VICENTE ESCUDERO. In het Kurhaus te Scheveningen. Weer was de Kurzaal tegenstrevend aan een kunstuiting als die van Escudero. Het echte contact kwam er niet of althans heel zelden en het gemis daaraan uitte zich in onderdrukt gelach en gegichel bij een deel van het publiek. Toch was de spanning en de intensiteit der overgave van Escudero en de beide danseressen Carmita Garcia en Almeria er geenszins minder om. Het zuiver folklpristische van hun kunstuiting miste natuurlijk te veel entourage om de sfeer volkomen te suggereeren. Er is fantasie en eenige inspanning noodig om deze dapsen te begrijpen. Het vurige, felbewegende, hartstochtelijke van den Spaanschen geest leeft er in, zich uitend in een schier eindelooze variëteit van het in steeds in gelijke richting stuwend rhythme. Dat rhythme heeft zijn echte viriele trekken in de bewegingen van den danser, strak en gespannen; losser bij de danseressen, gratieus en sierlijk. Hieruit resulteert een levendige dramatiek in de samendansen, waarvan wij de „danse de la frayeur" wel het best vonden. Nagenoeg het geheele programma dat men den vorigen winter in Diligentia van hen gezien heeft, werd herhaald, waarbij ook het fameuse „Rhythmes" zonder muziek, door Escudero alleen. Dit is een der markantste specimina van zijn kunst, die vooral op het rhythmische is gericht. De prachdge muziek der castagnetten, door alle drie met groote virtuositeit gehanteerd verhoogde de bekoorlijkheid en de felheid der dansen, waartoe ook de klavierbegeleiding door Marguerite Monnot en de guitaarbegeleiding van Carlos Montoya het hunne bijdroegen .Beide accompagneerenden gaven ook soli ten beste. Het publiek was zeer verdeeld in zijn waardeering; een deel applaudisseerde heftig en een ander deel liet zich onbetuigd. --- TOONEEL EN FILM. DE OBERAMMERGAUER PASSION. Een overzicht* (Van onzen bijzonderen correspondent.) Oberammergau, 29 Juli 1930. De eerste helft van het seizoen is voorbij. Wanneer men deze perode eens overziet, blijkt, dat de spelen tot nog toe een volledig succes voor de gemeente Oberammergau waren. Tot vijftien Juli j.1. hadden zes en dertig opvoeringen plaats. Het grootste gedeelte van de plaatsen was steeds uitverkocht; meestal kon de ontzaglijke hal de toeschouwers niet eens bevatten. Het gebeurt n.1. niet zelden, dat een 400 ü 500 personen, die op goed geluk naar Oberammergau kwamen, in de hoop, dat ze wel een plaats zouden vinden, tot een volgende voorstelling moeten wachten. Het totaal aantal bezoekers bedroeg half Juli 165.000 ; 128.000 Duitschers en 36.000 buitenlanders. Van de Europeesche landen spant Engeland de kroon met 12.169 bezoekers, daarna volgt Holland, met 2039 bezoekers. Van de buiten-Europeesche landen staat Amerika aan de spits. Het aantal Amerikaansche bezoekers overtreft zelfs dat van Engeland. In het geheel woonden reeds 16.272 Amerikanen de spelen bij. Merkwaardig is, dat uit het overwegend Katholieke Zuid-Amerika slechts 617 bezoekers kwamen. Verder kwamen twee en zestig Aziaten naar Oberammergau, onder wie twee en twintig Japanners. Uit Afrika kwamen een en veertig, en uit Australië vier en zestig bezoekers. Wellicht is het interessant het aantal bezoekers van dit jaar met dat van de jaren 1910 en 1922 te vergelijken. _ In 1910 hadden op 1 Juli zeventien opvoeringen plaats gehad, die door 75.390 personen werden bijgewoond. In denzelfden tijd werden in 1922 negentien spelen opgevoerd, die door 75390 personen werden bijgewoond. Dit jaar was het passiespel tot den eersten Juli negen en twintig maal opgevoerd en bijgewoond door 147.027 personen. Verder geven wij hier in het kort een overzicht van de voorname persoonlijkheden en hoogwaardigheidsbekleeders, die Oberammergau bezochten: prins George, van Griekenland, die in gezelschap van prinses Elena en prinses Xenia van Parijs naar Oberammergau kwam. Verder prins Paul van Joegoslavië, met prinses Èlisabeth van Griekenland. Ook een prins van het Engelsche koningshuis woonde de spelen bij. Verder zijn hier nog te noemen vorst Stolberg Wernigerode, de groot-hertogin van Luxemburg en de erfprins van Leyen. Ook Rabindianath Tagore, de grijze Indische dichter, bracht een bezoek aan Oberammergau, eveneens gravin Zeppelin en dr. Strauss, een zoon van den beroemden componist. Ook staatslieden, als Adolf Hitier, mr. Shaket, de gezant van de Vereenigde Staten in Berlijn, mr. Holstead, consul-generaal van de Vereenigde Staten in Londen en de Hongaarsche minister van binnenlandsche zaken, Z. E. Bela von Scitovsky. De Duitsche weermacht was vertegenwoordigd door den chef van de Duitsche rijksweer, kolonel-generaal Z. E. Heye, en den generaal der cavalerie, von Kayser. Verder woonden de volgende groot-industrieelen de spelen bij: inr. Muensch, voorzitter van de handelskamer in Washington, mr. Watson, voorzitter van de handelskamer in New-York, mr. Luden, een groot-fabrikant in Noord-Amerika en mr. Baker, eigenaar van de Studebaker automobielfabrieken. Van de kerkelijke hoogwaardigheidsbekleeders noemen wij: bisschop Walsh van Scout Orange (Vereenigde Staten), den bisschop van Honoloeloe. die»de reis per vliegtuig maakte en den aartsbisschop van Glasgow, mgr. Makintosh. Als curiositeit worde nog vermeld, dat vijf bezoekers van den tocht van den „Graf Zeppelin" van New-York naar Friedrichshafen gebruik maakten, om naar Oberammergau over te komen. Het is te verwachten, dat het tweede gedeelte der opvoeringen even druk zal worden bezocht als het eerste. Reeds verschillende voorname persoonlijkheden hebben zich aangemeld. Zoo komt o.a. de volgende week de koningin van Joegoslavië met groot gevolg naar Oberammergau. De Internationale Rotterdamsche BrandweerTentoonstelling is zeer interessant. Sterk trek. ken de schitterend geconstrueerde Mercedes Brandweer-auto's, die snel en absoluut betrouwbaar zijn, de aandacht. Vaklieden noemen de Mercedes auto's de clou der Tentoonstelling. Continental banden vallen overal op de geexposeerde brandweer-auto's te ontdekken. Continental banden mogen zich over geheel Nederland in een goeden roep verheugen. Adv. --- Hans Weisbach, die vanavond zijn taak als Hans Weisbach, die vanavond zijn taak als dirigent van de Kurhausconcerten begint. --- SPORT EN SPEL. NATIONALE WIELER-KAMPIOEN SCHAPPEN. Morgen en overmorgen op de /stadionbaan te Amsterdapi. Zaterdag en Zondag worden te Amsterdam ~op de Stadion-baan de kampioenschappen van Nederland gehouden. Van het nationale wielermenu is dit wel steeds de meest aantrekkelijke schotel en in elk geval hebben deze wedstrijden steeds een zuiver sportief karakter. De profs, rijden voor geringe gage, het is echt in alle categorieën een zuivere strijd om de titels en om de eer van de overwinning. De kampioenschappen van Nederland zijn door den Ned. Wielerbond van af 1899 georganiseerd. In het eerste jaar werd alleen over den korten afstand gereden en werd L. v. Linctonk kampioen der amateurs en J. N. v. d. Knoop prof.-kampioen. Van af 1900, dus juist 30 jaren geleden, zijn de kampioenschappen steeds over vier afstanden gehouden. De lijst van Nederlandsche kampioenen is te lllng om haar hier op te nemen, doch er komen heel wat namen op voor, die een sieraad zijn voor de Nederlandsche wielersport, die als het ware de geschiedenis der wielrennerij in ons land gemaakt heibben. Wij noemen H. Meyers, G. A. Schilling, J. C. Greve, P. Dickentman, J. V. G^nt, J. Tulleken, E. Fokkinga, P. v. Nek, H. Waterreus, Bosch v. Drakesteijn, A. Bouma, J. Stol, C. Blekemolen, P. Moeskops, L. Didier, G. Leene, C. J. Snoek, M. P. Peeters, K. v. Nek, A. Mazairac, J. Storm, J. Willems, P. v. Kempen,. B. Leene, J. Schlebaum, F. N. Leddy en J. Pijnenburg ... en dan weten we dat we zeer onvolledig zijn met deze opsomming van kampioenen van allerlei schakeering, die in het achter ons liggende dertigjarige tijdperk geschitterd hebben in het Nederlandsch wielerwereldje. En — zooals uit de deelnemerslijst blijken zal —- sommigen zijn nog steeds van de partij en spelen nog een hoofdrol. De wedstrijden van morgen en overmorgen te Amsterdam hebben de bekoring van het ongewisse in verschillende categorieën. Sedert twee jaren staan deze wedstrijden onder de auspiciën van de Ned. Wielren Unie, die het . aantal categorieën op drie gebracht heeft en er een categorie onafhankelijken bij gecreëerd heeft. Maar deze N. W. U. laat ook de categorieën samen om den éënen titel „kampioen van Nederland" kampen en feitelijk heeft zij dus eenerzijds de verwarring met de verschillende soorten renners vergroot, ten* andere een schuchter begin gemaakt met de opheffing der categorieën, waar zij op aansturen wil. Wij hebben de lange lijst van deelnemers doorgezien en duidelijk blijkt dat „alle hens aan dek" zijn. Geen van de oude sterren, geen van de coming-men ontbreekt. Bij de profs, korten afstand, Moeskops, Meijer, G. Leene, K. v. Nek, J. P. en P. v. Kempen enz.; bij de onafhankelijken Lorjé, v. d. Leur, Heslinga, v. d. Hout etc. en bij de amateurs Mazairac, B. Leene, v. d. Linden, v. Steenbergen enz. De 50 K.M. zonder gangmaking wordt een open wedstrijd voor de drie categoriën. Hier is men geneigd P. v. Kempen, K. v. Nek en Pijnenburg als de favorieten te beschouwen, doch er is geen wedstrijd-genre waar verrassingen lichter voorkomen dan bij zulk een rit. Dan wordt nog verreden het olubkampioenschap op de baan waarvoor acht van de bekendste clubs uit ons land in aanmerking komen. De clou zal toch wel weer de 100 K.M. achter motoren zijn, in welken wedstrijd men helaas den zoo noodlottig om het leven gekomen Leo Leene niet zal zien starten, ja, wiens droevig ongeval men Zondag ongetwijfeld algemeen herdenken zal op het moment dat iSë deelnemers den langen rit van 100 K.M. zullen beginnen. Dat zijn Schlebaum — de groote favoriet — Snoek, Leddy, Blekemolen, v. d. Wulp, Storm, de Graaf en misschien nog één van de jongeren om het achttal te completeeren. In elk geval zullen het lange en ook ten deele zeer interessante wielerdagen worden in het stadion. INTERN. ZESDAAGSCHE MOTOR*,, WEDSTRIJD. De derde dag. Grenoble, 31 Juli 193Q. Onder ideale weersomstandigheden werd hedep het derde traject gereden van den internationale? zesdaagschen motorwedstrijd, waarbij de deelnemers wederom gelegenheid hadden te constateeren, dat aan de organisatie de uiterste zorg lp besteed. Het parcours liep vandaag van Grenoble, vanwaar wederom om zes uur v.m. gestart werd, via Sussa, Turijn, over den Pas du Glendon, Biella naar Stresa in Italië', een afstand van 403 K.M. Het parcours was verre van gemakkelijk. Vooral bij het overtrekken van den Pas du Glendon zijn heel wat strafpunten gevallen. Alle Engelsche teams, zoowel voor de internationale „trophy" als voor den „Silver Vase", zijn reeds uitgevallen. De Engelsche Ariel-rijder Perrey kreeg kort voor een der controles een lekekn band. Hij waagde 't er op, ten einde in elk geval op tijd te komen, zonder repareeren door te rijden met het gevolg dat alle spaken van zijn achterwiel braken, zoodat hij van den wal in de sloot raakte. Het Engelsche team voor de „Vase" viel uiteen, doordat miss Foley met haar A.J.S.machine een defect kreeg. De Hollandsche rijders hadden vandaag met bandenpech te kampen waardoor onze landgenoot De Engelsen thans heel wat strafpunten op zijn naam heeft. Sybrandy en Hamersveld moesten onderweg beiden een band verwisselen, maar slaagden er in het hierdoor ontstane tijdverlies in te rijden en nog tijdig aan de controle te komen, zoodat zij er zonder strafpunten afkwamen. Behalve deze twee rijders hebben onze landgenooten Bakker-Schut en De Ridder ook nog geen enkel strafpunt. De slechte en zeer stoffige wegen in Italië maken het rijden op Italiaansch gebied niet bepaald tot een genot. In Stresa overnachten de deelnemers, om morgenochtend 6 uur voor het vierde traject te starten voor den terugtocht naar Grenoble, langs de Zwitsersche route over Siërra, Chamonix, den Simplon-pas, Albertville, St. Bernard, waarna men tegen 4 uur n.m. in Grenoble kan zijn. --- Oberammergau erammergau Voor bijna ALLE speeldagen nog steeds GOEDE plaatsen beschikbaar bij: LISS0NE LINDEMAN AMSTERDAM - DEN HAAG ^en Bijkantoren. --- KERKELIJK LEVEN. NAAR DE JAVA-MISSIE. Weer twee Javaansche priesters l uitgegaan. Vrijdag gingen te Marseille per „Baloeran", Van den Rotterdamsche Lloyd, naar Java scheep 4 Jesuieten-Missionarissen, de Paters: D. Wammes S. J. ; J. Burgers S. J. ; Adr. Djajasepoetra S. J. en A. Soekiman S.J. Door de aankomst dezer laatste twee stijgt het aantal Javaansche Priesters op Java tot 3 Vrijdag 29 Augustus vertrekt van uit Marseille, per „Slamat" een tweede, twaalf man Bterke groep Jesuieten naar Java, n.1. Pater A. Spékle S. J. ; de Fraters: J. Houben S. J. ; W. Nijs S. J. ; P. Polmann S. J. ; de NovicenFraters: D. Bekema S. J. ; J. Jansen S. J. ; H. Loeff S. J. ; W. v. d. Meulen S. J. ; H. Vroom S. J. ; J. Witte S. J. ; Broeder J. Wildenburg j3. J. en de Novicen-Broeder P. de Jong S. J. Door de uitzending dezer beide groepen zal Sinnenkórt het aantal Jesuieten-Missionariseen op Java gestegen zijn tot 126. PATER E. MOLENGRAAFF De weleerw. Pater Ir. Everardus Molengraaff, fiouwkundig ingenieur, missionaris te Itauna in Brazilië, is thans dioor den Aartsbisschop aldaar toenoemd tot Pastoor van Itatiahysau, benevens ,tot kapelaan van de parochie Itauna, waar hij tot dusver pastoor was. GOUDEN BESTAANSFEEST DER ZUSTERS AAN DE HENDRIKSTRAAT TE BREDA Heden vierde de „Congregatie der Zusters .Franciscanessen, onder bescherming van de H. Èlisabeth", haar gouden bestaans-jubileum. i Augustus 1880 werd de Congregatie gesticht door den toenmaligen Bisschop van Breda, Z. D. H. Mgr. Henricus van Beek, z.g. Op zeer kleine schaal begon zij ha&r niet genoeg te prijzen arbeid: in een gebouw aan de St. Jansstraat vestigden zich twee zusters met .twee postulanten. Maar reeds spoedig bleek de levensvatbaarheid der nieuwe stichting; in 1883 werd de grond gekocht aan de Hendrikstraat, waar sindsdien het Moederhuis gevestigd is. Thans bezit de Congregatie vele filialen. In 1890 werd het eerste gebouwd te Leiden, het bekende St. Eiisabeths-Ziekenhuis; het laatste verrees te Medan (N. I.) In het geheel zijn nu 300 zusters in de Congregatie werkzaam. Als bewijs zijner èroote belangstelling in het heldhaftig werk der Zusters droeg Z. D. H. Mgr. P. Hopmans, Bisschop van Breda, 's morgens om 7 uur, een plechtige H. Mis van dankbaarheid op, waarna de Zusters zich aan een feestelijk ontbijt vereeiiigden. Een Lof met Te Deum besloot het kerkelijk gedeelte van het jubileum, waaraan, voor zoover het mogelijk was, deelgenomen werd door deputaties van de filialen. Op verlangen van de eerw. Algemeen Overste, Moeder Assisia, werd geen receptie gehouden, wat vdlstrekt niet zeggen wil, dat de Bredanaars en tal van anderen buiten de gemeente, de „Zusterkens aan de Hendrikstraat" vergeten hebben. Ontelbare sympathiebetuigingen in velerlei vorm, stroomden den ganschen dag toe, als zoovele bewijzen van dankbaarheid voor onvermoeid werk van opofferende naastenliefde. APOSTOLAAT DES GEBEDS. De Hoogeerw. Pater Generaal der JesuietenÖrde heeft Pater W. Kea S.J. ontslag verleend als directeur-generaal van het Apostolaat des Gebeds. Pater Kea zal Pater Jac. J. Zeij S.J. opvolgen als nationaal-directeur van het Apostolaat des Gebeds in Nederland en Koloniën en als redacteur van „De Heraut van het H. Hart". Het bureau blijft gevestigd op het Retraitehuis „Loyola" te Vuglit. DE NACHTAANBIDDING IN DE HUISGEZINNEN Naar „De Vriend der H. H. Harten" meldt, bereidt Pater Mateo 'n bijzonder geschrift voor ten behoeve van de nachtaanbidding in de gezinnen. — Dat dit werk ter eere van het H. Hart opgang blijft maken bewust de verdere mededeeling, dat het aantal nachtaanbidders ten naasten bij is uitgegroeid tot honderd-duizend. De Javaansche paters Djajasepoetra S.J. en Soekiman S.J. gingen heden te Marseille per m.s. „Baloeran" scheep naar hun vaderland. --- BREDA IM ELK MODEIT1 SCMODLLOttAflL PA5T MEUBILAIR VAH GFpEMEriDflEL --- LETTEREN EN KUNST. „KEE" VAN ZANTEN. Op haar 75sten verjaardag. „Als ze maar studeer en, steeds meer studeer en...." De bekende muziek-paedagoge Cornelie van Zanten (bij haar leerlingen „Kee" van Zanten) wordt morgen 75 jaar en iemand van het persbureau Vaz Diaz heeft bij deze gelegenheid een onderhoud met haar gehad, waarbij zij uit haar levensloop het volgende vertelde: Cornelia van Zanten werd op 2 Augustus 1855 te Dordrecht geboren. Begaafd met een mooie stem en heel veel liefde voor muziek, kon het niet anders of ze moest zang studeeren en op negentienjarigen leeftijd ging ze naar Keulen om daar te werken. En ze werkte er zoo hard en ernstig, dat ze in twee jaar tijd het diploma haalde, dat professor Ferdinand Hiller nooit anders uitreikte, dan na driejarigen studietijd. Om haar stem de finishing touch te geven, vertrok Cornelia van Zanten toen naar Italië en studeerde nog eenigen tijd bij den nestor van het bel-canto Francesco Lamperti. Daarna kwam haar engagement aan de Opera te Turijn, waar de jonge zangeres haar rollen in het Italiaansch zong. Hoewel ze haar werk in Turijn met liefde deed, was er toch iets in haar, dat haar deed besluiten, Italië te verlaten. Zij vereerde n.1. Richard Wagner's muziek en om deze te kunnen zingen, trok ze naar Berlijn. Hier kreeg de kunstenares een engagement voor Breslau. Van Breslau trok ze naar Cassel, waar Cornelia van Zanten twee jaren zong onder persoonlijke leiding van Gustav Mahler. O.a. werkte ze mede aan een Mozart- en een Gluck-cyclus. Toen volgde een verbintenis aan het Hamburger Stadttheater onder leiding van Pallini Wanneer men wel zegt, dat kunstenaars nooit lang op een en dezelfde plaats blijven, is Coriielia van Zanten hiervan wel een sprekend voorbeeld. Want daar kwam, terwijl ze in Hamburg werkte en successen oogstte, het voorstel van een impressario om een tournee te maken door . Amerika. De kunstenares nam het aanbod aan en vertrok naar de nieuwe wereld. Vroolijk tintelen haar blauwe oogen als ze ons van de Amerikaansche tournee vertelt. Na haar terugkomst in Europa maakte Cornelia van Zanten dan, na een tweejarig verblijf te Hamburg, een tournee met Dr. Carl Muck. Rusland is het land waar zij heen trekken, met Wagner's Nibelungen-Ring. Dan komt mejuffrouw van Zanten weer naar Holland. Daniël de Lange biedt haar een plaats aan als zangleerares aan het Conservatorium van de Maatschappij tot bevordering van de Toonkunst. Johannes Messchaert vertrekt, gaat zich geheel aan het concert geven en Cornelia van Zanten neemt zijn plaats in. Nadat mejuffrouw van Zanten acht jaar in Amsterdam geweest is, vertrekt ze naar Berlijn en sticht er haar Meisterschule für Kunstgesang. Deze school bloeit tot... in 1914 de oorlog komt en haar mooie werk totaal uit elkaar slaat. Teruggedreven naar Holland, neemt de kunstenares een aanbod aan van Viotta, directeur van het Haagsdhe Conservatorium om er de plaats van zangleerares te komen bezetten. Hier echter had ze niet dat pleizier in haar werk, dat ze overal elders wel gekend had. De slechte bouw van de school droeg er de schuld va!n. Zij begaf zich weer, met haar gröote vitaliteit, op ander gebied en begon met Henk van den Berg en de danseres Lilly Green aan de opvoering van opera's, die alle een groot succes werden. En zoo kwam 1930, het jaar dat Cornelia van Zanten haar jubileum bracht. Zij vindt haar taak nog lang niet beëindigd. Tal van jonge zangers en zangeressen vertrouwen haar de vorming toe van hun stemmen, zooals Jo Vincent, Theodora Versteegh, Evert Miedema, Willem Ravelli en nog vele anderen. Nog vele namen noemt zij ons van leerlingen van wie zij groote verwachtingen heeft. „Als ze maar studeeren, steeds maar studeeren. Ik wilde zoo graag dat de zangers evenveel geduld hadden als de instrumentalisten, om hun technische oefeningen tot in het oneindige te herhalen. Dat ontbreekt helaas zoo velen. Zij zingen maar, studeeren te weinig, totdat ze soms te laat merken, dat ze veel en veel meer techniek hadden moeten oefenen ..." Naar wij vernemen, is in de laatstgehouden vergadering van den gemeenteraad tot klokkenist van het nieuw ingerichte Carillon te Zwolle benoemd de blinde Amsterdamsche musicus W. J. ï\ A. Créman, hulpbeiaardier van de Óude-Kerkstoren te Amsterdam. De muziek-paedagoge Cornelie van Zanten, die morgen 75 jaar wordt. --- DE STERRENHEMEL IN AUGUSTUS. Alle tijdsopgaven in dit overzicht zijn Amsterdamsche zomertijd. Sterrebeelden. De Melkweg loopt nu bijna door het zenith. Het is een lichtband van een wolkachtige structuur, die den geheelen hemelbol in een grooten cirkel omspant. Het licht van den Melkweg blijkt afkomstig te zijn van een enorm aantal zwakke sterren. Deze groote rijkdom aan sterren wordt veroorzaakt, doordat ons sterrsstelsel zich in de richting van den Melkweg ongeveer 5 maal zoo ver uitstrekt als loodrecht daarop. We moeten ons dus voorstellen dat ons sterrestelsel den vorm heeft van een lens. De middellijn van de lens is ongeveer 60.000, de dikte ongeveer 12.000 lichtjaren. Tot dit stelsel behooren vele milliarden sterren. We bevinden ons niet precies in het midden van dit lensvormige stelsel; het middelpunt ligt in de richting van de dichte Melkwegwalken in den Schutter. Men bedenke wel dat deze wolken slechts laag boven den horizon staan, zoodat hun licht door den dampkring aanmerkelijk verzwakt wordt. De verdeeling van de sterren in het Melkwegstelsel is verre van gelijkmatig; het stelsel bestaat feitelijk uit een groot aantal sterrehoopen van allerlei grootte, waartusschen zich ruimten bevinden van veel geringere sterdichtheid. Voorbeelden van zulke „open" sterrehoopen heeft men in de verschillende Melkwegwolken, zooals de groote en de kleine wolk in den Zwaan, verder in de mooie sterrehoopen chi en h van Perseus, tusschen Perseus en Cassiopeia. Ook de groep de Pleiaden, die later in den nacht in het N.O. opkomt behoort hiertoe. Een geheel ander soort sterrehoopen zijn de bolvormige. Een mooi voorbeeld daarvan is Messier 13, in het sterrebeeld Hercules, ongeveer in het midden tusschen de sterren eta en zeta. Een groot aantal van deze bolvormige sterrehoopen heeft men ook in den Schutter. Uit het feit dat zij zich allen dicht bij het vlak van den Melkweg bevinden, moet men besluiten, dat deze sterrehoopen met ons sterrestelsel een geheel vormen. Zij liggen overigens ver buiten het eigenlijke stelsel, tot op afstanden van meer dan 150.000 lichtjaren. Ten Oosten van den Melkweg staan de sterrebeelden Pegasus en Andromeda, daaronder de Ram. In Andromeda, ongeveer 10 gr. boven de ster beta (de afstand van beta tot delta is ongeveer 10 gr.), staat de bekende spiraalnevel, die met het bloote oog gemakkelijk zichtbaar is. De spiraalnevels behooren niet tot ons Melkwegstelsel, doch vormen systemen op zichzelf. De Andromedanevel staat op een afstand van een millioen lichtjaren, dus nog veel verder dan de bolvormige sterrehoopen. De Zon gaat van het sterrebeeld de Kreeft naar het sterrebeeld de Leeuw. De middaghoogte neemt af van 56 gr. 9 min. tot 46 gr. 49 min. Opkomst Grootste van de zon hoogte 1 Aug. 5 u. 20 m. 13 u. 6 m. 13 s. 11 Aug. 5 u. 36 m. 21 Aug. 5 u. 52 m. 31 Aug. 6 u. 8 m. 13 u. 5 m. 10 s. 13 u. 3 m. 11 s. 13 u. 0 m. 27 s. Ondergang van de zon 20 u. 51 m. 20 u. 33 m. 20 u. 13 m. 19 u. 52 m. De lengte van den dag neemt af van 15 u. 31 m. tot 13 u. 44 m. 's Morgens gaan we ongeveer % uur achteruit en 's avonds 1 uur. De schemering duurt aan het einde van de maand ruim 2 uur. Maan: E.K. 1 Aug.; V.M. 9 Aug.; L.K. 17 Aue.; N.M. 24 Aug.; E.K. 31 Aug. Planeten: Mercurius is avondster. Op 27 Aug. heeft hij zijn grootste Oostelijke elongatie, doch onder zeer ongunstige omstandigheden voor de waarneming. Hij staat Zuidelijker dan de zon en gaar. daardoor reeds binnen % uur na de zon onder. Venus is nog avondster en gaat ruim een uur na de zon onder. Mars bevindt zich in den Stier en komt reeds vóór middernacht op. De planeet heeft een snelle beweging van W. naar O., per dag legt zij ongeveer % gr. af. (De middellijn van de maan is % gr.) Zij heeft een roode kleur en staat in helderheid gelijk met een ster van de le grojtte. Jupiter staat in de Tweelingen. In het begin van de maand kotiit hij 2 uur, aan het eind een kwartier na middernacht op. Saturnus staat in het sterrebeeld den Schutter en komt dus niet hoog boven den horizon. Eind Augustus gaat hij te middernacht onder. Den ring zien we n,u zeer wijd geopend. Uranus staat in de Visschen, ten Z. van de sterren epsilon en» delta, met welke sterren hij een ongeveer gelijkzijdigen driehoek vormt. Neptunus is op 27 Aug. in conjunctie met de zon en dus deze maand niet waar te nemen. Het eenige maanden geleden, in de Tweelingen, ontdekte hemellichaam Pluto zal' nu waarschijnlijk binnenkort weer (fotografisch) waargenomen kunnen worden. Van 10 tot 13 Augustus heeft men een stroom van vallende sterren, de Perseïden, zoo genoemd omdat de radiant, d.i. het punt waar de verlengden van hun banen elkaar snijden, in het sterrebeeld Perseus ligt. CHR. LIT. ESSAYISTENKRING. Deze week hield de, Chr. Lit. Essayistenkring, onder presidium van Drs. J. van Ham een vergadering te Zeist. Van het in de morgenvergadering behandelde zij vermeld, dat de Commissie ter Verzorging van het litterair program der N. C. R^V. samengesteld uit leden van Essayistenkring en Verbond van Chr. Lett. Kringen voorstelde, het contract met de N. C. R. V. te verbreken. Het is de Commissie gebleken, dat samenwerking met deze vereeniging niet mogelijk is. De Kring nam met algemeene stemmen het voorstel der Commissie aan en besloot, onder verwijzing naar een vroeger over deze zaak gevoerde bespreking vast te stellen, dat voortaan geen der leden persoonlijk meer aan de N. C. R. V. inzake literatuur medewerking zal verleenen. Naar aanleiding van een opnieuw geuite klacht, dat meer dan de helft der door kringleden ter bespreking ontvangen boeken met een recensiestempel zijn versierd, wordt besloten via het Nieuwsblad v. d. Boekhandel een dringend beroep te doen op de uitgevers, met deze onvriendelijke gewoonte op te houden. --- HET RESIDENTIE-ORKEST. CRITIEK OP DE LEIDING. Ook in Den Haag te weinig belangt stelling voor de eigentij dsche muziek. Na do critiek op de leiding van het Concertgebouworkest te Amsterdam, komen er thans gelijksoortige bezwaren los tegen de directie van het „Residentieorkest". Het is Henry de Groot, die in „Caecilia", na geklaagheid te hebben over de overladenheid en den langen duur van het muziekseizoen, eenige opmerkingen maakt aan het adres van Dr. Peter van Anrooy. We lezen o.m.: „Hoewel het Residentie-Orkest de spil van het Haagsche muziekleven zou moeten zijn, ofschoon deze instelling hier den toon zou moeten aangeven en door de samenstelling van .haar programma's tot de muzikale ontwikkeling van onze stad zou moeten bijdragen, verstaat zij haar cultureele roeping wel op een zeer eigenaardige manier. De heer van Anrooy schijnt te meenen het recht te hebben muizkaal Den Haag onkundig te laten van de muzikale evolutie, omdat hij zelf voor deze niets voelt en haar niet begrijpt. Nu is het natuurlijk moeilijk onder dergelijke omstandigheden de nieuwe muzikale aesthetiek te dienen, maar dan stijgt de vraag of de heer van Anrooy als leider van het Haagsche orkest nog wel op zijn plaats is. Dat hij van de moderne orkestliteratuur volstrekt niet op de hoogte is, daarvan getuigt zijn keuze uit het repertoire van onzen tijd. Onder de slechts vier moderne werken, dit seizoen onder zijn leiding ten gehoore gebracht, beyonden zich twee („Le chant de Nigamon" van Honegger en „Journal de bord" van Jean Cras), die zeker als verdienstelijk dn aanmerking komen, maar qua belangrijkheid toch verre ten achter staan bij composities, die in allen landen als representatief voor de hedendaagsche muzikale kunst worden beschouwd. It is a long way en wij zullen er op zoo'n manier wel nooit komen. Als wij dan denken, dat de heer van Anrooy ook directeur van het Toonkunst-koor is, dat hij dus in combinatie met het Residentie-Orkest grootsche dingen zou kunnen doen, maar steeds retrospectief te werk gaat (waar blijft „Le miroir de Jésus" van Caplet o£ een uitvoering in haar geheel van Debussy's „Nocturnes" ?) en zelfs, op het laatste Concert-Diligentia, „door omstandigheden" (?) de aangekondigde derde symphonie van Mahler afwimpelde, dan wordt de toestand toch wel hopeloos". In den Haag schijnt initiatief iten^bate van de eigentijdsche muziek nog moeilijker te zijn dan in Amsterdam, omdat het publiek er nog conservatiever is. ---