De plaatselijke inkomstenbelasting en de spaarpot van Delft. In den zomer van het vorige jaar gaven wij een overzicht van de kosten van politie en brandweer over een reeks van jaren. _ Dit jaar vonden wij gelegenheid een tabel op te stellen van de plaatselijke inkomstenbelasting, en we meenen er vrijwel in geslaagd te zijn daarnevens het finantieele resultaat van den gewonen dienst zoodanig uit de diverse begrootingen te pellen, dat in de laatste kolom der tabel het zuivere bedrag in elk jaar te voorschijn treedt. . Het plusteeken zegt: Delft legt geld op uit den gewonen dienst, en spekt dus den gemeentelijken spaarpot; het minteeken waarschuwt: Delft teert in! Doch eerst iets over de wijze yan belastingaanslag sinds 1912. Tot 1916 werd den vermoedelijk belastingplichtige een simpel aangiftebiljet toegezonden, dat men ingevuld met het totaal bedrag aan inkomen kon inzenden. Dit biljet was bedoeld als richtsnoer bij den aanslag. Wie niet inzond, werd getaxeerd op het kohier gebracht en de wethouder van financiën kwam met het ontwerp-kohier in den raad. In geheime zitting werd het kohier nummer voor nummer vrij genoegelijk behandeld en door den raad werd dan de aanslag bepaald. Het aanslagbiljet werd in 1916 vervangen door een strenger beschrijvingsbiljet, waarop eene bepaalde uiteenzetting van de onderdeelen voorkwam, waaruit het totale inkomen had kunnen bestaan. Men werd beleefd verzocht dit beschrijvingsbiljet . ingevuld in te zenden. Wie dit niet mocht verkiezen te doen, werd. evenals vroeger, na praeadvies door den wethouder uitgebracht, door den raad getaxeerd. De kohieren verschenen jarenlang (tot en met 1920) in druk, waren te koop, naar wij meenen lagen althans ten stadhuize voor belangstellenden eenige weken ter inzage, en verschaften den nieuwsgierigen lezer vaak gemengde gevoelens ook omtrent zijne medeburgers. Wie meende te hoog op het kohier te zijn gebracht, diende zijn bezwaarschrift in bij den raad. Een raadscommissie, voorgezeten door 'den wethoüder van financiën, en bijgestaan door een, secretarie-ambtenaar, ontving achtereenvolgens de bezwaarden in vele zittingen. De commissie verwerkte in maximo 40 gevallen per dag en 600 per belastingjaar. Na eene doorgaans onschuldige schermutseling kwam men tot een meestentijds bevredigend advies aan den raad, die onder hamerslag van den burgemeester het inkomen plechtig vaststelde. In de tabel staat voor het eerst een streep tusschen 1918 en 1919. Dat was een merkwaardige tijd!... Doch, om bij het onderwerp te blijven, eene belangrijke verbetering, die nu in werking kon treden was: de progressieve heffing. Of helling en lengte der stijgende schaal goed waren, wenschen.wij buiten beschouwing te laten. Progressieve heffing evenwel staat kapitaalvorming door den zoogenaamd beter gesitueerden, vergeleken met vóór dien, nogal in den weg, doch geeft hem, die lager staat op de finantieele ladder, een kans om ook aan eenige kapitaalvorming te doen, zij het dan op uiterst bescheiden voet. : Hoe het zij, in 1919 wordt progressieve heffing ingevoerd, verbonden met de mogeVikheid van controleering der aangiften met de gegevens van het rijk; dus wederom wordt de bearbeiding van het terrein der plaatselijke inkomstenbelasting intensiever. Nog stelt de raad de kohieren vast. Over het jaar 1921 verschijnt echter geen kohier meer in druk, ook niet in afschrift aan de raadsleden. Het gemoedelijke is er af; belasting betalen wordt een groote zorg. Bijna twee millioen brengt bet inmiddels vergroote Delft in 1921 op, onder een vermenigvuldigingscijfer van 2,5 en na Mei 2.2 (thans 1,2). In 1922 ontstaat ten slotte eene geheel nieuwe werkwijze. Het rijk heft sinds dien voor de gemeente. De raad wordt volkomep buiten de vaststelling der kohieren gehouden. Alleen aan B. en W. kan het rijk, desgewenscht, inlichtingen verstrekken. Voor de ' schoolgeldheffing door de gemeente worden de lijsten met aanslagen der ouders ter visie gelegd in de leeskamer voor de raadsleden; eigenlijk eene overbodige formaliteit tegenwoordig. - Tevens worden voor de heffing door het bestuur van een enkele bijzondere school, en ook ter bepaling van kerkelijken hoofdelijken omslag afschriften Van aanslagen, buiten het dagelijksch bestuur der gemeente om, vanwege het rijk afgegeven aan de betreffende penningmeesters. Deze afschriften zijn eveneens geheim. Sinds 1922 geschieden aanslag en onderzoek op vakkundige wijze, en is de wethouder van financiën met zijn raadscommissie van veel en soms onaangenaam en onproductief werk verlost. Parallel aan deze evolutie in het belastingheffen loopt de bedrevenheid in het boekhouden door den kleineren middenstand. Trouwens ook voor de grootere- zaken gold het oude rijmpje: Kom vrij op mijn kantoor; Doorsnuffel alle hoeken; Maar, handen uit de kas, En oogen uit de boeken! En nog is het moeilijk aan het rijksaccountantsonderzoek te wennen. Om1*ent de vier cijferkolommen der tabel is het stellig niet gemakkelijk diepgaande en tevens juiste beschouwingen te houden. Blijft men echter aan de oppervlakte, dan valt op te merken; a. Van 1912 tot 1922 is de opbrengst der plaatselijke inkomstenbelasting meer dan vertienvoudigd. b. Van 1912 tot 1917 \yorden de bedragen, als netto noodig geraamd, ook gemiddeld geïnd. Daarna blijft de opbrengst boven de raming. c. In den spaarpot van Delft in 1912 zit een bedrag van ruim ƒ 2S.000 uit vorige dienstjaren, de rest leverde het jaar 1912 zelf op. d. Sinds 1914 tot aan de annexatie in 1921 maakt de spaatpot een somberen tijd door, met een schijn van opleving in 1916. Op den vroegen morgen van 1 Januari 1921 is er een nadeelig saldo van bijna een half millioen gulden. e. De annexatie brengt uitredding. Waardóór, hebben we uit de begrootingen nog niet kunnen opdiepen. Het batige saldo, dat Hof van Delft in de hand hield bij de annexatie op 1 Januari 1921, bedroeg / 24.915.— en Vrijenban ƒ 48.256.—, de belasting was normaal boven de raming, + ƒ 147.303 in 1921, en toch werd het gat van een half millioep gestopt en was er nog bijna 1,7 ton over! f. Het wonderjaar 1922! Vermenigvuldigingscijfer tot Mei 2,2, daarna 1,8. Het rijk heft de belasting en brengt bijna 8 ton meer in dan netto geraamd is als noodig, terwijl^ mèt overige inkomsten der gemeente de spaarpot boordevol gevuld wordt door meer aan één millioen gulden boven de aanwezige 1,7 ton. Sinds dien teert Delft langzaam in. Evenwel bevatte de spaarpot op 1 Januari 1925 nog' het respectabele bedrag van - ƒ 1.048.976,—. Merkwaardig is na te gaan hoe het met het overschot van / 1.029.638 uit 1922 is gegaan. Tegen het einde van 1923 wordt van dit bedrag uit 1922 ƒ 490.364 ondergebracht in het loopende jaar 1923 en opent de begrooting voor 1924 met de rest, ƒ 539.274 als bonus uit 1922 (volgn. 1.) Het jaar 1923 had op zijne begrooting reeds een bonus uit 1921 vanƒ155,612 (het bedrag van ƒ178.275 uit de begrooting moest namelijk gewijzigd worden), wélke volgens de begrooting eveneens zou geofferd worden. Edoch eindigt 1923 niet met nihil, maar met een goed slot van ƒ 640.469 (zie begrooting 1925 blz. 5 volgn. 1), en is er dus slechts ƒ 5.508 uit den spaarpot ingeteerd, bij een allure van ƒ 490.364 + ƒ 155.612 = ƒ 645.976 offeren., Het jaar 1924 biedt eene sluitende begrooting bij een bonus van ƒ 539.274 (het restbedrag uit 1922). Nog ƒ 108.000 wordt er einde November 1924 uit het batig slot van 1923 heen geschoven, als offer, doch het resultaat van 1924 is een goed slot van ƒ501.992, waaraan heeft meegewerkt het opbrengen van ƒ293.181 meer belasting dan volgens de begrooting 1924 noodig was, daarenboven komt er van verschillende andere zijden totaal nog- f 208.811 meer in, zoodat de spaarpot niet wordt ontlast voor ƒ 647.274, doch voor ƒ 145.904,—. Niemand zal B. en W. kunnen beschuldigen van onvoorzichtige raming der uitgaven of te hooge raming der inkomsten . De begrootingen van 1925 en 1926 vangen aan met een bonus van resp. ƒ532.469 en ƒ501.992, welke dus samen, ƒ 1.034.461, de spaarpot in einde 1924 zouden vormen. In onze calculaties, tusschen twee haakjes komen wij voor ƒ 14.515 hooger uit. Het is ons nog niet gelukt bij onze ^verftochten door de 15 begrootingen de oorzaak van dit verschil op te sporen. Wij achten dit verschil echter niet belangrijk. Op 1 Juli aanstaande sluit de gemeente-ontvanger de rekening over 1925 af, en worden de verschillende bedragen verwerkt ir. de komende begrooting voor 1927. Het gemeenteverslag over 1925 verschijnt ongeveer September a.s., daarna de 2e editie der begrooting voor 1927, die voor den raad, in October althans wat later dan de wet voorschrijft, waarop het onderzoek der begrooting ;n de afdeelingen kan beginnen met als slotstuk de openbare behandeling der begrooting in den raad. Wij zijn benieuwd te weten, wat er van het offer voor 1925 van f 532.469 uit den spaarpot van Delft nog herrijzen zal. Daaraan kunnen verschillende posten meewerken: een dikke 3 ton meer belasting opgebracht dan als noodig stond geraamd, een overwinst uit de bedrijven, een extra zware zak met dubbeltjes en kwartjes tolgeld en, laat ons hopen, extraatjes uit nog vele andere volgnummers der begrooting. De roep van zware belasting in Delft kan stammen uit 1922, doch een overzicht van de batige sloten der rekeningen van andere gemeenten doet zien, dat de spaarpot van Delft, zij deze dan door te zware belasting ontstaan, van flinke afmeting en solidten inhoud is. Een goed gevulde spaarpot kan fungeeren voor schokbreker. _ Of evenwel de spaarpot dient gehandhaafd te worden, daarover zijn niet alle raadsleden het eens. Een gemeente is geen particulier 1 ? De voorgeschreven vorm der begrooting zou reeds wijzen op het systeem: elk jaar bedruipe zichzelf. PLAATSELIJKE INKOMSTEN BELASTING -912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 geraamd netto noodig: ƒ 200.000 223.400 192.500 219.800 237.000 248.000 362.400 882.000 1.276.000 1.840.0001 1.494.000 1.233.000 954.000 954.000 954.000 opgebracht werd: ƒ 195.964 204.451 181.653 257.405 236.673 290.833 464.970 1.036.222 1.396.030 1.987.203 2.282.957 1.350.357 1.247.181 ±1.300.000 ? verschil: - f 4.036 18.949 10.847 47.605 327 42.833 102.570 + ■+154.222 120.030 147.303 -1- 788.957 4- 117.357 + 293.181 ± +- 346'.000 ? DE SPAARPOT VAN DELFT + / 90.496 32.876 61.096 28.617 43.156 100.907 183.184 4272.564 14.977 664.560. 1.029.638 5.509 145.904 Totaal f 1.048.976 --- STADSNIEUWS. Bevonden voorwerpen. Ta bevragen zijn: Voorstraat 46, een zilveren potlood; Pootstraat 58, een Bankbiljet; Abtswoudscheweg 17, een huzarenspooar; Zuiderstraat 46B, een rozenkrans; Rotterdamscheweg 530, een koe; Dierenaayl Geerweg, een herdersZon en maan. Zondag 20 Juni. Zon, opkomst 4.39, ondergang 9.24. Maan, opkomst 2.55 n.m., ondergang 2.07 v.m. Maandag 21 Juni. Zon, opkomst 4.39, ondergang 9.24. Maan, opkomst 4.07 n.m., ondergang 2.26 v.m. Het licht op rijwielen moet Vk uur na zonsondergang worden ontstoken. Luchttemperatuur. Laagste temperatuur hedennacht 12° C. (54° F.), hoogste temperatuur tot hedenmiddag 2 uur 20° C. (68° F.). Wekelljksohe terugblik. — ..Weet jij, vroeg de Onbekende mij, een naam voor den man die twee glad tegenstrijdige beginselen aanbeveelt ? „Een idioot, een bedrieger, een weerhaan, een kameleon." Maar de Onbekende schudde onvoldaan het hoofd en zeide: „Neen daarbij is niets bruikbaars. Ik bedoel iemand die bijvoorbeeld den eenen dag leert: verafschuw den drank, 't is de pest. En 24 uur later: neem gerust een borrel, 't kan geen kwaad. „Een wankelmoedige", stelde ik voor. ,,Ik wil er nog wat bij zeggen, vervolgde de Onbekende. Hoe noem je dien man als hij overtuigd is dat drankgebruik funest werkt en wiens aanprijzing van den borrel alleen voortkomt uit winstbejag? „Dan is 't een karakterlooze en gewetenlooze centenhaai. „Goed laten we 't voorloopig bij die kwalificatie houden. Nu de feiten. Sinds eenige jaren vermaant de overheid de menschen tot zuinigheid en versobering in alles wat zij gebruiken. Zelf geeft zij daarin een stichtelijk voorbeeld, o.a. door gebruikte enveloppen nog eens te bezigen en door briefjes niet te schrijven op een vel folio, maar op een dubbel octavo. Wees zuinig werd ons voorgehouden, bezuinig op alles waarop ge dat kunt doen en gebruik nooit meer materiaal dan ge strikt noodig hebt. We deden zoo. In den oorlog hadden we geleerd te besparen op levensmiddelen en brandstoffen en we bezuinigden dus met zekeren hartstocht. Toen we een gepast gevoel van tevredenheid en zelfbehagen kregen pver onze deugdzaamheid en economische plichtsbetrachting vernamen we in de nieuwe lente een nieuw geluid. Het kwam ook van de overheid die haar kreet om bezuiniging liet verstommen en nu opgewonden ons aanspoorde om veel gas te verbruiken, zooveel als je maar kunt en dan nog meer. Ze sFelde zelfs een premie op onmatig gasverbruik en een boete op de zuinigheid. Wie haar vorige aanprijzing om zuinigheid niet kan vergeten en spaarzaam het gas verstookte moet 12 cent per kubieke meter betalen, doch wie verkwistend het gas brandt of in de lucht laat vervluchtigen, krijgt een belooning van 5 cent per kubieke meter. Handhaaf je in dit opzicht de straks genoemde kwalificatie? ,,De directie van de gasfabriek, _ begon ik. maar de Onbokende viel mij in de rede: ,,De directie heeft er niets mee te maken ; zij voert alleen uit wat de raad heeft beslist. Van de directie was er een meer opportunistisch voorstel, maar B. en W. en de raad hebben dit bedenksel kracht van uitvoering gegeven, 't Is een satanische ingeving geweest en daarom staat er op de reclame biljetten waarin tot verkwisting wordt aangespoord ook een grijnzende roode duivel met als symbool der woeste vertering en vernieling een groote vlam. „Een modern gemeentebestuur, hervatte ik aarzelend moet ook commercieel denken en handelen. ,,Ta, gaf de Onbekende bot toe. Accoord. Wat wil je daarfhee zeggen ? „Men verlangde, neen eischte, verlaging van den gasprijs en die is gegeven in dit tarief." „Buiten de orde", riep hij. „We hebben 't alleen over de dubbele moraal: wees zuinig en wees niet zuinig. Over de merites van het tarief zullen we maar zwijgen, omdat er al genoeg monden zijn die daarover spreken en mopperen. Ik achtte den tijd gekomen om mij met een dooddoener uit deze penibele vragenklem los te maken en daarom zei ik: „La raison du plus fort est toujours la meilleure." (De sterkste heeft altijd geHik), _ De Onbekende snoof z'n neus op en ging grommend heen. — De positie van ernstig 1 „Delft" zit vast, X „Delft" is zeer ,,1/Liii Vaal,„Delft" is gestrand,De bewoners van „Delft" zijn allen Vertrokken. Ze zijn gered, alleen het bestuur blijft achter om de goederen te bergen. Maar de opperste chef van „Delft" _ rapporteert dat de positie gevaarlijk is. 't Ging zoo goed. „Delft" ging met rustig vaartje vooruit, er was geen vuiltje aan de lucht en de menschen van „Delft" waren zich van geen enkel onheil bewust., In eens was 't mis. Hoe 't kwam weten we nog niet, maar „Delft" strandde, zat vast, zonk. Nog is ..Delft" niet geheel gezonken, maar redding schijnt wel uitgesloten te zijn. Zouden we niet een betuiging van deelneming zenden aan de kon. Ned, stoomboot maatschappij met het verlies van onze naamgenoote ? — Waarover zouden de menschen van de koude en heete luchtstreken praten als inleiding tot een gesprek ? Het is niet waarschijnlijk dat een Eskimo die voor een dubbeltje traan of een Congoneger die voor 2% oent kleeren komt koopen van hun winkelieren zullen hooren ., Koud (respectievelijk warm) weertje meneer!" Waarover spreken daar de menschen op de tram, de winkeliers en de barbiers, 't Is een vruchtbaar veld van onderzoek nu de Noordpool ontdekt is en de reis om de wereld niet versneld kan worden. Zou zoo'n Eskimo met even veel volharding en hartstocht praten over zeehonden als wij over het weer ? Natuurlijk praten we er over en wie dat kwaliik neemt is een gelukkig mensch, want hem hindert 't niet dat wij zoo beknibbeld worden op onze vier maanden zomer en zon, maar de anderen die laten 't er niet bij, zij zoeken 't hooger op, gaan in beroep. Misschien was 't anders in den tijd toen onze voorouders de Batavieren in hun uitgeholde boomstammen den Rijn kwamen afgezakt ; zij hebben vermoedelijk een mooien drogen zomer getroffen en hebben geloofd dat 't elk jaar zoo zijn zou, zij zijn naar 't Walhalla gegaan en laten ons in dit zon-looze kliemerige doorweekte klimaat, waar alle handelaren in regenjassen, parapluies en overschoenen schatrijk moeten worden. Den 21en Maart moest volgens contract de lente beginnen. Lenteweer hebben we niet gehad. Den 21en Tuni, dat is a.s. Maandag, begint de zomer, en gaan de dagen korten. Aangenomen dat Phoebus, de zonnegod en Jupiter bijgenaamd Pluvius. de regengod, zich aan de overeenkomst houden en dat zij samen en in yereeniging. Maandag den invloed van Sint Margriet kunnen imuniseeren. Op Sint Margriet (10 Turn) heeft 't geregend — natuurlijk — en volgens de overlevering blijft 't dan zes weken, dus tot 22 Tuli, spuiten. Maar op 10 Tuni hadden we al 6 weken regen gehad en 't zou billijk zijn die hoeveelheid water af te trekken van de reservoirs die Sint Margriet nog gereed heeft. Phoebus staat bi j ons diep in de schuld en het credit van Pluvius is overbelast. Slechts een vage herinnering rest ons aan zonneschijn en zelfs onze z@m,ersche kwelgeesten, de vliegen en de muggen, staken wegens korting op warmte. Aangenomen dus, herzeggen we, dat Phoebus en Jupiter Maandag den zomer doen beginnen dan komen we toch niet meer aan onze reeds schrale portie en kunnen we op z'n best 2V» maand zomer verwachten. Als we dan tenminste die 10 weken ook maar zon ontvangen, dan kunnen we de 42 weken met ..gedimd" licht weer blijmoediger tegemoet gaan. De vacanties naderen, sommigen zijn al naar buiten, op hoop van zegen, de beklagenswaardigen die van het zomerseizoen moeten leven, hotel- restaurantspensionhouders, fruit- en groentenkweekers, bedreigt een faillissement en de tooneelgezelschappen die openluchtspelen willen opvoeren, hebben hun repertoire gewijzigd en zullen allen spelen: ,,De zondvloed." — In vorige eeuwen was er doorloopend hier of daar — dikwijls ook hier en daar — oorlog ; er waren beroepsoorlogsvoerders die- van 't eene land naar 't andere gingen zooals nu operette-gezelschappen £n er waren ook menschen wier beroep 't was te sneuvelen. Velen sneuvelden op vele velden van eer. Dan waren er verder ijverige besmettelijke ziekten, pest, cholera, pokken die tallooze ten grave sleepten. Met de doodstraf was de overheid ook zeer kwistig (vele steden hadden een gemetseld schavot omdat 't voortdurend opslaan en afbreken van een houten getimmerte te lastig werd); de hygiëne was nog niet uitgevonden, de geneeskunde huldigde begrippen die later bleken verderfelijk te zijn. Alles bijeen genomen kwamen zeer veel menschen ontijdig aan hun einde. In Europa en Amerika is 't oorlogvoeren sinds 1918 geëindgd en ieder streeft naar eeuwigen vrede. Pest, cholera en pokken zijn evenals de doodstraf zoo niet afgeschaft dan toch zeer weinig actief, de hygiëne en de geneeskunde behouden zwakken en stervenden in 't leven en over eenigen tijd zullen we, alleen nog maar kunnen sterven aan overmaat van gezondheid. Zoo gezien zou men denken dat de Dood een veel geringer omzet heeft dan voorheen. Magere Hein echter is met zijn tijd meegegaan, wat hij verloor aan oorlog. ziekte enz. heeft hij teruggewonnen met het verkeer en daarbij heeft hij; goede winst gemaakt. Leverde de oorlog hem vroeger per jaar enkele duizenden mannen, nu bezorgt de automobiel alleen hem 30.400 dooden en 868.000 gewonden in één jaar. In de Vereenigde Staten vielen in 1925 ruim 6000 kinderen beneden 15 jaar als offers aan de auto's. De Dood heeft niets verloren wel gewonnen. want 30.000 dooden per jaar bracht oorlog hem voorheen niet op. Er is bovendien stijging. In het le kwartaal 1925 waren er in Amsterdam 896 verkeersongevallen, waaronder 11 dooden en 60 ertistig gewonden; in het Ie kwartaal van dit jaar 1081 waaronder 12 dooden en 73 ernstig gewonden. Het totaal aantal ernstige ongevallen steeg in een kwartaal van 124 op 179 of met 41.4 "/. een stijging die tweemaal zoo groot is als van het totaal aantal ongevallen. In Den Haag is 't niet veel beter, le kwartaal 1925 waren er 4 dooden en 41 ernstig gewonden : le kwartaal 1926 klommen die getallen tot 9 dooden en 39 gewonden. Telt men bij de hierboven genoemde cijfers eens on. hoevelen behalve door de auto nog gedood worden door spoortreinen, vliegtuigen, scheepvaart, trams enz., dan zal men ervaren dat de Dood geen reden tot klachten heeft. — Ook het korte haar heeft zijn geschiedenis. Al eerder is de kreet gehoord: ,,Vrouwen van alle landen, slaakt uwe boeien door uwe haren af te knippen." En al eerder is gebleken, dat de mode zich van deze en dergelijke kreten zeldzaam weinig aantrekt. Trouwens; dat kortgeknipte haar is niet iets zoo extra-ordinairs als velen nu gelooven. In de 17de en 18de eeuw zijn welgeteld tien periodes aan te wijzen, waarin kort haar voor onze dames mode was. En ook in dien tijd woedde er telkens een hevige strijd over het pagekopje. Niemand minder dan mevrouw de Sévigné is daartegen uitgevaren. In een brief van 18 Maart 167] schrijft zij erover met een sneer: „Het dameshoofd ziet er net uit als ..een klein rond kooltje" het was een ..belachelijke" mode, d:e Madame de Nevers had ingevoerd. Doch mevrouw de Sévigné schijnt aan de nieuwe mode te zijn gewend, als zooveel anderen voor en na haar. Want eenigen tijd later heet het m een brief aan haar dochter: ..Laat je haar kort knippen. Dat is nu de mode." ..Dat is nu de mode" -— meer toelichting van het geval acht de groote brieffchri jfster niet noodig Vijftig jaar hield daarna de mode het uit zonder het korte haar, doch toen kwam het weer terug. En uit dien tijd lezen wij: ..vele kappers inrukten dientengevolge fortuin." Toen verdween de mode om tien jaar later weer nog even te verschijnen en toen voor langen tijd weer het veld te ruimen voor de enorme haar-bergen uit den tijd van Mar'e Antoinette. Eerst in den extravaganten tijd van 1793 dook de kortehaar-mode weer voor korten tijd op. Een factor waarmede men vroeger niet. thans echter wel degelijk, rekening heeft te houden bij het voorspellen van den tijdsduur die de bobbykopjes het ditmaal zullen uithouden is wel deze, dat vroeger de mode hoofdzaak was. terwijl thans het gemak dat de vrouw ervan heeft ook een hartig woordje zal meespreken. Delftsohe armen. Aan het jaarverslag van het Burgerlijk Armbestuur over 1925 is het volgende ontleend: I. Zooals dfe laatste jaren «teeds moest worden vermeld, kon ook over 1925 worden geconstateerd, dat de ongunstige economische toestand nog altijd zijn invloed op de armenzorg laat gevoelen. Van een crisis kan niet meer worden gesproken, doch deze is langzamerhand overgegaan in een voortdurenden abnor» malen toestand. Vergeleken bij het vorige jaar is evenwel een lichte verbetering ingetreden. In d© armenzorg is de toestand merkbaar door de werkloosheid, die nog steeds heerscht. Do gemeentelijke commissie voor steunverleening voorzag iu de eerste plaats in de geldelijke nooden der werkloozen, hetgeen dezen het gevoel geeft geen steun van armenzorg te ontvangen. Onder de werkloozen zijn evenwel verscheidene, die niet voor hulp van die zijde in aanmerking kwamen of wel om de een of andere reden werden afgevoerd, zoodat zij uit den aard der zaak op de armenzorg waren aangewezen. Behalve, dat zij steun kregen van kerkelijke en bijzondere instellingen, kwamen zij dus ten laste van het Burgerlijk Armbestuur (B. A.) Het is dikwijls moeilijk hoe met hen te handelen, daar er onder hen zijn, die reeds langen tijd werkloos zijn en de vraag rijst of zij wel moeite gedaan hebben eenig werk te zoeken en zich hebben aangepast aan den steun, dien zij ontvingen. Er zijn ook hulpbehoevenden, die niet meer het bepaalde soort werk kunnen krijgen, dat zij in betere tijden gewend waren te verrichten en nu niet "het initiatief hebben iets anders aan te pakken. Ook zij passen zich aan aan de geringe inkomsten van steun, geen moreel achteruit en vervallen langzamerhand tot het pauperisme. Het kost in den regel veel moeite hen van het verkeerde hiervan te overtuigen en hen aan te sporen ook andere werkzaamheden op zich te nemen. Al was de werkloosheid iets minder dan in 1924, toch kwamen meer jonge menschen zich bij het B. A. aanmelden dan de laatste jaren. Moet, dit voor een deel toegeschreven worden aan den abnormalen toestand, het bleek ook dinwijls, dat men al spoedig bij werkloosheid om steun vraagt, zelfs, wanneer men als steuntrekker van een bond of de gemeentelijke commissie een z.g. wachtweek moest doormaken, een regeling, die algemeen bekend is. Doordat de gemeenteraad aan het eind van het jaar besloot de gemeentelijke commissie voor steunverleening met 1 Januari 1926 op te heffen, waardoor de niet-verzekerde werkloozen op dat tijdstip op de armenzorg zijn aangewezen, vervoegden zich ïn December reeds verscheidene hunner om steun tot het B. A. Voornamelijk bij aanvragen om ondersteuning op geneeskundig gebied bleek nog menigmaal de malaise, hoewel toch ook kon worden vastgesteld, dat nog goede werkloonen verdiend worden. Samenwerking met andere instellingen. De samenwerking met de kerkelijke en bijzondere instellingen van weidadigneid bleef een gunstigen invloed uitoefenen op den arbèid van het B. A. Het meest vruchtdragend is de samenwerking, die tot het nemen van afdoende maatregelen kan leiden om de menschen buiten do geregelde ondersteuning te houden, doch eenvoudig is dit niet. Er komen b.v. wel verzoeken om geld voor een handel of een zaakje en hier schuilt het gevaar, dat men óf een vermomde bedelarij in de hand werkt óf wel dat in een minimum van tijd het geld voor de zaak is opgegeten. In een enkel hierna te noemen geval kon Ihet het verstrekken van een gift of voorschot het doel bereikt worden. Zoo kon een armlastige door samenwerking met het B. K. Armbestuur en de St. Vincentius Vereeniging met behulp van een voorschot aan een winkeltje geholpen worden, waarmee zij in haar eigen onderhoud kan voorzien. De controle over de zaak wordt doqr een deskundig lid van de St. Vincontius Vereeniging gehouden, terwijl het B. A. de geregelde inning der aflossingen administreert. Reeds bijna een jaar kan met voldoehing op deze, hulpverleening worden teruggezien. In een ander geval kon iemand in staat gesteld worden zijn zaak voort te zetten door een gift tot het aanschaffen van een paard, waarbij het R. K. Armbestuur en particulieren ook hielpen. Het kinderhuis verleende aan het B. A. zijn gewaardeerde hulp in 8 gevallen tot geheele tijdelijke vorzorging van kinderen; ziekte was meestal de reden, dat deze de moederlijke verzorging ontberen motsten. Het R. K. Armbestuur stelde zijn OudeVrouwenhuis open voor verzorging van een weduwe en een ongehuwde vrouw, die nog le jong waren om aldaar als gewocn verpleegde te worden opgenomen. Het B. A. verleende zijn steun tot het plaatsen in een gesticht van een jonge 1 gebrekkige vrouw, die door haar vader verwaarloosd werd. Met behulp van het R. K. Armbestuur, de St. Vincentius Vereeniging en particulieren kon hier worden ingegrepen. — Het Leger des Heils zorgde, in overleg met ons, voor do tijdelijke verzorging van een daklooze vrouw, terwijl wij hare kinderen in het Kinderhuis lieten verplegen. H(H Nrd. Leger dos Heils bood in verschillende gevaüen hulp in de huisuoueiing van enkele onzer ondersteunden. .Mei ïTicdcwerkuiif van de Diacjiiie der Kcd. Hervormde Gemeente en familie is een ïnvaliedewagentje verschaft aau een ondersteunde, hetgeen verlichting gaf in diens treurig bestaan. De spaarpot van Delft. Op de eerste pagina van dit blad zal men een artikel vinden, waarop we hier de aandacht vestigen. Het bevat een beschouwing over de gemeentelijke financiën, gezien en berekend van een geheel nieuw standpunt. Da ïïaagsciie tram. Van de gelegenheid om schriftelijke vragen te stellen, naar aanleiding van de voorstellen in zake de exploitatie van de Haagsche tram na 31 December 1926 hehben verschillende" leden gebruik gemaakt. Aan de vragen en antwoorden van B. en W. van 's Gravenhage, welke betrekking hebben op de verbindfng DelftDen Haag, ontleenen we: De lijn Rijswijk—Delft zal moeten worden doorgetrokken naar de Rotterdamsche Poort. Deze doortrekking zal intusschen een groote verbetering beteekenen door het gunstig gelegen eindpunt. Naar verwachting, zullen de uitgaven voor de doortrekking door stijging der inkomsten dus geheel worden goedgemaakt. • De H. T. M. bezit thans 14 autobussen, waarvan de totale aanschaffingswaarde f 152.957.63 heeft bedragen. Het bedrag, dat voor het inbrengen dezer bussen in rekening zal worden gebracht, zal wegens aftrek voor gebruik, slijtage of gebreken niet onbelangrijk minder £ijn en vermoedelijk pl.m. f 100.000 bedragen. De oudste bussen zijn n.1. van 1 Juli 1924, terwijl de levensduur van een bus op 6 jaar is te stellen. Een juiste taxatie moet nog geschieden. Omtrent de vermoedelijke finantieele resultaten van het bedrijf in 1927 deelen B. en W. van 's Gravenhage omtrent de opbrengst van de lijn Den Haag—Delft mede, dat, ook al omdat na 1 Januari 1927 de bussen zullen ophouden te rijden en dan ook de vergunning aan de U. A. zal eindigen, geraamd worden op f 600.000 Omtrent de eindiging van de vergunning van de U. A. zie men elders in deze rubriek. De exploitatiekosten worden door B. en W. becijferd, wat Den HaagDelft betreft op f420.000 of 70 pet. Met de schatting van het gemiddeld jaarlijksch accres der opbrengst van de lijn Den Haag—Delft op 3 pot. meenen B. en W. aan den veiligen kant te zijn, Naar aanleiding van de vraag, welke redenen bestaan om aan te nemen, dat het verkeersmonopolie, hetwelk men in dezen vorm meent te kunnen verzekeren, ten aanzien van het interlocale verkeer te beschermen is, wijzen B. en W. er op, dat voor de interlocale tramlijnen een rijksconcessie is verleend, ingevolge de bij het rijk geldende gewoonte kan het verleenen van een nieuwe concessie voor een tramlijn, welke met deze lijnen zou concurreeren, als uitgesloten worden beschouwd. Wat de concurrentie met autobussen betreft, vestigen B. en W. de aandacht op het bij de staten-generaai aanhangige wetsontwerp: Wijziging van de wet van 23 April 1880, betreffende de openbare middelen van vervoer, met uitzondering der spoorwegdiensten. B. en W. zijn van oordeel, dat, indien dit ontwerp wet zal zijn geworden, inderdaad schadelijke concurrentie van interlocale autobussen voor de interlocale lijnen zal kunnen worden voorkomen en een toestand, zooals die eenigen tijd geleden tusschen Den Haag en Delft bestaan heeft, dan tot de onmogelijkheden zal behooren^ D e U. A. Hierboven hebben we 't een en ander overgenomen uit de antwoorden van B. en W. varl Den Haag op de vragen betreffende de overneming van de H. T. M. door de gemeente 's Gravenhage. Daarin wordt gesproken van het eindigen der vergunning aan de U. A. op 1 Jan. a.s. Inderdaad eindigt dan de vergunning die de U. A. heeft van den Den Haag, maar dit is niet veel meer dan een formaliteit. De positie van de U. A. wordt dan zelfs nog sterker omdat de gemeente dan geen vergunning meer behoeft en zelfs niet meer mag geven. Dat recht komt dan toe aan gedeputeerden. Het bedrijf der U. A. bloeit. De onderneming bedruipt zich niet alleen maar zou als 't een vennootschap was zelfs een mooi dividend kunnen uitkeeren. De molen „De Roos". In aansluiting met hetgeen we dezer dagen vermeldden omtrent den molen van den heer Van Rhijn geven we hieronder den inhoud der circulaire, die door de ver. ,,De Hollandsche molen" (Heerengracht 266, Amsterdam) is verspreid om steun tot aankoop van dien molen. „Land- en stadgenooten! De gemeente Delft is zoo gelukkig om het oude karakter van de stad voor een groot gedeelte te hebben mogen bewaren door de eeuwen heen en talrijk zijn de oude monumenten van historie en schoonheid, waarop zij mag bogen en die de vreemdelingen aantrekken door hun bijzondere bekoorlijkheid en buitendien bij den stadgenoot liefde en piëteit opwekken voor datgene, waarmede zijn leven werd samengeweven en hetwelk vorigen geslachten zoo dierbaar was. Tot een der karakteristiekste monumenten behoort de aloude molen ,,De Roos", dien elke Delf ten aar kent en waaraan vooral zij, die aan de Technische Hoogeschool of bij den artilleriecursus hun opleiding genoten, de beste en levendigste herinneringen hebben l>ehouden, zoowel aan den molen zelf, als aan den eigenaar,, den heer K. van Rhijn, die door zijn vriendelijke gastvrijheid bij hen gedachten opwekt, die nauw met den molen zijn verbonden. En ook buiten Delft zoeken wij vrienden van ,,De Roos", want ieder, die langs Delft spoort, treft het schoone stadsbeeld dat de molen biedt. De heer Van Rhijn wordt oud en eenmaal zal de tijd komen, dat hij de zorg voor zijn molen, die hem zoo nauw ter harte gaat, aan anderen moet overlaten. Het is op aandrang van velen, die in het voortbestaan van de» mölen en het ongerept blijven van het stadsbeeld be lang stellen, dat de vereeniging „De Hollandsche Molen" pogingen doet om voorgoed het behoud van den molen ,,De Roos" te verzekeren. In 1679 deed ,,De Roos" in de stad Delft zijn intrede als een houten molen, die gezet werd op de tegenwoordige plaats, en in de tweede helft van de 18de eeuw werd deze door den tegenwoordigen, steenen romp vervangen. Door de welwillende medewerking van den eigenaar, werd de vereeniging in staat gesteld den molen aan te koopen, mits zij hiertoe spoedig besluit. Zonder hulp van alle belangstellenden is de vereeniging niet bij machte in te grijpen en het behoud van den molen te verzekeren, omdat de uitgave de financieele krachten der vereeniging verre te boven gaat. Zij roept derhalve een ieder op om haar te steunen in het bijeenbrengen van de koopsom, waarmede ongeveer f 10.000 gemoeid is. Er is periculum in mora, doch de vereeniging vertrouwt, dat .zij, althans voor een groot gedeelte, het benoodigde bedrag zal kunnen bijeenbrengen door giften liefst van ƒ 10Ó, of een veelvoud daarvan, terwijl, indien dit bedrag de financieele krachten te boven gaat van hen, die toch gaarne een steentje willen bijdragen, de gelegenheid wordt opengesteld om een kleinere gift ter beschikking te stellen, of om hd te worden tegen een bijdrage aan de vereeniging, en welke inkomsten ten goede zullen komen aan het behoud van den molen, den molen. Ondergeteekenden doen een beroep op uwe sympathie en'twijfelen niet, of een ieder wil medewerken en steun verleenen, waardoor de vereeniging in staat gesteld wordt haar voornemen te volvoeren, om den molen „De Roos" voor Delft te behouden. Zij hopen en vertrouwen, dat de gemeente Delft zal voorgaan met een gift, als de aankoop geschiedt; doch zonder krachtigen steun van particulieren kunnen de voornemens der vereeniging niet ten uitvoer worden gebracht. Helpt ons dus! Mogen velen aan deze roepstem gevolg geven: de zekerheid van het behoud van den molen kan u dagelijks tot vreugde strekken. De circulaire is onderteekend door: mr. G. van Baren, burgemeester van Delft; P. E. G. van Berckel, Delft, industrieel; mr. L. G. N. Bouricius, archivaris van Delft; J. van Eek, Delft, directeur der Incasso-bank; A. H. J. van Goch, Delft, president van den senaat van het Delftsche Studentencorps; prof. dr. G. van Iterson, Delft, rector-magni ficus der Technische Hoogeschool; prof. dr. J. Kraus, 's Gravenhage, president-curator van de Technische Hoogeschool te Delft; mr. Ph. B. Libourel Delft, notaris; Henri Polak, Laren (N.-H), bestuurslid der vereeniging ,,De Hollandsche Molen"; W. A. Reynders Jr., Delft, secretaris der vereeniging Delfia"; C. Ringeling, 's Gravenhage referendaris departement van oorlog, oud-leerling van den artillerie-cursus te Delft; J. Th. van Rossum, Delft, voorzitter der vereniging ..Delfia"; ir. J. L. Schouten, Delft, lid der Schoonheids-commissie; prof. T. K. L. Sluyterman, Delft, voorzitter der Schoonheidscommissie; P. Stek, Delft, voorzitter der vereeniging „Kunst aan het Volk"; prof, ir. J. A. G. van der Steur, Delft, voorzitter v. d. rijkscommissie voor de monumentenzorg; mr. P. G. van Tienhoven, Amsterdam, voorzitter der vereeniging ,,De Hollandsche Molen"; H. Tutein Nolthenius, oud-directeur der oliefabrieken Calvé; dr. J. Th. de Visser, 's Gravenhage, bestuurslid der vereeniging „De Hollandsche Molen". Collecte Gewapende .dienst. De gehouden collecte voor het fonds van den gewapenden dienst heeft opgebracht f 482.68. Het vorige jaar was dit bedrag f 323.07%. De Landstorm dag. Men schrijft ons: De terreinen van de schietbanen en de ijsclub, waarop a.s. Zaterdag de Landdag van den bijz. vrijw. landstorm in Zuid-Holland-West gehouden wordt, zullen een feestelijk aanzien krijgen. Het gemeentebestuur heeft de beschikking gegeven over vlaggen, planten, bloemen en tal van materialen. Bij den ingang der terreinen wordt een eerepoort gebouwd van imitatie-zandsteen. Op de zuilen, die deze poort dragen, zijn figuren aangebracht, uitbeeldende het devies van den bijz. vrijw. landstorm „Als 't moet", terwijl tevens aangebracht worden de wapens van Zuid-Holland en van Delft. Deze poort werd belangeloos ontworpen en in eigen tijd vervaardigd door den adjudant-onderofficier J. v. Katwijk en den sergeant Q. Spruyt, beiden uit Schiedam'. Het ligt voorts in de bedoeling, dat elke plaatselijke afdeeling een vlag medebrengt, voorzien van de gemeentelijke kleuren en het gemeentewapen. Deze vlaggen heeft de heer W. H. v. d. Burgh, van het gemeentearchief alhier, belangeloos ontworpen en geteekend. Ten slotte zij nog vermeld, dat de verschillende itomaten-producten, in het bijzonder de tomatensoep, die den bezoekers van den landdag aangeboden zullen worden door het centraal bureau van de veilingen in Nederland op de tentoonstelling van groenten, fruit en bloemen, die aan dezen landdag verbonden is — deze tentoonstelling wordt des morgens om 10 uur off'e'eel go-apend — tooboreid worden met de artikelen >—< bereidwilij, aangeboden * van de oliefabrieW Calvé-Delft. Op de vrije banen bestaat voor ie^, gelegenheid te schieten. Voor de danu. is een damesbaan gereserveerd. Technische Hoogeechoo 1. Geslaagd voor het propaedeufecj examen voor werktuigkundig ingenieur C. A. van den Steen. C a n d. examen. Aan de Leidsche universiteit slaagt j.1. Donderdag voor het examen can. didaat in de rechten de heer D. M. van Assen Jr., van hier. Geslaagd. De dames J. M. de Man en J. C Osselen, beiden alhier, slaagden t< Rotterdam voor het examen voor onder. wijzeres. Rechterlijke macht. Tot substituut-officier van justitie bij de rechtbank te Winschoten is be. noemd: mr. E. Overbosch. thans amb. tenaar van het O. M. bij de kantonge. Hechten te Delft. Den Haag, Alphèn en Woerden, ter standplaats Den Haag. Examen. Het eerstvolgende examen voor oostumière, coupeuse en leerares zal genou. den worden van 19 tot en met 24 Juli ta 's Gravenhage. Voor bijzonderhedar/^ zie men de advertentie. W eeldebelasting. en middenstands ra: Het weekblad „De Middenstands-!^ bond" heeft ter gelegenheid van het middenstandscongies, dat op 23 en ^4 Juni te Bussem gehouden wordt, een speciaal nummer uitgegeven waarvoor verschillende medewerkers artikelen hebben ingezonden. De heer I. H. Rippe, bestuurslid van de Delftsche handels, vereeniging, schrijft ove: weeldebelas-|de ting en de middenstandsraad: Over de vraag of een extra belasting op z.g.n. „luxe-artikelen" al of niet gewenscht is, zouden de verschillende voor- en tegenstanders het veel spoediger met elkaar eens zijn, indien met eenige juistheid uitgemaakt kon worden waar de grens ligt tusschen behoefte en overdaad, beschouwd van het standpunt van den verbruiker. Alles is betrekkelijk, óók het begrip weelde. Natuurlijk kan men direct eenige artikelen noemen waaromtrent de „objectieve" beoordeelaar onmiddellijk zal verklaren, dat deze niet behooren tot de allernoodzakelijkste^ levensbehoeften, maar ook zelfs deze artikelen worden nog niet dooriedereen beschouwd als weerde- of luxe-artikelen. Een intellectueel christelijk gemeenteambtenaar verklaarde onlangs, dat hij ten tegenstander was van de belasting op vermakelijkheden, omdat hij het „noodzakelijk" achtte, dat men zicü na afloop van zijn degtaak zou kunnen ontspannen met bioscoop, concert, etc;® — Dit geval zal wel niet op zichzelf^ staan en men behoeft nog geenszins™ een hartstochtelijk rooker te zijn, om te ontkennen, dat het koopen van eenige sigaren een luxe-uitgave is. Evenmin zal iemand, die in 't bezit is van een metalen sigarettenkoker ter waarde van 30 a 40 cents, of van een paar bruine schoenen van f 6,25, of van een wandelstok „met aangezetten knop", die /1,25 heeft gekost, of van een doosje pramofoon-naalden, of zelfs van een zak-portefeuille, zichztelve beschouwen als iemand die zich ,,in weelde baadt", ofschoon laatstgenoem- t de voorwerpen alle als weelde-artikelen zullen worden belast! Daaron alleen reeds zullen de meeningen over de al- of niet-wenschelijk heid van een dergelijke belasting wel zeer verdeeld zijn, zelfs al zou dan ook de heffing geschieden aan „de bron" Maar erger nog en veel ingrijpender is de z.g.n. wijziging, aanvulling of herziening der Zegelwet! Hier is geen belastingheffing aan ,.de bron". Hier is het de neringdoende middenstander zelf. die als onbezoldigd rijksontvanger moet optreden en die bovendien nog de administratiekosten moet betalen! Afgezien van de vraag of men uitsluitend uit „weelde" vertoeft in hotels, restaurants en dergelijke inrichtingen, rijst daarbij onmiddellijk de vraag: Waarom dit onderscheid? Indien men belasting wil heffen op levensmiddelen op voedings- en genotmiddelen, waarom dan óók niet aan „de bron"? Waarom belasting geheven van eetwaren in hotels en restaurants en niet bij slagers, bakkers, kruideniers, melk boter-, kaas-, eieren-, groenten-, vischen comest i b le.shan del aars, enz., enz.?? Waarom dit meten met twee maten? Waarom belasting in hotels en pensions die hun bestaan moeten vinden i n iet verhuren van kamers en waarom geen belasting in huizen waar ten hoogste 3 „kostgangers" worden gehouden? Tuist diegenen, die behalve hunne g e * wone inkomsten — waardoor zij de bona fide pensionhouders een ongelijke concurrentie kunnen aandoen nog een of meer kamers met pension verhuren aan kostgangers, commensaals of betalende logé 's (hoe men ze ook noemen wil) worden van de belasting vrijgesteld! Is dit alles den „Middenstandsraad' "tekend of zijn hotelhouders geen middenstanders? *) In de „Maasbode" schreef de voor zitter van den Middenstandsraad, de ieer baron van Wijnbergen, dat ,.do° r den huidigen minister van financiën rekening gehouden werd met de opmerkingen, die bij het ontwerp in d e allereerste plaats betrokken, en hoe u' 1 * nemend inzonderheid de Middenstands-' *) Dc redactie van de Middenstandsbond antwoordt hierop dat Horecaj . ifzonderlijk door den Middenstandsraad zal worden gehoord. -- •aad er in slaagde zijn taak dienaangaande te verrichten." Mogen wij nu hopen dat de Middenitandsraad zoo spoedig mogelijk zal optomen voor ,,den geheelen neringdoenIi .i .V1 i .1 .T1-1 rf -i tl ^' ' Jiti *~1 Iif A ^!r TTA /\r rL> len middenstand" en dus óók voor de lofcel-, restaurant- en koffiehuishouiers?" V er d r o n k e n. Gisteren bemerkte een voorbijganger m de Vliet bij Voorschoten een rijwiel even boven water uitstak. De politie [ing dreggen en spoedig werd het lijk ran een man opgehaald. Het bleek te .»jn G. v. d. H. hier ter stede woonachtig, rechercheur is hedenmorgen naar y oorschoten vertrokken om een onderoek in te stellen. Verloting Rehoboth. De Tryfena dameshandwerkkrans ïoudt in het wijkgebouw ,,Rehoboth" tan de Schoolstraat haar jaarlijksche ombola zonder nieten ten bate van de vijkverpleging. Kijkdagen zijn: Maanag en Dinsdag telkens van 2—10 uur; e verloting zal plaats hebben op Woensag en Donderdag. Vrijdag 25 Tuni van 7 uur. kunnen de prijzen worden af;ehaald. Buiten handwerkjes door bovengenoemde dameskrans vervaardigd, heeft et bestuur nog veel geschenken ontvanen, zoodat de ,tombola van allerlei artielen is voorzien. Tijdens de kijkdage» uilen nog verloot worden een tule sprei n een pop met schommel. De verschillende attracties zooals grabbelton, sjoelbak, ogelpik zijn eveneens aanwezig. Bewaarschoolcursus. De inschrijving va.n leerlingen voor bovengenoemde cursus vindt plaats op Woensdag a.s. van 3—4 uur, en Vrijdag ran 7—8 uur in de bewaarschool Ba>ijnhof. Voor bijzonderheden zie men de tfvertentie. ,,0 n s Hui s". Zondagavond om 8 uur is er in „Ons luis" een concert van Schiedam's ,Crescendo". Bij ongunstig weer is de 'tvoering binnen. P r^ctisch. Van K. van Weert's scheepvaartbedrijf 'nier, ontvingen we een even keurige als Tactische zak-blocnotes voor 't maken an vlucht ge aanteekeningen benevens 'en tweede vulling voor dat boekje. „Wees niet te karig mee: zoodra de "houd verbruikt is, gelieve u een nieuwe Hlling aan te vragen, die wij u gaarne Jratis. zullen toezenden." Honden te n toonstelling. ^ Op Zondag 18 Juli zal in Stads-Doelen ' c vierde internationale hondententoon"elling gehouden worden door de kynolofencJub Delft en omstreken. Compacte geschiedenis. Voorheen schreef men dikke boeken °' om de geschiedenis van een stad te 'innen vertellen. Nu hebben we geen 'Ju meer om zulke lijvige folianten door 3 -czen en onze belangstelling voor hetren de hertogen, graven enz. deden en 'eten is sterk gedaald. Wel willen we hoe een stad is ontstaan en geroe .'d. Van zoo'n wijze van geschied^ "Jyen geeft dr. Mandersloot een voor'ielijke proeve in de Zuid -Hollander: 1,1 minder dan een kolom doet hij ons Sehecle geschiedenis van Delft en omr |^en kennen. J e oudste bewoners van deze streek, lr, )ft dr. M., waren Vrijenbanners, een 'd van yrije boeren, die zich omfek 000 jaar na Chr. vestigden in deze 3 ihI n ^ c ^ en het water onbeschermde Vu' de meest geschikte punten iiri iP het Oude Delft en ter andere € het Nieuwe Delft (tegenwoordig Koornmarkt) en verder de huidige Wijnhaven met Hippolytusbuurt. ak ook op op eenige terreinen ter weerszijden van de Schie werden boerderijen gesticht en in bedrijf gebracht. _. -. . In de Noord-Westelijke richting vormde toen reeds de kade, waarlangs nu de Kastanjewetering, de grens met het oudere Rijswijk. De kans ter vestiging schijnt door de natuur geboden te zijn, bij het in onbruik geraken en verzanden van een der Maasmonden, de noordelijkste, tusschen Monster en de randplaat, waarop later 's-Gravenzande verrees, en van waaruit de inpoldering van die streken begonnen is. De Qpstalweg, even ten Westen van Naaldwijk is een oude Maasdijk van dezen tak, die ook langs Westerlee liep, waar in den Romeinschen tijd eindigde, of misschien wel begon de fossa. Corbulonis, de gracht van Corbulo, ter verbinding van Maas en Rijn, welke nog .te volgen is door de Vliet, en langs Quintsheul, Wateringen naar de Hoornbrug onder Rijswijk, alwaar de fossa definitief werd afgedamd, toen door de verzanding van den bovengenoemden Maasarm de gracht op dit deel hare beteekenis had verloren en na eeuwen een andere Vliet in de richting Delft, schuin door de oeroude slotenrichting van den polder, werd gegraven ter communicatie met de Schie. De oudste verbindingsweg tusschen het gebied der Vrijenbanners en de geestgronden is de Lange Kleiweg, welke evenwijdig loopt aan de onveranderde richting der sloten. De tweedp helft der fossa Corbulonis kent men als de Leidsche Vliet aan de Hoornbrug over Leidschendam (op de grens van Rijnland) naar Leiden, welke laatste naam. evenals lede en luiden, vaart beteekent; door de Romeinen Lugdunum (Batavorum = der Batavieren) genoemd, evenals Lyon in Frankrijk Lugdunum heette. Wenden wij ons echter wederom naar Delft in het jaar 1000. Tegen den Ouden Langedijk verrezen behuizingen, welker bewoners de voorloopers vormden van den lateren Delftschen Middenstand. De graaf, aan wien, naar eigen uitlegging zijner ambtelijke rechten alle nog onbewerkte gronden toekwam, deed deze generaliter tegen het einde der 11e eeuw in cultuur nemen door onderhoorigen; — voor de Vrijenbanners is het met expansie gedaan! —; en richtte tusschen Wijnhaven en Vrouwenrecht een stapelplaats op. Waar nu het stadhuis staat, verrees de vroonhoeve, het kantoor van aflevering der door de onderhoorigen gekweekte producten, het Hof van Delft. Het vervoer ging meestal per' schuit. De Boterbrug heette oudtijds 's Heerenbregge — de brug van dèn landsheer, tusschen boerderijen van Vrijenbanners aan het Oude Delft. Op een landkaart van het terrein tusschen Overschie en de gemeente Rijswijk zou het gebied heeten Hof van Delft'. Daarbinnen zou men de enclaves zien der Vrijenbanners,. voorts de aanduiding der huizen van eenige „Middenstanders" in den hoek Oude Langendijk—Koornmarkt. de kiem van Delft. Een grenspaal van steen, eerbiedwaardig van ouderdom, voorzien van ,,Hof van Delft" en het wapen van Pijnacker troffen wij onlangs aan op een berm van den weg door de Oude Lede (Oude vaart), op de grens van vóór 1921 tusschen Pijnacker en... de gemeente Vrijenban. Merkwaardig is toch, dat de stad Delft opkomt, zich uitbreidt in den loop der eeuwen. Hof van Delft, eveneens een burgerlijke gemeente wordt, doch beperkt tot het gebied ten Westen van de stad. terwijl tevens een burgerlijke gemeente Vrijenban het Noorden, Oosten en ZuidOosten van Delft heen gaat bestrijken, en eindelijk de expansie van Delft de beide andere gemeeVen doet opheffen. De oude grenspaal is blijven staan, doch thans binnen het gebied van het eveneens vergrootte Pijnacker. Nu bedreigt liet historisch jonge Den Haag met Delft de zelfstandigheid der veel oudere gemeenten Rijswijk en Voorburg en op 1 Juli 1927 zullen deze laatste gemeenten (vermoedelijk, Red. D. Ct.) worden opgeheven. Heling. De recherche heeft twee hier ter stede wonende opkoopers aangehouden, als verdacht van heling van gezouten huiden die vermoedelijk zijn ontvreemd en door heil te koop werden aangeboden. De huiden zijn later ten huize van een der opkoopers door de recherche aangetroffen en in beslag genomen. Verkeersongevallen. — «Twee wielrijders reden elkaar in de Gfioorstraat aan doordat één hunner het veranderen van richting niet aangaf. De schade zal door den.sohuldige worden vergoed. ' —• Bij het passeeren van een autobus reed de wielrijder B. uit Rotterdam op het Oude Delft te water. Door middel van een hem toegeworpen cape werd hij door een agent gered, uit zijn niet al te aangenaam zwembad. — Op den v. Leeuwenhoeksingel had een aanrijding plaats tusschen een auto en een paard en wagen. Beide voertuigen liepen nogal wat schade op. Gebeurtenisjes. — Een koe, die blijkbaar door de besmettelijke wereldreizigersziekte was aangetast kwam in een weiland aan den Rotterdamschen weg terecht tusschen een troepje soortgenooten. De eigenaar van het beestje is nog niet bekend!. — Uit de r. k. Leeszaal is gisteren een rijwiel ontvreemd. —■ Aangifte werd gedaan van vermoedelijken diefstal van duiven en van diefstal van een rijwiel uit de gang van een café aan de Voldersgracht. — Een dronken man die naar het politiebureau werd gebracht bleek gesignaleerd te staan in het algem. politieblad. Van zijn overgeschoten geld! betaalde hij de boete. . > Radio-program ma. Zondag 20 Juni. Daventry, 1600 M. 8.06 Orkest, sopraan, bariton. 8.35— 4.20 Dienst ter herdenking van „The sealing of Magna, Cartó". 4.20 Orkest. 1© scène. 8.20 Luiden van de kerkklokken. 8.30 Kerkdienst. 9.15 Causerie: Tne.Shaftesbury society. 9.20 Nieuws. 9.35 Orkest, bariton, sopraan, viool. Radio-Parije. 1750 M. I.05 Concert. 8.20 Persberichten. 8.50 Concert. Hilversum, 1050 M. 9.50 v.m. Gariet, radio-vareen. Eerediens t. Voorganger ds. dr. J. G. Geelkerken, predikaat te Amsterdam. 3.00 Matinee uit het Kurhaus te Scsheveningen. Het Residentie-orkest. 8.00 Persbericaten en sportuitslagen. 8.15 Solistenconoert uit net Kurhaus te Seheveningen. Het residentie-orkest, onder leiding van prof. G. Scnneevoigt. Solist: Willem Andriessen, piano. Maandag 21 Juni. Daventry, 1600 M. II.20—1.20 Kwartet, sopraau, bariton, piano. 1.20—2.20 Muziek. 3.35 Sehoollezing: Reptiles and their allies, Harmlesa sha-kee. 4.20 Lezing: Les nuits and the poet. 4.35 Muziek. 5.35 Kinderuurtje. 6.20 Dansmuziek. 7.20 Nieuws. 7.45 Piano. 8.00 Lezing: The romance of glass. 8.20 Zang en gedichten. 8.50 Kamermuziek. 9.20 Kwartet en harp. 9.50 Nieuws. Lezing: Een korte geschiedenis. 10.20 Muziek. 11.20—12.20 Dansmuziek. Radio-Patrijs, 1750 M. 12.50, 5.05 en 8.50 Concert. Hitersum, 1050 M. 12.00 erf 7.00 Politieberichten. 8.10 en 10.00 Persberichten. 5.00—6.00 Kinderuurtje. 6.30—7.30 Duitschen conversatieles. 7.30—8.00 Radiopraatje door den neer R. Swierstra, over: Antwoorden op radiovragen. 8.10 „De verloving onder de. lantaarn", operette in 1 bedrijf. Muziek van Offenbach. „De macht der muziek", zangspel in 1 bedrijf. --- Bespiegelingen. Dezer dagen las ik een boutade van een man die betoogde dat, nu de vrouw in werkkring, haardracht, ook in kleeding den man meer en meer gaat gelijken, 't billijk zou zijn dat de mannen de traditioneele hoffelijkheid lieten varen en de vrouw behandeld als een vriend. De vrouw die met den eiseh van volkomen gelijke rechten in de beroepen der mannen komt, zou nu ook moeten ophouden krachtens haar sekse aanspraak te maken op exceptioneele beleefdheden, werd schertsend betoogd. Er zijn ook vrouwen die er zoo over denken, dappere zelfstandige vrouwen die eenigszins prikkelbaar zijn tegenovèr alle bewijzen van mannelijke: ridderlijkheid en galanterie. Dit is niet geheel onbegrijpelijk als men bedenkt hoeveel heerschersmoraal en hoeveel innerlijke minachting der vrouwelijke persoonlijkheden dikwijls met zulke v uiterlijkheden gepaard gaat. Met zulk een stemming zijn er wel werkende vrouwen die de bovenvermelde opvatting van mannen aanvaarden en zelfs verlangen. Beide partijen vergeten hierbij dat er niet alleen sprake is van die uiterlijke huldebetuigingen en diensten, die slechts de andere sekse gelden en waarvan heb beginsel reeds in het dierenrijk valt op te merken, maar van iets veel diepers, bij welks behoud en verdere ontwikkeling beide geslachten het grootste belang hebben. De echte ridderlijkheid vloeit namelijk volstrekt niet voort uit de betrekking tot het seksewezen der vrouw, maar juist omgekeerd uit die geestelijkzedelijke verheffing van den man boven de louter natuurlijke sfeer en die ook Goethe in „Faust" als onontbeerlijke leidsvrouw van den opwaarts strevenden mensch vereeuwigd heeft. Ridderlijkheid in die hooge beteekenis is niets anders dan de mannelijkheid die door den geest der hoogste moederlijkheid gezegend is en daarin het ware doel van haar werkzaamheid en vervulling zoekt. Welke echte man zou niet graag elke gelegenheid aangrijpen om zich in dezen zelf op te voeden en zijn kracht te adelen — en welke echte vrouw zou den man zulk een gedienstigheid willen verbieden ? Deze huldiging van het eeuwig-vrouwelijke, op iedere vrouw overgedragen als het symbool van al het veredelende en opwaarts-voerende krachten, heeft nieta uit te staan met de uiterlijke galanterie, die slechts hofmakerij en flirtation is. Deze ridderlijke huldiging is ook iet» anders dan de eerbied van den man voor zijn echtgenoote, zij ontspruit uit dit verlangen naar volmaaktheid én loutering dat Dante tot Beatrice trok. ---