BURGERPLICHT. Aldus heette eenmaal een in don lande bekende kies\ereenignig. Het deelnemen door de burgers aan het staatsbestuur door middel van het samenstellen van de volksvertegenwoordiging, dat wil dus zeggen, door middel van het hun toekomende kiesrecht, is inderdaad een zeer belangrijke burgerplicht. Naar mate de inwoners van een land meer „public spirit" bezitten, zullen zij van dien plicht ook meer doordrongen zijn. Nu staat het bij ons met dien public spirit, dat valt niet te ontkennen, lang niet zoo gunstig als elders veelal het geval is, speciaal in Engeland. Het opvoeden van de Nederlanders tot goedo staatsburgers is nog allerminst overbodig werk en men moet dan ook erkennen, dat de grondwet ook om die reden nog niet zoo verkeerd deed, toen zij uitdrukkelijk stem- of juister opkomstplicht voorschreef. Dat geschiedde in 1917, tegelijk met de invoering van algemeen kiesrecht en evenredige vertegenwoordiging. „Tegelijk" zeggen we,' maar menigeen zette er „■wegens" voor in de plaats; stemplicht ■werd n.1. beschouwd als het onontbeerlijk complement der beide nieuwigheden, bij de herziening door Cort van der Linden in onze staatsregeling opgenomen. Vijf jaar later schrapte men het voorschrift uit de grondwet, het aan den •wetgever overlatende al dan niet den stemplicht te handhaven. En ziet, nadat de overheid schromelijk in gebreke was gebleven om do op overtreding van de wettelijke verplichting staande strafbepalingen te doen naleven, kwam tenslotte minister Euys de Beerenbrouck onlangs met het voorstel voor den dag de strafbepalingen nu maar to laten vervallen, terwijl echter de plicht op zichzelf zou blijven bestaan. De Kanier bleek echter van zulk een halfslachtige oplossing niet gediend en voegde een amendement in, dat het ontwerp in kwe3tie juist een tegenovergestelden inhoud deed verwerven van wat het eerst bevat had. Uit een staatsrechtelijk oogpunt is een dusdanige gang van zaken ontoelaatbaar, maar wie zou er nog om staatsrechtelijke eischen malen, waar we de regeering zelf onophoudelijk met do klompen over het constitutioneele gras zien loopen, do regeering, die haar constitutioneelen plicht om de wetten behoorlijk ten uitvoer te leggen, verzaakte, toen het gold voor da richtige naleving van den stemplicht zorg te dragen. Dat intusschen de opkomstplicht, voorzien van sancties gehandhaafd is en wel met een verbetering dier sancties, zoodat er grooter kans op haar eerbiediging zal bestaan, is o. i. op zichzelf ten zeerste toe te juichen. Zooals we reeds vermeldden, men wilde v de sancties doen vervallen, omdat het aantal overtreders zoo groot was. Nu kon daaruit maar tweeërlei conclusie getrokken worden. Of wel, dat de opkomstplicht een al te geringe basis in ons volksgevoel bezat, waardoor zijn rcotitskarakter wegviel, maar dan ook meteen voor een platonische wettelijko bepaling op dit stuk geen plaats meer was (verwijzing naar andere J uit het volksleven opgekomen rechtsplichten, waarop geen strafbepaling voor geval van schending staat had hier geen zin: de vergelijking ging in dezen ten eenen male mank), of wel dat straffer optreden, deugdelijker sancties, praktischer methode om voor de toepassing der sancties te zorgen, gewenscht was. Nu gelooven we, en naar men weet was dit ook de opvatting van de meerderheid in de Tweede Kamer, dat men inderdaad den laatsten- weg moest inslaan. De opkomstplicht heeft, door minder gelukkige bepalingen, die nu verbetering ondergingen — ze zijn nog voor verdere correctie vatbaar! — en door al te slap optreden van de overheid, geeii behoorlijke kans bij ons gekregen. En die moet men hem geven, want het is ongetwijfeld een staatsbelang de burgers zoover te brengen, dat zij doordrongen zijn van hun taak ten aanzien der publieke zaak. Men vergete vooral oen ding niet: wij heubcn opkomstplicht; dorhalve kan er nooit beweerd worden, dat de wet de burgers dwingt op iemand of op een partij te stemmen, ook 'Wanneer zij niets van hun gading op het stembiljet aantreffen. Wie in dat geval 'verkeert, kan zijn stembiljet oningevuld, ongeopend, aan den voorzitter van het stembureau overhandigen en wie lust heeft °, ni te demonstreeren, dat hij neerziet op a ' dat gestem, dat hij met het heele Parlement niets to maken wil hebben, «ie kan het overhandigen nog van toekeken van dédain vergezeld doen gaan. Dat stemplicht nog zoo dwaas niet is, j}Is de critici op onze staatsinstellingen, de koppige negativisten, wel willen begeren, kan wellicht ook nog worden geconstateerd uit hetgeen dienomtrent in het buitenland wordt gedacht en... gedaan. De bekende Fransclie staatsrechtkenner Duguit wijst er op, dat de kiezer tegelijkertijd een recht heeft, het kiesrecht, èn een met een publieke functie belast individu ft, n.1. de functie, die bestaat in het deelnemen aan het samenstellen van de volksvertegenwoordiging: gelijk elke functionaris is hij verplicht de op hem rustonde functie te vervullen. Of, om een ander deskundige van 0en eersten rang op dit gebied te citeeren, met name den hoogleeraar Hauriou, van wien kort geleden een nieuwe, bijgewerkte druk van zijn standaardwerk over staatsrecht verscheen, men kan ook zqggen, dat het vertegenwoordigend stelsel berust op een organisatie van overheidswege van de deelneming der burgers aan do staatszaak, in den vorm van verkiezingen. Een van twee, men moet dat heele stelsel laten varen en dan is het niet noodig oiA zijn deugdelijke werking te malen, of wel men moet alles doen, opdat het in volle werking zij: daarvoor dient de stemplicht. Er zijn landen, waar in de grondwet of wet de stemplicht is voorgeschreven, .zonder dat er echter tevens een sanctie te bekennen valt (eenige Zuid-Amerikaansche staten, Mexico, verschillende Zwitsersche kantons), maar daar is dan ook een gunstig resultaat van zulk een zuiver platonisch voorschrift verre te zoeken. Elders is men verder gegaan. In Frankrijk bestaat stemplicht voor het kiezen van de senatoren, in België, Spanje, Hongarije, Tsjecho-Slowakije, Argentinië en sinds zeer kort ook in Australië, heeft men den stemplicht voor het kiezen der volksvertegenwoordigers, waarbij dan echter méteén strafbepalingen gesteld zijn voor het geval men zijn kiesverplichting niet nakomt. En als de teekenen niet bedriëgën, zal de stemplicht ook binnenkort voor de verkiezing der leden van de Frans'che Kamer worden ingevoerd; een voorstel in die richting is tenminste in de betreffende Kamercommissie al gunstig begroet. In al die landen is men echter zoo verstandig geweest de strafbepalingen en de procedure om voor de naleving zorg te doen dragen, zoo te maken, dat de burgers wel degelijk het besef krijgen, dat zij er bij zijn, als ze zonder geldige reden wegblijven. Mocht het op den duur blijken, dat onze nieuwste regeling nog niet voldoende effect bereikt, dan heeft het buitenland ons reeds getoond, in welke richting men het moet zoeken. Omkeering van den bewijslast, zware geldboetes, wellicht automatisch op het belastingbiljet gebrach{, tijdelijk of blijvend verlies van het kiesrecht, ziet daar eenige middelen, die overweging zouden verdienen. Intusschen, dit is toekomstmuziek. Voorloopig blijven we bij het heden en dat gaf aanleiding om er op te wijzen, hoe, naar ook in den vreemde meer en meer wordt beseft, de wetgever verstandig handelt, wanneer hij zijn aandacht wijdt aan den Stemplicht, den plicht der burgers om, laat het bij sommigen op grond van principieele overwegingen in negatieve richting wezen, door een gang naar de stembus de meest eenvoudige stappen to ondernemen, noodig om een steentje bij te dragen voor den bouw van het huis, waarin de hoogste staatsbelangen een onderdak moeten vinden. --- BINNENLAND. EEN VOORSPOEDIG JAAR. Uit Langendijk word gemeld, dat nog geen enkel jaar in de maand Mei de stapelgrcenten in zoo groote hoeveelheden aan de groentenveilinveilingen zijn aangevoerd. Vooral aan de veiling van den Noordermarktbond te Noord-Scharwoude is dit hot geval. De vorige week werden daar nog aangevoerd 13.000 K.G-. uien, 91.000 K.G. wortelen, 10.000 K.G. kroten, 163.000 K.G. roode, 75.000 K.G. gele, en 475.000 K.G.- Witte kool. De voorraden zijn dit jaar buitengewoon groot geweest. Do prijzen zijn nu weer aanmerkelijk gestegen, zoodat voor rood© kool zelfs f2500 per wagon werd betaald, terwijl ook de andere soorten in de stijging deelden. Over 't geheel genomen hebben de tuinbouwers die nu hun exploitatie-rekening gaan opmaken, een goed jaar gehad. ONVEILIGE STRAATWEG. In den laatsten tijd bereikten de politie in Den Haag vele klachten van automobilisten en wandelaars over het om gemak, dat zij ondervonden van de wedstrijden, in 't bijzonder de wielerwedstrijden, die 's Zondags op den Leidsche Straatweg gehouden worden, in de meeste gevallen zonder voorafgaand verlof van de bevoegde autoriteiten. Had de politie aanvankelijk oogluikend dit toegelaten, nu andere weggebruikers er hinder van ondervonden, meende zij niet langer to kunnen blijven toezien. Dezer dagen heeft de hoofdcommissaris van politie aan alle sportvereenigingen te Den Haag, die daarvoor in aanmerking kwamen, een schrijven gericht, waarin hen bericht werd, voor do bedoelde wedstrijden vergunning van de bevoegde autoriteiten aan te vragen. Werd dit niet gedaan, dan zou met kracht tegen het houden van wedstrijden opgetreden worden. DE DOUANE. - In verband met het berichtje, dat vreemdelingen, die Zaterdag in Den Haag kwamen, tot Maandag op hun bagage zouden moeten wachten, omdat dan pas de douanen terugkwamen, heeft men op het station H. S. M. te Den Haag een onderzoek ingesteld en daarbij is gebleken dat geen der ambtenaren het antwoord heeft gegeven. Men zoekt nu uit, of soms een kruier het kan hebben gedaan. De zaak is toch, dat de douane wel eiken dag om G uur vertrekt en Zondags heelemaal niet komt, maar ook is waar, dat hij bereid is, den vreemdeling te helpen. Wanneer men zich wendt tot den heer v. d. Loos, Berberisstraat 2 (niet naast de deur als men op het station H. S. M. staat), gaat deze gewoonlijk mee — ook Zondags — en maakt de bagage vrij. Het best zal men doen de bagage aan de grens te laten visiteeren. Daar zijn te allen tijde ambtenaren aanwezig. Want bij een regeling als hier bestaat (als men van een „regeling" wil spreken) blijft altijd de mogelijkheid open, dat de betrokken ambtenaar niet thuis is en zal men altijd het gevoel hebben voor diens welwillendheid bijzonder dankbaar te moeten zijn. Kan niet, althans op werkdagen, één ambtenaar den laatsten internationalen trein afwachten en kan er Zondag niet een enkel uur worden dienst gedaan ? SMOKKELARIJ. Door do douanebeambten werd te Roosendaal in do W. ö. van een trein, welke van Antwerpen kwam, een partij parfumerieën aangetroffen, voornamelijk bestaande uit oen hoeveelheid fleschjeseau do cologne 4711. Do geheele zending, welke blijkbaar fraudeleus moest worden ingevoerd, werd in beslag genomen. Van de daders echter kon men geen spoor meer ontdekken. MOORD TE BEEK. In verband met een te Beek (België) gepleegden moord op den landbouwer Braekers aldaar, heeft gisteren aan de Nederlandsch-Belgische grens in tegenwoordigheid van den procureur des konings en den onderzoeksrechter to Tongeren de confrontatie plaats gehad tusschen de tweo verdachten, den te Schaesberg aangehouden J. G. uit Budel en den to Tongeren gedetineerden landbouwer J. S. uit Beek. Beiden gaven elkander wedei'keerig de schuld aan deze misdaad. pWaar G. niet meer to Budel gedomicileerd was, zal de verdere vervolging doorgezet worden door het parket van Maastricht, waarheen G. is overgebracht. Korte berichten. — Uit het jaarverslag van de communistische partij in Holland over 1924 blijkt, dat het ledental van 1568 op 1 Januari tot 1774 op 31 December gestegen is. Er zijn 6 afdeelingen opgeheven en 4 nieuwe opgericht. — Naar de „Stand." meldt, is de heer Van der Voort van Zijp niet meer lid van de anti-revolutionnaire Kamerclub. --- STADSNIEUWS. Gevonden voorwerpen. Aan het bureau van politie, zijn iederen werkdag, tusschen 12.30 en 1.30 uur, inlichtingen te bekomen, omtrent; een nummerplaat van een motorrijtuig, een dop van een vulpenhouder, een damesarmbandhorloge, een huissleutel en een r. k. catechismusboekje; terwijl zijn te bevragen; Gasthuislaan 112, een sierspeld ; Rotterdamsche weg 414, een kinderportemonaie met inhoud ; Rotterdamsche weg G8, een dameshandschoen; Heilige Geest Kerkhof 7, een mondharmonica ; Zuid'erstraat 18. een vat olie; Javastraat 153, een gladde gouden ring ; Prins Mauritsstraat 114, een medaillon met portret. Zon en m a a n. Zondag 10 Mei. Zon, opkomst 4.15, ondergang 7.38. Maan, opkomst 10.04 n.m., ondergang 5.48 v.m. Maandag 11 Mei. Zon, opkomst 4.13, ondergang 7.40. Maan, opkomst 11.13 n.m., ondergang 6.34 v.m. WekelIJksohe terugblik. — We hebben Donderdag, toen we het voorstel tot conversie van gem. leeningen publiceerden, er ook bij aangegeven welk voordeel de gemeentekas hierbij had. Het blijkt wenschelijk die berekening nog wat nauwkeurige uit werken. De beide leeningen van 1919- a 6 % en die van 1920 a 7 % worden geheel afbetaald en in de plaats hiervan komt een nieuwe 5 % leening groot ƒ 3.080.000. De leeningsvoorwaarden van de G % leening, oorspronkelijk groot ƒ2.000.000, waarvan was afbetaald ƒ 250.000, zoo-' dat nog te betalen bleef f 1.750.000, luidden o. a.-. dat per jaar minstens f 50.000 moet worden afgelost, is dus dit jaar de leening ƒ 1.750.000, dan kan de leening het volgend jaar»nog maar ƒ 1.700.000 groot zijn. Van de 7 % leening van 1920, oorspronkelijk groot ƒ 1.400.000, mag per jaar slechts t j i0 deel worden afgelost, dit is per jaar ƒ 35.000, zoodat indien dit jaar het maximum ƒ 1.225.000 is, dit het volgend maar ƒ 1.190.000 mag zijn. Hoeveel is dus de vermindering van den rentelast voor de gemeente dit jaar en hoeveel voor de volgende jaren: ƒ 1.750.000 rentende 6 % f 105.000 „ 1.225.000 ,, 7 % „ 85.750 „ 3.080.000 ƒ 190.750 5 % ,, 154.000 Voordeel ƒ 36.750 2e jaar: ƒ 1.700.000 rentende 6 % f 102.000 ,, 1.190.000 „ 7 % „ 83.300 ,, 2.992.000 f 185.300 5 % „ 149.600 Voordeel f 35.700 3é jaar: ƒ 1.G50.00Ü rentende 6 % f 99.000 „ 1.155.000 „ 7 % 80.850 „ 2.904.000 f 179.850 5 % ,, 145.000 Voordeel f 34.650 En zoo verder. Waar de ƒ 105.000 kosten uit bestaan, valt voor ons niet na te gaan, claar de gegevens hiervoor ontbreken. De koers van uitgifte zal evenwel niet ,,pari" zijn, doch enkele percenten er onder, daarbij komen nog kosten van zegels, rentevergoeding wegens vervroegde aflossing voor de 6 %: 1 % extra tot 15 J uli; voor de 7 %: 2 % extra tot 2 Januari 191G In de besloten zitting zal wel zijn toegelicht waaraan de kosten van runn een ton worden besteed, maar dat zijn zaken waarmede de burgerij niets te maken heeft. — We kunnen niet terugblikken zonder direct het jubileum van dr. Waller te zien, maar we zijn niet voornemens om te herhalen wat bij dat jubileum tot en over den jubilaris is gezegd omtrent zijn glorieus verleden en zijn beteekenis in de maatschappij. Op iets anders willen we terugblikken. Een jubileum van een directeur, chef, hoofd, in 't algemeen van iemand die mocht of invloed ^eeft is niet altijd wat 't lijkt. De deelnemers van de voorbereiding doen soms niet van harte mee. Maar niet medewerken lijkt een demonstratie tegen den jubilaris en zoo opzettelijk wil men zich niet tegen hem uitspreken en dus draagt men bij. Bij het jubileum van dr. Waller is een veelzeggende proef genomen. De deelneming is niet gevraagd en men heeft geen namen doen opgeven. Ér was ergens in óf bij de fabriek een bus geplaatst waarin het personeel een briefje kon laten glijden, uitdrukkende dat men wilde bijdragen aan het huldeblijk. Wie dus verkoos zich te onthouden om gevoelsredenen, politieke redenen, pecuniaire redenen of om welke redenen ook, kon dat doen, zonder dat dit zou opgemerkt zijn. In één dag waren in die bus evenveel stembriefjes als er persnen werken op de fabriek, niemand ontbrak. Dat is één feit. Een groot bedrijf als.de gistfabriek kan niet slap, niet week geleid worden op straffe van achteruitgang en ondergang. Hel hoofd van zoo'n onderneming moet soms meer zijn zakelijk inzicht de bedrij fsnoodzaak laten spreken dan zijn hart. Een vaste, een strenge leiding is onvermijdelijk noodig en wat in een nere zaak nog door de vingers gezien kan worden, moet bij een personeel van honderden volgens voorschrift en bepaling worden behandeld. Dat is het tweede feit. Als we nu deze twéé samenvoegen dan produceert dit proces het schoonste geschenk voor dr. Waller, schooner dan ndderorden, bronzen beelden of zilveren schotels, schooner dan vuurwerk, vlaggentooi en toespraken, n.1. de eenparige vrijwillige, onbewimpelde en geestdrift!-' c uitspraak van het geheele personeel i r / a ^ rie k> n 'et één enkele uitgezonderd, dat dr. Waller is geweest een goed en rechtvaardig directeur voor al zijn medewerkers. Het eerbetoon zijn maar hulpmiddelen om dit te doen uitkomen, de stemming is een uitspraak die niet kan worden misverstaan of anders uitgelegd. j toestand van de vuilverbranding m de open lucht, waarover we de vorige week in deze rubriek schreven blijkt niet zoo hopeloos als we toen vreesden. Op t oogenblik zijn alle wagens en paarden der reiniging onder gebracht op het terrein aan de kaan van Altena en zij moeten dus 's avonds na het beëindigen van de dagtaak daar weer terugkeeren. "De werkzaamheden worden zoo geregeld dyt het opgehaalde vuil zooveel mogelijk wordt gereden, naar het terrein aan het Oostblok, waar de vuilverbrandingsovens zijn doch als het einde van den dag nadert gaan de wagens het vuil ophalen meer in den omtrek van de Laan van Altena en rijden dan met die collecties naar het terrein waar geen ovens zijn. Wanneer echter de nieuwe wagenloods r n stal op hét Oostblok gereed zijn, houdt dit op en gaat alle vuilnis naar de ovens. Zoolang dit nog niet het geval is zal het vuilverbranden aan de Laan van Altena niet meer geschieden bij Noord Westen wind. dat is de wind die de kwalijk riekende dampen naar de stad drijft. — We hebben Jackie Coogan, Douglas Fairbanks, Tom Mix en Henny Porten in ons land gehad, wat een bijzondere onderscheiding is, welke ook volkomen door dc niet spoedig enthousiaste Hollanders op prijs wordt gesteld. Vroeger gebeurde het wel dat een betooverende zangeres of een indrukwekkende tooneelspeelster na in een vreemde stad te zijn opgetreden levensgevaarlijk gehuldigd werd, waarbij dan als opperste uiting van vereering gold: het afspannen der paarden van het rijtuig der diva, waarna jongelui de taak der trekdieren overnamen. Aangezien rijtuigen door paarden getrokken bezienswaardige zeldzaamheden zijn geworden en het voorttrekken van een zelfbewegende automobiel een rare vertooning zou zijn — is dit huldeblijk in onbruik geraakt. De bioscoop heeft de filmsterren uit het buitenland, bekend, beroemd en geliefd gemaakt in alle groote en kleine plaatsen yan alle groote en kleine landen en tegen een bioscoopheid of heldin wordt nu in alle woonoorden even hard geschreeuwd als vroeger tegen vorsten, 't Zijn nu de prinsen van de bioscoop, de helden van 't voetbalveld en de machtigen van den boksring op wie de geestdrift der menigte zich richt, doch vooral de rolprent-spelers zijn favoriet, omdat zij tot geen groep behooren maar door „het algemeen" worden vereerd. Die reizen zullen wel ondernomen worden als uitstapjes en pleiziertochtjes, maar de „toevallige bate" van goed rendeerende reclame wordt er toch gaarne bij aanvaard en er wordt ten behoeve daarvan ook wel 't een en ander gedaan en gelaten. Want natuurlijk kan de beroemdste filmman of -dame, als zij dat ernstig zouden willen, op reis gaan zonder dat iemand maar hun omkijkt, maar ze zouden dan een reclame van beteekenis missen. Dat is dus het leerzame van die bezoeken, dat zelfs wereldberoemdheden als Tom Mix en Henny Porten de waarde der reclame beseffen en dat zij begrijpen hoe zelfs zij de reclame niet kunnen ontberen. — Over de Olympische spelen hebben we al in vorigen Terugblik geschreven en toen gezegd dat de te wachten verwerping van 't millioen-voorstel ons niet hevig zou aangrijpen. Nu gaat men den eenig goeden weg bewandelen door te beproeven zonder hulp van den staat de spelen te organiseeren. Dat lijkt ons een zeer gelukkig en navolgenswaardig voorbeeld, waarbij de organisatoren ook geen gevaar loopen gehinderd te worden door beperkende bepalingen als sluiting op Zondag, welke de geldschieter Staat zou hebben opgelegd. Vereeiligingen of aspirant-yereenigingen zouden meer zoo niet op eigen krachten moeten werken en niet nuttige, liefdadige, religieuse, artistieke of sportieve doeleinden bevorderen uit dc portemonnaie van anderen. , De Olympische spelen. I-Iet Delftsch studentencorps, dat het initiatief nam tot het bijeenbrengen van een garantiefonds voor de Olympische speien heeft succes met zijn plannen. Terwijl den eersten avond voor f 1300 ingeteekend werd was dit getal heden middag reeds gestegen tot f 3500. Onder de inschrijvers bevinden zich ook verschillende niet-studenten, zoowel in als buiten Delft. Gisteren had de senaat van het D. S. C. te Amsterdam een bespreking met het Qlympische comité teneinde verdere plannen te ontwerpen om, in samenwerking, spoedig tot do benoodigde garantiefondsen te geraken. Binnen 14 dagan moet voor het geheele bedrag ingeteekend zijn, daar een vertegenwoordiger van het Olympisch Comité dan te Praag zal hebben mede te deelen of Nederland al of niet bereid is in 1928 de Olympische spelen binnen hare grenzen te doen houden. Dc senaat van het corps doet in verband hiermede een beroep op de inwoners van Delft en verzoekt hen, dio voorstander zijn van „De Olympiade in Nederland" van hun belangstelling te doen blijken door in te teekenen op do fondsen. Er wordt aan herinnert, dat het bedrag, waarvoor men inschrijft, niet als weggeschonken moet worden beschouwd. daar het doel slechts is een garantiefonds bijeen te brengen. Wegenverbetering. Overecnkoms tig het voorstel van B. W. te Rijswijk, werd in de raadsvergadering van 14 juni 1924 besloten in ae kosten van reconstructie en onderhoud van het binnen deze gemeente gelegen gedeelte van den dcor de provincie over te. nemen verkeersweg Rijswijk—Delft— Hoek van Holland een bijdrage toe te zeggen van resp. 10 en 50 pCt., en betreffende den zij tak naar Delft nader een beslissing te nemen. Het thans gewijzigde plan heeft ten gevolge, dat liet bedrag voor reconstructie van den Kleiweg zal moeten worden verhoogd -met / 14.000 tot ƒ 2(5.400 en dat voor reconstructie van den zijtak naar Delft (Langen Kleiweg') met ƒ 8800 tot f 1(5.000. _ Aan d;- totstandkoming van het gewijzigd ontworpen plan zouden B. en W. van Rijswijk, hoewel daaraan een zwaardere financieele last is verbonden, willen medewerken, waarom zij den raad voorstellen hel raadsbesduit van 14 Juni 1924 aan te vullen en te wijzigen. Steun aan w erk-loozen. Het christelijk comité tot ondersteuning van werkloozen schrijft ons: Terwijl door den onbekende ,,Werklooze" een onware en vals he voorstelling van het comité werd gegeven is in de afgeloopen week weer bewezen, dat ons werk de volle sympathie van heel Delft heeft. De eerste bussenweek heeft dat getoond. Hartelijken dank daarvoor. Vriendelijk verzoeken wij onze colporteurs. niet af te wijzen en hoe klein uw gave ook moge zijn, deze persoonlijk in ae bus te doen. Het is een kleine moeite, maar van groote beteekenis, want zij die ons comité aanvallen, zouden ook hun mede werkloozen niet sparen. Uitreiking mobilisatiekruis. Het was een goed denkbeeld van kapitein Eckebus, commandant van de bijzondere vrijwillige landstorm alhier, om de uitreiking der mobilisatiekruisen eenigszins feestelijk te doen geschieden. Dit was in.afwijking van de wijze, waarop het in verscheidene andere plaatsen is geschied, n.1. met veel plechtigheid. De voorzitter, ds. Hagen, opende de bijeenkomst in de versierde tuinzaal van het gebouw voor christelijke belangen, met een welkomstwoord aan de genoodigden. Spr. bracht met enkele woorden het begin van de mobilisatie in Augustus 1914 >n herinnering en wees vooral ook op het vele leed, dat de vrouwen wier echtgenooten langen tijd van huis waren geweest, hadden geleden. Een telegram van verknochtheid en trouw werd aan de koningin verzonden. Majoor Stövcr, commandant van het landstorm corps Zuid-Holland W., die speciaal voor deze gelegenheid uit Den Haag was overgekomen, schetste daarna de beteekenis van het mobilisatiekruis en reikte het persoonlijk uit aan de officieren en onderofficieren. Kapitein Eckebus sprak vervolgens de vrijwilligers uit Delft tce en reikte hen de onderscheiding uit. Velen gaven gehoor aan den oproep voor degenen, die prijsstelden op een kruis, maar niet ingedeeld zijn bij de vrijwillige landst m. Kapitein Eckebus onderscheidde hen eveneens en spoorde hen aan zich aan te sluiten bij de bizonderq vrijwillige landstorm. Kleiner was het aantal liefhebbers, dat opkwam toen de schutterij Delft en de vereeniging „Frederik Hei.'"rik" opgeroepen werden. Na de pauze, waarin allerk: versnaperingen werden aangeboden, zong ,,Inter Nos" eenige oud-Hollandsche liedjes en liet het fanfarekorps, dat zich ook voor de pauze zoo kranig geweerd had, nog eenige malen hooren. De wethouder, de lieer Brinkman sprak nog namens het gemeentebestuur, daar de burgemeester door droevige familieomstandigheden verhinderd was aanwezig te zijn. Spr. herdacht ook de afkondiging van de mobilisatie en de spanning waarin die dagen werden doorgebracht. De heer Snoeck Henkemans voerde het woord namens de vereeniging ,,Orandag", die zoo nauw aan de landstorm verbonden is. Spr. spoorde aan orde en tucht in onze gezinnen te betrachten, daar dit voor onze kinderen in hun later leven onmisbaar is. Leert de kinderen ook dc Nederlandsche historie liefhebben. De heer Van Schuppen, voorzitter van de chr. Oranjevereeniging. het woord verkrijgende, getuigde van het eenheidsgevoel dat zijn vereeniging en de burgerwacht, namens welke hij hier ook sprak, met land en leger gevoelt. Kapitein Eckebus dankte daarna hartelijk de zangers en muzikanten voor hun bemoeienissen. Als dankbetuiging bood hij hen medailles aan. De heer Van der Sluis, secretaris der bizondere vrijwillige landstorm, overhandigde den voorzitter een enveloppe met geldsl>edrag, dat hij bij elkaar had weten te krijgen en waaruit de kosten van dezen avond ruimschoots konden worden bestreden. Kapitein Eckebus dankte met warme woorden voor deze verrassing. Namens de gewestelijke landstormcommissie sprak res. Ie luit I.. van Pelt nog een enkel woord, waarna ds. Hagen de bijeenkomst sloot. Nutsspaarbank. Het verslag over 1924 van de Nutsspaarbank vermeldt o.a.: Uit de 2(57 in bruikleen gegeven spaarbusjes werd overgeschreven in de boekjes ƒ 2136.54. De rente aan spaarders te vergoeden bleef bepaald op 3 % tot elk ingeschreven bedrag; ook werd doorgegaan met het systeem van dagelijksche rentevergoeding. Het tegoed aan inleggers bedroeg op 1 Januari 1924 f 1059727.SO 1 /!». Aan onopgevraagde rente / 53.33. lotaal ƒ 1059781.22%. Gedurende .1924 werd in 1010 posten ingelegd ƒ 592003.50. Aan rente bijgeschreven /3273G.66. lot. ƒ1084521.38 1 ,4Gedurende 1924 werd in 3012 posten terugbetaald ƒ 533894.24. Zoodat het tegoed van inleggers bedraagt op 31 December 1924 f 11511(527.14%, en in den loop van 1924 is vermeerderd met ƒ 90845.92. Het aantal in omloop zijnde 1 Kiekjes bedroeg op 1 Januari 1924 3939. Nieuwe boekjes werden afgegeven 328. Totaal 4267. Geheel afbetaald werden er 173. Zoodat er op 31 December 1924 in omloop waren 4094. Het aantal boekjes is dus in den loop van liet jaar vermeerderd met 155. Uit het bedrijf werd een winst gemaakt ten bedrage van f 20193,G7 5 . Deze winst is ontstaan als volgt: De beleggingen brachten in 1924 op / 59113,32. Aan de inleggers is aan rente verschuldigd over het jaar 1924, waaronder begrepen, rente welke tusschentijds is uitbetaald ƒ 32736,00. Blijft dus winst op interestrekening f 26376,GG. Bewaarloon Effecten ƒ 6,35. Exploitatie Huis er. erve f 157,26. Totaal ƒ26540,27. Gaat af aan onkosten / 6046,59®. Netto winst ƒ 20493,67". Ingevolge de statuten moet de netto winst overgebracht worden naar het reservefonds. Het reservefonds bedroeg op 1 Januari 1921' f 57033,49. Op dc effecten werd behalve de bestaande Koersreserve afgeschreven f 24689,29. Netto winst over 1924 f 20193,67'. Het reservefonds bedraagt dus op 31 December 1924 / 52837,87 5 o£ 4.59 % van het kapitaal der inleggers. Naar de Betuwe. De Betuwe bloeit. Holland' s oofttuin heeft zich in feestgewaad gestoken en trekt dagelijks honderden kijkers. Van verschillende zijden bereikten ons vragen betreffende uitstapjes naar het mooie Geldersche land. We maken van het samenstellen van tochten geen gewoonte, doch ditmaal zijn we voor de vele verzoeken gezwicht en laten dus hieronder routen voor automobilisten, motorrijders, wielrijders' en wandelaars door de bloeiende Betuwe volgen. Voor de bezitters van motorrijtuigen stelden we den navolgenden tocht samen: Zoetermeer, Zegwaard, De Hoorn, Kruisweg, Moerkapelle," Moordrecht, Gouda, Haastrecht, Oudewater, Montfoort, IJsselstein, Vreeswijk, Vianen, Hagestein, Everdingen, Culenborg, Beussichem, Zoelmond, Buren, Kerk Avezaat, Drumpt, Tiel, IJzendoorn, Och ten, Dodewaard, Hier, Loenen, Slijk-Ewijk, Lent, Nijmegen. De tocht is ongeveer 135 K.M. Voor wielrijders is deze tocht te groot. Hen raden we aan per trein naar Gorincherrï te reizen en van daaruit per fiets een gedeelte der Betuwe te gaan zien. Een mooie tocht is van Gorinchem over Arkel, Arkelschendam, Kedichem, Leerdam, Acquoy, Rhenoy, Beesd, Mariënwaard, Tricht, Buurmalsen, Geldermalsen en Wadenoyen naar Tiel. Deze afstand bedraagt 46 K.M. Zij, die niet fietsen kunnen, zich niet de weelde van een autorit kunnen permitteeren en toch de Betuwe willen zien, adviseeren wij per trein naar Kesteren te reizen, en in de omstreken van Kesteren een wandeling te maken. Van het station Kesteren neemt men den weg naar het dorp. Hier gaat men den dijk niet op, maar neemt meer links den binnenweg, die evenwijdig met den dijk, over Aalst en Meerten naar Lienden voert (bij het gehucht Aalst houdt men rechts). Te Lienden bij paal 985 rechts, bij de kerk weer rechts en op den dijk bij paal 986 opnieuw rechts. Nu volgt men den dijk terug naar het dorp Kesteren en slaat daar rechtsaf naar het station. Wie deze wandeling van 11,5 K.M. gemaakt heeft, zal een zeer mooi gedeelte van de bloeiende boomgaarden hebben gezien. Concert Harmoniekapel. Als de boomen in het Agnetapark zich met den zomerschen dos tooien, en de mensch verlangend is de vrije uren ip de open lucht door te brengen, is voor de populaire Harmoniekapel het tijdstip aangebroken om dp concerten in het park te hervatten. Morgenavond te half acht zal de Harmoniekapel, onder leiding van den heer D. F. Bandel, haar eerste zomerconcert geven. Het navolgende programma wordt ten gehoore gebracht: 1. Mit Paradeflaggen, marsch, H. L. Blankenburg; 2. Ouverture ,,La Gazza Ladra", Rossini, arr. T. Rodenburg; 3. Weaner Mad'len, wals, C. M. Ziehrer; 4. Ballet d'Isoline, A. Messager, arr. C. Eustace; A. Messager; 5. Ouverture ,,Egmont M , L. v. Beethoven; 6. Varen, E. Grieg; 7. Groote fantasie op 1) Fanst r ', C. Gounod, arr. M. Meyreller; 8. 1'Enfant de Troupe, marsch, A. Barbe. „Tehuis voor alleenstaande blinden." Men schrijft ons: De jaarlijkschc collecte, ten bate van het „Tehuis voor alleenstaande blinden" te Wolfhezen, zal eerstdaags weer plaats hebben. In dit tehuis, waarin onvermogenden geheel kosteloos opgenomen zijn, is plaats voor blinden uit het geheele land en van elke godsdienst en overtuiging. Reeds vanaf de oprichting bleek, uit het groot aantal aanvragen om opname, hoezeer naar deze instelling werd verlangd en nog steeds komen aanvragen om opname in. Om de stichting m stand te houden, de talrijke verpleegden het noodige te verschaffen is er zeer veel geld noodig, zoodat de uitgaven nauwelijks door de inkomsten worden gedekt. Blind!! Wilt ge u even verdiepen in de beteekenis van dit woord; slechts één oogenbhk nadenken over dc mogelijkheid, dat gij-zelf blind waart? Zijn de blinden niet bijkans de ongelukkigste sterveliiu&ij in onze veeleischende samenleving^Tn mogen wij hen zonder meer laten dolen in dien nacht waarop geen dageraad volgt ? Moeten wij niet juichen, dat er een mogelijkheid bestaat om het bittere lot van die stakkerts iets te verzachten ? De stichting te Wolfhezen moet zoo goed als geheel van nationale liefdadigheid bestaan... Laat toch ieder helpen naar vermogen! Houdt allen uw gift gereed! M aartje Offers. In het concert op Maandag a.s. zal Maartje Offers o.a. zingen, liederen van Schubert, Schumann, Frauen liebe und Leben, Strauss, Cacilie, en eenige Hollandsche liederen. Het programma vindt men in een advertentie in dit nummer. Examen commissie. De heer A. G. van Kranendonk, leeraar H. B. S. alhier, maakt deel uit van de commissie, belast met liet afnemen van examens Engelsche taal. Nieuw vaandel. De gem. geh. onth. zangver. ,,Nieuw Leven", Delft, heeft Iiaar nieuw vaandel geëxposeerd in de etalage van den kunsthandel Kardolus, Voorstraat 96. Aangereden. Gistermiddag is op den Haagwcg V. alhier, die een handwagen voortduwde, doordat bij niet voldoende naar links uitweek, aangereden door een vrachtauto. Hij werd tegen een langs den weg staanden tas steenen geslingerd en in bewusteloozen toestand overgebracht naar Bethel. Zijn toestand is zorgwekkend. Motor- ongevallen. — Waarschijnlijk tengevolge van het springen van een voorband reed de heer v. d. B. uit Amsterdam gisteravond omstreeks half negen met zijn Ford-auto, * op den Rotterdamschen weg, ter hoogte van de Hispelfabriek tegen een boom. De auto, die een snelheid had van ongeveer 60 K.M., tolde in de rondte en werd geheel vernield. De motor was Ongeveer M. achteruit gedreven. De heer v. d. B. en zijn passagier werden aan het gelaat en aan de beenen verwond. Zij werden naar het ziekenhuis te Rotterdam vervoerd, doch hun wonden waren niet van zoo ernstigen aard dat opname in het ztekenhuis noodig bleek. — Bij de Zweth sloeg de motor van iemand uit Voorburg, tengevolge van bet springen van den voorband, gisteravond omstreeks half zes. over den kop. De berijder bekwam een vrij ernstige vleeschwonde. In het Gasthuis alhier werd hij verbonden. De motor is deerlijk gehavend. Gebeurtenisjes. — Een kindje, dat op de Voldersgracht door een auto was aangereden en daardoor aan het eene been vrij ernstig verwond raakte, werd naar het gasthuis overgebracht. — Een barbier kreeg een bekeuring, daar hij na sluitingstijd nog klanten hielp. — Een chauffeur vond op den Rotterdamschen weg een motorrijder ernstig gewond op den grond liggen. Hij nam hem op in zijn auto en vervoerde hem naar het gasthuis. Kantongerecht Strafzitting van 29 April 1925. Straatschenderij J. B. teStonipwijk, f5subs. 1 w. t.; A. d. J. te Monster, 1 mnd. t. (voorwaardelijk). Te Delft op verboden tijd kleeden uitslaan H. M. v. H. te Delft, f 1 subs. 1 w. t. Te Delft op den openbaren weg voetballen W. S. te Delft, f 0.50 subs. 1 w. t; J. P. S. te Delft, f 1 subs. 1 w. t. Rijwiel zonder licht H. W. P. te Delft, f 1' subs. 1 w. t.; N. B. L. D. te Voorburg, f 5 subs. 3 d. h.; J. v. O. te Pijnacker, A. B. te Monster; N. M., Z. d. V., A. A. F., allen te Delft; O. S. te Berkel; J. C. v. S. teZegwaart; J. F. te Delft; Q. d. V. te Nooddorp; iederf2 subs. 1 d. h. Te Delft met rijwiel een gesloten straat berijden J. H. M. te Delft, f 1 subs. 1 w. t. F. W. K. S. te Delft; J. B. te Delft; ieder f 2 subs. 1 d. li. Met een rijwiel de linkerzijde van den weg berijden S. P. M. M. te Delft, f 2 subs. 1 w. t. Te Delft op den openbaren weg met geld spelen J. K. D. te Delft, f 1 subs. 1 w. t. Arbeidswetovertreding C. I. te Delft, vrijspraak. Overtreding Keur Polder Berkel (zeilen in een verboden vaart), J. C. A. H. te Delft, f 3 subs. 2 d. h. Als bestuurder van een moloJrijtuig geen signalen geven als de veiligheid zulks vordert J. H. W te Rotterdam, f 5 subs. 3 d. h. Overtreding der loterijwet M. M. E. D. te Delft, vrijspraak; N. A. W., J. C. J. S., j. M. v. E., T. J. B. allen te Delft, ieder f 8 subs. 3 d. h„ met verbeurdverklaring der in beslag genomen voorwerpen. Overtreding invaliditeitswet J. J. v. d. E. te Monster, f 10 subs. 5 d. h. Met motorrijtuig niet uitwijken C. N. te 's-Gravenzande, f 10 subs. 5 d. h.; J. v. S. te Naaldwijk, f 15 subs. 5 d. h. IJkwetovertreding D. R. te de Lier, 2 x f 1 subs. 2 x 1 d. h., met verbeurdverklaring van de gewichten. Met motorrijtuig de veiligheid in gevaar brengen J. C. O. S. te Teteringen, f 40 subs. 10 d. h. en intrekking rijbewijs voor den tijd van 4 maanden. Met een rijwiel de linkerzijde van den weg berijden J. A. v. L. te Delft, f 3 subs. 2 d. h. Trekdier onbeheerd laten staan C. S. te Delft, f 2.50 subs. 1 d. h. Te Naaldwijk, honden niet voorzien van een muilkorf, tot trekdier bezigen H. M. O.teden Haag, f 2 subs. 1 d. h. Nummer met lette-i niet behoorlijk aan een motorrijtuig aanbrengen J. v. d. V. te Rotterdam, f 3 subs. 2 d. h. Riiwiel zonder bel en rem C. G. v. d. M. te Delft, 2 x f 2 subs. 2 x I d. h. Met Motorrijtuig een gesloten weg berijden A. H. H. te Alphen, f 5 subs. 3 d. h. Openbate dronkenschap: D. d. V., A. d. G. beiden te Delft; Th. F. te den Haag, ieder f2 subs. 1 d. h'.; L. A. v. d. Z. te Delft, f5stibs. 3 d. h.; W. H. B. zonder vaste woonplaats, idem. Te Delft anders dan stapvoets de Oostpoortbrug berijden J. S. te Zoetermeer, f 2.50 subs. 1 d. h. Motorrijtuig zonder licht K. G. W. v. O. te Delft, f 3 subs. 2 d. h. Te Delft buiten een u-tinoir wateren P. A. A. W., B. 1. f., J. C. v. B. allen te Delft, ieder { 1 subs. 1 d. h. Verwekken van rumoer W. H", f. v. O., beiden te Delft, ieder f 3 subs. 2 d. h. Over eens anders grond loopen Z. v. Z. te Naaldwijk, f 3 subs. 2 d. h. Rooken in den trein P. B. B. te Rotterdam, f 3 subs. 2 d. b. Moiorrijtuig niet voorzien van een plaat waarop het gewicht van het rijtuig is aangegeven B. V. te Aalsmeer, f 2.50 subs. 1 d. h. Radio-programm a. Zondag 10 Mei. Radio-Parijs, 1750 M. 11.05 Radio-concert. 8.05 Radio-jazz. Chelmsford, 1600 M. S.20 Schumann programma: Kale Winter (sopraan), Gladys Palmer (alt), Sidney Coltham (tenor), Roy Henderson (bariton), Tbc Wireless Symphony Orkest. 4.05 „Manfred'V Gedicht door Lont Byron. Muziek Roberfc Schumann. 5.20—5.50 Kinderuur. 7.20 The Bells of St. Martin. 7.35—8.20 Eenvoudige kerkdienst. Preek door The Rev. II. R. L. Sheppard. 8.20 Muziek programma door Winifrcd Fishor (sopraan), Horace Stevens (basbariton), Irene Scharrel* (solo pianofortc) en The J. H. Sqnire Geleste Octet, 10.10 Sluiting. Hilversum, 10.50 M. 8.10 Frans Le Oom Ure als >«list met orkest-begeleiding. Munster, 110 ,\f. 11.20—12.20 Kerkdienst. 3.20—5.20 Volksconcert. 7.50 „Die Hochzeitareise"-. Frankfort, 470 M. 7.20 Kerkdienst. 8.20—4.20 Kinderuur. 4.20—5.20 Concert 7.50—8.50 Concert. Maandag 11 Mei. Radio-Parijs, 1750 M. 11.50 Radio-concert. 8.05 Radio-concert. Chelmsford, 1600 M. ö.20—ö.50 Kinderuur. 6.20 Big-Ben. 6.45 Muziek. y 7.20 „The Merry Month 'of May'', Michael Head (bariton), The Londou Singers: Winifred Wbelen, John Patteri son, Kathleen Seddon, Oeorge Stock win, Margery Philips, W. Reeves Dunbar, Charles Wreford, Radio-orkest. 9.20 Tijdsein. 9.50 A Country Walk. Het orkest. 10.20 Sluiting. Hilversum, 1050 M. 5 .30—G.— en 7.—7.30 Voor-arondconi eert. 6—7 Kinderuurtje. (Onder voorbehoud), 8—10 „Les Saltinbanques". Uit hot Paleis voor Volksvlijt. Münster, 410 M. 3.20—4.20 Concert. 7.50 Opera-muziek. Frankfort, 470 M. 3.50—5.20 Concert. 7.50— 8.50 Symphonie-eoncert. --- Bespiegelingen. De mensch wordt wel eens vergeleken met een weegschaal, die altijd overhelt naar den kant van het zwaarste gewicht. Die vergelijking is niet juist. De echte balans slaat altijd over naar de zijde waar het gewicht het zwaarste is; de yvöarde van dit gewicht wordt uitgedrukt in kilogrammen, een onveranderlijke en voor ieder'geldende maat. De weegschaal van den menschelijken geest helt over naar den kant, waar bet gewicht liet zwaarst s c h ij n t. Hjer wordt de wijzer of naald van de weegschaal bestuurd niet door dood gewicht, maar door levende faalbare gedachten en de schaal- gaat rechts overhellen omdat het gewicht in de rechter schaal zwaarder lijkt dan de waarnemende gedachte. Maar de gedachten van elk mensch verschillen van die zijner medemenschen, ten gevolge van erfclijken aanleg en genoten opvoeding, die gedachten werken zooals ze doen en kunnen niet anders. Een Chinees zal misschien zeggen dat hem de linksche schaal het zwaarst lijkt, als wij stellig meenen te weten dat dje het lichtste is. Drie menschen gaan op een warmen dag, langs een stoffigen weg, waarop zeker punt een tuin met een druivenwingerd is. De eerste ziet de verlokkelijke druiven, maar denkt er niet aan er van te nemen. De tweede gaat den tuin in plukt een tros, maar denkt dan aan het voorbeeld van den eerste en legt de druiven, weer neer. De derde heeft geen begrip van zulke gemoedstoestanden, liij haalt er de schouders oyer op, neemt de druiven mede en eet die op. Bij den eersten wandelaar was de schaal in evenwicht, bij den tweede waren beide schalen belast, zoodat de evenaar dreigde door te buigen ; den derde leek de eene schaal het zwaarst, maar was het inderdaad de andere. Bij hem was de weg tusschen de begeerte en de daad vrij en zonder zedelijke hinderpalen ; bij de tweede verhief zich cle moreele belemmering eerst door het toevallige voorbeeld; bij den eersten wandelaar is het zedelijke denkbeeld. de moreele overweging biji het zien van de vruchten opgekomen door de waakzaamheid van zijn geoefend geweten. Niemand — ook niet de wandelaars zel f —" weet hoe deze drie personen in een volgend geval zullen handelen, alles hc-iigt af van invloeden die op hen werken. Niemand kan voorzien welke beweegredenen de overhand zullen krijgen, die van lust of die van zedelijkheid. De persoon zelf weegt en schat wel de motieven en bepaalt ten slotte hun beslissende waarde, maar hij gebruikt daarbij zijn eigen gewicnten. Zijn schatting zal voor een deel afhangen van zijn vroegere geestesgesteldheid en van zijn aanvechtingen van het oogenblik. De moeilijkheid zit daarin om tijdig te kunnen onderkennen welk gewicht het zwaarst is en niet het zwaarst lijkt. --- Herinneringsdata 1915. 9 M e i. In Amerika ontstaat groote opwinding over de torpedeering van de „Lusitania." Volgens de Duitsche lezing was het schip met kanonnen, munitie en vliegtuigen gek |en. ---