige verteltrant en duidelijke foto's op hetzelfde peil worden gehouden. EEN NIEUWE APOSTOLISCHE DELEGAAT Onze Brusselsche correspondent meldt ons: Z. H. de Paus heeft tot Apostolisch delegaat in Belgisch Congo benoemd mgr. Dellepiane, momenteel Apostolisch administrator te Smyrna. Men schrijft ons ui Rome: Mgr. L. Perrin is tot Consultor benoemd der H. Congregatie voor Oostersche aangelegenheden. KARDINAAL SCHUSTER. De nieuwe aartsbisschop van Milaan. DE PLECHTIGHEID DER BARETOPZETTING. Zooals gemeld, heeft Z. H. de Paus in het pas-gehouden consistorie tot kardinaal verheven en tot aartsbisschop van Milaan benoemd, dom Ildefons Schuster, Benedictijnsch abt van Sint Paul buiten de muren te Rome. De nieuwe kardinaal is te Rome uit Zwitsersche ouders geboren op 18 Januari 1880. Reeds op zijn elfde jaar trad hij het Sint Paulsklooster in, deed zijn eerste H. Mis op 15 Maart 1904, werd novicen-meester, prior, abt, procureur-generaal van de Monte-CasinoBenedictijnen, en consultor van de Romeinsche Congregatie der Riten, president van het Oostersch instituut en van de commissie voor gewijde kunst. Hij is de schrijver van verschillende werken op gebied van liturgie, oudheidkunde en kerkelijke geschiedenis. Hij was ook belast met het apostolisch onderzoek in Calabrië en Noord-Italië en preekte meermalen te Milaan. De nieuwbenoemde aartsbisschop zal van den zetel van Sint Ambrosius bezit nemen op 8 September a.s. Acht jaar geleden deed dat Mgr. Ratti, nu Paus Pius XI. VATICAANSTAD, 17 Juli (PARTICULIER), Z. H. de Paus heeft heden den nieuwen aartsbisschop van Milaan, Kardinaal Schuster, de kardinaalsbaret opgezet. De nieuwe dignitaris dankte, in een adres van hulde en toewijding aan den H. Vader, Voor het vertrouwen, in hem gesteld, iegde de geloofsbelijdenis af en vroeg tenslotte voor hem en zijn diocees den apostolischen zegen. De H. Vader antwoordde met een korte toespraak, waarin hij wees op de wetenschappelijke, geestelijke en religieuze voorbereiding van den nieuwen aartsbisschop tot de hem thans opgelegde, zoo verheven zending. Hij verzocht den kardinaal, aan de inwoners van Milaan te willen zeggen, dat zijn benoeming een bewijs is, dat de H. Vader Milaan, zijn clerus en geloovigen niet vergeet, dat hij hen steeds liefheeft en gedenkt in het gebed. De H. V£der verleende daarop aan Kardinaal Schuster, voor hem en zijn aartsdiocees, een zeer bijzonderen apostolischen zegen. Daarna ontving de Paus den Kardinaal in particuliere audiëntie. DE NIEUWE GENERAAL DER HERVORMDE CISTERSIëNSERS. De Hoogeerw. Pater Dom. Herman Joseph Smets, abt van de bekende Cisteriënserabdij van Westmalle in België en Vicarius-generaal der Orde, werd 16 Juli op het Algemeen Kapittel der orde in de moederabdij Citeaux tot generaal gekozen van de orde der Hervormde Cistersiënsers (Trappisten.) Uit deze benoeming volgt tevens zijn verheffing tot abt van Citeaux, de bakermat der Orde. --- Het gigantische vliegtuig de 12-motorige Dornier Superwal „Do X" heeft een nieuwe proef afgelegd, toelke succesvol verliet). De machine, Het gigantische vliegtuig de 12-motorige Dornier Superwal „Do X" heeft een nieuwe proef afgelegd, toelke succesvol verliet). De machine, bestuurd door Wagner, bereikte bij een snelheid van 100 K.M., een hoogte van 600 meter. Men heeft hier een blik van den hangar uit op het toestel, terwijl het te water gelaten wordt. --- Openluchtspel te Hillegers.berg. Kijkje op podium en publiek onder het eerste bedrij Openluchtspel te Hillegers.berg. Kijkje op podium en publiek onder het eerste bedrij van „ Een flomayJmih Huwel ijk" pan, MAJtmê Rostand, ,^ --- ST. BERNULPHUS HUIS ST. BERNULPHUS HUIS N Z. VOORBURGWAL 332 - AMSTERDAM LITURGISCHE GEWADEN -VAANDELS MODERNE RELIGIEUSE KLEINKUNST ---