Dit nummer bestaat uit DRIE BLADEN. Eerste Blad. TUCHTELOOSHEID. Qui non vetat peccare, cum possit, jubet. SENECA. Een der grootste schaden, die Nederland tengevolge van den oorlogstoestand zal lijden is het verlies van tucht en gebondenheid; een nadeel, dat zelfs in het verre nageslacht moeilijk zal zijn te herstellen. De ontzettende worsteling der volkeren doet haar weerslag óok 'brij ome gevoelen, al grijpt zij meer in de economie der samenleving dan in den staat van bet land. Aan den eenen kant de weergaloozc oorlogswinsten, vaak aan weinig bescliaafden en ontwikkelden onverwacht in den echoot geworpen, anderzijds- de weelde en verkwisting, en de ergerlijkste uitspattingen, die er het gevolg van zijn. Tallooze vreemde, schadelijke élemen ten vestigen zich ongestoord tusschen de landelijke bevolking of leven gewoon mede in de families en huisgezinnen der steden. Vluchtelingen, deserteurs, „geïnterneerden", die eigenlijk geëxterneerden zijn, zoo vrij loopen ze rond: Russen, Franschen, Belgen, Engelschen, Polen en Duitschers, geen der oorloge voerenden, die hier niet vertegenwoordigd is, helaas, niet in zijn meest ontwikkplTie, noch moreel verhevenste biljetten. Elk hunner brengt, de goeden niet te na gesproken, zijn landseigen zwakheden bedorven neigingen, of wreeden inborst mede; slechts zeidén zijn bet edcisten van geest, de hoog ontwikkelden, die m ons gastvrij lapd hun toevlucht zooken, en den alles doordringenden invloed van hun ontaarde kmdgenooten kunnen temperen. Men moet het een onverantwoordelijke roekeloosheid noemen dat, met hooge goedkeuring een paar duizend jonge EnSelsche mannen, die eqnige jaren in gevvongen afzondering, voedsel en zingenot hebben ontbeerd, plotseling in het weelderige 's. Gravenhage zijn losgekomen. Voor onze voedsel voorzienmg zal diit gebrek aan tucht minder gevaar opleveren dan voor de detigd van meisjes en jonge, vrouwen. De bedenkelijke gevolgen van deze dooreenmenging der verschillende rassen in de samenleving van ons nog grootendeels zelfstandig en weinig beïnvloed volk, treden reeds duidelijker aan den dag. Verslapping, van tucht, bandeloosheid en uitspattingen van allerlei aard beginnen onder het Nederlandsche volk tot de gewone verschijnselen te behoorenWaar herhaalde belasting-ontduiking en overtreding der distributie-wetten, smokkelarij en dergelijke verkeerdheden reeds wijzen op een ssterken achteruitgang van het moreel gevoel bij hoogere en lagere standen, — geven ontzettende moorden, inbraken, diefstallen, echtbreuken, verleiding en echtscheidingen het bewijs van een bedenkelijke verslapping van tucht en zedelijkheidsgevoel onder alle lagen van ons volk, van de verhe vensten tot de minsten. Ongetwijfeld zijn deze verontrustende verschijnselen miet alleen te: wijten aan verkeerde invloeden, van buiten af ingebracht door uitwijkelingen van allerlei soort, maar ook aan de krasse voorbeelden van ongehoorde tuchteloosheid, wreedheid en vernielzucht, die het buitenland al' zoovele jaren te aanschouwen geeft. Zijn in Frankrijk de processen van landverraad tegen oud-ministers aan de orde van den dag, en sluipt de geest van Ephialtes nog door de hooge rangen van mannen, op wier trouw het land onwrikbaar moest kunnen rekenen; de Duitsche tucht, die de kracht van het zegerijke leger uitmaakt, if maar al te vaak het voorwendsel en de aanleiding geweest voor cynisch berekende wreedheid en onherstelbare verwoesting van Schoonheid en welvaart. Het voorbeeld van Herostrates heeft den Duitscher geen rust gelaten, voordat hij het te Leuven, Yperen en Rheims had nagevolgd ; en de verwoesting van zoo menige, door opeenvolgende geslachten gespaarde, welvarende stad herinnert aan de ergste wandaden der Noormannen. Hier leidt de ten spits gedreven tucht tot bandeloosheid en wantucht. De durf van onze roemrijke voorvaderen ia niet meer noodig voor bet veroveren van de Zilvervloot. Men ontrooft ze ons trouweloos mét Amerikaaïische drogredenen en oudbakken justisterij; onder voorspiegeling van valsphe beloften. Een voorbeeld van ongehoorde tuchteloosheid. De paedagogen klagen over de slechte uitwerking op net karakter van de jeuga veroorzaakt door het prijzen en verheerlijken juist van die daden der groote mannen uit onze vaderiandsche geschiedenis, welke nauw verband houden met oorlog, geweld en verwoesting. Ten enrechte worden zij als voorbeelden ter navolging verheven. Een jongenshart zal sterker worden aangetrokken door Michieitje op den toren dan door Michieltje aan het wiel. Het meisje voelt zich meer geboeid door de strijdbare Kenau of door Maria de Groot, die ,,duizend mannen te erg" was, dan door de zachtzinnige Tessél schade, of de wijze Anna Schuurmans. bestaat er vrees voor zulk een averechtsphe uitwerking van ons onderwijs in de geschiedenis, van hoeveel slechter en verderfelijker invloed moeten dan wel de beaenkeiiike voorbeelden zijn,- die dagelijks in pakkende illustraties, uitvoerige beschrijvingen en meeslepende bioscopen als heldendaden verheerlijkt worden, als het hoogste wat in deze bloedige oorlogsjaren bij vriend en vijand te bereiken en te aanschouwen valt. De verstrekkende gevolgen op de jeugd van deze wantoestanden kunnen niet uitblijven. De tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten zijn overvol. De boefjes van beiderlei kunne loopen \-rij rond m afwachting van hun straf of interneering, en zijn des te gevaarlijker, omdat zij weten, vooreerst toch met meer veroordeeld te kunnen worden. Ons volk zal na den oorlog op nieuw opgevoed, van meet af gewend moeten worden aan tucht en orde. Opgevoed, doch niet door tuchtscholen en gevangen nissen. De tuchtschool komt te laat, waar de schoollucht ontbroken heeft. Dwangopvoeding is een lapmiddel, als jeugd opvoeding in gebreke bleef. Het voorbeeld van het kromgegroeide boompje, dat later niet meer recht te leiden is, blijkt te oud en gewoon om het nog aan te halen; en toch blijft het eeuwig waar. Alleen door verscherping van den school tutcbt .zullen in de toekomst, na vele jaren, de karakterbedervende invloeden van deze oorlogstijden weder weggenomen kunnen worden. Een voornaam element van kinderopvoeding tot tucht en orde: de godsdienst, is van de neutrale scholen uitgesloten, en zal vervangen moeten worden door een „Ersatz", ipdien men althans de noodzakelijkheid niet inziet, om de godsdienstleer weder bij het onderwijs in te voeren, waarvoor weinig kans bestaat. Een opzettelijke opleiding tot tucht en orde ontbreekt op de programma's van alle scholen, zoowel openbare als bijzondere; zoogenaamde ,,vrije en ordeoefeningen" strekken alleen om het lichaam in orde te houden. Het is een dringende eisch, wil ons volk in de verre toekomst weder tot orde en tucht worden gébracht, dat van regeieringswege op alle openbare en bijzondere scholen, zoowel van lager en middelbaar, als gymnasiaal onderwiis. een nieuw verplicht leervak worde ingevoerd : de tuchtleer; methodisch en praktisch te geven. Een paar uur per week zal in elke klas daaraan besteed moeten worden. De „kennis der natuur" en de „vrije- en ordeoefeningen", evenals de „handenarbeid", die soms zooveel tijd in beslag nemen moeten dan maar wat worden ingekrompen. De samenvatting van dit leervak in een handboek, verdeeld over de verschillende leerjaren, zal aan een bekwaam paedapoog niet moeilijk vallen. De overheid zorge, dat nü de jeugd in het "oede spoor worde geleid door een opzettelijke opvoeding tot tucht en gehoorzaamheid, door haar voortdurend te wijzen op de schoonheid en noodzakelijkheid van orde, op de verderfelijkheid van tuchte-loosheid. Dan zal de straatschenderij en baldadigheid, waarover zoo bitter wordt geklaagd, verminderen, en de uitbreiding van tuchtscholen kunnen ophouden. Dat dan de onderwijzers alom het voorbeeld geven, en voorgaan in orde en tucht! Vondel vertaalt de boven aangehaalde verzen van Seneca: (Heeuiba, 439) ,,De geen die 't quaed niet keert, wanneer hij 't keeren kan, Het sondigen gebiedt '' Laat de schooltucht dan de tuchtschool overbodig maken, J. F. M. STERCK. --- BINNENLAND. De staking aan de Hembrug. Gisteravond half negen zijn op de Linden gracht werkwilligen van de artillerieinrichting aan de Hembrug door stakers gemolesteerd. Een politie-agent in burgerkleeding werd door iemand van achteren aangevallen en mishandeld. Er werd hulp verleend door politie te paard en marechaussee. De politie heeft schoten gelost. De 64-jarige prees, wonende aan de Lin dén gracht, die uit een raam keek, werd door een schot in het hoofd gewond. Hij is naar het gasthuis overgebracht. De politie werd gesteenigd, en lantaarns werden uitgedraaid. Later is de orde hersteld. Ook op andere plaatsen in dr stad zijn werkwilligen gemolesteerd. Eenige personen zijn gearresteerd. In de Haarlemmerstraat werd een ruit van een banketbakkerswinkel ingegooid. Donderdag heeft het Kamerlid de heer Helsdingen, naar „Het Volk" meldt, een langdurige conferentie over de staking gehad met den -minister van oorlog. Gisteren zou het bestuur van den Bond van Rijkswerk! ieden met den minister confereeren. Op last van den minister van oorlog zijn de artillerie-werkplaatsen aan de Hembrug en Marinewerf tot nader aankondiging en met ingang van gisterenavond gesloten. De volgende rnededeeling is Vrijdag aan de werkplaatsen aangeplakt: Aan het personeel wordt bekend gemaakt. dat hedenavond te 0.16 uur de inrichtingen aan de Hembrug en Kattenburg voor onbepaalden tijd zullen worden gesloten. Aan hen, die het werk niet hebben gestaakt, zal gedurende dien tijd vol loon op hun normale dagen (halftwee namiddai/s worden uit bet. )d Het tijdstip, waarop het werk zal worden hervat, zal tijdig worden bekend gemaakt. Het geheele administratie-personeel zal tot nader order op den gewonen tijd moeten komen. Klein varlof. Officieel wordt gemeld: Behoudens onvoorziene omstandigheden zullen in het genét van onbepaald (klein) verlof worden gesteld: Op 15 Mei 1918 de dienstplichtige onderofficieren van de militielichting 1912 der bereden korpsen. Op 14 Juni 1918: a. de dienstplichtige onderofficieren van de militielichting 1915 der pontonniers, die zijn ingelijfd in het tijdvak van 18—19 Januari 1915, b. de dienstplichtige onderofficieren, korporaals en manschappen van de militielichting 1915 der genie, die zijn ingelijfd in het tijdvak van 18-—19 Januari 1915. In het tijdvak van 9—13 Juli 1918: de dienstplichtige onderofficieren, korporaals en manschappen van de militielichting 1915 der onbereden korpsen, die zijn ingelijfd tusschen 1 Februari 1915 en 30 Tuni d.a.v. Kleiaardeppelen Naar aanleiding van een bericht omtrent een aanstaande distributie van kleiaardappelen tot 50 pCt. van 't gewone kwantum, kunnen wij melden, daj in de gemeente Haskerland, op den Frieschen zandgrond, al ruim 14 dagen kleiaardappelen zijn gedistribueerd en men deze week daarmede in de aangrenzende gemeente yEngwirden is aangevangen. De kwaliteit is uitstekend, veel beter dan de gedistribueerde zandaardappelen. De arrestatie van den kindermoordenair Over de arrestatie van den kindermoordenaar te Princenhage, waarover wij dezer dagen berichten ontvingen, wordt nader oemeld: Zondag 18 Mei 1913 werd de 8-jarige Adrianus van den Broek te Princenhage dood in een sloot gevonden met eenige wonden aan het hoofd. Een boerenzoon had 's middags een donker uitziend man opgemerkt op het wegje, waarlangs de jongen werd gevonden. De politie kreeg toen al dadelijk vermoeden op M. v. H., een gepensionneerd O.-I. militair, die later ook had gediend bij het Fransche vreemdelingenlegioen. Toen deze als verdacht van den moord, werd aangehouden. ontkende hij pertinent eenige schuld aan dit misdrijf te hebben. Hij werd dan ook op vrije voeten gesteld. De man stond, naar „De Tijd" meedeelt, als een zonderling bekend. Hij heeft ook eenigen tijd doorgebracht in een krankzinnigengesticht. Zijn pensioen bedroeg aanvankelijk ƒ200 per jaar, doch was, toen hij dienst genomen had bij het vreemdelingenlegioen in Frankrijk verminderd tot ƒ100. Hiermede was H. niet tevreden en voortdurend wendde hij pogingen aan om zijn pensioen wederom tot ƒ200 verhoogd te krijgen. Request op request werd door hem aan de koningin verzonden en daarbij uitte hij tegen H. M. allerlei bedreigingen. Vandaar dan ook, dat de minister van justitie aan de politie te Princenhage verzocht hem een portret van dezen dreigenden adressant te doen toekomen. Toen onlangs de koningin een bezoek bracht aan Breda, werd de man bijzonder in 't oog gehouden door de marechaussee. TT ij had dit wel bemerkt en zeide toen H. M. weer was vertrokken: „Jullie hebt goed op me gepast, hoor!" Bestond sinds het plegen van de gruwelijke daad op den kleinen Adrianus v. d. Br. steeds het vermoeden, dat v. H de dader was, onlangs kreeg men een aanwijzing in handen, die ertoe leidde den man aan te houden. In een zijner adressen toch aan de koningin, om verhooging van zijn pensioen had hij o. m. geschreven: „Het kind door mijn hand vermoord, staat reeds voor Gods troon en roept aldaar om wraak". Dit schrijven werd in handen gesteld van den burgemeester van Princenhage, die er aanstonds den officier van justitie mede in kennis stelde. Deze vond in deze uiting termen genoeg om de aanhouding van den man te gelasten. Zoo geschiedde dan ook enkele dagen geleden en Dinsdag werd v. H. naar het huis van bewaring overgebracht. De rechter-commissaris heeft aanstonds den man een verhoor afgenomen, Waarbij v. H. volledig bekend heeft het knaapje op 18 Mei 1913 te hebben vermoord. Hij verklaarde, destijds iets te hebben willen doen om de aandacht op zich te vestigen in verband met zijn vermeende pensioenaanspraken. Eerst heeft hij tot tweemaal toe gepoogd brand te stichten, Biaar hij werd daarbij gestoord. Toen heeft hij het toevallig passeerende knaapje gegrepen met de plotseling opkomende bedoeling, het kind te vermoorden. Hij bond zijn rooden zakdoek om den hals van het kind en wurgde dit daarmede. Toen hij den zakdoek weer iosmaakte, was de kleine, zooals hij zeide, nog niet geheel dood. Hij heeft het ventje toen voorover in de sloot langs den weg geworpen en met het hoofd onder water gehouden, tot het kind gestikt was. Na zijn daad te hebben volvoerd, veranderde hij van plan en besloot zijn misdaad te verzwijgen. Er zijn verschillende aanwijzingen, dat de bekentenis met de waarheid overeen stemt. Moord en zelfmoord. Gisterenmiddag had aan de Kleine Veenkade no. 29 te Den Haag een vrecselijk drama plaats. Het perceel wordt bewoond door een zekeren P. Verhaar, iemand van ongeveer 50-jarigen leeftijd. Gisterenmiddag werden de bewoners van de omliggende huizen plotseling opgeschrikt door twee op elkander volgende schoten en het geroep „moord!" Eenige buren en een paar werklieden snelden op 't hulpgeroep toe. Zij drongen de woning binnen, en vonden den bewoner, genoemde V., en zijn huishoudster, beiden badende in hun bloed. De vrouw bleek toen reeds overleden te zijn. De man leefde echter nog en werd per automobiel naar het ziekenhuis vervoerd. De politie stelde onmiddellijk een onderzoek in. Welke de beweegredenen tot het misdrijf zijn is inmiddels nog niet met juistheid vast te stellen. Verhaar was wettig van zijn eerste vrouw gescheiden, van wie hij drie kinderen had, oen zoon van 20 jaar en twee dochters, respectievelijk 19 en 14 jaar oud. De man leefde reeds acht jaar met zijn vermoorde huishoudster samen. Deze laatste, Greta v. d. Wel, was ongeveer 32 jaar oud. In den laatsten tijd moeten herhaaldelijk jaloersche twisten tusschen beiden zijn voorgevallen. Verhaar stond in de omgeving gunstig bekend, ook financieel. Inderdaad schijnt hier van een liefdestragedie sprake te zijn. Als nadere bijzonderheid zij nog vermeld, dat beide half gekleed gevonden werden. Gebleken is nog, dat Verhaar reeds meermalen zijn voornemen heeft te kennen gegeven aan zijn leven, en dat van zijn huishoudster, een einde te zullen maken. Ook gisterenmorgen zou hij zich nog in dezen geest uitgelaten hebben. Zooals wij reeds opmerkten blijven drie kinderen achter; het jongste is voorloopig bij buren ondergebracht. Vereproken. Bij den burgemeester van Oud-Karspel kwam een jongen een broodkaart vragen omdat zijn moeder geen boterham kon geven en zijn baas hem zou wegzenden als hij geen brood meenam naar het veld. De burgemeester kon hem niet helpen en zeide, dat hij zijn baas om de boterham moest vragen, waarop de knaap ten antwoord gaf dat deze , ,meel genoeg op zolder had". Het gevolg was dat de voorraad bij den baas in beslag genomen werd. Korte Berichten. — Te Kotten bij Winterswijk heeft dezer dagen een jongen in de nabijheid der plaats, waar voor eenige dagen urnen werden ontdekt, een steenen bijl gevonden, die uit den Germaanschen tijdafstamt. --- STADSNIEUWS. A 1 g. N ed. Verbond. De studentenafdeeling Delft van het Algemeen Nederlandsch Verbond heeft Donderdagavond een bijeenkomst gehouden, de eerste van een aantal vergaderingen, waarop één der leden zelf een lezing of een inleiding over een nationaal onderwerp zal houden. Het doel van die lezingen is, op de bijeenkomsten meer dan tot duiver al degenen tezamen brengen, die niet alleen iets voor volk en taal gevoelen, maar die ook ernstig van plan zijn, nu en later in dien geest te handelen. De afdecling wil op deze wijze vormen een kern van nationaal gezinden onder de Delftsche studenten. De heer H. G. C^Cohen Stuart, voorzitter van de afdeeling, heeft Donderdagavond voor circa vijfentwintig toehoorders in het Nutsgebouw een lezing gehouden over „Het Vlaaihsche aktivisme". Spr. verdedigde daarbij de volgende stellingen: 1. De godsvrede over den Vlaamschen strijd is verbroken door Walen en Franskiljons; zij dwongen daardoor de Vlamingen eveneens de wapens weer op te vatten; 2. Na al wat de Vlamigen sedert 1830 in België hebben te verduren gehad, bleef hun niets anders over dan mee te gaan met de door Duitschland ingezette vervlaamsching, want het recht van Vlaanderen om Vlaamsch te zijn, gaat voor alles; 3. Betoonen wij Nederlanders ons in dezen tijd onverschillig of vijandig gezind tegenover het aktivisme, dan werken wij in Vlaanderen Duitsche invloeden in de hand; 4. Het was voor ons volk steeds een zedelijke plicht om den Vlaamschen strijd welwillend gade te slaan; het is in ons nationaal belang, dat die strijd tijdens den oorlog met kracht is doorgezet. Een van deTieftigste uitingen van de Vlaamschc grieven tegen de verfransching is de instelling van de Vlaamsche grievencommissie geweest, die met een gematigd rapport kwam. Omdat Vlaanderen geen onafhankelijk volksbestaan heeft bezeten hebben de Fransche invloeden er een blijvend bestaan gehad. Door economische omstandigheden zijn ook die invloeden van blij venden aard geweest, Fransch kapitaal ondersteunde de nijverheid in België, het onderwijs in zeevaartkunde en landbouw, twee specifiek Vlaamsche bedrijven, werd in het Fransch gegeven. Op onderwijs gebied is bet sedert 1830 gesukkel geweest, wel kwam geringe verbetering door de taalwet-Koremans, die bepalingen gaf omtrent het middelbaar onderwijs; bij het onderwijs in de vreemde talen en in twee andere vakken zou het Vlaamsch gebruikt moeten worden. Voor die twee andere vakken werden dan bij voorkeur bijvakken genomen, de hoofdvakken werden m 't Fransch onderwezen. De uitvoering van die wet was practisch onmogelijk, omdat geen enkel leeraar in de Nederlandsche taal kon doceeren. In katholieke scholen is het Vlaamsche aktivisme altijd zooveel mogelijk gedrukt geweest, de oorzaak daarvan ligt hierin, dat de katholieke geestelijkheid werd gerecruteerd uit de z.g. Franskiljonsche burgerij. Door de Belgische regeering zijn Vlaamschgezinde uitingen geweldig bestreden. Spr. gaf daarvan eenige voorbeelden. De strijd voor de vervlaamsching van de Gentsche hoogeschool bereikte kort voor den oorlog haar hoogtepunt, de oorlog zelf maakte er een eind aan. Van Vlaamschen kant werd nu gezwegen, men stelde groot vertrouwen in de regeering van koning Albert. Van pacifisti sche zijde werden nu in de bladen hatelijkheden geuit tegen de Vlaamsche actie, waar tegen natuurlijk de Vlamingen op kwamen. In „De Vlaamsche Stem", een blad festeund door Vlamingen en Nederlaners, verschenen drie artikelen van de hand van den heer Zwart, waarin een bestuurlijke scheiding van het Vlaamsch en het Waalsch gedeelte van België werd aanbevolen, een leus, die echter Waalsch van oorsprong is. Hierin gingen dus activisten en pacifisten samen. Spr. behandelde verder den loffelijken strijd van de redacteuren van „De Vlaamsche Stem"7 René de Clercq en zijn collega Jacob, die met <_»ntslag uit hunne ambten als leeraren werden gedreigd, als ze geen andere houdinj aannamen, welk ontslag later 'bij koninklijk besluit plaats vond. Uit dit optreden van de regeering is gebleken, zeide spr., dat de Belgische regeering zelf het Vla^msch als eer tweede rangs taal beschouwde. Aan het front laat de tegenwoordige regeering geen Vlaamsche activistische bladen toe. De Duitsche overheid heeft zich tijdens den oorlog in te kwestie gemengd, heeft gezien dat het in haar belang is de Vlaaqische beweging te steunen en voerde de taalwet in Vlaamschen geest uit. De vervlaamsching van de Gentschr hoogeschool werd door de Duitsche ingezet en de bestuurlijke scheiding werd doorgevoerd. Ten slotte wees spr. op den plicht van Öns volk om Vlaanderen in den strijd te steunen, daar anders Duitsche invloeden zich zullen doen gelden. De vier stellingen werden daar»a nog in 't kort besproken. Na het eindigen van de rede werd een algemeen e vergadering gehouden. Onze broodkaart. Het bureau voor mededeehngen inzake de voedselvoorziening meiuc: Van meer aan één zijde is er op gewezen dat tiet zeer bezwaamjK is iiei brix-arau'csoen zoo over veertien üagen te vejüeelen, üat niet aan het einu dei perioae een tekort ontstaat. Men meeni, dat net gemakkelijker zou vallen een rantsoen van i-iUU gram brcod te verdeeien over een week. IJe regeenng heeli besloten aan dezen practischen wenk gehoor te geven, intussctien zou er geruimen tijd mede gemoeid zijn, wanneei gewacht moest werden op het drukkei. van broodkaarten, die op een rantsoen van 1400 gram voor zeven dagen zouden zijn ingericht. Daarom is de volgende regeling getroffen. Tot en met Vrijdag 26 April a.s. blijft de thans loopende broodkaart voor hei 4üe tijdvak op de gewone wijze geldig. De broodkaart voor het 47e tijdvak, die dan aan de beurt komt, zal echtei slechts dienst doen vcor de week van 21 April tot en met o Mei, maar de bakker zal steeds ee,n dubbel aantal 'bons in ontvangit nemen, dus voor 200 gram brood die hij afgeeft, bons voor 40U gram, voor 400 gram brcod bons voor 800 gram enz. Op dezelfde wijze zal gehandeld worden met de broodkaart vcor het 48e tijdvakj die dus gelden zal van 4 Mei tot en met 10 Mei en zoo" vervolgens. Er komt dus geenerlei verandering in het broodrantsoen dat, 200 gram per dag blijft, maar de huismoeders kunnen nu de broodkaart over één week, inplaats van over 14 dagen verdeelen. Rantsoeneering van vet. De minister van landbouw heeft aan de burgemeesters een circulaire gezonden, waarin o.a. gezegd wordt: Ik heb de eer u mede te deelen, dat het in de bedoeling ligt met ingang van een nader te bepalen datum over te gaan tot de invoering van eene rantsoeneering van vetten, die zoowel het bak- en braadvet als de margarine en de boter omvat. Om redenen van technischen ea admimstratieven aard is het niet wel doenlijk alsdan met de distributie van het bak en braadvet op den huidigen voet te blijven doorgaan en. daarnaast de vele soorten margarine, die thans in den handel zijn, te behouden. In verband hiermede ligt het in de bedoeling in de toekomst ééne bepaalde soort margarine te doen vervaardigen, die in de plaats komt van het bak- en braadvet, de normaal-margarine en an dere goedkoope soorten margarine. Daarnaast zullen verkrijgbaar worden gesteld, een tweetal mengsels van margarine met boter, en wel eene mélange A, bevattende 25 % boter en 75 % margarine, en eene mélange B, bevattende 50 % boter en 50 % margarine. Voorts zal nevens deze drie soorten ook boter verkrijgbaar worden gesteld. De prijzen, waarvoor deze artikelen de bevolking zullen bereiken, zullen de navolgende zijn: normaal margarine 50 ets. en boter ƒ1,60, beide per Vè K.G. De juiste bedragen voor de margarinemengsels kunnen nog niet met zekerheid worden genoemd; zij zullen vermoedelijk worden gesteld op 75 ets. per */<> K.G., voor wat de mélange A en op ƒ 1,10 per Vz K.G. voor wat de mélange B betreft. Het rantsoen aan vetten, dat per hoofd der bevolking beschikbaar wordt gesteld — kinderen beneden den leeftijd van één jaar niet medegerekend — zal 250 gram per week bedragen. Het ligt in de bedoeling, dat de genoemde vetten uitsluitend op bons verkrijgbaar zullen zijn. Ik acht het nu wenschelijk, dat de bevo'king geheel vrij zal zijn in de keuze van de soort vet, welke zij wenscht te ontvangen, met dien verstande, dat de eens gedane keuze zal gelden gedurende den termijn van den geldigheidsduur der kaart, te weten drie maanden. Ik voeg hieraan nog toe, dat de rantsoeneering der vetten algemeen zal werken, er dus b.v. niet aan hotels, restaurants, lunchrooms, volksgaarkeukens, centrale keukens en dergelijke met boter of margarine bereide spijzen zullen vérkregen kunnen worden, zonder dat daarvoor bons worden afgegeven. In verband hiermede zullen naast de vetkaarten met 13 bons k 250 gram verkrijgbaar worden gesteld vetkaarten met 25 bons ?i 10 gram; een bon van 280 gram za dan in ruil kunnen worden gegeven voor een vetkaart met 25 bons a 10 gram. Laatstgemelde kaarten zullen door u aan de houders der hotels, eethuizen, centrale keukens e. d. op afrekening kunnen worden verstrekt en tegen in levering van de bons van 250 gram zullen deze houders hun vetvoorraden weder kunnen aanvullen. Ten behoeve van vreemdelingen zullen voorts dagkaarten voor boter en margarine verkrijgbaar worden gesteld; deze dagkaarten bevatten 7 bons a 5 gram, zoodat elke dagkaart recht geeft op 35 eram boter of 35 gram margarine. In het algemeen zullen de restaurants, lunchrooms en hotels slechts in aanmerking komen voor het ontvangen van bijkaarten en dagkaarten voor boter; bijkaarten en dagkaarten voor margarine zullen alleen mogen verstrekt worden aan volkslogementen, volksgaarkeukens enz. Waar het uit den aard van het bedrijf niet mogelijk zijn zal koek- en banketbakkerijen in de hier geschetste regeling der vetrant.soeneering te betrekken, ligt het in de bedoeling aan deze ondernemir gen buiten de vetrantsoeneering om ve* ten te verstrekken op de basis van 25 % van hun normaal verbruik. Voor de hier bedoelde ondernemingen zal uitsluitend boter beschikbaar worden gesteld. Ten slotte teeken ik aan, dat eene afzonderlijke regeling zal worden getroffen ten behoede van militairen in het eenot van periodiek verlof; ik stel mij voor u hieromtrent spoedig nadere med^deeling te doen. Boter. De minister van landbouw. heeft, onder intrekking zijner beschikking d.d. 1 April 1918, becogende eene bepaling in de 3 flevering van boter te bevorderen, bepaald: Het is aan producenten verboden boter plegen af te leveren. Dit verbod is toepassing op alle producten, onverschillig of zij, ai dan niet in f.abrieken, depóts, of op welke andere wijze ook boter plegen af te everen. Dit verbod is niet van toepas:ing op de afleverinp- van boter waartoe een producent opdracht is gegeven door de Btftervereenuging ingevolge de boterdistributie regeling. Van he¥ verbod sub. 1 gesteld kan, al dan niet voorwaardelijk ontheffing worden verleend door de rijkscommissie van toezicht op de botervereeniging. Aardappelen. Bij de behandeling van de landbouwbegrooting in de Eerste Kamer verklaarde minister Posthuma, dat met de aardappelen zeer zuinig moet worden omgegaan, daar men de grootste moeite zal hebben, tot het eind van het oogstjaar toe te komen. Levensmiddelen. Woensdag had de levensmiddelencommissie uit de arbeidersbeweging een onderhoud met den directeur van het levensmiddelenbedrijf, om te trachten verbetering te krijgen in de vischvoorziening. Voorgesteld werd een nummerstelsel in te voeren, opdat ieder huisgezin een rechtmatig deel kan ontvangen. De directeur keurde het plan goed, en zeide zijn medewerking toe voor de volgende week. Ook het aanbod door den minister gedaan omtrent het verstrekken van kalkeieren a 5 ets per stuk, werd besproken, en den directeur werd verzocht voor de gemeente een hoeveelheid eieren aan te vragen. Op de vraag omtrent de verstrekking van kaas, als aanvulling bij het brood, deelde de heer Scherpenisse mede, dat deze kaas de volgende week hier verstrekt wordt. De minister heeft geweigerd rijst te verstrekken, anders dan op geneeskundig advies, aanvulling van het brood rantsoen met rijst is dus niet mogelijk. De commissie wees er op, dat er toch iets gedaan moest worden om in het tekort aan voedsel te voorzien. De directeur zeide, den burgemeester te zullen voorstellen, om te trachten een goede soep als aanvulling te verstrekken. Leening. B. en W. stellen den raad voor ter voorziening in de behoefte aan kasgeld een tijdelijke geldleening aan te gaan groot ƒ1,000,000. De staking. In de gisteren gehouden vergaderingen van de afd. De>ft van den Algemeenen Nederlandschen Rijkswerklieuenbond, werd den leden aangeraden niet te staken en vertrouwen in de leiding van het hoofdbestuur en het N. V. V. te hebben. De voorzitter en secretaris van den bond, de heeren G Emmen en T. D. J. Tiepen benevens de heer J. v. Bergen Henegouwen, secretaris van de afdeeling Delft en hoofdbestuurder, hebben gisteren gecontereerd met het N. V. ,V. en zijn op buitengewone audiëntie geweest bij den minister van oorlog. De bond van losse werklieden verzekert dat hij zal blijven staan op het ingenomen standpunt en het werk niet zal hervatten, voor de eischen zijn ingewilligd. Hedenmiddag 3 uur was het aantal stakers nog niet minder dan het gisteren gepubliceerde aantal n.1. 160. De helft van de werklieden, behoorende bij den ,,los-.;en bond" zijn nog aan 't werk. De stemming onder deze werklieden is normaal. De ingang van de constructie werkplaatsen wordt door gewapende militairen bewaakt. Vrouwen van stakende werklieden trachtten de niet-stakenden tot neerleggen van het werk te bewegen. Candidaat dubb. raad. De vrijzinnig-democratische kiesVefeejiiging zal den heer P. H. Uri, candidaat stellen voor den dubbelen raad. Moordaanslag. Een zeventienjarige jongeling K. geheeten, smid van oeroep, en wonende te Hof van Delft, had verkeering met de negentien-jarige J. van W., dienstbode bij L. in de Choorotraat. De verkeering had reeds eemge maanden geduurd, maar ue ouders van het meisje waren tegen den omgang met K., vooral omdat deze een gevaarlijke driftkop is. Donderdagavonu had het paar twist gehad en K. had zijn meisje daarbij een mes getoond, en haar daarmede gedreigd. Gisterenavond be.de K. aan bij L., waar het meisje in dienst is en vroeg haar te spreken. Zij kwam ook bij hem maar toen zij K. een be weging zag maken, dacht zij aan de bedreiging van den vorigen avond en iiei de straat op. K. liep haar achterna haalde haar in op de brug ChcorJtraat—Ver versdijk en bracht haar vier messteken toe, drie in den rug en een in de zijde. De dader vluchtte, doch werd bij de Vlouw door voorbijgangers gegrepen en aan de politie overgeleverd. De verwonde werd bij L. binnengebracht, waar weldra de dokters Vissei en Thomee aanwezig waren. De wonden bleken geen van alle levensgevaarlijk. Examens. De examens krankzin nigenverpleging, af te nemen vanwege de Nederlandsche Vereeniging vooi Psychiatrie en Neurologie, zijn vastgesteld voor St. Joris buiten Delft 1 en 2 Mei. Werkloozen-comité. Alhiei is een werkloozen-comité opgericht me' aanvankelijk 150 leden. Besloten is eer actie te gaan voeren voor productie i werk of uitkeering van het volle loon bij werkloosheid. Aan het bestuur werd op gedragen een conferentie bij het steuncomité aan te vragen. V o o r d e t. b. c. 1 ij d e ï s. De vereeniging die met zoo'n opoffering er. liefde de vreeselijke ziekte de tubercu lose bestrijdt geraakt door de tijdsom standigheden in moeilijkheden. DeNed. Centrale Ver. tot bestrijding der tuberculose heeft geld noodig om haar weldoen den arbeid te kunnen voortzetten. Maandag woidt hier de verkoop gehou den van de Emmabloem, die wij gaarne aanbevelen. De opbrengst strekt tot hel instandhouden der lighallen en tot verbetering der woningtoestanden alhier. Bazar. De Voldersgracht is een nieuwe, of beter een vernieuwde- zaak rijker geworden. Zeven weken lang zijr de magazijnen van den heer D. Meijei gesloten geweesten even lang is er hard gewerkt om de beide magazijnen waarin resp. meubels- en dames- en heerenconfectie werden verkocht en die reed ruim 32 jaar hier gevestigd zijn, te icoderniseeren. Daarin is men wonderwel geslaagd, wat we hedenmorgen, bij eer bezoek hebben kunnen constateeren. De benedenverdieping is ingericht voor de afdeeling meubileering, die ruim voor zien is. Alsof de omstandigheden niet abnormaal waren vindt men een ruim< keus in alle soorten stoelen, tafels, bureaux enz. Dank zij het feit, dat dt eigenaar een grooten hoeveelheid stol vcor bekleedingen enz. in . voorraac, had, kon een zoo uitgebreide en smaak volle collectie worden verzameld. Spe ciaal legt de bazar zich toe op oud-Hoilandache kamerinrichtingen en dat at magazijnchef, den heer H. van Bem mei, in staat is met oud-Hollandscht meubels een aangenaam milieu te scheppen, getuigt zijn kantoor, dat zich eveneens in de benedenverdieping bevindt. De afdeeling dame.;- en heeren-confectie is naar boven verhuisd. Ock daai hebben we ons overtuigd van de uitge breidhe^l der collectie: mantels, rok ken, heerenjassen en -hoeden, schoenen en wat nog meer tot de kleeding be hoort. Belangstellenden deelen we mee, dat de bazar vanavond ongeveer zeg uui werdt geopend. De etalages zullen zekei kijkers en koopers lokken. ,,Dg slager." In den muziekhan del L. Raar, is verschenen een werkje voor zang en piano, getiteld: ,,De sla ger" gecomponeerd door Arnold Spoel, woerden van Marie C. Sperwer en op gedragen aan Bram van der Stap. Hei doet eenigszins vreemd aan in dezen tijc te lezen van een slager die „kapt er z'n beentjes en snijdt er z'n zeentjes en word; van het werken met mager". Het laatste zal wel juist zijn. De woorden zijn, zooals blijkt uit het aangehaalde, zeer eenvoudig en zoo is ook de melodie, die voor ieder gemakkelijk te spe*en en te zinpen en toch zangerig is. O nsic huldig. R., die verdacht werd medeplichtig te zijn aan de berooving van schipper O., is onschuldig bevonden en in vrijheid gesteld. Onbezonnen. In een vlaag van drift sloeg B., die twist had gehad mei zijn vrouw een ruit in van den sigarenmaker J. in de Cellebroerstraat, den vader van zijn echtgenoote. De man verwondde zich daarbij ernstig aan den pels en zakte in de Choorstraat bewusteloos ineen. De heer v. d. S. bracht hem weer tot bewustzijn en verbond hem in zijn woning. , Overtreding arbeidswet. Tegen L. H. G. D. is proces-verbaai opgemaakt, wegens overtreding van den arbeidswet. Hij had zijn tien-jarig zoon tje kranten laten rondbrengen. Diefstallen. De winkelier K. M., in de Jacob Gerritstraat deed aangifte van diefstal van 2 coupons linnen. — Van A. H.. H., wonende Oude Delft, is een gouden ring ontvreemd. — Een fiets, toebehcorende aan den student F. is gestolen uit het laboratorium voor scheikunde aan de Westvest. Rectificatie. In ons nummer van Donderdag publiceerden we een bericht betreffende hervormingsplannen bij de studenten. In den aanhef van bedoeld bericht wordt door den eersten zin de gedachte gewekt, dat het initiatief uit zou gaan van het studentencorps. Het gaat echter niet van het corps uit, en betreft de geheele Delftsche studen tei; maatschappij. (Vervolg stadsnieuws in het 3e blad.) ---