EXCURSIE VAN ROTTERDAMSCHE STUDENTEN. Bezoek aan het Rijn-Main gebied. III. We zouden den stuwdam van Heidelberg bezichtigen. Dr. Göhringen, de Oberbaumoister van de Neckar kanalisatie-werken wees ons den weg en legde ons uit, hoe zoo'n Staustufe in zijn werk gaat. Deze bestaat uit drie gedeelten, den stuwdam zelf, het sluizenstelsel en de krachtinstallatie, waar de electrische energie wordt opgewekt. De stuwdam van Heidelberg kan het water slechts 2% M. hoog stuwen, wat echter genoeg blijkt te zijn om de vereischte vaardiepte te behouden. Men heeft er van afgezien om den stuwdam een hoogere capaciteit te geven, teneinde het natuurschoon en het Heidelberger slot zoo min mogelijk afbreuk te doen. Om dezelfde reden ontbreekt in Heidelberg ook de krachtinstallatie. Het menschelijk vernuft heeft echter kans gezien om de electrische energie op te wekken, zonder in bovengenoemd bezwaar te vervallen en wel door deze krachtsverkrijging te doen plaats hebben in een oud historisch molenhuisje aan den oever van den Neckar. De stuw van Heidelberg is slechts voor de helft gereed. Wij zagen de montage van de nog in bewerking zijnde 4 M. diamotrische cylinders, die bestemd zijn de andere rivierhelft te stuwen. Opdat niet ook de kleine schepen zullen hebben te sluizen, heeft men langs den oever rails aangebracht, om ze middels een motorlorrie „over te rijden". Met een bootje waren we toen' verder den Neckar opgegaan om den anderen stuwdam tusschen Mannheim en Heidelberg in oogenschouw te nemen. Deze stuw had een verval van niet minder dan 9 M. Met de stuw en het zijkanaal bereikte men een grooter verval van de rivier en daardoor de voor de scheepvaart benoodigde vaardiepte, terwijl tevens de waterdruk werd benut voor de opwekking van electrische energie, welke de rente had op te brengen van het in de kanalisatie geïnvesteerde kapitaal. Op een desbetreffende vraag verklaarde onze leidsman als zijn inzicht, dat hij de verbinding Main-Dopau wel doorvoerbaar en rendabel achtte, doch ten aanzien van de rentabiliteit van de verbinding Rijn-Main-Donau tamelijk sceptisch stond. We werden nog even in de gelegenheid gesteld om een kijkje te nemen in het interieur van een krachtinstallatie, waarna de terugtocht werd aanvaard. Toen stond het echte Heidelberg voor ons open. Dr. Eppstein had ons aangeraden kennis te maken met eenige Heidelbergsche studenten en beval ons aan een bezoek aan het sozial wirtschaftliche Institut te brengen, waarna dan de door ons zoo zeer gewenschte kennismaking met onze Heidelbergsche collega's zou volgen. Inderdaad troffen we er eenigen aan, die zoo welwillend waren, ons de bezienswaardigheden van Heidelberg te toonen. Dat onze eerste tocht gold het beroemde „Heidelberger Schloss" was vanzelf sprekend. Het was jammer, dat het te laat was. om toegang tot het „Schloss" zelf te krijgen, maar de wandeling naar het hof was de moeite van het klimmen reeds overwaard. We genoten van het prachtig vergezicht, van de idyllische paden en plekjes, van de grijze historische ruïnen, die ons spraken van oude tijden, van ridders en jonkvrouwen en de sprankelende romantiek van dien tijd. Ook het groote Heidelberger. vat genoot van onze belangstelling. Nadat we ons genoeg verlustigd hadden in het ons omringende schoon, voerden onze leidslieden ons naar het vereenigingslokaal van de Heidelbergsche Buitenlandsche studenten, wier gastvrijheid zich uitdrukte in de aanbieding van een kopje thee en gebak. t Ons groepje is zoo gelukkig geweest om kennis te maken met een rasecht type van een Heidelberger student en het duurde niet lang of we waren met hem in een geanimeerd onderhoud gewikkeld. Vap deze ons geboden gelegenheid maakten wc gretig gebruik om ons licht op te steken aangaande het Duitsche studentenleven in het algemeen en dat van Heidelberg in het bijzonder. Het lijkt me aardig, om onze indrukken te dezer plaatse weer te geven, opdat ook de lezers van dit blad, zich een idee kunnen vormen van het studentenleven in onzen grooten nabuurstaat. In de eerste plaats valt te wijzen op de punten van overeenkomst. Zoo het vereenigingsleven. Men kent er, evenals ten onzent, de confessioneele vereenigingen, doch in tegenstelling met Holland, zijn onze Duitshe collega's, vooral politiek georganiseerd. Deze organisaties nemen actief deel aan de politiek en het schijnt dat het niet weinig voorkomt, dat de politieke hartstochten op een al te demonstratieve en soms op bloedige wijze worden uitgevierd. Hoe de studenten politiek georiënteerd zijn, schijnt tevens grootendeels af te hangen van de professoren van de betrokken Universiteit, wier invloed en mentaliteit duidelijk merkbaar zijn in de gestes hunner discipelen. De belangstelling in het politieke leven en in de politieke vragen van den dag, schijnt zeer intensief te zijn. Men houdt daarbij de aandacht vast en levendig door voortdurende vergaderingen, die, naar onze zegsman beweerde, druk worden bezocht. Van leege vergaderzalen schijnt Heidelberg niet veel last te hebben. Het schijnt er nog al rumoerig toe te gaan ; vaak houdt men demonstraties en aangezien het kleine Heidelberg een 40ÓÖ studenten telt, van verschillende politieke kleur (met roode troef !) kan men het zien gebeuren, dat op een-zelfden dag rood en zwart paradeeren, met de daaraan onvermijdelijk verbonden botsingen. Naar buiten echter treden de studenten solidair op. Bij een representatie der studenten, vallen alle onderlinge verschillen weg en trekken zij allen één lijn. Aan. de Heidelberger Universiteit studeeren vele buitenlandsche studenten. Zooals gezegd, werden wij ontvangen en onthaald in hun vereenigingsgebouw, dat sinds den vorigen winter is opgericht. De buitenlandsche studenten hebben zich in dier voege tot een club vereenigd, dat tegenover ieder buitenlander, een Duitsch student staat, zoodat de club voor de eene helft buitenlanders, voor de andere helft Duitsche studenten omvat. De sport, en met name de roeisport, neemt in het studentenleven een groote plaats in. Wat ons bijzonder heeft gefrappeerd, is de groote en ongedwongen amicaliteit tusschen de studenten onderling, trouwens, straks zullen we er zelf het reëele bewijs van ondervinden. Prof. Boerman dankte de gulle gastheeren hartelijk en noodigde hen tot een tegenbezoek ten onzent uit. Hiermede was aan het min of meer officieéle voldaan en konden wij over den verderen tijd beschikken, zooals we dat zelf wilden. Ons groepje werd door zijn gastheer tot nablijven uitgenoodigd. Nu, het was veel te gezellig, dan dat we ons dit tweemaal lieten zeggen. Nu we echt onder elkander waren, raakten we meer los ; de ongedwongenheid van onzen „Boris" plantte zich ook op ons, anders nog al stijf van aanleg, over, en het duurde niet lang, of de piano moest het ontgelden en de beenen gingen van den vloer. Want toen de „groote groep" weg was, kwamen de dames- en heeren-studenten, die zich tót dusver schuil hielden, kijken. Enfin, bij kijken bleef het alleen niet. De kennismaking was spoedig geschied en de vriendschap gauw gesloten. Zoo zijn we een gezellig uurtje bij elkaar gebleven. De kwinkslagen over en weer waren niet van de lucht ; wat hadden we een stukje echte studentikoziteit opgehaald ! En, zooals meer ondervondeij, éénmaal uit den ongen band van eigen gewoonte en Hollandsche conventie, pasten we ons gemakkelijk aan en de harmonie was zóó volkomen, alsof we jaren lang vrienden waren geweest. De fuif zat er toen in en deze besloten we voort te zetten (leve de variatia !) in een studenten-Weinstube. Dus trokken we met zijn allen naar „Zum Sepp'1", waar we de glazen vulden en „Briiderschaft trunken". Wij speechten in vloeiend Duitsch (of niet !). Boris en de zijnen hadden geen Mte met het uitspreken van den aanhef : „meneeren", waarop dan hun toast volgde, naar zij dachten in eerbaar Hollandscli De studentenliederen schalden hoog op, de vroolijkheid steeg ten top en slechts nooda moesten we een wreed einde maken aan de pret, toen het tijd werd voor het station. Ook dezen gang naar het station deden we niet alleen. Onze gastvrouwe en gastheeren bleven hun functie vervullen tot den laatsten meter toe en deden ons uitgeleide tot op het) perron. Daar ontmoetten wij de andere groepen on werd het een bonte, vroolijke menigte. Jolijt, echte vreugde openbaarde zich overal, Boris vermocht nog den Hollandschen chocoladeventer, zooals deze aan onze stations zijn delicatessen pleegt aan te prijzen, tot groote hilariteit der onzen na te bootsen. Dan werd ,,Einsteigen" gecommandeerd. Handdrukken werden gewisseld, beloften voop het laatst afgestoken, trouw gezworen ; da prozaïsche parinekoek van den Bahnhofdirektor maakte alsdan een bruusk eind aan het feest-van-den-dag. • Toen de trein zich in beweging zette, zongen de Heidelbergers hun sprankelend studentenlied ons ten afscheid toe Op romantiek hebben we gehoopt, romantiek hebben we gehad ! En wij droomden dien nacht van den Philo sofenweg, welken men niet alléén pleegt te bewandelen, doch dien wij helaas hadden moeten laten liggen door tijdsgebrek en van de gestolen uithangborden, toeters, handschoenen enz., die als even zooveel trofeeën in „Zum Sepp'1" aan dr zoldering hingen, ons ter leering. wat wij onder studentikoziteit hebben te verstaan. En mijn collega lispelde met een barbaarschen grijns op zijn ongeschoren snuit: „Liesel" „Herr Badtrat" droomd' --- TOONEEL EN FILM. OPENLUCHTSPEL TE HILLEGERSBERG. „Een Romantisch Huwelijk", blijspel in verzen van Edmond Rostand, in de vertaling van Henri Dekking. Een mooie kastanje, zwaar, donker en groot, en dan nog veel ander stoer en oud geboomte in een halven cirkel aaneengerijd. En daarboven, puur en mild, de zomeravondlucht met de witte pluimpjes, die in sommige streken „goedweerswolken" worden genoemd. Later komen daar de sterren te staan: nu hier dan daar ontluikt er een in het bleeke blauw. Als de wind met de takken speelt komt even de maan door het loover heen kijken, die ver weg boven de stille plassen haar reis begon .... Quel adorable endroit, fait exprès, semble-t-il, Pour s'y venir bercer aux beaux vers du grand [Will! Maar we kwamen voor de verzen van den goeden Rostand. Het is misschien deze opzettelijke herinnering aan Schakespeare, die „Les Romanesques" niet gunstig is. Het was gewaagd van den Franschen dichter om zijn beminnelijk werkje in het gezelschap te brengen Shakespeare's spelen, die achter de blijheid en de scherts zoo hoogen ernst vertoonen, zoo'n diepe en zuivere liefde voor de menschen en voor het leven. Daarnaast moet „Les Romanesques" wel verbleken, dat niet meer dan een luimig divertissement wil zijn. Maar het neemt voor zich in door den beminnelijken eenvoud waarmee het zichzelf aandient: Des costumes clairs, des rimes légères, 1'Amour, dans un pare, jouant du flüteau. Un repros naïf des pièces amères, Un peu de musique, un peu de Watteau, Un spectacle honnête et qui finit tót, Uu vieux mur fleuri, — deux amants, — deux [pères, Des costumes clairs, des rimes légères! In Parijs kent men daar de waarde beter van dan hier en dertig jaar geleden hebben de grootste Fransche spelers het niet beneden zich geacht in „Les Romanesques" een rolletje op zich te nemen. De groote Hollandsche spelers waren voor de voorstelling in den tuin van Freericks niet opgekomen en zij zouden den goeden toon misschien niet eens zoo gemakkelijk vatten als het excellente troepje, dat gisterenavond op het podium verscheen. Den laatsten tijd komen er bij het Rotterdamsch-Hofstad-Tooneel onder de speelsters goede jonge krachten naar voren. Onlangs was het Annie Brugman in „Tien ure heit de klok", die verrassend goed spel bracht. En nu heeft Corrie Roozendaal als Sylvette een heelen avond met haar pittig en fijnzinnig acteeren geboeid en het succes van de Vertooning zeker gemaakt. Het is te hopen dat zulke begaafde jonge actrices ook in hgt eigenlijke seizoen haar kansen krijgen: zij verdienen rollen van eenige beteekenis om zich verder dan te kunnen vormen en ontwikkelen. Anton Roemer en Eduard Palmers waren de beide vaders, Jan van Ees speelde voor Percinet, Pierre Malledux had de rol van Straford op zich genomen en Piet Rienks verscheen even als tuinman. Het was een alleraardigst, goedsluitend ensemble, dat met entrain speelde en het beminnelijke stukje volledig tot zijn recht heeft gebracht. Het was alleen jammer, dat de figuratie en de muziek kwamen te vervallen, waardoor de schakingsscène wel verloor. Maêir bij de zomerspelen mag de critiek met zulke sobere middelen wel genoegen nemen. De goede zijde ervan is, dat het publiek leert weer de eigen fantasie te gebruiken, waarvoor het in den schouwburg te weinig gelegenheid heeft. We zouden nog enkele desiderata te kennen geven. Welnu, ons dunkt dat de verlichting nog eenige voorziening behoeft. Want het onbeschermde voetlicht is nogal hinderlijk voor de oogen van de toeschouwers, die er pal inkijken. Een kleine afdekking aan de zijde van het publiek is wel gewenscht. En de stemming zou aanzienlijk winnen, wanneer de in het geheel niet ter zake doende graifiofoott-muziek achterwege bleef. Hoe uitstekend zij door de goede zorgen van de firma Reens wordt overgebracht, in de plechtige stilte van den avondtuin brengt zij een ordinair en storend element. Er is muziek genoeg, de muziek van moeder natuur zelf. Want niet de geringste medewerkers van het speeltroepje waren de lijsters, die zongen in de boomen dat het een lieve lust was, en zelfs de koe, die gisterenavond heel ongegeneerd zijn grove bas-stem mengde in de fijn-gesp'onnen dialogen van Edmond Rostand. JAN N. SOPHOCLES' „ANTIGONè". Men schrijft ons: Van de hand van drs. René Gaspar, leeraar in Nederlandsche taal- en letterkunde aan het St. Norbertus lyceum te Roosendaal is een nieuwe Nederlandsche vertaling verschenen van Sophocles' klassieke tooneelspeL „Antigenè". Het is een vertaling in Nederlandsche verzen naar de Duitsche bewerking van het beroemde tooneelspel van W. Amelung, met muziekfragmenten van K. Hallwachs. Dinsdagavond is door de studenten uit de hoogere klassen van het St. Norbertus-lyceum te Roosendaal, onder leiding van den heer Gaspar zeiven, die voor den aanvang een interessante geïmproviseerde verklaring van het stuk gaf een prachtig geslaagde opvoering gegeven van dit zeven-deelig tooneelspel, welke met groote aandacht door een talrijk opgekomen en uitgelezen publiek werd gevolgd. --- Kerkverwarming. 3EUKERS' VERWARMINGSMIJ SCHIEDAM Kerkverwarming. Inlichtingen kosteloos. RecL (818) --- NIEUWE BOEKEN. GODSDIENSTIG LEVEN. „Borneo-Almanak 1930", Uitg. Administratie: Capucijnenklooster, Tilburg, (ƒ 0.50). Zoo langzamerhand naderen we het jaar Onzes Heeren 1930, weshalve de almanakken weer op onze tafel beginnen te verschijnen. Een der eerste bekende en gewaardeerde klanten is de „BornecHAlmanak" der Paters Capucijnen, die, al is de concurrentie niet te onderschatten, zich stevig handhaaft. Uiteraard de uitgave, die dient tot steun van het missiewerk in den Oost, op missienieuws gericht, waarvan in dozijnen foto's en geestdriftigen tekst de nieuwe successen — en deze zijn niet gering — op verschillend gebied worden geëxposeerd. Naast een feestartikel over het zilveren jubileOm der vestiging in Borneo, treft ge natuurlijk een hartelijk „in memoriam" voor een gestorven trouwen strijder. Buiten de berichtgeving over de Capucijner „overzeesche bezittingen", geeft de almanak nog een serie verhalen en plaatwerk. Men krijgt voor „twee kwartjes voor de zwartjes" heel wat terug. PAEDAGOGIEK. „Bijzondere deugdpaedagogiek", door p. Gervasius O.M.C., I. Verstandig beleid. — R. K. Jongensweeshuis, Tilburg, (ƒ 0.75). Op nummer 40 der Algemeene deugdpaedagogiek is als nummer 47 in de Opvoedkundige reeks het eerste deeltje der specialis verschenen. In de lijn van St. Thomas komt het eerst aan de beurt de deugd van voorzichtigheid, de recta ratio agibilium. Óm alle verwarring te vermijden spreekt de schrijver van „verstandig beleid", „de deugd, die ons doet oordeelen en beslissen, wat wij in elke levensomstandigheid met het oog op ons doel als mensch, onze bestemming te doen of te laten hebben". Valt echter onder het begrip „beleid" zuiver de verstands-acte? Wij gelooven niet, dat men van beleid spreekt, als alleen de juiste richting gekend wordt. Het beleid is omvattender, het houdt ook een juiste uitvoering en zelfs een habitueele juiste uitvoering in. De beperking „verstandig", — dat eigenlijk hier „verstandelijk" moest luiden —, kan een aanwijzing in de richting zijn, waarin de schrijver doelt, het complex der twee woorden kan ons niet bevredigen; er ligt tegenover het zeer scherpe recta ratio agibilium een zekere vaagheid in, iets zwevends, dat we ook reeds in de algemeene deugdpaedagogiek waarnamen. Gaarne hadden we ook gezien, dat de betrekkingen tusschen natuur en bovennatuur in het derde hoofdstuk wat uitvoeriger, 'vooral wat scherper geteekend waren. Dd&r ligt een contactpunt tusschen de scholastieke psychologie en de christelijke moraal eenerzijds en de psychologie in meer modernen zin en dus ook de wetenschappelijke paedagogie anderzijds. Eerlijk gezegd zou o.i. een deugdelijke behandeling van dit punt meer nut kunnen afwerpen, dan een heel gewichtig tractaat, of we moeten zeggen voorzichtigheid of ' verstandig beleid, zedelijke deugd of hebbelijkheid. Het meest hebben ons in dit werkje geboeid de twee hoofdstukken over positieve en negatieve opvoeding tot verstandig beleid.. Daar tróffen ons zoovele gedachten en behartenswaardige wenken, dat we iederen opvoeder zouden willen aanbevelen deze bladzijden te lezen en te herlezen. En toch! En toch bleef ons de beangstigende vraag bij, waarom in zoo talloos vele gevallen, dat ouders, priesters en onderwijzers nauw samenwerken om de paedagogie, van theologisch standpunt bezien, te beoefenen, het resultaat dermate poover is, dat het kind na een brave jeugd, plotseling reddeloos verloren schijnt. We hopen van ganscher harte, dat de geleerde schrijver, die blijk geeft over zoovele theoretische kennis en practische ervaring te beschikken, ook deze vraag eens zal beantwoorden. In het belang der opgroeiende Katholieke jeugd is dit een punt van het allerhoogste belang. Het is een levenskwestie voor vele nog reine zielen. SCHOOLBOEKEN UITGAVEN. De N.V. W. Versluys' Uitgevers-Mij. te Amsterdam heeft uitgegeven „De basis", een zeer practisch herhalingsboekje, dat bij den aanvang van de eerste klasse van avondscholen voor lager nijverheidsonderwijs en soortgelijke inrichtingen uitstekend benut kan worden. Het boekje is door enkele leeraren voor het vak rekenen samengesteld. GYMNASTIEK. Bij D. B. Centen's Uitg. Mij. te Amsterdam verschijnt in afleveringen een „Beknopt overzicht van de geschiedenis, stelsels, methoden en aesthetische stroomingen der lichaamsoefeningen". door A. C. Heyn. De eerste aflevering opent het hoofdstuk over „De Oudheid": lichaamsoefeningen der Grieken en Romeinen, met voorwoord van dr. J. H. O. Reys. Per aflevering ƒ 1.25. VOLKENBONDSUITGAVEN. Als uitgaven van het secretariaat van den volkenbond zijn verschenen: „Annuaire militaire", vijfde jaargang. Algemeene en statistische mededeelingen over de bewapening te land, te water en in de lucht van de meeste landen der wereld, ook nietvolkenbondsstaten. „Annuaire statistique international 1928", derde editie met gegevens over de jaren 1927— 1928. „Memorandum sur la production et le commerce 1913 et 1923—1927." Dit werk is een vervolg op de publicaties, uitgegeven ter voorbereiding van de internationale economische conferentie. „Sucre ", memorandum, welke door dr. H. C. Prinsen Geerligs, F. O. Licht en dr. G. Mihusch voor het economisch comité samengesteld zijn. In de reeks publicaties van den volkenbond is in de sectie economische en financieele vraagstukken verschenen „Rapport du comité consultatif economique" sur la deuxième session, tenue a Génève du 6 au 11 mai 1919. (2 Zwitsersche francs). MOEDERSCHAPSZORG. Bij J. J. Romen en Zonen te Roermond verschenen de beide redevoeringen in druk, welke dr. C. Meuleman, directeur der Kweekschool voor vroedvrouwen te Heerlen, in December en Januari j.1. hield voor den K. R. O. over „De nood van de ojigehuwde moeder", (ƒ 0.60). ONTSPANNINGSLECTUUR. Jongensboeken. „De Zoon van het Regiment Ziegler" door A. den Hertog. — G. B. van Goor Zonen, Den Haag. Rond het herdenkingsfeest van het '100-jarig bestaan der regimenten Grenadiers en Jagers heeft de heer A. den Hertog een boek geschreven, waarin op populaire wijze de oprichting verhaald wordt en tevens het ontstaan Van den Belgischen opstand met den daarop gevolgdeu tiendaagschen veldtocht. De held van het verhaal is een jongen, de zoon van een soldaat, die aan de Beresina sneuvelt, eenige dagen voor het kind het leven ziet. Zijn moeder was marketentster. Als klein kind komt hij in een kermiswagen terecht, waar hij slecht behandeld wordt, het het gevolg dat hij vlucht met zijn trouwen makker den hond Nappo. Zwitsers van het regiment Ziegler, in dienst van Koning Willem I, plagen den hond, die vurig door Mack Verwey, zoo heet de jongen, verdedigd wordt. Christian Gügger, die later als Grenadier de vlag haalt van het hek in het park te Brussel, vindt dit optreden zoo flink, dat hij met toestemming van den kolonel den jongen aanneemt, die dan wordt de zoon van het Regiment, waarin hij opgroeit tot een flink soldaat. Bij alle gevechten onderscheidt hij zich en wordt daarom ook na 1831 bevorderd tot tweeden luitenant. Historisch is het boek niet overal juist, maar dit zou toch geen bezwaar voor ons zijn het als een echt jongensboek aan te bevelen. In het veertiende hoofdstuk vertelt een jong edelman aan sergeant Mark Verwey de geschiedenis van zijn vader, die schande bracht over zijn naam. Om boete te doen voor zijn vader heeft hij in 1830 vrijwillig dienst genomen. Enkele zinsneden in dat verhaal (op blz: 206) hooren in een jongensboek niet thuis. Dat de vader niet deel nam aan den strijd, omdat hij in het huis was van een mooie vrouw, terwijl hij eigen vrouw en kind in het Vaderland achterliet, vertelt men niet aan jongens. Kwam dit er niet in voor we zouden het overigens vlot geschreven boek gaarne aan onze jongens ter lezing aanbevelen; nu moeten we echter een reserve maken. VOOR DEN TUIN. „Welke planten in den tuin?", door C. Sipkes, met medewerking van ir. J. P. Fokker. — N. V. Ontwikkeling, Amsterdam, (ƒ 0.80). Dit werkje bevat de beschrijving, met vermelding van hoogte, bloeitijd en herkomst en cultuuraanwijzingen, van ongeveer 1000 vaste planten, rots- en Alpenplanten, heesters en klimplanten, welke alle voor gebruik in vollen grond geschikt zijn. De bedoeling van den schrijver is niet geweest een flora of uitvoerige beschrijving der planten te geven. Slechts enkele aanduidingen over de meeste planten, welke in den tuin een mooi effect maken. Na een korte inleiding over tuinaanleg en over vaste planten, volgt een alfabetische opsomming eerst van de vaste planten, van de rots- en Alpenplanten, van varens, van planten voor moerassige en vochtige tuinen, van bladverliezende heesters, van bladhoudende heesters en coniferen, van ericaceeën, van voedingsgewassen en kruiden en ten slotte van 'waterplanten. De gegevens zijn niet overmatig talrijk, maar duidelijk en kunnen voor den liefhebber aanleiding worden, eens nader met deze planten kennis te maken. Verder gaat trouwens de bedoeling van den schrijver niet. Bij een eventueelen herdruk zal deze goed doên den inhoud even te controleeren, want die klopt niet overal. --- WETENSCHAPPEN. LOGOPAEDIE EN PHONIATRIE. De Vereeniging voor logopaedie en phonia» trie heeft haar eerste jaarverslag in brochure, vorm uitgegeven en daaraan tevens verschil, lende bijzonderheden omtrent haar doel eii werkwijze enz. toegevoegd. RADIONIEUWS. De geschiedenis van de „Big-Ben Chimes". Hoewel vele radio-luisteraars eiken dag een of meer malen het klokkenspel van „Big-Ben" hooren, zullen er waarschijnlijk toch weinigen zijn, die de geschiedenis van dit vermaarde klokkenspel kennen. De melodieën van dit carillon werden gecomponeerd door dr. Crotch en werden voor het eerst gebruikt in 1798 in de „St. Mary th^ Great"-kerk te Cambridge. Men sprak aanvankelijk dan ook van de „Cambridge-Chimes'", Waarschijnlijk heeft dr. Crotch het hoofdmotiet van deze melodietjes ontleend aan de inleiding van de aria: „Ich weisz dass mein Heiland lebt", uit Handel's „Messias". In het klokkenspel van de „St. Mary the Great"-kerk werden, evenals in de meeste andere Engelsche klokkenspelen, buitengewoon zware klokke* gebruikt. Hierdoor worden de tonen weliswaar ver in den omtrek gehoord, doch dit gaat gewoonlijk ten koste van de schoonheid der carillon-muziek. De „Cambridge-Chimes" werden meer dan vijftig jaar gespeeld, zonder geapprecieerd te worden. In 1845 moesten echter melodieën gevonden worden voor een nieuw klokkenspel in de Beurs te Londen en terwijl men de verschillende bestaande klokkenspelen bestudeerde, bleek het, dat het Cambridgeklokkenspel wel een van de meest geschikte was. Dit werd dan ook nagebootst in den toren van de Beurs. In 1859 werden dezelfde wijsjes gebruikt voor den toren van het „House of Commons". De „chimes" van „Big-Ben" zijn sindsdien zoo geliefd geworden, dat vele pendules van een slagwerk worden voorzien, dat Engeland's meest populaire wijsje imiteert. Vergadering van de „Union". De „Union Internationale de Radiodiffusion'* zal in October a.s. een conferentie houden te Barcelona en in het begin van het volgend jaar te Budapest. Geen radio-belasting voor, amateurs in Frankrijk. jJe Fransche correspondent van het Engel» sche radio-weekblad „Wireless World" deelt mede. dat in de onlangs gehouden conferentie van Fransche radio-amateurs te Parijs besloten is de amateurs, die met betrekking tot kortegolf-experimenten belangrijke medewerking hebben verleend, vrij te stellen van alle radio-belastingen. Nieuw station. Te Turukhansk, in Siberië op de grens van het Arctische gebied zal een kortegolfstation worden gebouwd voor het verspreiden van nieuws- en weerberichten, speciaal ten behoeve van de pelsjagers. Plannen in Zwitserland* In Zwitserland heeft men plan twee nieuws krachtige stations te bouwen te Sursee en Moudon. Tegelijk wil men de bestaande stations te Genève, Lausanne, Bern, Bazel en Zürich overnemen en nieuwe doorgeefstationh bouwen te Sitten, Olten, St. Gallen en Chur, alsmede een te Locarno, Bellinzona of Lugano Deze stations zouden dan door telefoonkabels met elkaar worden verbonden voor uitwisseling der locale programma's In verband met het plan van Praag schijnt dit een goede regeling om de toegewezen vijf exclusieve golflengten zooveel mogelijk te benutten, door enkele hiervan als „onde com* raune" te gebruiken, waarop de doorgeefstationa dan ook zonder eenige storing kunnen werken. De „Salzburger F est' spiele. Men meldt uit Weenen, dat de programmaleiding van Radio-Wien het plan heeft opgevat om in Augustus van dit jaar, evenals vorige jaren gedeelten van de „Salzburger Festspiele" uit te zenden. Hiervoor komen in aanmerking een orkestconcert onder leiding van Klemens Kraus, dat voornamelijk aan werken ven Johanna Strauss gewijd zal zijn, een 2tal sere'naden en een opvoering van Mozart's Don Juan. Vooral de opera zal zeer zeker door vela luisteraars gewaardeerd worden. l --- PUROL Doorzitten ) _ _ __ Stukloopen l U R O L Zonnebrand ) Recl. 27357 VM Z ---