Nieuwe Stoffen MEDDENS & ZOON ontvingen nu reeds Nieuwe Stoffen voor het a.s. seizoen ROTTERDAM ■ DEN HAAG --- ST. AUGUSTINUS EN DE WAARHEID. BIJ HET VIJFTIENDE EEUWFEEST. If (Slot). Baumgartner heeft Augustinus „der ungegtumste Wahrheitssucher" (1) genoemd. Als ' D heild had hij zich 't ideaal van de Hortens jus ïuh'cr gesteld, met grootmoedigheid lieert hij gestreden; z'n genialiteit en Gods gena( j e __ want genade veronderstelt de natuur __ verwierven hem 'n levensbeschouwing, waarbij Cicero's ideaal verre ten achterstond. Hij had in het neo-platonisme 'n philosophie gevonden, die aan zijn aanleg en behoeften beantwoordde; maar z 'n krachtige geest zou deze zoo zelfstandig en origineel omvormen, dat men terecht van een „Augustinischen fjeuplatx>nismus" (2) kan spreken. Elk probleem, dat zich voordeed, heeft hij doorleefd, iedere overtuiging moest hij innerlijk bevechten en zoo draagt heed zijn leer het etempel van zijn persoonlijkheid De waarheid die Augustinus zoekt „is niet deze of gene waarheid, maar de eenige en geheele waarheid, waarin alle problemen lich oplossen; hij zocht 't Zijn, 't Ware, 't Goede, dat alles omvat en verklaart: God" (3). philosopheeren inzoover het identiek is met God zoeken heeft aïïeen waarde voor hem; de wetenschappen, inzoover ze hem daarbij dienstig zijn. Zoo vinden we deze bedoeling in z'n verhandelingen over de vrije kunsten duidelijk uitgedrukt in z'n „De Musica"; na vijf boeken lang gehandeld te hebben over beweging, versmaat, rhythmiek, is de strekking van het zesde boek: „den geest op te voeren van 't veranderlijk rhythme der lichamen tot 't onveranderlijke rhythme der eeuwige Waarheid". Het „per visibilia ad invisibilia" (van 't zichtbare tot 't onzichtbare), waarvan het gesprek met zijn moeder te Ostia 'n verheven uitdrukking is, kan terecht de echt Augustijnsch methodische gradatie genoemd worden. 't Werd hem duideJlijk dat de waarheid, die in onze gedachte is, afhankelijk is van de waarheid in de dingen en dat deze weer afhankelijk is van de waarheid, die is in God, 't ideaal type van al wat bestaat, maat en fcron van alle waarheid. „Dit is waar en dat is waar, neemt het „dit" en het „dat" weg, en ziet de waarheid zalf; zoo zult gij God zelf zien, Hem die waar is van een waarheid, die Hij niet gekregen heeft, maar die 't princiep van alle waarheid is" (cfr. De Trinit. VIII, c. 3). Herhaaldelijk noemde hij dan ook de waarheid „het aangezicht van God". Die Waarheid wilde hij niet alleen zoeken, niet alleen kennen, hij wilde Ze bezitten, er van leven. Het is dan ook aan zijn edele begaafdheid te daniken, dat hij, na in de jaren, waarin juist het karakter zich vormt, gezocht en gestreden te hebben om de waarheid te vinden, niet in dat zoeken en dien strijd zelf zijn bevrediging is gaan vinden. Als Lessing zich afvraagt, wat hij zou kiezen, als God hem de waarheid zelf en een altijd zoeken naar de waarheid voorhield, dan stelt hij de onrust van 't zoeken boven den vrede der waarheid; en hierin is hij een voorlooper van vele modernen. Maar Augustinus noeimt die menschen „beklagenswaard, die steeds begeerig naar het nieuwe, onverschillig blijven voor het gekende, die liever aanleeren dan weten, terwijl toch het weten het doel van 't aanleeren is; die liever strijden dan overwinnen, terwijl toch de overwinning het doel van den strijd is". (De Ver. Relig. n. 102). Augustinus had zich kort na zijn bekeering zuiver de hierarchie der orde gesteld, die hem zou hoeden voor een dergelijke omkeering der waarden. Die rust der orde bracht hem de innerlijke harmonie, die tot God zelf, bron van alle orde opvoert. Velen hebben gezocht naar den domineerenden karaktertrek van Augustinus, die z'n begeesterenden invloed door^de eeuwen kan verklaren; maar noch de originaliteit van zijn ideeën, noch de universaliteit van zijn doctrine (Stöckl), noch de zeldzame vereeniging van zijn verheven speculatief vermogen met een Latijnsch praktischen geest (Schaff); £een van deze raakt de kern; maar met Portalié e.a. is deze te zoeken in de machtige meenwerking van zijn geest en hart: zijn brandend hart, dat hoogste bespiegelingen doordringt en bezielt: „de bewonderenswaardige fusie van een diep intellectualisme niet een verlicht mysticisme. De waarheid is voor hem niet alleen een voorwerp om te beschouwen; zij is ook een goed, dat men moet bezitten". 4). De waarheid, die Augustinus beschouwde, was de eeuwige Waarheid, God, die niet alleen het hoogste voorwerp van het verstand is, maar ook van den wil. Het voorwerp van ons eeuwig geluk zoekt hij dan ook in „de Waarheid, waardoor alles waar is". (Enarr. in ps. IV, 3), en in de „vreugde van die waarbeid bestaat de gelukzaligheid". (Confess. X, 13). Op dit doel: de „verzadigende" visie der ■Waarheid, stelt hij geheel zijn moraal in. Het is de taak van den ipensch me t Gods genade te streven naar dit ideaal en het te verwezenlijken hier op aarde in de mate, door God gesteld. Het zien van God van aangezicht tot aangezicht is alleen voor de gelukzaligen in den hemel; het ideaal te bereiken op deze aarde ligt volgens Augustinus in de mystieke wijsheid: „de kennis van en liefde tot God onder de inwerking van den Heiligen Geest, vrij van de zwakheid van het gewoon-menschelijk handelen". (5). De mystiekè contemplatie beteekent voor Augustinus: de middellijke visie van God door een verlichting van het geloof, met als princiep de liefde, waardoor God, onder inwerking van den Heiligen Geest direct als tegenwoordig wordt waargenomen (pati), in een ziel die een geheele inwendige vernieuwing heeft doorgemaakt. (6). „The Prince of Myst.ics" 7) krijgt zoo een deelgenootschap in de Goddelijke natuur, veel verhevener dan de vermetele Plotinus zich kon indenken; een vereeniging niet met den God, die zich vermengt met het zijn der dingen, maar met den God van waarheid. Die in Zich Zelf oneindig gelukkig is. In de mystieke contemplatie ligt Augustinus' ideaal van kennen en beminnen; hierin moet men de bron zoeken van zijn diepste kennis en vurigste liefde, die hem gaf „een ongewone volheid van liefde, welke niets gemeen heeft met dit leven" (Confess. X, 65). Tot die hoogte wilde hij ook zijn medemenschen opvoeren. Is heel zijn leer uitermate theocentrisch, getuigen al zijn werken van een intellectualistisch karakter 8), zoo noemt Cayré zijn moraal-systeem een van de meest karakteristieke trekken van den Kerkleeraar. ,.De weg, dien Augustinus bij voorkeur volgt om tot de kennis van God te komen, is minder objectief dan wel psychologisch, minder analytisch dan synthetisch. Zijn weg is die der moraal, maar van een levende moraal, zeker georienteerd naar een toestand, waarin de ziel reeds hier op aarde een verheven licht geniet in de kennis van God en in de waarheden van het Geloof". 9) Onophoudelijk vindt men bij hem opwekkingen als deze: „Zuivert u en ge zult God zien; laat het woord van Christus: zalig zijn de zuiveren van harte, want ze zullen God zien — in u werkelijkheid worden. Bemint, en ge zult begrijpen, want het is door de liefde dat het verstand hoogere volmaaktheid geeft aan het geloof". Zijn streven is, de ziel in een staat te brengen, waardobr zij open staat voor de inwerking van' de gaven des Geestes — vooral die van Wijsheid en Verstand, — om zoo het mystieke licht te doen schijnen in de beschouwing van God. Zoo brengt Augustinus door zijn contemplatie-leer in het theologisch kennen een perfectie, waaraan alle heilige leeraren der Kerk hun verhevenheid en zuiverheid van leer danken .En in de huidige renaissance der theologische wetenschap heeft Lavaud er op gewezen, dat volmaakte theologie onmogelijk is zonder contemplatie." 10); en Kreling acht het „vooral voor den theoloog noodig zijn geloof te beveiligen door de gaven van Wijsheid aan zijn Godsliefde onU sproten". 11) * Augustinus, die zich in zijn jeugd de wijsheid als ideaal gesteld had, heeft heel z'n leven en z'n heiligheid in dienst der waarheid gesteld; hij, die tijdens zijn leven „de afvoerbuis der eeuwige waterbronnen". (Ep. 25,2) genoemd werd, zal alle eeuwen door de groote leeraar van waarheid en leven zijii. Dezelfde geest, die Simt Thomas op het eind van zijn leven de grootsche Summa met een stroohalm deed vergelijken, deed Augustinus getuigen: „Zoo'n genot, zoo'n zuiverheid, zoo'n zekerheid ligt in de contemplatie der waarheid, dat het weten zonder haar is alsof men niets weet; en wat men vroeger als het ergste vreesde, verlangt men dhn als het hoogste goed: de dood, waardoor de ziel ongehinderd de waarheid bezit", (cf. de Quant, anim. n. 76). 28 Augustus 430 kwam die dag voor hem. fr. INNOC. W. O.E.S.A. Augustijnenklooster, Nijmegen. 1) Bauragartner, Augustinus. In: Grosse Denker, 2de ed. Leipzig 1923, p. 284. 2) Ibid, p. 283. 3) Portalié, Art. Augustin in diction. Theol. Cathol. Paris. I. col. 2454. 4) Ibid. col. 2453. 5) cf. Cayré, La Contemplation August. Paris. 1927, p. 124. 6) Ibid. cf. p. 284—288. 7) Butler, Western Mysticism. 2de ed. London, 1927, p. 24. 8) Door het voorbijzien van het mystisch karakter van Augustinus' leer is men vele texten bij hem als zuiver voluntaristisch gaan verklaren. De zin van Rousselot: „L'intellectalisme thomiste plonge ses racines les plus profondes dans la doctrine augustinienne de la vérité", (in Huby Christus, 2de ed. Paris 1923, p. 1090) is volledig bevestigd door de werken van Cayré en Boyer. 9) „Nos Maitres: Saint Thomas et Saint Augustin. Revue des Jeunes, 1928 jrg. 18, dl. I, p. 495. ij 10) La Vie Spirituelle. Janv. 1928, p. (195) — (196). 11) Kreling. Inaugurale rede: De aard der H. Godgeleerdheid, Nijmegen 1928, p. 9. --- UIT DE PERS. DAT GAAT TE VER. Ook in de anti-revolutionaire pers trok de jongste ontboezeming van Christelijk-historische zijde, welke in verband met het vorderen van een vast accoord, als grondslag eener parlementaire kabinetsformatie, aan Katholieken en anti-revolutionairen beginselloosheid en een belagen van de zelfstandigheid „van collega's, van de toekomstige ministers en van H. M. de Koningin" verweet, de aandacht. De a.-r. „Rotterdammer" legt er volgend protest tegen in : „Dit krasse stukje, dat van weinig politieke scholing getuigt, en nog minder van genegenheid om met de andere Christelijke groepen broederlijk samen te werken, wordt helaas door „de Nederlander" met instemming overgenomen en krijgt daardoor officieele kracht. En daarom sta hier een woord van protest. Want dit gaat te ver. Een ding is gelukkig: veel indruk kan deze beschuldiging niet maken, want chr.-hist. voormannen hebben zich in 't verledèn aan dezelfde „beginselloosheid" schuldig gemaakt; al maakten zij in 1925 dan ook een voorbehoud ten opzichte van het gezantschap. In 1918 en 1922 deden Lohman en Schokking, wat nu beginselloQS heet. Het stukje is echter zoo dwaas, omdat het vast accoord juist kan leiden tot een beginselvaste politiek en het is zoo dom, omdat de gang van zaken anders was, dan , hier wordt voorgesteld. De Roomsch-Katholieke en anti-rev. fractie hebben den formateur niet met een program naar de Koningin gestuurd om' beider zelfstandigheid aldus te breken; ze hebben het program van den formateur ontvangen, en op grond daarvan steun toegezegd. Wat daarentegen de chr.-hist. fractie gedaan heeft, zullen wö thans niet herhalen." --- NEDERLAND. DE HEER SCHAPER IN FUNCTIE. (Van onzen parlementairen redacteur). In de eerste zitting van de nieuwe Tweede Kamer op 17 September a.s. zal de heer Schaper naar alle waarschijnlijkheid plaats nemen in den voorzittersstoel, nadat hij eerst ten paleize in handen van Hare Majesteit de Koningin den eed of de belofte heeft afgelegd. Dit geschiedt volgens artikel 1 van het reglement van orde van de Tweede Kamer, waarin bepaald wordt, dat zoolang de voorzitter der Kamer nog niet door de Koningin is benoemd en het voorzitterschap aanvaard heeft, een oudvoorzitter der Kamer als tijdelijk voorzitter optreedt, met dien verstande, dat de laatst afgetredene den voorrang heeft. Bij ontstentenis van zoodanig lid, zooals op het oogenblik het geval is, nu noch de heer Ruys de Beerenbrouck, noch de heer Kooien, noch de heer Fock, lid van de Tweede Kamer zijn, treedt als tijdelijk voorzitter op een der leden, die in vorige zittingen nevens den tot voorzitter benoemde een plaats op de voordracht verwierven, met dien verstande, dat hij wiens naam in de volgorde der opgave vroeger is geplaatst, den voorrang heeft boven het andere lid, en dat op eene latere opgave geplaatste den voorrang heeft boven den op eene vroegere opgave vermelde. Daar Dr. de Visser, die op de vorige voordracht no. 2 stond, geen lid meer is van de Tweede Kamer, is de heer Schaper de eenige, die volgens deze bepaling in aanmerking komt voor tijdelijk voorzitter. Deze bepaling is in het reglement van Orde opgenomen op 16 April 1918. Voor dien tijd van 1849 af was er bepaald, dat het oudste lid in jaren, dat aanwezig was, tijdelijk het voorzitterschap zou bekleeden. Mocht de heer Schaper op 17 September verhinderd zijn dan komt het oudste lid, de 77jarige oud-minister Heemskerk voor deze functie in aanmerking. Waarschijnlijk is dit intusschen niet. De heer Schaper is als tijdelijk voorzitter de eenige van de kamerleden, die in handen van Hare Majesteit den eed of de belofte aflegt. Zoodra hij dit gedaan heeft verschijnt er een Koninklijk Besluit, waarhij hij door de Koningin gemachtigd wordt de andere leden den eed of de belofte af te nemen. Het zal dit jaar voor de eerste maal zijn, dat een sociaal-democraat als tijdelijk voorzitter optreedt en persoonlijk in handen van Hare Majesteit een eed of belofte aflegt. Wel ging de laatste jaren steeds een sociaal -democraat als lid van de commissie mee naar het paleis om H. M. de Koningin de voordracht aan te bieden voor den voorzitter van de Kamer, maar de functie waartoe de heer Schaper thans geroepen is, is door een van de leden van zijn, partij nog niet bekleed. Dat hij deze functie met waardigheid zal vervullen, daaraan twijfelen we, gezien ook zijn werkzaamheden als voorzitter in het laatste zittingsjaar, niet. „NEDERLAND"-EXPRESS. Het Agentschap der N.V. Stoomvaart-Maatschappij „Nederland", de firma Kuyper, van Dam & Smeer te Rotterdam, meldt, dat de boottrein van het s.s. Prins der Nederlanden, hetwelk 31 Augustus a.s. te Genua verwacht wordt, Zondagmorgen, 1 September a.s., te 11 uur 12 aan het Maasstation te Rotterdam zal aankomen. Aankomst te 's-Gravenhage 11 uur (S.S. station). MONSTER 10.000 INWONERS. Toen de heer A. J. Ruygrok van Ter Heyde op het bureau van den Burgerlijken Stand van Monster aangifte kwam doen van de geboorte van een zoon, bereikte de gemeente de 10.000 inwoners. De burgemeester de heer Kampschöer sprak den gelukkigen vader toe, en overhandigde hem namens het gemeentebestuur een spaarbankboekje met ƒ 100, „Z.-LIMBURGSCHE PROBLEMEN". Het rapport der Maastrichtsche K. v. K. bij de regeering in studie. HEILZAME BESLISSINGEN VOOR LIMBURG TE WACHTEN. Het dagelijksch bestuur der Kamer van Koophandel te Maastricht heeft zijn opwachting gemaakt bij de nieuw-benoemde ministers van Arbeid, H. en N., Onderwijs en Waterstaat. Met bijzondere voldoening mocht bij deze bezoeken worden geconstateerd, dat het onlangs verschenen rapport der Kamer „Zuid-Limburgsche problemen" een onderwerp van ernstige studie uitmaakt en dat aan de daarin vermelde belangrijke kwestigs een aandacht wordt geschonken, die stellig tot voor Limburg heilzame beslissingen zal leiden. Deze zullen zich dadelijk doen gevoelen, wat betreft de aangelegenheden voor Waterstaat. R;K- HONGAARSCH KINDERCOMITé. Het bestuur van het R.K. Hongaarsch Kindercomité in liquidatie deelt mede, dat de Jlongaarsche vacantie-kindertrein uit Nederland naar Boedapest vertrekt op Maandag 23 September. Eventueel mede te zenden pakketten moeten voor of uiterlijk 17 September in het bezit zijn van den heer A. J. M. Primus, wethouder te Duivendrecht. Er dient hier nog eens op te worden gewezen, dat pleegouders, welke in vacantietijd een arm Hongaarsch kind tot zich namen, verplicht zijn dit kind met deze gelegenheid terug te zenden naar Hongarije. Ook de pleegouders, die nog steeds kinderen uit Hongarije hebben, dienen ernstig te overwegen, dat deze gelegenheid de laatste is om ze via bovengenoemd comité en dus voor minimum kosten terug te zenden naar hun vaderland. DE BEMALING VAN DE VECHT. Op een vraag van den heer C. Thomassen, lid der Prov. Staten van Noord-Holland, omtrent het bemalingsplan van de Vecht hebben Ged. Staten van Noord-Holland als volgt geantwoord : Gedeputeerde Staten bedoelden met de toezegging tot het verleenen van moreelen steun aan het door hunne ambtgenooten in Utrecht ontworpen plan tot bemaling van de Vecht te kennen te geven, dat aan de eventueele stichting en exploitatie van een gemaal op NoordHollandsch grondgebied, voor zooveel in hunne macht staat, geen moeilijkheden in den weg zullen worden gelegd. Een aan de Staten dezer provincie gericht adres van het dagelijksch bestuur van het Comité van Actie ter verkrijging, eener bemaling op de Vechtsluis te Muiden, houdende verzoek in overleg te treden met de Staten van Utrecht omtrent de regeling van de afwatering van de Vecht, is om prae-advies in handen van Ged. Staten gesteld. Genoemd ooilege kan geen vrijheid vinden door beantwoording van deze vragen op het te geven prae-advies vooruit te loopen. DE INDIJKINGSPLANNEN TE DEVENTER. Men meldt ons uit Deventer: Naar wij vernemen, heeft het gemeentebestuur van Ged. Staten van Gelderland een schrijven ontvangen, waaruit blijkt, dat dit college zich kan vereenigen met het plan tot indijking van Hoven en Steenenkamer, door middel van een dijk over de z.g. hooge gronden. Intusschen hebben Ged. Staten aan het gemeentebestuur om enkele nadere gegevens verzocht. SECRETARISSEN VAN GEZONDHEIDSCOMMISSIES IN NOORD-HOLLAND. Ged. Staten van Noord-Holland hebben goedgevonden met aanvang van 1 Januari 1930 de vaste toelagen van de secretarissen der Gezondheidscommissies in Noord-Holland, met uitzondering van die te Haarlem en te Amsterdam, te verhoogen met ƒ 100 en mitsdien vast te stellen op ƒ 600 's jaars. ALASTRIMBESTRIJDING BIJ P.T.T. Vanwege den P^T.T. dienst is in eenige daarvoor in aanmerking komende plaatsen aan het personeel de gelegenheid gegeven tot kostelooze inenting, tegen alastrim door den controleerend geneesheer. Te Rotterdam en te Amsterdam Is hiervan reeds een zeer ruim gebruik gemaakt. AUTOBUSCONCESSIES. Door P. Scheele, te Sluiskil, is vergunning gevraagd voor een autobusdienst van Axel over Zuiddorpè, Koewacht en St. Jansteen naar Hulst, dagelijks, behalve Zondags. DE HERKINGSCHE KERKKWESTIE. Bij Kon. besluit is beschikt op het beroep van den Kerkeraad der Gereformeerde Gemeente te Herkingen, tegen de beslissing van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland van 24 December j.l„ waarbij, met handhaving van het besluit van B. en W. der gemeente Herkingen van 22 Augustus 1928 afwijkend was beschikt op het verzoek van genoemden Kerkeraad om oprichting van een kerkgebouw aan het Onderlangs, aldaar. De liroon heeft thans het besluit van B. en W. vernietigd en aan den Kerkeraad het gevraagde verlof verleend. COMMANDANT DER GRONINGSCHE BRANDWEER. De heer P. Ploegh, hoofdinspecteur der bouwpolitie te Groningen, is benoemd tot commandant der brandweer. GEMEENTERAAD VAN OISTERWIJK. In de gehouden raadsvergadering werden de tarieven voor de gemeentelijke drinkwaterleiding vastgesteld. VOOR HET LEVEN EN HET GEZIN. Tweede internationale conferentie te Nijmegen. Gisterenavond ontving het. hoofdbestuur van den Ned. R.-K. Bond voor Groote Gezinnen in het Oranje-hotel te Nijmegen de deelnemers aan de Tweede Internationale Conferentie voor het Leven en het Gezin, die hun bijeenkomst hebben doen aansluiten aan het gisteren gesloten congres tegen het Neo-Malthusianisme. De deelnemers werden verwelkomd door Drs. Jos. de Boer, den woordvoerder van den Ned. R.-K. Bond voor Groote Gezinnen. Tevoren had Mgr. Diepen zich onder de deelnemers gemengd. Het welkomstwoord van den heer De Boer werd beantwoord door den voorzitter van de Internationale conferentie, den Franschen oudminister, August Isaac. Deze drukte zijn vreugde er over uit, dat in Nederland de Katholieken een afzonderlijke organisatie hadden. De gróote kracht immers in den strijd tegen het N. M. is gelegen in het Katholicisme. Op deze vergadering werden nog eenige besluiten genomen. Minstens twee maal per jaar zal een rapport van het comité verschijnen. De heer De Boer diende een voorstel in van internationale actie. Hij zou bij de regeering, bij den volkenbond en het Comité Internationale du Travail stappen willen doen om uitbreiding te verkrijgen van maatregelen voor bestrijding van de onzedelijkheid en om 't groote gezin in het algemeen te beschermen. Punten van actie zouden dan zijn: de bestrijding der slechte filmproductie, de pornografie, de theaters en reclame. Ook het woningvraagstuk zou onder oogen genomen worden. De heeren De Boer en Lefebvre Dubon werden belast met het ontwerpen van dit program. Hedenmorgen werd in een der kleine zalen van de Vereeniging de eerste bijeenkomst geopend. Deze bijeenkomst droeg een zeer intiem karakter. Als eerste spreker trad op de heer August Isaac. Inleiding oud-minister Isaac. Spr. zegt, dat het Comité International zich in Nijmegen vereenigd heeft, ten eerste om zijn gevoelens van sympathie uit te drukken voor den Ned. R. K. Bond voor Groote Gezinnen, ten tweede om de basis te verstevigen van het Intern. Comité, dat permanent de bonden van vaders van groote gezinnen van alle landen, zal vereenigen, om hen te helpen weerstand te bieden aan de gevaren, die het gezin in onze dagen bedreigen. Spr. herinnert aan het congres van Genève in 1927, dat de aanleiding is geworden tot het oprichten van het Comité. Vervolgens valt spr. de argumenten aan, waarop de Neo-Malthusianen zich beroepen, waarbij hij stilstaat bij de verleidelijke beloften van het N. M., die tegelijkertijd waarborgen schijnen te geven voor de echtgenooten, die hang zijn voor te veel kinderen en voor de gemeenschap, die bevreesd is voor overbevolking. Spr. meent, dat tijdelijke relatieve overbevolking moeilijke problemen kan meebrengen, welke echter niet onoplosbaar kunnen zijn. Spr. releveert vervolgens wat er in Frankrijk o.a. reeds gedaan is, o.m. door middel van „allocation familiales", om de groote gezinnen te hulp te komen in bun economisehen nood. Bijna 1.800.000 gesalarieerden ontvangen in Frankrijk toelagen in proportie met het aantal kinderen. Het program van het Comité kan als volgt geresumeerd worden: Strijd in woord en daad tegen het N. M., vooral door het verbreiden van de middelen, die gebruikt kunnen worden om het gezin te consolideeren en zijn taak te vergemakkelijken. Dit program is buitengewoon uitgebreid, het omvat onder meer: de zorg voor de gezondheid van de moeder, voor de gezondheid der woning, de hulp bij de opvoeding der kinderen en bij hun onderwijs en vakopleiding; het verschaffen van sociale voordeelen aan de ouders van kinderrijke gezinnen; de bevordering van de stabiliteit van het familieleven. Het bevat bovendien een sterke propaganda voor het intieme verband tusschen de ouders met het oog op de opvoeding hunner kinderen, deelname van de ouders in de vaststelling van de schoolprogramma's, weerstand tegen onrechtmatig ingrijpen van den Staat in de opvoeding der kinderen en strijd tegen alle schijnbaar wetenschappelijke oplossingen, die er toe drijven, om het aantal geboorten te beperken; strijd ook tegen de pornografische literatuur, tegen losbandige voorstellingen, en tegen de naaktcultuur, die bij de vrouwen langzamerhand alle schaamtegevoel doodt. Dit uitgebreid program is niet beperkt tot dit of dat land, het is van belang voor alle landen, voor alle gezinnen, voor alle klassen van da maatschappij. Daarom moeten wij ons vereenigen en tusschen de ouders der gezinnen, een stevige organisatie vormen, die de verdediging van het gezin op zich zal nemen. Deze taak is des te meer noodzakelijk, daar de meeste staten het gevaar nog niet schijnen te begrijpen en eenige ervan zelfs meer geneigd schijnen een program van sterilisatie te bevorderen, dat, onder voorwendsel van eugenetische voordeelen, ontwikkeld is in geruchtmakende vergaderingen, zooals plaats hebben gevonden in Havana en in Kopenhagen. In plaats van met onverschilligheid, of zelfs met welwillendheid deze manifestaties van een materialistischen geest te volgen, die het lichamelijk welzijn en het genot op den voorgrond plaatst, zouden de gouvernementen beter doen, zich te herinneren, dat de ontbinding vaa het gezin als vluggere of meer langzame consequentie met zich mede brengt, de ontbinding van den Staat. Daar de aanvallen op het gezin Internationaal georganiseerd zijn geworden, dient ook een internationale organisatie het gezin te verdedigen. Daarom zal spr. niet nalaten toe te roepen: „als ge bezorgd zijt voor de toekomst van uw kinderen vereenigt u dani" Na dit openingswoord werd het eerste rapport uitgebracht door den vertegenwoordiger van den Ned. R. K. Bond voor Groote Gezinnen, Drs. Jos. de Boer uit Den Haag. Na uiteengezet te hebben de organisatie van dezen bond, die 68 afdeelingen met ruim 10.000 leden telt, deelde hij mede, dat onder meer een commissie is ingesteld, die de uitwisseling van kinderen bevordert, die moeten studeeren. Er is een enquête ingesteld inzake de ziekenhuisverpleging en operatie-kosten om als maatstaf te dienen voor de verkrijging van bijzondere voorwaarden voor het groote gezin. Deze actie wordt uitgevoerd in samenwerking met de standsorganisaties. Door de geestelijkheid worden in verschillende plaatsen propaganda-blaadjes uitgereikt aan pas-gehuwden. Voorts wordt geijverd tot het verkrijgen van wettelijke maatregelen om de leeftijdsgrens, ■waarop meisjes tot den fabrieksarbeid worden toegelaten, te verhoogen. In meerdere plaatsen zullen vacantie-bezigheden voor de schoolgaande jeugd worden georganiseerd. De heer de Boer gaf daarna een uiteenzetting van de verzoeken tot de regeering gericht over kindertoeslag, schoolgeldregeling enz., zooals in de algemeene vergadering van den bond te Schoonhoven besloten was. Naar aanleiding van dit rapport merkte de heer Isaac op, dat hij een actie tot verhooging van de leeftijdsgrens voor fabrieksmeisjes niet kan toejuichen, daar hem dit een middel leek om de meisjes op jeugdigen leeftijd op de straat te brengen. Drs. de Boer voerde hier echter tegen aan, dat deze actie nauw samenhangt èn met die tot verhooging van den leerplichtigen leeftijd èn met die tot verbetering van het' dienstbodenvraagstuk. Monsieur Lefebvre Dumon, president van de nationale vereeniging tot vermeerdering van de Fransche bevolking, bracht vervolgens een uitvoerig demografisch rapport uit over den toestand der bevolking van het vaste land. Na dit rapport, dat met algemeene instemming werd aangehoord, was het woord aan Dr. Halliday Sutherland, algemeen secretaris van den bond van natuurlijk leven in Engeland. Spr. gaf daarin een schril beeld van de toestanden, welke in Engeland zijn ontstaan tengevolge van de Neo-Malthusianistische practij-ken. De laatste tien jaren worden daar jaarlijks 100.000 kinderen minder toegelaten op de lagere scholen. Prostituées treft men onder alle kringen in steeds toenemende mate, terwijl de afkeer van het huwelijk, vooral onder de meisjes uit den werkenden stand groeit. De abortus is een gewoon verschijnsel geworden en de opvattingen, welke geneesheeren van naam daaromtrent verkondigen zijn „haarstraubend' Spr. besloot met een beschouwing over het binnenkort in Londen te houden congres voor sexueele hygiëne, waar 't N.M. en aanverwante ideeën verdediging zullen vinden. De vergadering werd hierna geschorst tot twee uur hedenmiddag. BAD- EN ZWEMINRICHTING TE VELSEN. De raadscommissie tot onderzoek van de mogelijkheid van de stichting van een bad- en zweminrichting te Velgen heeft haar rapport aan den gemeenteraad ingezonden. De commissie heeft berekend, dat de stichting van een zwemgelegenheid in het centrum der gemeente ƒ 130.000 zal kosten zonder den grond, terwijl de exploitatiekosten door de inkomsten zouden kunnen worden gedekt. De gemeente zou dan de rente en aflossing, begroot op ƒ 9100 per jaar* te betalen hebben. De keften van een badinrichting zijn moeilijker te berekenen, aangezien met allerlei omstandigheden rekening moet worden gehouden alsmede met de vraag of met één badgelegenheid voor de geheele gemeente kan worden volstaan. De commissie stelt voor in beginsel tot stichting van een zweminrichting te besluiten en het college uit te noodigen een uitgewerkt plan met kostenberekening voor een zweminrichting en voor een gecombineerde bad- en zweminrichting in te dienen. --- INSCHRIJVINGSLIJST. VOOR HET NEDERLANDSCH COLLEGE TE ROME. <,De gouden keten, die Rome en Nederland bindt, zal door het Nederlandsch priester-college te Rome in glans en hechtheid nog toenemen".... Paus Pius XI in Zijn toespraak tot de Nat. Nederl. Bedevaart. Giften worden aan ons kantoor te Rotterdam en aan onze Bijkantoren te Amsterdam, den Haag, Dordrecht, Schiedam, Gouda en Pretorialaan, Rotterdam, tegen kwitantie gaarne in ontvangst genomen, alsmede per giro onder no. 11735 Rotterdam. Vorig bedrag ƒ 7159.37 G. D. 's Gravenhage »» 5.— A. M. D. G. C. B. te L. »» 5.— N. N. Gouda »» 25.— P. B., R'dam » » 1.— N. N., Schiedam, ter eere van den Gelukzaligen Don Bosco, voor een verkregen gunst f» 2.50 Totaal ƒ 7197.87 --- GEZONDHEIDS VAN BOXEL EN CO. DONCSN --- VOORNAAMSTE NIEUWS. BINNENLAND. Eerste Blad, pag. 1. Te Nijmegen wordt thans de tweede internationale conferentie voor het leven en het gezin gehouden. BUITENLAND. Tweede Blad, pag. 1. De onverwachte overeenstemming, vannacht ter Haagsche conferentie bereikt, heeft te Parijs en te Washington groote voldoening, te Berlijn echter, in verband met de offers, die van Duitschland gevraagd worden, eenige bezorgdheid gewekt. Ondanks alle militaire maatregelen in Palestina hebben te Jeruzalem en elders nieuwe onlusten plaats gehad. De Engelsche regeering schijnt nu echter den toestand meester te zijn. Tweede Blad, pag. 2. De „Graf Zeppelin" is de staten Californië, Arizona, Nieuw Mexico en Texas gepasseerd. Het luchtschip bevond zich hedenmorgen boven Oklahoma. Het opruimingswerk te Buir is thans zoover gevorderd, dat het verkeer op de lijn Keulen—■ Aken weer normaal kon worden hervat. REKKELIJK LEYEN. Derde Blad pag. 1. Te Roermond is overleden de HoogEerw. heer J. W. J. Linssen, oud-secretaris van het bisdom. LETTEREN EN KUNST. Laatste Berichten. Hedenmorgen is de Vlaamsche dichter Karei van de Woestijne begraven. FINANCIEELS BERICHTEN. ] Vierde Blad, pag. 1. Een 4% pet. Indische conversie-leening van ƒ 60 millioen te verwachten? --- WEERBERICHT. WOENSDAG 28 AUGUSTUS. De hooge druk, die gisteren ten Oosten van ons lag, trok naar Oost-Duitschland, die bij IJsland lag. bleef dezelfde, terwijl beneden de Golf van Biscaye een nieuw gebied tot ontwikkeling komt. Hoogste standen 765.3 te Coruna, 764.9 te Danzig en Memel en 764.8 te Jan Mayen. De lage druk bij Ierland wint langzaam naar het Oosten terrein, die over Noord-Scandinavië vult op. Laagste standen 750.0 te Blacksod en 749.1 te Ingö. Da temperatuur is over het algemeen gestegen; zij is onder normaal over de Faröer, NoordNoorwegen, bij Stockholm, Breslau en Brest; verder is zij boven normaal. Regen viel over West-Frankrijk, de Britsche Eilanden en de Noorsche kust; Thorshavn meldt 9, Stornoway 7, Shields, Blacksod en Valentia 5 m.m. De barometer bij ons neigt tot stijgen. Plaatsen Barometer Wind Toestand van de lucht femn. 3 3 g a a> bP O SI c :t *-J fcco .5 £ U .E T! Richting ( .1 Kracht bi r A U bL c u O fl + 1 ii — O Groning. 579 - 7.3 z z o. 1 iicht bew. 63 + 4 0 Helder 57.0 - 7.0 zw. 3 bewolkt 68 + 8 0 Amsterd. 57.3 - 6.2 zuid 3 licht bew. 69 + 8 0 De Bilt 57.8 - 6.1 z z.o. 2 zw bew »'6 + 6 0 VliSsing. 58.0 — 4.7 z.z.w 3 licht bew 66 + fi 0 Maastr. 59.2 - 3.9 Z.Z.O. 2 nevel 70 + 12 0 Luchtdrukgradiervt of verschil In luchtdruk-king over Nederland gemeten over 111 K.M. in de richting van het grootste verschil: 1.1 in N.W. richting. Grootste gradiënt in het Oosten 1.4 in N.W. richting. Verwachting van het K. N. M. I. te de Bilt van heden tot morgen 18 & 19 uur: Zwakke tot matigen Zuidelijke tot Westelijken wind, half- tot zwaar bewolkt, waarschijnlijk eenige regen of onweer, iets koeler. Hoogste temp. 23 gr. C. is 73 gr. F. te Ancona. Laagste temp. 2 gr. C. is 36 gr. F. te Sarna, WAARNEMINGEN TE AMSTERDAM. 27 Augustus 20 uur bar. 758.7 m.m., temp. 20.8 gr. C. is 69 gr. F. * 28 Augustus 8 uur bar. 757.3 m.m., temp. 20.7 gr. C. is 69 gr. F. Hoogste temp. tusschen gisteren en heden 8 uur 27.6 gr. C. is 82 gr. F. Laagste temp. tusschen gisteren en heden 8 uur 17.2 gr. C. is 63 gr. F. ---