Economische zwerftochten. De voortbrenging. I. Bij de bespreking van den omloop der goederen beschouwden wij dezen als het middelpunt der geheele economische organisatie onzer maatschappij, waaromheen zich verschillende onderdeelen plaatsten, die achtereenvolgens onze aandacht in beslag zullen nemen. Dat de productie hierbij het eerst aan de beurt komt heeft goede redenen. Vooreerst moeten er goederen zijn, die om kunnen loopen, en deze moeten worden geproduceerd. Bovendien is het onmogelijk: een inzicht te verkrijgen in de werking van den groothandel, van het bankwezen en van de hand lspolitiek als men niet eerst eenig begrip 'heeft van de productie en hare be hoeften. Wat moet onder productie worden verstaan? Elke verwerking van goederen zoodanig dat deze in een voor den geof verbruiker geschikteren vorm komen, of waardoor de goederen gebracht worden op de plaats waar zij nuttig of noodig zijn, kan worden beschouwd als productie. Men begrijpe dus wel, dat produceeren niet scheppen is, maar vervormen. Iets nieuws scheppen kan de mensch niet; dat gebeurt zelfs niet op die plaats waar men het allicht zou verwachten: het bouwland. De boer die zaait brengt de zaadjes^ in aanraking met den grond, en uit'allerlei inwerkingen, die hier niet kunnen worden nagegaan, en die voor ons doel trouwens ook van geen belang zijn, ontstaat uit de samenwerking van de sappen uit den grond en die uit het zaadje een nieuwe plant. De boer is dus ook producent, zoo zuiver producent zelfs, dat men een tijdlang (in de 18e eeuw) gemeend heeft alleen de boeren zouden producenten zijn. Dit was de opinie der „Physiocraten", die immers „zagen",dat alleen de landbouw „nieuwe goederen schiep". Waaraan is nu hun foub te wijten'? Hun uitgangspunt is zeer zeker vrij juist. Volgens hun redeneering kau er van voortbrenging geen sprake zijn, wanneer het inkomen niet vermeerdert, en dit vermeordert niet, zoolang de kosten grootcr zijn dan de opbrengst. Juist in die kosten begint de „fout" dezer school. Immers or moet duidelijk verschil gemaakt worden tusschen voortbrengingskosten en deelen van het inkomon. De indivieele ondernemer noemt arboidsloonen, renten, belastingen e. d. m. kosten, omdat deze onkosten zijn winst vermindert. Voor den economist zijn dergelijke uitgaven geen kosten, maar vruchten, uitkomsten van verricht werk, waarvan arbeiders, kapitalisten of de staat hun aandeel krijgen. Kosten in economischen zin zijn alleen die deelen van het economische kapitaal, die door slijtage of verbruik tijdens de productie te niet gaan. Wanneer dus een fabrikant voor ƒ 10.000 goederen beeft opgeofferd, om daaruit voor ƒ100.000 nieuwe goederen te verkrijger:, dan heeft hij voor f 90.000 nieuwe waarde voortgebracht. Misschien zal hij belangrijk hoogere uitgaven ge daan hebben dan ƒ90.000 en dus eon verlies lijden, maar dit verandert niets aan het feit, dat er inderdaad nieuwe waarde is geproduceerd. Het verschil tusschen voortbrengingskosten en deelen van het inkomen is door de Physiocraten, zooals reeds meer gezegd, niet duidelijk gezien, cn de economische wetenschap na de Physiocraten heeft dan ook steeds er op uit geweest het voorbrengingsbegrip te verruimen. Er bestaan thans nog 3 theorieën, die een uitvloeisel z\jn van deze pogingen, die ons echter te dezer plaatse niet behoeven te interesseeren, daar zij van geenerlei practische beteekenis zijn, en naar mijn opinie te diep gaan om hier voor eene behandeling in aanmerking te komen. Over de, vanuit economisch oogpunt beschouwd, hoogst merkwaardige organisatie of niet-organisatie der productie zullen wij de volgende maal spreken. --- KERK EN SCHOOL. De slechte bezoldiging. Een predikant schrijft aan de ,,N. R. Crt." : Vijl dominé's nog n;et zooveel waard als één karakterkomiek! Voor pi.m. 1 maand ontving- ik van zekere vereen ïgig in zeker dorp, waar men blijkbaar wei eens aan geestelijk leven doet, een uitnuodigmg, e;n spreekbeurt te vervullen Mij werd gevraagd mijn voorwaarden te noemen. Ik antwoordde: vijf en twuitig gu.den, zondec reis- tn verblijfkosten, daar er bizondere redenen waren, die niet in rekening te brengen. Dezer dagen kwam het antwoord: „dat onze kas niet toelaat om u te laten komen voor or.ze afdeeling; mochten wij later oveir meex contributie te beschikken hebben enz." Wat beteekent nu die vraag naar mijn voorwaarden ? ToavalLg weet ik, dat in diezelfde plaat;, voor hetzelfde publiek ongeveer, dat ook wel eens lachen wil, onlangs een grapjas is opgetreden voor ƒ125 of / 150 voor een avond. Natuurlijk werd dat ook doof een vereeniging of sociëteit betaald, die blijkbaar wel beschikt over zoo veel contributie. --- ONZE KOLONIËN. Vreemde bezuiniging. Het „Soer. Plbld." schrijft: De leerlingen van een klasse der H. B. S. hebben dezer dagen botje bij botje gelegd om het bedrag van ƒ8.50 bijeen te krijgen, dat noodig was om ether en zwavelzuur te koopen, zonder welke stoffen bepaalde natuurkundige proeven niet konden worden genomen! De schoolfondsen lieten den aankoop niet meer toe en de jongelui wilden toch de demonstraties niet gaarne missen. Ander geval: De barometer, noodig voor de plivsi-sche lessen, was stuk en werd in reparatie gegeven bij een Japanner. Maar die weigerde het instrument af te geven anders dan tegen contante betaling van de kosten van herstel. Wat, gezien het internationale gebeuren, waarin de kosten van herstel zooveel soesah bezorgen aan de wereld, dien instrumentmaker niet euvel geduid kan worden. Edoch, het geld was op. De leergierige jongelingschap kreeg den barometer uitgelegd aan de hand van een teekening en het ding zelf bleef maanden onder berusting van den Japanner. De directeur der H. B. S. heeft verleden jaar bij de toekenning reeds aan O. en E. doen weten, dat een te gering bedrag werd toegestaan en dat hii daarmee niet zou kunnen uitkomen. Doch de inspecteur gooide het op de bezuiniging. In September was er niets meer en aanvragen, zelfs voor de meest noodzakelijke dingen, bleven zonder succes. Ook voor dit jaar is geen hooger bedrag aan schoolfondsen toegestaan dan voor 1921. Wat dus beteekent, weer het houden van collectes door de leerlingen onderling! Wanneer iet departement de telefoonkosten zou willen betalen buiten de fondsen om, was men intusschen al geholpen. Maar of het daartoe zal kunnen besluiten ? Van het plan, om bij wijze van demonstratie per rekest restitutie van de ƒ 8.50 te vragen, is afgezien. Eigenlijk jammer! --- WETENSCHAP EN KUNST. Geleende krachten. Dezer dagen werd opgericht een comité van actie tot wering van geleende krachten in de ■cangveieenigingen. Het comité zal eerst. daag 1 :- een concept-reglement opzenden aan alle zangverenigingen in Nederland te komen tot eene nationale actie. Een Russisch geleerde. Dc Russische professor Ipatief, lid van de academie van wetenschappen te Petersburg, is te Parijs aangekomen. Op 8 Dec. uit Aloskou' vertrokken, heeft hij korten tijd in België vertoefd en in Engeland, waar hij Krassin heeft ontmoet. Prof' Ipatief heetf voor 1914 verschillende studies geschreven over chemie. Van 1914 tot 1917 is hij opgetreden als directeur van het Russisch munitiebureau. Officieel heet hij thans belast met een zuiver wetenschappelijke missie. Volger» de „Echo de Paris" heeft hij echter niet verzuimd om voeling te verkrijgen met personen, die streven naar hervatting der geregelde handelsbetrekkineen met Rusland. In een interview met een medewerker van dit blad, legde hij den nadruk erop, dat hij niet deed aan politiek, dat hii streng a-politisrh was en altixj geweest is. Zoodra dan ook het eesnrek een wending in de richting van de nohtiek dreigde te nemen, weicerrle hii beslist d^rin mede te gaan. V^Wens h^m was ziin clopl de van ?1V hulpmiddelen beroofde laboratoria in RirhnH wpt het noodige toe te voeren en tevens te trachten wetenschappelijke werken, waaraan de Rus=i=rhe geleerden de grootste behoeft'* hebben, naar zijn vaderland mee te nemen. „Wii zijn van de wereld geïsoleerd, zeide hii ; weten^chanpeliike boelen, tnd c rbn a t tv 1 ' tri"1eerd°n " Ziifi ve*- 1 " 1 •' r tf p-riis k^n Icort d'iren : b n ^ Febn'- ,r i V>ii n^T T nnd^n v'-trek'^n, aldus luidt b<*t f-nncirrne, donr rlp snvift-receerinp a^n vtctrpt't. d^t hii even nauwgezet onvnlert d^t. on-l t^ 7over V'^trrfori grecfjiiodt in soviet-^'i^lprid Een manuscript van Milton. Prof. Hugh C. H. Candv te Londen, heeft een handschrift ontdekt, dat, naar hij gelooft, een onuitgegeven werk van John Milton is. Prof. Candy, een vurig verzamelaar, vond het in een boekwinkel en kocht het voor een belangrijk bedrag. Het is een klein octavo boek, in 1503 te Frankfort gedrukt en het bevat een aantal illustraties bij Ovid 's Metamorphoses. Op de blanco bladzijden zijn ongeveer 1300 versregels geschreven, die wat stijl en dichtmaat betreft tvpisch Milton zijn. Prof. Candy heeft het handschrift vergeleken met het facsimile van het handschrift van Trinitv College en hij vindt, dat beide bepaald met een en dezelfde hand moeten zijn geschreven. Naar gebleken is, heeft de eigenaar het voor eenige jaren uit Nederland meegebracht. Toen hij stierf is het met andere boeken verkocht aan den boekhandelaar, bij wien prof. Candy het heeft ontdekt. Als het manuscript echt is. zal het groote waarde hebben, want Milton's handschriften zijn — ook van de gepubliceerde werken — zeldzaam Romeinsch monument ontdekt. Sedert eenigen tijd is men te Bordeaux bezig met graafwerk voor de uitbreiding van het beursgebouw. Reeds: bij den aanvang zijn gebeeldhouwde steenen gevonden, die de fundamenten vormden van den Romeinschen ringmuur en sindsdien worden tijdens den arbeid geregeld opgravingen gedaan onder leiding van oudheidkundigen. Dicht bij de Place Gabriël is een eenigszins beschadigd altaar te voorschijn gebracht, waarop een Latijnsclie inscriptie van acht regels voorkomt Op den linkerkant ziet men een naakten, gespierden man, gezeten op een rots, waaruit een dun waterstraaltje wegstroomt. In de linkerhand houdt hij een omgekeerd anker. Men heeft eerst gedacht, dat hier een zeegod was afgebeeld, maar professor de la Vdle beweert, dat het een riviergod is, daar ia het Latiin de namen van rivieren manneliik zijn. Het onschrift heeft volgens professor Jullian betrekking op een altaar, gewijd aan Tutelle, de godin van Bordeaux, dat een Engelschman uit L ; n<-ohi of York heeft opgericht, uit dan'-b rheid, omdat een reis van York naar Bordeaux zonder ongelukken is afgeloo>>en. In 237, 39 jaren vóór de eerste bezetting van Burdigala door de barbaren,- 's het altaar gebouwd, ..onder het consulaat van Pernetvus'en Cornehanrs" --- SPORT. DAMMEN. Donderdagavond speelde de Dclftsche Damclub te Schiedam tegen de de Sch.edamsche damclub U. D. 1. Onze stadgenoten wi ten met 11 te:.,cn 9 te winnen. De volledige uit lag luidt ais volgt: Schiedam Delft L. v. Blerk—J. Vons 1— 1 J. Woudenberg—Th. Stolk 0— 2 M. Noordenne—J. Jorna 2—0 J. v. Katwijk—J. Outsoren 1— L L. B. Roelof—S. Rbjjn;burg?r 1— 1 H. B. Noordenne—D.v.Steenb ek 2— 0 Ü. Krabbendam—H. v. d Klein 0— 2 D. Spek-nijder—D. Geriofsma 0— 2 C. v. Hardingsveld—W. Schut 2— ft M.v.d.Hoeven-Th. Wolffenbuttel 0— 2 Y-u KORFBAL. . Wedstrijden afgelast. Wo gens ijsvermaak zijn alle wedstrijden va» den Haagschen korfbalbond vooc morgen afgelast. H. aagsche Kor fbalbond. Het bestuur van den Haagschen Korfbalend heeft zich als volgt gereconstrueerd: H. D. W. van der Hoek jr., voorzitter; P. A. Hinzler, vioe-voorzitter, A. B. Thape, secretaris-penTiingüiee ter (Van der Helststraat 51, Den Haag'• C. Sloots, commissaris; W. A. Riem Vis, commissaris (tevens competitieleider), (Valkenboschkade 118, Den Haag); mej. F. van Honstede, commissaris; C. W. Otte, commissaris. Mislukte sport-organisa11 e. Op initiatief van kapitein Scharroo werd enkele jaren geleden opgericht de a gemeriie studenten spertorganisate. Deze organisatie is gedurende den tijd v n haar bestaan niet tot bloei gekomen. De afdeehng Leiden, die hoofdzakelijk op papier bestond, bestaat nu nog slechts uit papier alleen. De afd. Amsterdam, d:e er nog in geslaagd was, voetbai , hockey- en tenmsafdeelingen op te richten, is na verloop van een drietal jaren een vroegen dood gestorven of houdt rich a'tTvjns slechts daarmede bezig. De afd. DHft alle'en bestaat nog, levende on de svimvthie van eeni^e vereeniginj»en en nog poed werk verrii-'Hende, o.a. otwit '?tie, waardoor niet annge c 1ohii corps of bo'-'d. sport kunnen beo-'feipn en verder als tussrhen persoon tiiw'-en pemeente en aangesloten ver £ fniotno"f»n f Fr wnrrtf thans overwogen rtf A. S. or^.°r tp brer»rr«n tp dé "Med. stvo. pro-mi--tip • men hoonf hpzr daardoor ft* Irtinnofl --- BUITENLAND. OVERZICHT. Het einde der Duitsche stakingen. De Duitsche stakingen zijn ten einde. Wat we er nu nog van beleven is slechts de napret, maar die is ook héél interessant. De gisteren gehouden vergadering van den Berlijnschen gemeenteraad had een bijzonder stormachtig verloop. Teiwijl de „Oberbürgermeister'' Böss zijn verklaring over de staking der stedelijke arbeiders aflegde, werd hij voortdurend door de communisten met geschreeuw geïnterrumpeerd. Heele gedeelten van zijn rede gingen door het lawaai verloren. Hij deelde den loop der besprekingen mede, die tot de staking hadden geleid. Toen hij de voorgeschiedenis dei Staking uiteenzette, scholden de commnnisten hem voor leugenaar en zijn verklaringen voor „zwendel./' Spr. prees de technische noodhulp en deelde mede, dat ook een leider der onafhankelijken zich aan het hoofd van 400 leden der technische noodhulp ter beschikking had gesteld. Hierop ontstonu een geweldig tumult. Zoowel communisten als onafhankelijken verzochten Böss den naam te noemen. Toen deze dit weigerde, werd het lawaai nog erger en ei ontstond een woeste scheldpartij. Men riep Böss van allerlei scheldwoorden toe, die ten slotte verklaarde niet voort te kunnen gaan en besloot met het vermelden der door de magistraat voorgenomen maatregelen bij het weder in dienst nemen der stakers. Na de rede van Böss begon onder heftige interrupties de bespreking der «taking. Intussrhen verzamelden zich duizenden trambeambten in uniform voor het raadhuis, waar zij een demonstratie hielden tegen de houding der stedelijke lichamen, die op een kloppartij uitliep De politie verspreidde ten slotte de be toners. De tranibeambten, onder wie zich een groot percentage bevindt, dat niet meer m dienst genomen wordt, hebben ook getracht het Berliinsche tramverkeer opnieuw te desorga niseeren en betoogingen zijn gearrangeerd, voor werkplaatsen en stations, waarbij het woelig is toegegaan. Gisteren verzamelden zich voor het station in Weissensee ongeveer 400 trambeambten om hervatting van het tramverkeer te boetten. De veiligheidspolitie zond d'-deliik een snelle auto, met "0 agenten, die de betoogers verstrooiden. Een groep van ongeveer 700 man van het tramper=nneel trok van Tepel naar ^erlün, dirh werd onderweg uiteengejaagd. Ver c cheidene duizenden tr^mbeam'-'ten verzamelden zich in Moabit en trokken door de Invaliden' traat naar het midden van de st^d. Onderwee hieldei, zij tramwagens aan. mishandelden hei bestuurders- en conducteur-ner=oneel en dwonpen de pascapiprs om uit te ^tapnen. De notitie zond h«ln. Tegen 2 uur des middacrq verzamelden zi^h ver«ebeiderje honderden trambeambten voor het stadhuis, do'-Vi het kwam daar nog niet tot gewelddaden. De conferentie van Genua. Zullen de Vereenigde Staten aan de a.s. conferentie van Genua deelnemen .' Moeilijk te beantwoorden vraag. Na de herhaalde berichten dat Amerika zou weigeren komt nu de mededeeling dat de Amenkaansche regeering eigenlijk geen macht heeft tot aanneming van de uitnoodigmg. De Amerikaansche bladen melden, dat het vraagstuk of Amerika al dan niet officieel zal deelnemen aan de conferentie, den laatsten tijd verscheidene malen het onderwerp geweest is van kabinetszittingen, doch dat het kabinet nog niet tot een besluit is gekomen, waarschijnlijk ten gevolge van het verschil van meening, dat onder de adviseurs van den president heerscht. Heden zou een nieuwe kabinetszitting plaats hebben, waar een definitief besluit zou vallen. Intusschen doet het gerucht de ronde, dat de Vereenigde Staten zullen weigeren de uitnoodiging aan te nemen op grond van een wet, die Taft in 1913 heeft geteekend en welke bepaalt, „dat het uitvoerend bewind geen uitnoodiging tot deelneming aan een internationaal congres of conferentie kan doen of aanvaarden, zoder daartoe eerst specifieke machtiging te hebben ontvangen krachtens de wet". Men betoogt, dat de senaat tot het bijeenroepen van de conferentie in zake beperking van bewapening machtiging heeft verleend, doch dat er thans geen tijd is om het vraagstuk van de conferentie van Genua te behandelen. Krachtens de wet in kwestie zou Harding, zoo hij er zich streng aan houdt, de bevoegdheid hebben om diplomaten naar Genua te zenden als „waarnemers", doch niemand om Amerika officieel te vertegenwoordigen. Intusschen is de Amerikaansche regeering nog bezig de resultaten van de onlangs geëindigde -Washmgtonsche conferentie vast te leggen. Donderdag j.1. heeft president Harding zelf in den senaat zeven verdragen ingediend, die besproken zijn op de ontwapeningsconferentie. Hij verzocht de ratificatie daarvan, als waarborgen voor den vrede. Hij verklaarde, dat zij noch de Vereenigde Staten, noch eenigen andere staat bonden zooals het verdrag van Versailles. Zij waren opgesteld als antwoord aan den gebleken honger van de wereld | naar betere betrekkingen, maar hadden alleen de bevordering van den vrede ten doel, en bevatten geen andere bepalingen. Als hij met geloofde, dat zij grooter zekerheid voor bestrijding van conflicten brachten, zou hij ze niet hebben ingediend. De lerschs kwestie. In Ierland zijn nieuwe ongeregeldheden voorgekomen. Donderdagnacht 7ijn bij Clady, op ds grens tusschen Donegal en Tyrene constabels uit Ulster in e;n hinder.aag gevallen. Een hunner werd gedood. Naar gemeld wordt is nog geen der zeventig personen, bij de jongste „raids" der- Sinn Feiners gcangen genomen, vrijgelaten, ofschoon de vrijlatng gii teren werd verwacht. Volgens mededeeling van den premier van Ulster, James Craig. heeft de Britsche regeerrn_fr een waarborg ontvangen voor de veiligheid dor ontvoerde loyalisten en hoopt zij hun spoedige invrijheidstelling te verzekeren. Craig voegt erbij, dat hij naar Belfart terugkeert en dat, als het optreden der regeering geen succes heeft, hij zijn plannen zal uitvoeren. Lloyd George en Chamberlain hebben gisteren een bijeenkomst gehad met Griffith, den president van Zuid-Ierland, en tegenover hem den nadruk gelegd op den van den toestand, veroorzaakt door de- ontvoeringen. Griffith ging gisterenavond naar Dublin, om te trachten de vrijlating der gevangenen te bespoedigen. Bezuiniging van ƒ 360-mfilsoen. De Engelsclie regeering heeft een bezuiniging.commissie ingesteld, die haar rapport heeft uitgebracht en in dat rapport wordt gezegd, dat er 80 milhoen oond (360 millioen gulden) op de Engelsclie begrooting te bezuinigen valt, terwijl d:t rapport nog niet eens rekening hgudt met de bezuiniging op de marinebegrooting- als gevolg van de conferentie van Washington. Vaz Dias meldt nog, dat in de bezuinigingen zijn begrepen voor de vloot 21 n dlioen, leger 20 millioen, luchtvaart bVï millioen en onderwijs 18 millioen. NIEUWE ENTENTE-NOTA. Naar een Berlijnsch corre pondentiebureau meldt zal generaal Noliet dezer cc&en aan de Duitsche regeer.ng een nieuwe nota inzake de ontwapenings.•vvtstie overhandigen, welker details bij de ,ong£te bespreking tu schen Noliet t. Poincarré zijn vastgesteld. Naar verluidt. zou d»j nota den vorm van een ultin.atum hebben en een antwoord der Du tsclit: r. ! gecrinp eischen op de jon 4 r te meoedeelingen do.- intergeallieerde commi :r.e nopens de reorganisatie der ooLtic. — De geallieerde gezantenconferentie heeft, naar thans aan de Duitsche regeer ng L. medegedeeld, op 1 Febr. besloten 'Kt de vervaardiging en de invoer van li cljtvaartmateriaal in Duitschland op Me" a.s. kan worden hervat --- Nijverheid en uitvindingen. Boterexport Argentinie. De Argentijnsche boterexport overtreft dit jaar den export van het vorige jaar belangrijk. In de eerste zes maanden van '921 werden uitgevoerd 31.003.124 pond, waarvan 20.449.744 pond naar Engeland, 2.715.081 pond naar Italië en 55°.370 pond naar Frankrijk. De evport over dezelfde maanden van 1 9°fl bedroeg 18.980.003 pond. --- TIJDSCHRIFTEN. „NederiandschFabrikaat". In de aflevering van 5 Feoruari van „Nederiandsch Fabrikaat" treffen wij o. a. aan een beschouwing over „Bestellingen van den staat in het buitenland" van de hand van ïr. J. van Dusseldorp en van den heeT Ant. van Gijn, overgenomen uit het weekblad „Economisch-statistische berichten". De„heer Kle boer schrijft over onze zeevisscherij en het daarvoor gebruikte materiaal, talrijke albeeldingen zijn bij dit art:kel opgenomen. Over concentratie der bx drijven chrijft de heer G. de Clercq en geeft hierbij belangrijke aanwijzingen betreffende de economie deze-r concentratie. De resultaten van de tweede Nederiandsch-Indische Jaarbeurs worden behandeld door den heer B. J. Krol, gedelegeerde van het bestuur van genoemde jaarbeurs, terwijl ten slotte „De nijverheid te Helmond" een beeld •reeft van deze fabrieksstad, omtrent welk r r belangrijkheid menigeen wellicht niet alles bekend is. ---